৬. অব্যাকতৰগ্গো

১. অব্যাকতসুত্তৰণ্ণনা

৫৪. ছট্ঠৰগ্গস্স পঠমে অব্যাকতৰত্থূসূতি একংসাদিৰসেন অকথিতৰত্থূসু. তথাগতোতি সত্তো. দিট্ঠিগতমেতন্তি মিচ্ছাদিট্ঠিমত্তকমেতং, ন তায দিট্ঠিযা গহিতসত্তো নাম অত্থি. পটিপদন্তি অরিযমগ্গং. ন ছম্ভতীতি দিট্ঠিৰসেন ন কম্পতি. সেসপদেসুপি এসেৰ নযো. তণ্হাগতন্তি দিট্ঠিতণ্হা. সঞ্ঞাগতাদীসুপি এসেৰ নযো. দিট্ঠিসঞ্ঞা এৰ হেত্থ সঞ্ঞাগতং, দিট্ঠিনিস্সিতমানোযেৰ দিট্ঠিমঞ্ঞিতমেৰ ৰা মঞ্ঞিতং, দিট্ঠিপপঞ্চোৰ পপঞ্চিতং, দিট্ঠুপাদানমেৰ উপাদানং, দিট্ঠিযা ৰিরূপং পটিসরণভাৰোযেৰ ৰিপ্পটিসারো নামাতি ৰেদিতব্বো. এত্থ চ দিট্ঠিগ্গহণেন দ্ৰাসট্ঠি দিট্ঠিযো, দিট্ঠিনিরোধগামিনিপটিপদাগহণেন সোতাপত্তিমগ্গো গহিতোতি.

২. পুরিসগতিসুত্তৰণ্ণনা

৫৫. দুতিযে পুরিসগতিযোতি পুরিসস্স ঞাণগতিযো. অনুপাদাপরিনিব্বানন্তি অপচ্চযনিব্বানং. নো চস্সাতি অতীতে অত্তভাৰনিব্বত্তকং কম্মং নো চে অভৰিস্স. নো চ মে সিযাতি এতরহি মে অযং অত্তভাৰো ন সিযা. ন ভৰিস্সতীতি এতরহি মে অনাগতত্তভাৰনিব্বত্তকং কম্মং ন ভৰিস্সতি. ন চ মে ভৰিস্সতীতি অনাগতে মে অত্তভাৰো ন ভৰিস্সতি. যদত্থি যং ভূতন্তি যং অত্থি যং ভূতং পচ্চুপ্পন্নক্খন্ধপঞ্চকং. তং পজহামীতি উপেক্খং পটিলভতীতি তং তত্থ ছন্দরাগপ্পহানেন পজহামীতি ৰিপস্সনুপেক্খং পটিলভতি. ভৰে ন রজ্জতীতি অতীতে খন্ধপঞ্চকে তণ্হাদিট্ঠীহি ন রজ্জতি. সম্ভৰে ন রজ্জতীতি অনাগতেপি তথেৰ ন রজ্জতি. অত্থুত্তরি পদং সন্তন্তি উত্তরি সন্তং নিব্বানপদং নাম অত্থি. সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতীতি তং সহৰিপস্সনায মগ্গপঞ্ঞায সম্মা পস্সতি. ন সব্বেন সব্বন্তি একচ্চানং কিলেসানং অপ্পহীনত্তা সচ্চপটিচ্ছাদকস্স তমস্স সব্বসো অৰিদ্ধংসিতত্তা ন সব্বাকারেন সব্বং. হঞ্ঞমানেতি সণ্ডাসেন গহেত্ৰা মুট্ঠিকায কোট্টিযমানে. অন্তরাপরিনিব্বাযীতি উপপত্তিসমনন্তরতো পট্ঠায আযুনো ৰেমজ্ঝং অনতিক্কমিত্ৰা এত্থন্তরে কিলেসপরিনিব্বানেন পরিনিব্বুতো হোতি. অনুপহচ্চ তলন্তি আকাসতলং অনুপহচ্চ অনতিক্কমিত্ৰা, ভূমিং অপ্পত্ৰা আকাসেযেৰ নিব্বাযেয্যাতি ইমাহি তীহি উপমাহি তযো অন্তরাপরিনিব্বাযী দস্সিতা.

