১. সোণসুত্তৰণ্ণনা

৫৫. ছট্ঠস্স পঠমে সোণোতি সুখুমালসোণত্থেরো. সীতৰনেতি এৰংনামকে সুসানে. তস্মিং কির পটিপাটিযা পঞ্চ চঙ্কমনপণ্ণসালাসতানি মাপিতানি, তেসু থেরো অত্তনো সপ্পাযচঙ্কমনং গহেত্ৰা সমণধম্মং করোতি. তস্স আরদ্ধৰীরিযস্স হুত্ৰা চঙ্কমতো পাদতলানি ভিজ্জিংসু, জাণূহি চঙ্কমতো জাণুকানিপি হত্থতলানিপি ভিজ্জিংসু, ছিদ্দানি অহেসুং. এৰং আরদ্ধৰীরিযো ৰিহরন্তো ওভাসনিমিত্তমত্তকম্পি দস্সেতুং নাসক্খি. তস্স ৰীরিযেন কিলমিতকাযস্স কোটিযং পাসাণফলকে নিসিন্নস্স যো ৰিতক্কো উদপাদি, তং দস্সেতুং অথ খো আযস্মতোতিআদি ৰুত্তং. তত্থ আরদ্ধৰীরিযাতি পরিপুণ্ণপগ্গহিতৰীরিযা. ন অনুপাদায আসৰেহি চিত্তং ৰিমুচ্চতীতি সচে হি অহং উগ্ঘটিতঞ্ঞূ ৰা অস্সং ৰিপঞ্চিতঞ্ঞূ ৰা নেয্যো ৰা, নূন মে চিত্তং ৰিমুচ্চেয্য. অদ্ধা পনস্মি পদপরমো, যেন মে চিত্তং ন ৰিমুচ্চতীতি সন্নিট্ঠানং কত্ৰা সংৰিজ্জন্তি খো পনাতিআদীনি চিন্তেসি. তত্থ ভোগাতি উপযোগত্থে পচ্চত্তং.

পাতুরহোসীতি থেরস্স চিত্তাচারং ঞত্ৰা ‘‘অযং সোণো অজ্জ সীতৰনে পধানভূমিযং নিসিন্নো ইমং ৰিতক্কং ৰিতক্কেতি, গন্ত্ৰাস্স ৰিতক্কং সহোত্থং গণ্হিত্ৰা ৰীণোপমং কম্মট্ঠানং কথেস্সামী’’তি পমুখে পাকটো অহোসি. পঞ্ঞত্তে আসনেতি পধানিকভিক্খূ অত্তনো ৰসনট্ঠানে ওৰদিতুং আগতস্স বুদ্ধস্স ভগৰতো নিসীদনত্থং যথালাভেন আসনং পঞ্ঞাপেত্ৰাৰ পধানং করোন্তি, অঞ্ঞং অলভমানা পুরাণপণ্ণানিপি সন্থরিত্ৰা উপরি সঙ্ঘাটিং পঞ্ঞপেন্তি. থেরোপি আসনং পঞ্ঞাপেত্ৰা পধানং অকাসি. তং সন্ধায ৰুত্তং – ‘‘পঞ্ঞত্তে আসনে’’তি.

তং কিং মঞ্ঞসীতি সত্থা ‘‘ইমস্স ভিক্খুনো অৰসেসকম্মট্ঠানেহি অত্থো নত্থি, অযং গন্ধব্বসিপ্পে ছেকো চিণ্ণৰসী, অত্তনো ৰিসযে কথিযমানং খিপ্পমেৰ সল্লক্খেস্সতী’’তি ৰীণোপমং কথেতুং ‘‘তং কিং মঞ্ঞসী’’তিআদিমাহ. ৰীণায তন্তিস্সরে কুসলতা নাম ৰীণায ৰাদনকুসলতা, সো চ তত্থ কুসলো. মাতাপিতরো হিস্স ‘‘অম্হাকং পুত্তো অঞ্ঞং সিপ্পং সিক্খন্তো কাযেন কিলমিস্সতি, ইদং পন সযনে নিসিন্নেনেৰ সক্কা উগ্গণ্হিতু’’ন্তি গন্ধব্বসিপ্পমেৰ উগ্গণ্হাপেসুং. তস্স –

‘‘সত্ত সরা তযো গামা, মুচ্ছনা একৰীসতি;

ঠানা একূনপঞ্ঞাস, ইচ্চেতে সরমণ্ডলা’’তি. –

আদিকং গন্ধব্বসিপ্পং সব্বমেৰ পগুণং অহোসি. অচ্চাযতাতি অতিআযতা খরমুচ্ছনা. সরৰতীতি সরসম্পন্না. কম্মঞ্ঞাতি কম্মক্খমা কম্মযোগ্গা. অতিসিথিলাতি মন্দমুচ্ছনা. সমে গুণে পতিট্ঠিতাতি মজ্ঝিমে সরে ঠপেত্ৰা মুচ্ছিতা.

