দুকমাতিকাপদৰণ্ণনা

১-৬. দুকমাতিকাযং পন তিকেসু অনাগতপদৰণ্ণনংযেৰ করিস্সাম. হেতুগোচ্ছকে তাৰ হেতুধম্মাতি মূলট্ঠেন হেতুসঙ্খাতা ধম্মা. হেতূ ধম্মাতিপি পাঠো. ন হেতূতি তেসংযেৰ পটিক্খেপৰচনং. সম্পযোগতো পৰত্তেন সহ হেতুনাতি সহেতুকা. তথেৰ পৰত্তো নত্থি এতেসং হেতূতি অহেতুকা. একুপ্পাদাদিতায হেতুনা সম্পযুত্তাতি হেতুসম্পযুত্তা. হেতুনা ৰিপ্পযুত্তাতি হেতুৰিপ্পযুত্তা. ইমেসং দ্ৰিন্নম্পি দুকানং কিঞ্চাপি অত্থতো নানত্তং নত্থি, দেসনাৰিলাসেন পন তথা বুজ্ঝন্তানং ৰা পুগ্গলানং অজ্ঝাসযৰসেন ৰুত্তা. ততো পরং পঠমদুকং দুতিযততিযেহি সদ্ধিং যোজেত্ৰা তেসং ‘হেতূ ন হেতূ’তিআদীনং পদানং ৰসেন যথাসম্ভৰতো অপরেপি তযো দুকা ৰুত্তা. তত্থ যথেৰ ‘হেতূ চেৰ ধম্মা সহেতুকা চা’তি এতং সম্ভৰতি, তথা ‘হেতূ চেৰ ধম্মা অহেতুকা চা’তি ইদম্পি. যথা চ ‘সহেতুকা চেৰ ধম্মা ন চ হেতূ’তি এতং সম্ভৰতি, তথা ‘অহেতুকা চেৰ ধম্মা ন চ হেতূ’তি ইদম্পি. হেতুসম্পযুত্তদুকেন সদ্ধিং যোজনাযপি এসেৰ নযো.

তত্র যদেতং ‘ন হেতূ ধম্মা সহেতুকাপি অহেতুকাপী’তি সিদ্ধে, ‘ন হেতূ খো পন ধম্মা’তি অতিরিত্তং ‘খো পনা’তি পদং ৰুত্তং, তস্স ৰসেন অযং অতিরেকত্থো সঙ্গহিতোতি ৰেদিতব্বো. কথং? ন কেৰলং ‘ন হেতু ধম্মা অথ খো অঞ্ঞেপি ন চ সহেতুকাপি অহেতুকাপি ইচ্চেৰ, অথ খো অঞ্ঞথাপীতি. ইদং ৰুত্তং হোতি – যথেৰ হি ‘ন হেতূ ধম্মা সহেতুকাপি অহেতুকাপি’, এৰং ‘হেতূ ধম্মা সহেতুকাপি অহেতুকাপি’. যথা চ ‘ন হেতূ ধম্মা সহেতুকাপি অহেতুকাপি’, এৰং ‘ন হেতূ ধম্মা হেতুসম্পযুত্তাপি হেতুৰিপ্পযুত্তাপী’তি.