উপহচ্চপরিনিব্বাযীতি আযুৰেমজ্ঝং অতিক্কমিত্ৰা পচ্ছিমকোটিং অপ্পত্ৰা পরিনিব্বুতো হোতি. উপহচ্চ তলন্তি জলমানা গন্ত্ৰা আকাসতলং অতিক্কমিত্ৰা পথৰীতলং ৰা উপহনিত্ৰা পথৰিযং পতিতমত্তাৰ নিব্বাযেয্য. অসঙ্খারেন অপ্পযোগেন কিলেসে খেপেত্ৰা পরিনিব্বাযীতি অসঙ্খারপরিনিব্বাযী. সসঙ্খারেন সপ্পযোগেন কিলেসে খেপেত্ৰা পরিনিব্বাযীতি সসঙ্খারপরিনিব্বাযী. গচ্ছন্তি নিরারক্খং অরঞ্ঞং. দাযন্তি সারক্খং অভযত্থায দিন্নং অরঞ্ঞং. সেসমেত্থ উত্তানত্থমেৰ. ইমস্মিং সুত্তে অরিযপুগ্গলাৰ কথিতাতি.

৩. তিস্সব্রহ্মাসুত্তৰণ্ণনা

৫৬. ততিযে ভিক্খুনিযোতি মহাপজাপতিযা পরিৰারা পঞ্চসতা ভিক্খুনিযো. ৰিমুত্তাতি পঞ্চহি ৰিমুত্তীহি ৰিমুত্তা. অনুপাদিসেসাতি উপাদানসেসং অট্ঠপেত্ৰা পঞ্চহি ৰিমুত্তীহি অনৰসেসাহিপি ৰিমুত্তা. সউপাদিসেসে ৰা সউপাদিসেসোতি সউপাদানসেসে পুগ্গলে ‘‘সউপাদানসেসো অয’’ন্তি. ইতরস্মিম্পি এসেৰ নযো. তিস্সোতি থেরস্স সদ্ধিৰিহারিকব্রহ্মা. অনুলোমিকানীতি পটিপত্তিযা অনুলোমানি ৰিৰিত্তানি অন্তিমপরিযন্তিমানি. ইন্দ্রিযানীতি সদ্ধাদীনি ৰিপস্সনিন্দ্রিযানি. সমন্নানযমানোতি সমন্নাহারে ঠপযমানো. ন হি পন তেতি ইদং কস্মা আরভি? সত্তমস্স পুগ্গলস্স দস্সনত্থং. সত্তমো হি সদ্ধানুসারিপুগ্গলো ন দস্সিতো. অথ ভগৰা বলৰৰিপস্সকৰসেন তং দস্সেন্তো এৰমাহ. তত্থ সব্বনিমিত্তানন্তি সব্বেসং নিচ্চনিমিত্তাদীনং. অনিমিত্তন্তি বলৰৰিপস্সনাসমাধিং.

৪. সীহসেনাপতিসুত্তৰণ্ণনা

৫৭. চতুত্থে মচ্ছরীতি পঞ্চমচ্ছেরযুত্তো. কদরিযোতি থদ্ধমচ্ছরিযো, পরেসং দিয্যমানম্পি ৰারেতি. অনুপ্পদানরতোতি পুনপ্পুনং দানং দদমানোৰ রমতি. অনুকম্পন্তাতি ‘‘কো অজ্জ অম্হেহি অনুগ্গহেতব্বো, কস্স দেয্যধম্মং ৰা পটিগ্গণ্হেয্যাম, ধম্মং ৰা দেসেয্যামা’’তি এৰং চিত্তেন অনুকম্পমানা.

৫. অরক্খেয্যসুত্তৰণ্ণনা

৫৮. পঞ্চমে নিমিত্তন্তি ধম্মনিমিত্তম্পি পুগ্গলনিমিত্তম্পি. অযঞ্হি অত্তনা দেসিতধম্মে একপদম্পি দুরক্খাতং অনিয্যানিকং অপস্সন্তো ধম্মনিমিত্তং ন সমনুপস্সতি, ‘‘দুরক্খাতো তযা ধম্মো ন স্ৰাক্খাতো’’তি উট্ঠহিত্ৰা পটিপ্ফরন্তং একং পুগ্গলম্পি অপস্সন্তো পুগ্গলনিমিত্তং ন সমনুপস্সতি নাম. সেসদ্ৰযেপি এসেৰ নযো. ছট্ঠসত্তমানি উত্তানানেৰ.

