২. অরিযন্তিকথাৰণ্ণনা
৩৫৭. ইদানি অরিযন্তিকথা নাম হোতি. তত্থ যেসং ‘‘ন কেৰলং আসৰক্খযঞাণমেৰ অরিযং, অথ খো পুরিমানিপি নৰ বলানি অরিযানি’’চ্চেৰ লদ্ধি, সেয্যথাপি এতরহি অন্ধকানং; তে সন্ধায অরিযন্তি পুচ্ছা সকৰাদিস্স, পটিঞ্ঞা ইতরস্স. পুন যদি তং অরিযং, মগ্গাদীসু তেন অঞ্ঞতরেন ভৰিতব্বন্তি মগ্গাদিৰসেন পুচ্ছা সকৰাদিস্স, পটিক্খেপো ইতরস্স.
পুন সুঞ্ঞতারম্মণাদিৰসেন পুচ্ছা সকৰাদিস্স. তত্থ দ্ৰে সুঞ্ঞতা – সত্তসুঞ্ঞতা চ সঙ্খারসুঞ্ঞতা চ. সত্তসুঞ্ঞতা নাম দিট্ঠিযা পরিকপ্পিতেন সত্তেন সুঞ্ঞা পঞ্চক্খন্ধা. সঙ্খারসুঞ্ঞতা নাম সব্বসঙ্খারেহি সুঞ্ঞং ৰিৰিত্তং নিস্সটং নিব্বানং. তত্থ পরৰাদী নিব্বানারম্মণতং সন্ধায পটিক্খিপতি, সঙ্খারারম্মণতং সন্ধায পটিজানাতি. মনসি করোতীতি পুট্ঠোপি নিব্বানমেৰ সন্ধায পটিক্খিপতি, সঙ্খারে সন্ধায পটিজানাতি. ততো সকৰাদিনা ‘‘ঠানাট্ঠানাদিমনসিকারো সঙ্খারারম্মণো, সুঞ্ঞতমনসিকারো নিব্বানারম্মণো’’তি ইমং নযং গহেত্ৰা ‘‘দ্ৰিন্নং ফস্সানং দ্ৰিন্নং চিত্তানং সমোধানং হোতী’’তি পুট্ঠো লেসোকাসং অলভন্তো পটিক্খিপতি. অনিমিত্তাপণিহিতেসুপি এসেৰ নযো. সত্তনিমিত্তাভাৰতো হি খন্ধা অনিমিত্তা. সঙ্খারনিমিত্তাভাৰতো নিব্বানং. একধম্মস্মিম্পি আরোপেত্ৰা ঠপেতব্বসঙ্খাতেন চ পণিদহিতব্বট্ঠেন পণিহিতসঙ্খং গতেন সত্তপণিধিনা অপ্পণিহিতা খন্ধা. তণ্হাপণিধিনা তণ্হায ৰা আরম্মণভূতেন সব্বসঙ্খারপণিধিনা অপ্পণিহিতং নিব্বানং. তস্মা ইধাপি পটিক্খেপো চ পটিঞ্ঞা চ পুরিমনযেনেৰ ৰেদিতব্বা.
৩৫৮. ততো ‘‘যথা সতিপট্ঠানাদযো লোকুত্তরধম্মা অরিযা চেৰ সুঞ্ঞতাদিআরম্মণা চ, কিং তে এৰং ঠানাট্ঠানঞাণ’’ন্তি অনুলোমপটিলোমপুচ্ছা হোন্তি. তত্থ সব্বাপি পটিঞ্ঞা সব্বে চ পটিক্খেপা পরৰাদিস্সেৰ. ইমিনাৰুপাযেন সেসঞাণেসুপি পুচ্ছাৰিস্সজ্জনং ৰেদিতব্বং. পাল়িযং পন সেসানি সঙ্খিপিত্ৰা অৰসানে চুতূপপাতঞাণমেৰ ৰিভত্তং. ততো পরং সকসমযেপি ‘‘অরিয’’ন্তি সিদ্ধেন আসৰানং খযঞাণেন সদ্ধিং সংসন্দিত্ৰা সেসঞাণানং অনুলোমতো চ পটিলোমতো চ অরিযভাৰপুচ্ছা হোন্তি. তা সব্বা পরৰাদিস্স, পটিঞ্ঞা পটিক্খেপো চ সকৰাদিস্স. তে উত্তানত্থাযেৰ. পাল়িযং পনেত্থ পঠমনৰমানেৰ দস্সেত্ৰা সত্ত ঞাণানি সঙ্খিত্তানীতি.
অরিযন্তিকথাৰণ্ণনা.