৭-১৩. চূল়ন্তরদুকেসু অত্তনো নিপ্ফাদকেন সহ পচ্চযেনাতি সপ্পচ্চযা. নত্থি এতেসং উপ্পাদে ৰা ঠিতিযং ৰা পচ্চযোতি অপ্পচ্চযা. পচ্চযেহি সমাগন্ত্ৰা কতাতি সঙ্খতা. ন সঙ্খতাতি অসঙ্খতা. অৰিনিব্ভোগৰসেন রূপং এতেসং অত্থীতি রূপিনো. তথাৰিধং নত্থি এতেসং রূপন্তি অরূপিনো. রুপ্পনলক্খণং ৰা রূপং; তং এতেসং অত্থীতি রূপিনো. ন রূপিনো অরূপিনো. লোকিযা ধম্মাতি লোকো ৰুচ্চতি লুজ্জনপলুজ্জনট্ঠেন ৰট্টং; তস্মিং পরিযাপন্নভাৰেন লোকে নিযুত্তাতি লোকিযা. ততো উত্তিণ্ণাতি উত্তরা; লোকে অপরিযাপন্নভাৰেন লোকতো উত্তরাতি লোকুত্তরা. কেনচি ৰিঞ্ঞেয্যাতি চক্খুৰিঞ্ঞাণাদীসু কেনচি একেন চক্খুৰিঞ্ঞাণেন ৰা সোতৰিঞ্ঞাণেন ৰা ৰিজানিতব্বা. কেনচি ন ৰিঞ্ঞেয্যাতি তেনেৰ চক্খুৰিঞ্ঞাণেন ৰা সোতৰিঞ্ঞাণেন ৰা ন ৰিজানিতব্বা. এৰং সন্তে দ্ৰিন্নম্পি পদানং অত্থনানত্ততো দুকো হোতি.

১৪-১৯. আসৰগোচ্ছকে আসৰন্তীতি আসৰা. চক্খুতোপি…পে… মনতোপি সন্দন্তি পৰত্তন্তীতি ৰুত্তং হোতি. ধম্মতো যাৰ গোত্রভুং, ওকাসতো যাৰ ভৰগ্গং সৰন্তীতি ৰা আসৰা. এতে ধম্মে এতঞ্চ ওকাসং অন্তোকরিত্ৰা পৰত্তন্তীতি অত্থো. অন্তোকরণত্থো হি অযং ‘আ’কারো. চিরপারিৰাসিযট্ঠেন মদিরাদযো আসৰা. আসৰা ৰিযাতিপি আসৰা. লোকস্মিঞ্হি চিরপারিৰাসিকা মদিরাদযো আসৰাতি ৰুচ্চন্তি. যদি চ চিরপারিৰাসিযট্ঠেন আসৰা, এতেযেৰ ভৰিতুমরহন্তি. ৰুত্তঞ্হেতং – ‘‘পুরিমা, ভিক্খৰে, কোটি ন পঞ্ঞাযতি অৰিজ্জায, ইতো পুব্বে অৰিজ্জা নাহোসী’’তিআদি (অ. নি. ১০.৬১). আযতং ৰা সংসারদুক্খং সৰন্তি পসৰন্তীতিপি আসৰা. ততো অঞ্ঞে নো আসৰা নাম. অত্তানং আরম্মণং কত্ৰা পৰত্তেহি সহ আসৰেহীতি সাসৰা. এৰং পৰত্তমানা নত্থি এতেসং আসৰাতি অনাসৰা. সেসং হেতুগোচ্ছকে ৰুত্তনযেন ৰেদিতব্বং. অযং পন ৰিসেসো – যথা তত্থ ‘ন হেতূ খো পন ধম্মা সহেতুকাপি অহেতুকাপীতি অযং ওসানদুকো পঠমদুকস্স দুতিযপদং আদিম্হি ঠপেত্ৰা ৰুত্তো, এৰং ইধ ‘নো আসৰা খো পন ধম্মা সাসৰাপি অনাসৰাপী’তি ন ৰুত্তো. কিঞ্চাপি ন ৰুত্তো, অথ খো অযঞ্চ অঞ্ঞো চ ভেদো তত্থ ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বো.

২০-২৫. সংযোজনগোচ্ছকে যস্স সংৰিজ্জন্তি, তং পুগ্গলং ৰট্টস্মিং সংযোজেন্তি বন্ধন্তীতি সংযোজনা. ততো অঞ্ঞে নো সংযোজনা নাম. আরম্মণভাৰং উপগন্ত্ৰা সংযোজনসম্বন্ধনে সংযোজনানং হিতাতি সংযোজনিযা. সংযোজনস্স আরম্মণপচ্চযভূতানং এতং অধিৰচনং. ন সংযোজনিযা অসংযোজনিযা. সেসং হেতুগোচ্ছকে ৰুত্তনযেনেৰ যোজেতব্বং.