৮. পচলাযমানসুত্তৰণ্ণনা

৬১. অট্ঠমে পচলাযমানোতি তং গামং উপনিস্সায একস্মিং ৰনসণ্ডে সমণধম্মং করোন্তো সত্তাহং চঙ্কমনৰীরিযেন নিম্মথিতত্তা কিলন্তগত্তো চঙ্কমনকোটিযং পচলাযমানো নিসিন্নো হোতি. পচলাযসি নোতি নিদ্দাযসি নু. অনুমজ্জিত্ৰাতি পরিমজ্জিত্ৰা. আলোকসঞ্ঞন্তি মিদ্ধৰিনোদনআলোকসঞ্ঞং. দিৰাসঞ্ঞন্তি দিৰাতিসঞ্ঞং. যথা দিৰা তথা রত্তিন্তি যথা দিৰা আলোকসঞ্ঞা অধিট্ঠিতা, তথা নং রত্তিম্পি অধিট্ঠহেয্যাসি. যথা রত্তিং তথা দিৰাতি যথা চ তে রত্তিং আলোকসঞ্ঞা অধিট্ঠিতা, তথা নং দিৰাপি অধিট্ঠহেয্যাসি. সপ্পভাসন্তি দিব্বচক্খুঞাণত্থায সহোভাসং. পচ্ছাপুরেসঞ্ঞীতি পুরতো চ পচ্ছতো চ অভিহরণসঞ্ঞায সঞ্ঞাৰা. অন্তোগতেহি ইন্দ্রিযেহীতি বহি অৰিক্খিত্তেহি অন্তো অনুপৰিট্ঠেহেৰ পঞ্চহি ইন্দ্রিযেহি. মিদ্ধসুখন্তি নিদ্দাসুখং. এত্তকেন ঠানেন ভগৰা থেরস্স মিদ্ধৰিনোদনকম্মট্ঠানং কথেসি. সোণ্ডন্তি মানসোণ্ডং. কিচ্চকরণীযানীতি এত্থ অৰস্সং কত্তব্বানি কিচ্চানি, ইতরানি করণীযানি. মঙ্কুভাৰোতি নিত্তেজতা দোমনস্সতা. এত্তকেন ঠানেন সত্থারা থেরস্স ভিক্খাচারৰত্তং কথিতং.

ইদানি ভস্সে পরিযন্তকারিতায সমাদপেতুং তস্মাতিহাতিআদিমাহ. তত্থ ৰিগ্গাহিককথন্তি ‘‘ন ত্ৰং ইমং ধম্মৰিনযং আজানাসী’’তিআদিনযপ্পৰত্তা ৰিগ্গাহিককথা. নাহং মোগ্গল্লানাতিআদি পাপমিত্তসংসগ্গৰিৰজ্জনত্থং ৰুত্তং. কিত্তাৰতা নু খোতি কিত্তকেন নু খো. তণ্হাসঙ্খযৰিমুত্তো হোতীতি তণ্হাসঙ্খযে নিব্বানে তং আরম্মণং কত্ৰা ৰিমুত্তচিত্ততায তণ্হাসঙ্খযৰিমুত্তো নাম সংখিত্তেন কিত্তাৰতা হোতি. যায পটিপত্তিযা তণ্হাসঙ্খযৰিমুত্তো হোতি, তমেৰ খীণাসৰস্স ভিক্খুনো পুব্বভাগপটিপদং সংখিত্তেন দেসেথাতি পুচ্ছতি. অচ্চন্তনিট্ঠোতি খযৰযসঙ্খাতং অন্তং অতীতাতি অচ্চন্তা, অচ্চন্তা নিট্ঠা অস্সাতি অচ্চন্তনিট্ঠো, একন্তনিট্ঠো সততনিট্ঠোতি অত্থো. অচ্চন্তযোগক্খেমীতি অচ্চন্তং যোগক্খেমী, নিচ্চযোগক্খেমীতি অত্থো. অচ্চন্তব্রহ্মচারীতি অচ্চন্তং ব্রহ্মচারী, নিচ্চব্রহ্মচারীতি অত্থো. অচ্চন্তং পরিযোসানমস্সাতি পুরিমনযেনেৰ অচ্চন্তপরিযোসানো. সেট্ঠো দেৰমনুস্সানন্তি দেৰানঞ্চ মনুস্সানঞ্চ সেট্ঠো উত্তমো. এৰরূপো ভিক্খু কিত্তাৰতা হোতি, সঙ্খেপেনেৰ তস্স পটিপত্তিং কথেথাতি যাচতি.

