৪. ৰিমুচ্চমানকথাৰণ্ণনা

৩৬৬. ইদানি ৰিমুচ্চমানকথা নাম হোতি. তত্থ যেসং ‘‘ঝানেন ৰিক্খম্ভনৰিমুত্তিযা ৰিমুত্তং, মগ্গক্খণে সমুচ্ছেদৰিমুত্তিযা ৰিমুচ্চমানং নাম হোতী’’তি লদ্ধি, তে সন্ধায ৰিমুত্তং ৰিমুচ্চমানন্তি পুচ্ছা সকৰাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতরস.

পুন একদেসন্তি পুচ্ছা সকৰাদিস্স. তত্থ একদেসন্তি ভাৰনপুংসকং. যথা ৰিমুত্তং, একদেসেন ৰা একদেসে ৰা অৰিমুত্তং হোতি কিং এৰং একদেসং ৰিমুত্তং, একদেসং অৰিমুত্তন্তি পুচ্ছতি. কিং কারণা এৰং পুচ্ছতীতি? ‘‘ৰিমুত্তং ৰিমুচ্চমান’’ন্তি ৰিপ্পকতভাৰেন ৰুত্তত্তা. যথা হি করিযমানা কটাদযো ৰিপ্পকতত্তা একদেসেন কতা একদেসেন অকতা হোন্তি, তথা ইদম্পি একদেসং ৰিমুত্তং একদেসং অৰিমুত্তন্তি আপজ্জতি. ততো পরৰাদী কটাদীনং ৰিয চিত্তস্স একদেসাভাৰা পঠমপঞ্হে পটিক্খিপিত্ৰা দুতিযে ৰিমুচ্চমানস্স অপরিনিট্ঠিতৰিমুত্তিতায পটিজানাতি. লোকিযজ্ঝানক্খণং ৰা সন্ধায পটিক্খিপতি. ন হি তং তদা সমুচ্ছেদৰিমুত্তিযা ৰিমুচ্চমানং. লোকুত্তরজ্ঝানক্খণং সন্ধায পটিজানাতি. তঞ্হি তদা সমুচ্ছেদৰিমুত্তিযা ৰিমুত্তেকদেসেন ৰিমুচ্চমানন্তিস্স লদ্ধি. ততো সকৰাদী ‘‘যদি তে একমেৰ চিত্তং একদেসং ৰিমুত্তং একদেসং অৰিমুত্তং, এৰং সন্তে যো একেনেৰ চিত্তেন সোতাপন্নো হোতি, সোপি তে একদেসং সোতাপন্নো, একদেসং ন সোতাপন্নো আপজ্জতী’’তি চোদনত্থং একদেসং সোতাপন্নোতিআদিমাহ. ইতরো তং ৰিধানং অপস্সন্তো পটিক্খিপতি. সেসৰারেসুপি এসেৰ নযো.

উপ্পাদক্খণপঞ্হে যদি একমেৰ চিত্তং ৰিমুত্তঞ্চ ৰিমুচ্চমানঞ্চ, একস্মিং খণে ৰিমুত্তং একস্মিং ৰিমুচ্চমানং আপজ্জতি. কিং তে এৰরূপং চিত্তন্তি অত্থো.

৩৬৭. সুত্তসাধনে পঠমসুত্তং পরৰাদিস্স. তত্রাস্সাযমধিপ্পাযো – ৰিমুচ্চতীতি ৰিপ্পকতনিদ্দেসো. তস্মা যং তস্স যোগিনো এৰং জানতো এৰং পস্সতো এতেহি আসৰেহি চিত্তং ৰিমুচ্চতি, তং ৰিমুচ্চমানং নাম হোতীতি. দুতিযসুত্তং সকৰাদিস্স. তত্রাস্সাযমধিপ্পাযো – যদি তে ৰিমুচ্চতীতি ৰচনতো ৰিমুত্তং ৰিমুচ্চমানং, ইধ ৰিমুচ্চতীতি ৰচনাভাৰতো ৰিমুত্তমেৰ সিযা, ন ৰিমুচ্চমানন্তি.

ইদানি ‘‘যথা তে ৰিপ্পকতৰিমুত্তিতায ৰিমুচ্চমানং, কিং এৰং ৰিপ্পকতরাগাদিতায রজ্জমানাদীনিপি অত্থী’’তি চোদনত্থং পুন অত্থি চিত্তন্তিআদি আরদ্ধং. পরৰাদিনাপি তথারূপং চিত্তং অপস্সন্তেন সব্বং পটিক্খিত্তং. অথ নং সকৰাদী ‘‘দ্ৰেযেৰ কোটিযো, ততিযা নত্থী’’তি অনুবোধেন্তো ননু রত্তঞ্চেৰ অরত্তঞ্চাতিআদিমাহ. তস্সত্থো – ননু ভদ্রমুখ, রাগসম্পযুত্তং চিত্তং রত্তং ৰিপ্পযুত্তং অরত্তন্তি দ্ৰেৰ কোটিযো, রজ্জমানং নাম ততিযা কোটি নত্থীতি? দুট্ঠাদীসুপি এসেৰ নযো. অথ নং আমন্তাতি পটিজানিত্ৰা ঠিতং. ৰিমুত্তিপক্খেপি দ্ৰেযেৰ কোটিযো দস্সেতুং হঞ্চি রত্তঞ্চেৰাতিআদিমাহ. তস্সত্থো – যদি এতা দ্ৰে কোটিযো সম্পটিচ্ছসি, অৰিমুত্তঞ্চেৰ ৰিমুত্তঞ্চা তি ইমাপি সম্পটিচ্ছ. কিলেসসম্পযুত্তঞ্হি চিত্তং অৰিমুত্তং, ৰিপ্পযুত্তং ৰিমুত্তং. ৰিমুচ্চমানং নামাতি পরমত্থতো ততিযা কোটি নত্থীতি.

ৰিমুচ্চমানকথাৰণ্ণনা.