২৬-৩১. গন্থগোচ্ছকে যস্স সংৰিজ্জন্তি তং চুতিপটিসন্ধিৰসেন ৰট্টস্মিং গন্থেন্তি ঘটেন্তীতি গন্থা. ততো অঞ্ঞে নো গন্থা. আরম্মণকরণৰসেন গন্থেহি গন্থিতব্বাতি গন্থনিযা. সেসং হেতুগোচ্ছকে ৰুত্তনযেনেৰ যোজেতব্বং. যথা চ ইধ, এৰং ইতো পরেসুপি ৰুত্তাৰসেসং তত্থ তত্থ ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং.

৩২-৩৭. ওঘগোচ্ছকে যস্স সংৰিজ্জন্তি তং ৰট্টস্মিংযেৰ ওহনন্তি ওসীদাপেন্তীতি ওঘা. আরম্মণং কত্ৰা অতিক্কমনীযতো ওঘেহি অতিক্কমিতব্বাতি ওঘনিযা. ওঘানং আরম্মণধম্মা এৰ ৰেদিতব্বা.

৩৮-৪৩. যোগগোচ্ছকে ৰট্টস্মিং যোজেন্তীতি যোগা. যোগনিযা ওঘনিযা ৰিয ৰেদিতব্বা.

৪৪-৪৯. নীৰরণগোচ্ছকে চিত্তং নীৰরন্তি পরিযোনন্ধন্তীতি নীৰরণা. নীৰরণিযা সংযোজনিযা ৰিয ৰেদিতব্বা.

৫০-৫৪. পরামাসগোচ্ছকে ধম্মানং যথাভূতং অনিচ্চাদিআকারং অতিক্কমিত্ৰা ‘নিচ্চ’ন্তি আদিৰসেন পৰত্তমানা পরতো আমসন্তীতি পরামাসা. পরামাসেহি আরম্মণকরণৰসেন পরামট্ঠত্তা পরামট্ঠা.

৫৫-৬৮. মহন্তরদুকেসু আরম্মণং অগ্গহেত্ৰা অপ্পৰত্তিতো সহ আরম্মণেনাতি সারম্মণা. নত্থি এতেসং আরম্মণন্তি অনারম্মণা. চিন্তনট্ঠেন চিত্তা, ৰিচিত্তট্ঠেন ৰা চিত্তা. অৰিপ্পযোগৰসেন চেতসি নিযুত্তাতি চেতসিকা. নিরন্তরভাৰূপগমনতায, উপ্পাদতো যাৰ ভঙ্গা, চিত্তেন সংসট্ঠাতি চিত্তসংসট্ঠা. একতো ৰত্তমানাপি নিরন্তরভাৰং অনুপগমনতায চিত্তেন ৰিসংসট্ঠাতি চিত্তৰিসংসট্ঠা. সমুট্ঠহন্তি এতেনাতি সমুট্ঠানং. চিত্তং সমুট্ঠানং এতেসন্তি চিত্তসমুট্ঠানা. সহ ভৰন্তীতি সহভুনো. চিত্তেন সহভুনো চিত্তসহভুনো. অনুপরিৰত্তন্তীতি অনুপরিৰত্তিনো. কিং অনুপরিৰত্তন্তি? চিত্তং. চিত্তস্স অনুপরিৰত্তিনো চিত্তানুপরিৰত্তিনো. চিত্তসংসট্ঠা চ তে চিত্তসমুট্ঠানা চাতি চিত্তসংসট্ঠসমুট্ঠানা. চিত্তসংসট্ঠা চ তে চিত্তসমুট্ঠানা চ চিত্তসহভুনো এৰ চাতি চিত্তসংসট্ঠসমুট্ঠানসহভুনো. চিত্তসংসট্ঠা চ তে চিত্তসমুট্ঠানা চ চিত্তানুপরিৰত্তিনো এৰ চাতি চিত্তসংসট্ঠসমুট্ঠানানুপরিৰত্তিনো. সেসানি সব্বপদানি ৰুত্তপদানং পটিক্খেপৰসেন ৰেদিতব্বানি. অজ্ঝত্তজ্ঝত্তং সন্ধায অজ্ঝত্তত্তিকে ৰুত্তৰসেন অজ্ঝত্তাৰ অজ্ঝত্তিকা. ততো বহিভূতাতি বাহিরা. উপাদিযন্তেৰ ভূতানি, ন ভূতানি ৰিয উপাদিযন্তীতি উপাদা. ন উপাদিযন্তেৰাতি নোউপাদা.