অচ্চারদ্ধন্তি অতিগাল়্হং. উদ্ধচ্চায সংৰত্ততীতি উদ্ধতভাৰায সংৰত্ততি. অতিলীনন্তি অতিসিথিলং. কোসজ্জাযাতি কুসীতভাৰত্থায. ৰীরিযসমথং অধিট্ঠহাতি ৰীরিযসম্পযুত্তং সমথং অধিট্ঠহ, ৰীরিযং সমথেন যোজেহীতি অত্থো. ইন্দ্রিযানঞ্চ সমতং পটিৰিজ্ঝাতি সদ্ধাদীনং ইন্দ্রিযানং সমতং সমভাৰং অধিট্ঠাহি. তত্থ সদ্ধং পঞ্ঞায, পঞ্ঞঞ্চ সদ্ধায, ৰীরিযং সমাধিনা, সমাধিঞ্চ ৰীরিযেন যোজযতা ইন্দ্রিযানং সমতা অধিট্ঠিতা নাম হোতি. সতি পন সব্বত্থিকা, সা সদা বলৰতীযেৰ ৰট্টতি. তঞ্চ পন তেসং যোজনাৰিধানং ৰিসুদ্ধিমগ্গে (ৰিসুদ্ধি. ১.৬০-৬২) পকাসিতমেৰ. তত্থ চ নিমিত্তং গণ্হাহীতি তস্মিঞ্চ সমভাৰে সতি যেন আদাসে মুখবিম্বেনেৰ নিমিত্তেন উপ্পজ্জিতব্বং, তং সমথনিমিত্তং ৰিপস্সনানিমিত্তং মগ্গনিমিত্তং ফলনিমিত্তঞ্চ গণ্হাহি নিব্বত্তেহীতি এৰমস্স সত্থা অরহত্তে পক্খিপিত্ৰা কম্মট্ঠানং কথেসি.

তত্থ চ নিমিত্তং অগ্গহেসীতি সমথনিমিত্তঞ্চ ৰিপস্সনানিমিত্তঞ্চ অগ্গহেসি. ছ ঠানানীতি ছ কারণানি. অধিমুত্তো হোতীতি পটিৰিজ্ঝিত্ৰা পচ্চক্খং কত্ৰা ঠিতো হোতি. নেক্খম্মাধিমুত্তোতিআদি সব্বং অরহত্তৰসেনেৰ ৰুত্তং. অরহত্তঞ্হি সব্বকিলেসেহি নিক্খন্তত্তা নেক্খম্মং, তেহেৰ পৰিৰিত্তত্তা পৰিৰেকো, ব্যাপজ্ঝাভাৰতো অব্যাপজ্ঝং, তণ্হাক্খযন্তে উপ্পন্নত্তা তণ্হাক্খযো, উপাদানক্খযন্তে উপ্পন্নত্তা উপাদানক্খযো, সম্মোহাভাৰতো অসম্মোহোতি ৰুচ্চতি.

কেৰলং সদ্ধামত্তকন্তি পটিৰেধরহিতং কেৰলং পটিৰেধপঞ্ঞায অসম্মিস্সকং সদ্ধামত্তকং. পটিচযন্তি পুনপ্পুনং করণেন ৰড্ঢিং. ৰীতরাগত্তাতি মগ্গপটিৰেধেন রাগস্স ৰিগতত্তাযেৰ নেক্খম্মসঙ্খাতং অরহত্তং পটিৰিজ্ঝিত্ৰা সচ্ছিকত্ৰা ঠিতো হোতি, ফলসমাপত্তিৰিহারেন ৰিহরতি, তন্নিন্নমানসোযেৰ চ হোতীতি অত্থো. সেসপদেসুপি এসেৰ নযো.