সব্বে ধম্মা নালং অভিনিৰেসাযাতি এত্থ সব্বে ধম্মা নাম পঞ্চক্খন্ধা দ্ৰাদসাযতনানি অট্ঠারস ধাতুযো, তে সব্বেপি তণ্হাদিট্ঠিৰসেন অভিনিৰেসায নালং ন পরিযত্তা ন সমত্তা ন যুত্তা. কস্মা? গহিতাকারেন অতিট্ঠনতো. তে হি নিচ্চা সুখা অত্তাতি গহিতাপি অনিচ্চা দুক্খা অনত্তাৰ সম্পজ্জন্তি. তস্মা নালং অভিনিৰেসায. অভিজানাতীতি অনিচ্চং দুক্খং অনত্তাতি ঞাতপরিঞ্ঞায অভিজানাতি. পরিজানাতীতি তথেৰ তীরণপরিঞ্ঞায পরিজানাতি. যংকিঞ্চি ৰেদনন্তি অন্তমসো পঞ্চৰিঞ্ঞাণসম্পযুত্তং যংকিঞ্চি অপ্পমত্তকম্পি ৰেদনং অনুভৰতি. ইমিনা ভগৰা থেরস্স ৰেদনাৰসেন চ ৰিনিৰট্টেত্ৰা অরূপপরিগ্গহং দস্সেসি.

অনিচ্চানুপস্সীতি অনিচ্চতো অনুপস্সন্তো. ৰিরাগানুপস্সীতি এত্থ দ্ৰে ৰিরাগা খযৰিরাগো চ অচ্চন্তৰিরাগো চ. তত্থ সঙ্খারানং খযং খযতো পস্সনা ৰিপস্সনাপি, অচ্চন্তৰিরাগং নিব্বানং ৰিরাগতো দস্সনমগ্গঞাণম্পি ৰিরাগানুপস্সনা. তদুভযসমঙ্গিপুগ্গলো ৰিরাগানুপস্সী নাম. তং সন্ধায ৰুত্তং – ‘‘ৰিরাগানুপস্সী’’তি, ৰিরাগতো অনুপস্সন্তোতি অত্থো. নিরোধানুপস্সিম্হিপি এসেৰ নযো. নিরোধোপি হি খযনিরোধো অচ্চন্তনিরোধোতি দুৰিধোযেৰ. পটিনিস্সগ্গানুপস্সীতি এত্থ পটিনিস্সগ্গো ৰুচ্চতি ৰোস্সগ্গো. সো চ পরিচ্চাগৰোস্সগ্গো পক্খন্দনৰোস্সগ্গোতি দুৰিধো হোতি. তত্থ পরিচ্চাগৰোস্সগ্গোতি ৰিপস্সনা. সা হি তদঙ্গৰসেন কিলেসে চ খন্ধে চ ৰোস্সজতি. পক্খন্দনৰোস্সগ্গোতি মগ্গো. সো হি নিব্বানং আরম্মণতো পক্খন্দতি. দ্ৰীহিপি ৰা কারণেহি সো ৰোস্সগ্গোযেৰ, সমুচ্ছেদৰসেন খন্ধানং কিলেসানঞ্চ ৰোস্সজনতো নিব্বানে চ পক্খন্দনতো. তস্মা কিলেসে চ খন্ধে চ পরিচ্চজতীতি পরিচ্চাগৰোস্সগ্গো. নিরোধায নিব্বানধাতুযা চিত্তং পক্খন্দতীতি পক্খন্দনৰোস্সগ্গোতি উভযম্পেতং মগ্গে সমেতি. তদুভযসমঙ্গী পুগ্গলো ইমায পটিনিস্সগ্গানুপস্সনায সমন্নাগতত্তা পটিনিস্সগ্গানুপস্সী নাম হোতি. তং সন্ধাযেতং ৰুত্তং. ন কিঞ্চি লোকে উপাদিযতীতি কিঞ্চি একম্পি সঙ্খারগতং তণ্হাৰসেন ন উপাদিযতি ন গণ্হাতি ন পরামসতি. অনুপাদিযং ন পরিতস্সতীতি অগ্গণ্হন্তো তণ্হাপরিতস্সনায ন পরিতস্সতি. পচ্চত্তংযেৰ পরিনিব্বাযতীতি সযমেৰ কিলেসপরিনিব্বানেন পরিনিব্বাযতি. খীণা জাতীতিআদিনা পনস্স পচ্চৰেক্খণা দস্সিতা. ইতি ভগৰা সংখিত্তেন খীণাসৰস্স পুব্বভাগপ্পটিপদং পুচ্ছিতো সংখিত্তেনেৰ কথেসি. ইদং পন সুত্তং থেরস্স ওৰাদোপি অহোসি ৰিপস্সনাপি. সো ইমস্মিংযেৰ সুত্তে ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা অরহত্তং পত্তোতি.