৬৯-৭৪. উপাদানগোচ্ছকে ভুসং আদিযন্তীতি উপাদানা; দল়্হগ্গাহং গণ্হন্তীতি অত্থো. ততো অঞ্ঞে নোউপাদানা.

৭৫-৮২. কিলেসগোচ্ছকে সংকিলিট্ঠত্তিকে ৰুত্তনযেনেৰ অত্থো ৰেদিতব্বো.

৮৩-১০০. পিট্ঠিদুকেসু কামে অৰচরন্তীতি কামাৰচরা রূপে অৰচরন্তীতি রূপাৰচরা. অরূপে অৰচরন্তীতি অরূপাৰচরা. অযমেত্থ সঙ্খেপো. ৰিত্থারো পন পরতো আৰি ভৰিস্সতি. তেভূমকৰট্টে পরিযাপন্না অন্তোগধাতি পরিযাপন্না. তস্মিং ন পরিযাপন্নাতি অপরিযাপন্না. ৰট্টমূলং ছিন্দন্তা নিব্বানং আরম্মণং কত্ৰা ৰট্টতো নিয্যন্তীতি নিয্যানিকা. ইমিনা লক্খণেন ন নিয্যন্তীতি অনিয্যানিকা. চুতিযা ৰা অত্তনো ৰা পৰত্তিযা অনন্তরং ফলদানে নিযতত্তা নিযতা. তথা অনিযতত্তা অনিযতা. অঞ্ঞে ধম্মে উত্তরন্তি পজহন্তীতি উত্তরা. অত্তানং উত্তরিতুং সমত্থেহি সহ উত্তরেহীতি সউত্তরা. নত্থি এতেসং উত্তরাতি অনুত্তরা. রণন্তি এতেহীতি রণা; যেহি অভিভূতা সত্তা নানপ্পকারেন কন্দন্তি পরিদেৰন্তি, তেসং রাগাদীনং এতং অধিৰচনং. সম্পযোগৰসেন পহানেকট্ঠতাৰসেন চ সহ রণেহীতি সরণা. তেনাকারেন নত্থি এতেসং রণাতি অরণা.

সুত্তন্তিকদুকমাতিকাপদৰণ্ণনা

১০১-১০৮. সুত্তন্তিকদুকেসু সম্পযোগৰসেন ৰিজ্জং ভজন্তীতি ৰিজ্জাভাগিনো; ৰিজ্জাভাগে ৰিজ্জাকোট্ঠাসে ৰত্তন্তীতিপি ৰিজ্জাভাগিনো. তত্থ ৰিপস্সনাঞাণং, মনোমযিদ্ধি, ছ অভিঞ্ঞাতি অট্ঠ ৰিজ্জা. পুরিমেন অত্থেন তাহি সম্পযুত্তধম্মাপি ৰিজ্জাভাগিনো. পচ্ছিমেন অত্থেন তাসু যা কাচি একা ৰিজ্জা ৰিজ্জা. সেসা ৰিজ্জাভাগিনোতি. এৰং ৰিজ্জাপি ৰিজ্জায সম্পযুত্তধম্মাপি ৰিজ্জাভাগিনোত্ৰেৰ ৰেদিতব্বা. ইধ পন সম্পযুত্তধম্মাৰ অধিপ্পেতা. সম্পযোগৰসেনেৰ অৰিজ্জং ভজন্তীতি অৰিজ্জাভাগিনো. অৰিজ্জাভাগে অৰিজ্জাকোট্ঠাসে ৰত্তন্তীতিপি অৰিজ্জাভাগিনো. তত্থ দুক্খপটিচ্ছাদকং তমো সমুদযাদিপটিচ্ছাদকন্তি চতস্সো অৰিজ্জা. পুরিমনযেনেৰ তাহি সম্পযুত্তধম্মাপি অৰিজ্জাভাগিনো. তাসু যা কাচি একা অৰিজ্জা অৰিজ্জা. সেসা অৰিজ্জাভাগিনোতি. এৰং অৰিজ্জাপি অৰিজ্জায সম্পযুত্তধম্মাপি অৰিজ্জাভাগিনোত্ৰেৰ ৰেদিতব্বা. ইধ পন সম্পযুত্তধম্মাৰ অধিপ্পেতা.