লাভসক্কারসিলোকন্তি চতুপচ্চযলাভঞ্চ তেসঞ্ঞেৰ সুকতভাৰঞ্চ ৰণ্ণভণনঞ্চ. নিকামযমানোতি ইচ্ছমানো পত্থযমানো. পৰিৰেকাধিমুত্তোতি পৰিৰেকে অধিমুত্তো অরহন্তি এৰং অরহত্তং ব্যাকরোতীতি অত্থো.

সীলব্বতপরামাসন্তি সীলঞ্চ ৰতঞ্চ পরামসিত্ৰা গহিতং গহণমত্তং. সারতো পচ্চাগচ্ছন্তোতি সারভাৰেন জানন্তো. অব্যাপজ্ঝাধিমুত্তোতি অব্যাপজ্ঝং অরহত্তং ব্যাকরোতি. ইমিনাৰ নযেন সব্বট্ঠানেসু অত্থো দট্ঠব্বো. অপিচেত্থ ‘‘নেক্খম্মাধিমুত্তোতি ইমস্মিংযেৰ অরহত্তং কথিতং, সেসেসু পঞ্চসু নিব্বান’’ন্তি একে ৰদন্তি. অপরে ‘‘অসম্মোহাধিমুত্তোতি এত্থেৰ নিব্বানং কথিতং, সেসেসু অরহত্ত’’ন্তি ৰদন্তি. অযং পনেত্থ সারো – সব্বেস্ৰেৰ তেসু অরহত্তম্পি নিব্বানম্পি কথিতমেৰাতি.

ভুসাতি বলৰন্তো দিব্বরূপসদিসা. নেৰস্স চিত্তং পরিযাদিযন্তীতি এতস্স খীণাসৰস্স চিত্তং গহেত্ৰা ঠাতুং ন সক্কোন্তি. কিলেসা হি উপ্পজ্জমানা চিত্তং গণ্হন্তি নাম. অমিস্সীকতন্তি কিলেসা হি আরম্মণেন সদ্ধিং চিত্তং মিস্সং করোন্তি, তেসং অভাৰা অমিস্সীকতং. ঠিতন্তি পতিট্ঠিতং. আনেঞ্জপ্পত্তন্তি অচলপ্পত্তং. ৰযঞ্চস্সানুপস্সতীতি তস্স চেস চিত্তস্স উপ্পাদম্পি ৰযম্পি পস্সতি. ভুসা ৰাতৰুট্ঠীতি বলৰা ৰাতক্খন্ধো. নেৰ সম্পকম্পেয্যাতি একভাগেন চালেতুং ন সক্কুণেয্য. ন সম্পকম্পেয্যাতি থূণং ৰিয সব্বভাগতো কম্পেতুং ন সক্কুণেয্য. ন সম্পৰেধেয্যাতি ৰেধেত্ৰা পৰেধেত্ৰা পাতেতুং ন সক্কুণেয্য.

নেক্খম্মং অধিমুত্তস্সাতি অরহত্তং পটিৰিজ্ঝিত্ৰা ঠিতস্স খীণাসৰস্স. সেসপদেসুপি অরহত্তমেৰ কথিতং. উপাদানক্খযস্স চাতি উপযোগত্থে সামিৰচনং. অসম্মোহঞ্চ চেতসোতি চিত্তস্স চ অসম্মোহং অধিমুত্তস্স. দিস্ৰা আযতনুপ্পাদন্তি আযতনানং উপ্পাদঞ্চ ৰযঞ্চ দিস্ৰা. সম্মা চিত্তং ৰিমুচ্চতীতি সম্মা হেতুনা নযেন ইমায ৰিপস্সনাপটিপত্তিযা ফলসমাপত্তিৰসেন চিত্তং ৰিমুচ্চতি, নিব্বানারম্মণে অধিমুচ্চতি. অথ ৰা ইমিনা খীণাসৰস্স পটিপদা কথিতা. তস্স হি আযতনুপ্পাদং দিস্ৰা ইমায ৰিপস্সনায অধিগতস্স অরিযমগ্গস্সানুভাৰেন সব্বকিলেসেহি সম্মা চিত্তং ৰিমুচ্চতি. এৰং তস্স সম্মা ৰিমুত্তস্স…পে… ন ৰিজ্জতি. তত্থ সন্তচিত্তস্সাতি নিব্বুতচিত্তস্স. সেসমেত্থ উত্তানত্থমেৰাতি.