৯. মেত্তসুত্তৰণ্ণনা

৬২. নৰমে মা, ভিক্খৰে, পুঞ্ঞানং ভাযিত্থাতি পুঞ্ঞানি করোন্তা তেসং মা ভাযিত্থ. মেত্তচিত্তং ভাৰেসিন্তি তিকচতুক্কজ্ঝানিকায মেত্তায সম্পযুত্তং পণীতং কত্ৰা চিত্তং ভাৰেসিন্তি দস্সেতি. সংৰট্টমানে সুদাহন্তি সংৰট্টমানে সুদং অহং. সংৰট্টমানেতি ঝাযমানে ৰিপজ্জমানে. ধম্মিকোতি দসকুসলধম্মসমন্নাগতো. ধম্মরাজাতি তস্সেৰ ৰেৰচনং. ধম্মেন ৰা লদ্ধরজ্জত্তা ধম্মরাজা. চাতুরন্তোতি পুরত্থিমসমুদ্দাদীনং চতুন্নং সমুদ্দানং ৰসেন চাতুরন্তায পথৰিযা ইস্সরো. ৰিজিতাৰীতি ৰিজিতসঙ্গামো. জনপদো তস্মিং থাৰরিযং থিরভাৰং পত্তোতি জনপদত্থাৰরিযপ্পত্তো. পরোসহস্সন্তি অতিরেকসহস্সং. সূরাতি অভীরুনো. ৰীরঙ্গরূপাতি ৰীরানং অঙ্গং ৰীরঙ্গং, ৰীরিযস্সেতং নামং. ৰীরঙ্গরূপমেতেসন্তি ৰীরঙ্গরূপা. ৰীরিযজাতিকা ৰীরিযসভাৰা ৰীরিযমযা ৰিয অকিলাসুনো দিৰসম্পি যুজ্ঝন্তা ন কিলমন্তীতি ৰুত্তং হোতি. সাগরপরিযন্তন্তি চক্কৰাল়পব্বতং সীমং কত্ৰা ঠিতসমুদ্দপরিযন্তং. অদণ্ডেনাতি ধনদণ্ডেনপি ছেজ্জভেজ্জানুসাসনেন সত্থদণ্ডেনপি ৰিনাযেৰ. অসত্থেনাতি একতোধারাদিনা পরৰিহেঠনসত্থেনপি ৰিনাযেৰ. ধম্মেন অভিৰিজিযাতি এহি খো, মহারাজাতি এৰং পটিরাজূহি সম্পটিচ্ছিতাগমনো ‘‘পাণো ন হন্তব্বো’’তিআদিনা ধম্মেনেৰ ৰুত্তপ্পকারং পথৰিং অভিৰিজিনিত্ৰা.