পুন অনজ্ঝোত্থরণভাৰেন কিলেসন্ধকারং ৰিদ্ধংসেতুং অসমত্থতায ৰিজ্জু উপমা এতেসন্তি ৰিজ্জূপমা. নিস্সেসং ৰিদ্ধংসনসমত্থতায ৰজিরং উপমা এতেসন্তি ৰজিরূপমা. বালেসু ঠিতত্তা যত্থ ঠিতা তদুপচারেন বালা. পণ্ডিতেসু ঠিতত্তা পণ্ডিতা. বালকরত্তা ৰা বালা, পণ্ডিতকরত্তা পণ্ডিতা. কণ্হাতি কাল়কা, চিত্তস্স অপভস্সরভাৰকরণা. সুক্কাতি ওদাতা, চিত্তস্স পভস্সরভাৰকরণা. কণ্হাভিজাতিহেতুতো ৰা কণ্হা; সুক্কাভিজাতিহেতুতো সুক্কা. ইধ চেৰ সম্পরাযে চ তপেন্তীতি তপনীযা. ন তপনীযা অতপনীযা.

অধিৰচনদুকাদযো তযো অত্থতো নিন্নানাকরণা; ব্যঞ্জনমেৰেত্থ নানং. সিরিৰড্ঢকো ধনৰড্ঢকোতি আদযো হি ৰচনমত্তমেৰ অধিকারং কত্ৰা পৰত্তা অধিৰচনা নাম. অধিৰচনানং পথা অধিৰচনপথা. ‘‘অভিসঙ্খরোন্তীতি খো, ভিক্খৰে, তস্মা সঙ্খারা’’তি (সং. নি. ৩.৭৯) এৰং নিদ্ধারেত্ৰা সহেতুকং কত্ৰা ৰুচ্চমানা অভিলাপা নিরুত্তি নাম. নিরুত্তীনং পথা নিরুত্তিপথা. তক্কো ৰিতক্কো সঙ্কপ্পোতি (ধ. স. ৭) এৰং তেন তেন পকারেন ঞাপনতো পঞ্ঞত্তি নাম. পঞ্ঞত্তীনং পথা পঞ্ঞত্তিপথা. এত্থ চ একং দুকং ৰত্ৰাপি ইতরেসং ৰচনে পযোজনং হেতুগোচ্ছকে ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং.

