৫. চেতোখিলসুত্তৰণ্ণনা
২০৫. পঞ্চমে চেতোখিলাতি চিত্তস্স থদ্ধভাৰা, কচৰরভাৰা, খাণুকভাৰা. সত্থরি কঙ্খতীতি সত্থু সরীরে ৰা গুণে ৰা কঙ্খতি. সরীরে কঙ্খমানো ‘‘দ্ৰত্তিংসৰরপুরিসলক্খণপটিমণ্ডিতং নাম সরীরং অত্থি নু খো নত্থী’’তি কঙ্খতি, গুণে কঙ্খমানো ‘‘অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নজাননসমত্থং সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণং অত্থি নু খো নত্থী’’তি কঙ্খতি. ৰিচিকিচ্ছতীতি ৰিচিনন্তো কিচ্ছতি, দুক্খং আপজ্জতি, ৰিনিচ্ছেতুং ন সক্কোতি. নাধিমুচ্চতীতি এৰমেতন্তি অধিমোক্খং ন পটিলভতি. ন সম্পসীদতীতি গুণেসু ওতরিত্ৰা নিব্বিচিকিচ্ছভাৰেন পসীদিতুং অনাৰিলো ভৰিতুং ন সক্কোতি. আতপ্পাযাতি কিলেসসন্তাপকৰীরিযকরণত্থায. অনুযোগাযাতি পুনপ্পুনং যোগায. সাতচ্চাযাতি সততকিরিযায. পধানাযাতি পদহনত্থায. অযং পঠমো চেতোখিলোতি অযং সত্থরি ৰিচিকিচ্ছাসঙ্খাতো পঠমো চিত্তস্স থদ্ধভাৰো এৰমেতস্স ভিক্খুনো অপ্পহীনো হোতি.
ধম্মেতি পরিযত্তিধম্মে চ পটিৰেধধম্মে চ. পরিযত্তিধম্মে কঙ্খমানো ‘‘তেপিটকং বুদ্ধৰচনং চতুরাসীতিধম্মক্খন্ধসহস্সানীতি ৰদন্তি, অত্থি নু খো এতং নত্থী’’তি কঙ্খতি. পটিৰেধধম্মে কঙ্খমানো ‘‘ৰিপস্সনানিস্সন্দো মগ্গো নাম, মগ্গনিস্সন্দং ফলং নাম, সব্বসঙ্খারপটিনিস্সগ্গো নিব্বানং নামাতি ৰদন্তি, তং অত্থি নু খো নত্থী’’তি কঙ্খতি. সঙ্ঘে কঙ্খতীতি ‘‘উজুপ্পটিপন্নো’’তিআদীনং পদানং ৰসেন ‘‘এৰরূপং পটিপদং পটিপন্নো চত্তারো মগ্গট্ঠা চত্তারো ফলট্ঠাতি অট্ঠন্নং পুগ্গলানং সমূহভূতো সঙ্ঘো নাম অত্থি নু খো নত্থী’’তি কঙ্খতি. সিক্খায কঙ্খমানো ‘‘অধিসীলসিক্খা নাম অধিচিত্তঅধিপঞ্ঞাসিক্খা নামাতি ৰদন্তি, সা অত্থি নু খো নত্থী’’তি কঙ্খতি. অযং পঞ্চমোতি অযং সব্রহ্মচারীসু কোপসঙ্খাতো পঞ্চমো চিত্তস্স থদ্ধভাৰো কচৰরভাৰো খাণুকভাৰো.