সুখেসিনোতি সুখপরিযেসকে সত্তে আমন্তেতি. সুঞ্ঞব্রহ্মূপগোতি সুঞ্ঞব্রহ্মৰিমানূপগো. পথৰিং ইমন্তি ইমং সাগরপরিযন্তং মহাপথৰিং. অসাহসেনাতি ন সাহসিককম্মেন. সমেন মনুসাসিতন্তি সমেন কম্মেন অনুসাসিং. তেহি এতং সুদেসিতন্তি তেহি সঙ্গাহকেহি মহাকারুণিকেহি বুদ্ধেহি এতং এত্তকং ঠানং সুদেসিতং সুকথিতং. পথব্যোতি পুথৰিসামিকো.

১০. ভরিযাসুত্তৰণ্ণনা

৬৩. দসমে কেৰট্টা মঞ্ঞে মচ্ছৰিলোপেতি কেৰট্টানং মচ্ছপচ্ছিং ওতারেত্ৰা ঠিতট্ঠানে জালে ৰা উদকতো উক্খিত্তমত্তে মচ্ছগ্গাহকানং মহাসদ্দো হোতি, তং সন্ধাযেতং ৰুত্তং. সুজাতাতি ৰিসাখায কনিট্ঠা. সা নেৰ সস্সুং আদিযতীতি সস্সুযা কত্তব্বৰত্তং নাম অত্থি, তং ন করোতি, সস্সূতিপি নং ন গণেতি. ন সসুরং আদিযতীতি ৰচনং ন গণ্হাতি. এৰং অনাদরতাযপি অগ্গহণেনপি ন আদিযতি নাম. সেসেসুপি এসেৰ নযো. এৰং অনাথপিণ্ডিকো সুণিসায আচারং গহেত্ৰা সত্থু পুরতো নিসীদি. সাপি সুজাতা ‘‘কিং নু খো অযং সেট্ঠি দসবলস্স সন্তিকে ময্হং গুণং কথেস্সতি উদাহু অগুণ’’ন্তি গন্ত্ৰা অৰিদূরে সদ্দং সুণন্তী অট্ঠাসি. অথ নং সত্থা এহি সুজাতেতি আমন্তেসি.

অহিতানুকম্পিনীতি ন হিতানুকম্পিনী. অঞ্ঞেসূতি পরপুরিসেসু. অতিমঞ্ঞতেতি ওমানাতি মানৰসেন অতিমঞ্ঞতি. ধনেন কীতস্সাতি ধনেন কীতা অস্স. ৰধায উস্সুকা ৰধিতুং উস্সুক্কমাপন্না. যং ইত্থিযা ৰিন্দতি সামিকো ধনন্তি ইত্থিযা সামিকো যং ধনং লভতি. অপ্পম্পি তস্স অপহাতুমিচ্ছতীতি থোকতোপি অস্স হরিতুং ইচ্ছতি, উদ্ধনে আরোপিতউক্খলিযং পক্খিপিতব্বতণ্ডুলতোপি থোকং হরিতুমেৰ ৰাযমতি. অলসাতি নিসিন্নট্ঠানে নিসিন্নাৰ ঠিতট্ঠানে ঠিতাৰ হোতি. ফরুসাতি খরা. দুরুত্তৰাদিনীতি দুব্ভাসিতভাসিনী, কক্খল়ং ৰাল়কথমেৰ কথেতি. উট্ঠাযকানং অভিভুয্য ৰত্ততীতি এত্থ উট্ঠাযকানন্তি বহুৰচনৰসেন ৰিরিযুট্ঠানসম্পন্নো সামিকো ৰুত্তো, তস্স তং উট্ঠানসম্পত্তিং অভিভৰিত্ৰা হেট্ঠা কত্ৰা ৰত্ততি. পমোদতীতি আমোদিতপমোদিতা হোতি. কোলেয্যকাতি কুলসম্পন্না. পতিব্বতাতি পতিদেৰতা. ৰধদণ্ডতজ্জিতাতি দণ্ডকং গহেত্ৰা ৰধেন তজ্জিতা, ‘‘ঘাতেস্সামি ন’’ন্তি ৰুত্তা. দাসীসমন্তি সামিকস্স ৰত্তপূরিকা দাসীতি মং ভগৰা ধারেতূতি ৰত্ৰা সরণেসু পতিট্ঠাসি.

