কিরিযমনোৰিঞ্ঞাণধাতুচিত্তানি

৫৬৮. মনোৰিঞ্ঞাণধাতু উপ্পন্না হোতি…পে… সোমনস্সসহগতাতি, ইদং চিত্তং অঞ্ঞেসং অসাধারণং. খীণাসৰস্সেৰ পাটিপুগ্গলিকং. ছসু দ্ৰারেসু লব্ভতি. চক্খুদ্ৰারে হি পধানসারুপ্পং ঠানং দিস্ৰা খীণাসৰো ইমিনা চিত্তেন সোমনস্সিতো হোতি. সোতদ্ৰারে ভণ্ডভাজনীযট্ঠানং পত্ৰা মহাসদ্দং কত্ৰা লুদ্ধলুদ্ধেসু গণ্হন্তেসু ‘এৰরূপা নাম মে লোলুপ্পতণ্হা পহীনা’তি ইমিনা চিত্তেন সোমনস্সিতো হোতি. ঘানদ্ৰারে গন্ধেহি ৰা পুপ্ফেহি ৰা চেতিযং পূজেন্তো ইমিনা চিত্তেন সোমনস্সিতো হোতি. জিৰ্হাদ্ৰারে রসসম্পন্নং পিণ্ডপাতং লদ্ধা ভাজেত্ৰা পরিভুঞ্জন্তো ‘সারণীযধম্মো ৰত মে পূরিতো’তি ইমিনা চিত্তেন সোমনস্সিতো হোতি. কাযদ্ৰারে অভিসমাচারিকৰত্তং করোন্তো ‘কাযদ্ৰারে মে ৰত্তং পূরিত’ন্তি ইমিনা চিত্তেন সোমনস্সিতো হোতি. এৰং তাৰ পঞ্চদ্ৰারে লব্ভতি.

মনোদ্ৰারে পন অতীতানাগতমারব্ভ উপ্পজ্জতি. জোতিপালমাণৰ(ম. নি. ২.২৮২ আদযো) মগ্ঘদেৰরাজ(ম. নি. ২.৩০৮ আদযো) কণ্হতাপসাদিকালস্মিঞ্হি (জা. ১.১০.১১ আদযো) কতং কারণং আৰজ্জেত্ৰা তথাগতো সিতং পাত্ৰাকাসি. তং পন পুব্বেনিৰাসঞাণসব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণানং কিচ্চং. তেসং পন দ্ৰিন্নং ঞাণানং চিণ্ণপরিযন্তে ইদং চিত্তং হাসযমানং উপ্পজ্জতি. অনাগতে ‘তন্তিস্সরো মুদিঙ্গস্সরো পচ্চেকবুদ্ধো ভৰিস্সতী’তি সিতং পাত্ৰাকাসি. তম্পি অনাগতংসঞাণসব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণানং কিচ্চং. তেসং পন দ্ৰিন্ন ঞাণানং চিণ্ণপরিযন্তে ইদং চিত্তং হাসযমানং উপ্পজ্জতি.

নিদ্দেসৰারে পনস্স সেসঅহেতুকচিত্তেহি বলৰতরতায চিত্তেকগ্গতা সমাধিবলং পাপেত্ৰা ঠপিতা. ৰীরিযম্পি ৰীরিযবলং পাপেত্ৰা. উদ্দেসৰারে পন ‘সমাধিবলং হোতি ৰীরিযবলং হোতী’তি অনাগতত্তা পরিপুণ্ণেন বলট্ঠেনেতং দ্ৰযং বলং নাম ন হোতি. যস্মা পন ‘নেৰ কুসলং নাকুসলং’ তস্মা বলন্তি ৰত্ৰান ঠপিতং. যস্মা চ ন নিপ্পরিযাযেন বলং, তস্মা সঙ্গহৰারেপি ‘দ্ৰে বলানি হোন্তী’তি ন ৰুত্তং. সেসং সব্বং সোমনস্সসহগতাহেতুকমনোৰিঞ্ঞাণধাতুনিদ্দেসে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং.

৫৭৪. উপেক্খাসহগতাতি ইদং চিত্তং তীসু ভৰেসু সব্বেসং সচিত্তকসত্তানং সাধারণং, ন কস্সচি সচিত্তকস্স নুপ্পজ্জতি নাম. উপ্পজ্জমানং পন পঞ্চদ্ৰারে ৰোট্ঠব্বনং হোতি, মনোদ্ৰারে আৰজ্জনং. ছ অসাধারণঞাণানিপি ইমিনা গহিতারম্মণমেৰ গণ্হন্তি. মহাগজং নামেতং চিত্তং; ইমস্স অনারম্মণং নাম নত্থি. ‘অসব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণং সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণগতিকং নাম কতম’ন্তি ৰুত্তে ‘ইদ’ন্তি ৰত্তব্বং. সেসমেত্থ পুরিমচিত্তে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং. কেৰলঞ্হি তত্থ সপ্পীতিকত্তা নৰঙ্গিকো সঙ্খারক্খন্ধো ৰিভত্তো. ইধ নিপ্পীতিকত্তা অট্ঠঙ্গিকো.

ইদানি যানি কুসলতো অট্ঠ মহাচিত্তানেৰ খীণাসৰস্স উপ্পজ্জনতায কিরিযানি জাতানি, তস্মা তানি কুসলনিদ্দেসে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বানি.

ইধ ঠত্ৰা হসনকচিত্তানি সমোধানেতব্বানি. কতি পনেতানি হোন্তীতি? ৰুচ্চতে তেরস. পুথুজ্জনা হি কুসলতো চতূহি সোমনস্সসহগতেহি, অকুসলতো চতূহীতি, অট্ঠহি চিত্তেহি হসন্তি. সেক্খা কুসলতো চতূহি সোমনস্সসহগতেহি, অকুসলতো দ্ৰীহি দিট্ঠিগতৰিপ্পযুত্তেহি সোমনস্সসহগতেহীতি, ছহি চিত্তেহি হসন্তি. খীণাসৰা কিরিযতো পঞ্চহি সোমনস্সসহগতেহি হসন্তীতি.