১০৯-১১৮. নামরূপদুকে নামকরণট্ঠেন নমনট্ঠেন নামনট্ঠেন চ নামং. রুপ্পনট্ঠেন রূপং. অযমেত্থ সঙ্খেপো. ৰিত্থারো পন নিক্খেপকণ্ডে আৰি ভৰিস্সতি. অৰিজ্জাতি দুক্খাদীসু অঞ্ঞাণং. ভৰতণ্হাতি ভৰপত্থনা. ভৰদিট্ঠীতি ভৰো ৰুচ্চতি সস্সতং; সস্সতৰসেন উপ্পজ্জনদিট্ঠি. ৰিভৰদিট্ঠীতি ৰিভৰো ৰুচ্চতি উচ্ছেদং; উচ্ছেদৰসেন উপ্পজ্জনদিট্ঠি. সস্সতো অত্তা চ লোকো চাতি পৰত্তা দিট্ঠি সস্সতদিট্ঠি. উচ্ছিজ্জিস্সতীতি পৰত্তা দিট্ঠি উচ্ছেদদিট্ঠি. অন্তৰাতি পৰত্তা দিট্ঠি অন্তৰাদিট্ঠি. অনন্তৰাতি পৰত্তা দিট্ঠি অনন্তৰাদিট্ঠি. পুব্বন্তং অনুগতা দিট্ঠি পুব্বন্তানুদিট্ঠি. অপরন্তং অনুগতা দিট্ঠি অপরন্তানুদিট্ঠি. অহিরিকন্তি যং ন হিরিযতি হিরিযিতব্বেনাতি (ধ. স. ৩৮৭) এৰং ৰিত্থারিতা নিল্লজ্জতা. অনোত্তপ্পন্তি যং ন ওত্তপ্পতি ওত্তপ্পিতব্বেনাতি এৰং ৰিত্থারিতো অভাযনকআকারো. হিরিযনা হিরী, ওত্তপ্পনা ওত্তপ্পং. দোৰচস্সতাদীসু দুক্খং ৰচো এতস্মিং ৰিপ্পটিকূলগাহিম্হি ৰিপচ্চনীকসাতে অনাদরে পুগ্গলেতি দুব্বচো. তস্স কম্মং দোৰচস্সং. তস্স ভাৰো দোৰচস্সতা. পাপা অস্সদ্ধাদযো পুগ্গলা এতস্স মিত্তাতি পাপমিত্তো; তস্স ভাৰো পাপমিত্ততা. সোৰচস্সতা চ কল্যাণমিত্ততা চ ৰুত্তপটিপক্খনযেন ৰেদিতব্বা.

১১৯-১২৩. ‘পঞ্চপি আপত্তিক্খন্ধা আপত্তিযো, সত্তপি আপত্তিক্খন্ধা আপত্তিযো’তি (ধ. স. ১৩৩৬) এৰং ৰুত্তাসু আপত্তীসু কুসলভাৰো আপত্তিকুসলতা. তাহি আপত্তীহি ৰুট্ঠানে কুসলভাৰো আপত্তিৰুট্ঠানকুসলতা. সমাপত্তীসু কুসলভাৰো সমাপত্তিকুসলতা. সমাপত্তীনং অপ্পনাপরিচ্ছেদপঞ্ঞাযেতং অধিৰচনং. সমাপত্তীহি ৰুট্ঠানে কুসলভাৰো সমাপত্তিৰুট্ঠানকুসলতা. অট্ঠারসসু ধাতূসু কুসলভাৰো ধাতুকুসলতা. তাসংযেৰ ধাতূনং মনসিকারে কুসলভাৰো মনসিকারকুসলতা. চক্খাযতনাদীসু কুসলভাৰো আযতনকুসলতা. দ্ৰাদসঙ্গে পটিচ্চসমুপ্পাদে কুসলভাৰো পটিচ্চসমুপ্পাদকুসলতা. তস্মিং তস্মিং ঠানে কুসলভাৰো ঠানকুসলতা. ঠানন্তি কারণং ৰুচ্চতি. তস্মিঞ্হি তদাযত্তৰুত্তিতায ফলং তিট্ঠতি নাম, তস্মা ঠানন্তি ৰুত্তং. অট্ঠানে কুসলভাৰো অট্ঠানকুসলতা.