১১. কোধনসুত্তৰণ্ণনা

৬৪. একাদসমে সপত্তকন্তাতি সপত্তানং ৰেরীনং কন্তা পিযা তেহি ইচ্ছিতপত্থিতা. সপত্তকরণাতি সপত্তানং ৰেরীনং অত্থকরণা. কোধপরেতোতি কোধানুগতো. পচুরত্থতাযাতি বহুঅত্থতায বহুহিততায. অনত্থম্পীতি অৰুদ্ধিম্পি. অত্থো মে গহিতোতি ৰুড্ঢি মে গহিতা.

অথো অত্থং গহেত্ৰানাতি অথো ৰুদ্ধিং গহেত্ৰা. অনত্থং অধিপজ্জতীতি অনত্থো মে গহিতোতি সল্লক্খেতি. ৰধং কত্ৰানাতি পাণাতিপাতকম্মং কত্ৰা. কোধসম্মদসম্মত্তোতি কোধমদেন মত্তো, আদিন্নগহিতপরামট্ঠোতি অত্থো. আযসক্যন্তি অযসভাৰং, অযসো নিযসো হোতীতি অত্থো. অন্তরতো জাতন্তি অব্ভন্তরে উপ্পন্নং. অত্থং ন জানাতীতি ৰুদ্ধিঅত্থং ন জানাতি. ধম্মং ন পস্সতীতি সমথৰিপস্সনাধম্মং ন পস্সতি. অন্ধতমন্তি অন্ধভাৰকরং তমং বহলতমং. সহতেতি অভিভৰতি.

দুম্মঙ্কুযন্তি দুম্মঙ্কুভাৰং নিত্তেজতং দুব্বণ্ণমুখতং. যতো পতাযতীতি যদা নিব্বত্ততি. ন ৰাচো হোতি গারৰোতি ৰচনস্সপি গরুভাৰো ন হোতি. ন দীপং হোতি কিঞ্চনন্তি কাচি পতিট্ঠা নাম ন হোতি. তপনীযানীতি তাপজনকানি. ধম্মেহীতি সমথৰিপস্সনাধম্মেহি. আরকাতি দূরে. ব্রাহ্মণন্তি খীণাসৰব্রাহ্মণং. যায মাতু ভতোতি যায মাতরা ভতো পোসিতো. পাণদদিং সন্তিন্তি জীৰিতদাযিকং সমানং. হন্তি কুদ্ধো পুথুত্তানন্তি কুদ্ধো পুগ্গলো পুথু নানাকারণেহি অত্তানং হন্তি. নানারূপেসু মুচ্ছিতোতি নানারম্মণেসু অধিমুচ্ছিতো হুত্ৰা. রজ্জুযা বজ্ঝ মীযন্তীতি রজ্জুযা বন্ধিত্ৰা মরন্তি. পব্বতামপি কন্দরেতি পব্বতকন্দরেপি পতিত্ৰা মরন্তি.

ভূনহচ্চানীতি হতৰুদ্ধীনি. ইতাযন্তি ইতি অযং. তং দমেন সমুচ্ছিন্দেতি তং কোধং দমেন ছিন্দেয্য. কতরেন দমেনাতি? পঞ্ঞাৰীরিযেন দিট্ঠিযাতি ৰিপস্সনাপঞ্ঞায চেৰ ৰিপস্সনাসম্পযুত্তেন কাযিকচেতসিকৰীরিযেন চ মগ্গসম্মাদিট্ঠিযা চ. তথেৰ ধম্মে সিক্খেথাতি যথা অকুসলং সমুচ্ছিন্দেয্য, সমথৰিপস্সনাধম্মেপি তথেৰ সিক্খেয্য. মা নো দুম্মঙ্কুযং অহূতি মা অম্হাকং দুম্মঙ্কুভাৰো অহোসীতি ইমমত্থং পত্থযমানা. অনাযাসাতি অনুপাযাসা. অনুস্সুকাতি কত্থচি উস্সুক্কং অনাপন্না. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৰাতি.

অব্যাকতৰগ্গো ছট্ঠো.