১২৪-১৩৪. উজুভাৰো অজ্জৰো. মুদুভাৰো মদ্দৰো. অধিৰাসনসঙ্খাতো খমনভাৰো খন্তি. সুরতস্স ভাৰো সোরচ্চং. সম্মোদকমুদুভাৰসঙ্খাতো সখিলভাৰো সাখল্যং. যথা পরেহি সদ্ধিং অত্তনো ছিদ্দং ন হোতি এৰং ধম্মামিসেহি পটিসন্থরণং পটিসন্থারো. ইন্দ্রিযসংৰরভেদসঙ্খাতো মনচ্ছট্ঠেসু ইন্দ্রিযেসু অগুত্তদ্ৰারভাৰো ইন্দ্রিযেসু অগুত্তদ্ৰারতা. পটিগ্গহণপরিভোগৰসেন ভোজনে মত্তং অজাননভাৰো ভোজনে অমত্তঞ্ঞুতা. অনন্তরদুকো ৰুত্তপটিপক্খনযেন ৰেদিতব্বো. সতিৰিপ্পৰাসসঙ্খাতো মুট্ঠস্সতিভাৰো মুট্ঠস্সচ্চং. অসম্পজানভাৰো অসম্পজঞ্ঞং. সরতীতি সতি. সম্পজানাতীতি সম্পজঞ্ঞং. অপ্পটিসঙ্খানে অকম্পনট্ঠেন পটিসঙ্খানসঙ্খাতং বলং পটিসঙ্খানবলং. ৰীরিযসীসেন সত্ত বোজ্ঝঙ্গে ভাৰেন্তস্স উপ্পন্নং বলং ভাৰনাবলং. পচ্চনীকধম্মে সমেতীতি সমথো. অনিচ্চাদিৰসেন ৰিৰিধেন আকারেন পস্সতীতি ৰিপস্সনা. সমথোৰ তং আকারং গহেত্ৰা পুন পৰত্তেতব্বস্স সমথস্স নিমিত্তৰসেন সমথনিমিত্তং. পগ্গাহনিমিত্তেপি এসেৰ নযো. সম্পযুত্তধম্মে পগ্গণ্হাতীতি পগ্গাহো. ন ৰিক্খিপতীতি অৰিক্খেপো.

১৩৫-১৪২. সীলৰিনাসিকা অসংৰরসঙ্খাতা সীলস্স ৰিপত্তি সীলৰিপত্তি. সম্মাদিট্ঠিৰিনাসিকা মিচ্ছাদিট্ঠিসঙ্খাতা দিট্ঠিযা ৰিপত্তি দিট্ঠিৰিপত্তি. সোরচ্চমেৰ সীলস্স সম্পাদনতো সীলপরিপূরণতো সীলস্স সম্পদাতি সীলসম্পদা. দিট্ঠিপারিপূরিভূতং ঞাণং দিট্ঠিযা সম্পদাতি দিট্ঠিসম্পদা. ৰিসুদ্ধিভাৰং সম্পত্তা সীলসঙ্খাতা সীলস্স ৰিসুদ্ধি, সীলৰিসুদ্ধি. নিব্বানসঙ্খাতং ৰিসুদ্ধিং পাপেতুং সমত্থা, দস্সনসঙ্খাতা, দিট্ঠিযা ৰিসুদ্ধি দিট্ঠিৰিসুদ্ধি. দিট্ঠিৰিসুদ্ধি খো পন যথাদিট্ঠিস্স চ পধানন্তি কম্মস্সকতঞ্ঞাণাদিসঙ্খাতা দিট্ঠিৰিসুদ্ধি চেৰ যথাদিট্ঠিস্স চ অনুরূপদিট্ঠিস্স কল্যাণদিট্ঠিস্স তংসম্পযুত্তমেৰ পধানং. সংৰেগোতি জাতিআদীনি পটিচ্চ উপ্পন্নভযসঙ্খাতং সংৰিজ্জনং. সংৰেজনিযট্ঠানন্তি সংৰেগজনকং জাতিআদিকারণং. সংৰিগ্গস্স চ যোনিসোপধানন্তি এৰং সংৰেগজাতস্স উপাযপধানং. অসন্তুট্ঠিতা চ কুসলেসু ধম্মেসূতি কুসলধম্মপূরণে অসন্তুট্ঠিভাৰো. অপ্পটিৰানিতা চ পধানস্মিন্তি অরহত্তং অপত্ৰা পধানস্মিং অনিৰত্তনতা অনোসক্কনতা. ৰিজাননতো ৰিজ্জা. ৰিমুচ্চনতো ৰিমুত্তি. খযে ঞাণন্তি কিলেসক্খযকরে অরিযমগ্গে ঞাণং. অনুপ্পাদে ঞাণন্তি পটিসন্ধিৰসেন অনুপ্পাদভূতে তংতংমগ্গৰজ্ঝকিলেসানং অনুপ্পাদপরিযোসানে উপ্পন্নে অরিযফলে ঞাণং. অযং মাতিকায অনুপুব্বপদৰণ্ণনা.

দুকমাতিকাপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.