(৮) ৩. অপণ্ণকৰগ্গো
১. পধানসুত্তৰণ্ণনা
৭১. ততিযৰগ্গস্স পঠমে অপণ্ণকপ্পটিপদন্তি অৰিরদ্ধপ্পটিপদং. যোনি চস্স আরদ্ধা হোতীতি কারণঞ্চস্স পরিপুণ্ণং হোতি. আসৰানং খযাযাতি অরহত্তত্থায. দুতিযং উত্তানমেৰ.
৩. সপ্পুরিসসুত্তৰণ্ণনা
৭৩. ততিযে অৰণ্ণোতি অগুণো. পাতু করোতীতি কথেতি, পাকটং করোতি. পঞ্হাভিনীতোতি পঞ্হত্থায অভিনীতো. অহাপেত্ৰা অলম্বিত্ৰাতি অপরিহীনং অলম্বিতং কত্ৰা. এত্থ চ অসপ্পুরিসো পাপিচ্ছতায অত্তনো অৰণ্ণং ছাদেতি, সপ্পুরিসো লজ্জিতায অত্তনো ৰণ্ণং. ইদানি যস্মা অসপ্পুরিসো হিরোত্তপ্পরহিতো সংৰাসেন অৰজানাতি, সপ্পুরিসো পন হিরোত্তপ্পসমন্নাগতো সংৰাসেনাপি নাৰজানাতি. তস্মা অসপ্পুরিসভাৰসাধকং অধুনাগতৰধুকোপম্মং দস্সেতুং সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, ৰধুকাতিআদিমাহ. তত্থ ৰধুকাতি সুণিসা. তিব্বন্তি বহলং. সেসমেত্থ উত্তানত্থমেৰাতি.
৪-৫. অগ্গসুত্তদ্ৰযৰণ্ণনা
৭৪-৭৫. চতুত্থে সীলগ্গন্তি অগ্গপ্পত্তং উত্তমসীলং. এসেৰ নযো সব্বত্থ. পঞ্চমে রূপগ্গন্তি যং রূপং সম্মসিত্ৰা অরহত্তং পাপুণাতি, ইদং রূপগ্গং নাম. সেসেসুপি এসেৰ নযো. ভৰগ্গন্তি এত্থ পন যস্মিং অত্তভাৰে ঠিতো অরহত্তং পাপুণাতি, এতং ভৰগ্গং নামাতি.
৬. কুসিনারসুত্তৰণ্ণনা
৭৬. ছট্ঠে উপৰত্তনেতি পাচীনগতায সালপন্তিযা উত্তরেন নিৰত্তিত্ৰা ঠিতায ৰেমজ্ঝট্ঠানে. অন্তরেন যমকসালানন্তি দ্ৰিন্নং সালরুক্খানং অন্তরে. কঙ্খাতি দ্ৰেল়্হকং. ৰিমতীতি ৰিনিচ্ছিতুং অসমত্থতা. ‘‘বুদ্ধো নু খো ন বুদ্ধো নু খো, ধম্মো নু খো ন ধম্মো নু খো, সঙ্ঘো নু খো ন সঙ্ঘো নু খো, মগ্গো নু খো ন মগ্গো নু খো, পটিপদা নু খো ন পটিপদা নু খো’’তি যস্স সংসযো উপ্পজ্জেয্য, তং ৰো ৰদামি পুচ্ছথ, ভিক্খৰেতি অযমেত্থ সঙ্খেপত্থো. সত্থুগারৰেনপি ন পুচ্ছেয্যাথাতি ‘‘মযং সত্থু সন্তিকে পব্বজিম্হ, চত্তারো পচ্চযাপি নো সত্থু সন্তকাৰ. তে মযং এত্তকং কালং কঙ্খং অকত্ৰা ন অরহাম অজ্জ পচ্ছিমে কালে কঙ্খং কাতু’’ন্তি সচে এৰং সত্থরি গারৰেন ন পুচ্ছথ. সহাযকোপি, ভিক্খৰে, সহাযকস্স আরোচেতূতি তুম্হাকং যো যস্স ভিক্খুস্স সন্দিট্ঠো সম্ভত্তো, সো তস্স আরোচেতু, অহং একস্স ভিক্খুস্স কথেস্সামি, তস্স কথং সুত্ৰা সব্বে নিক্কঙ্খা ভৰথাতি দস্সেতি. এৰং পসন্নোতি এৰং সদ্দহামি অহন্তি অত্থো. ঞাণমেৰাতি নিক্কঙ্খভাৰপচ্চক্খকরণঞাণংযেৰ এত্থ তথাগতস্স, ন সদ্ধামত্তন্তি অত্থো. ইমেসঞ্হি, আনন্দাতি ইমেসং অন্তোসাণিযং নিসিন্নানং পঞ্চন্নং ভিক্খুসতানং. যো পচ্ছিমকোতি যো গুণৰসেন পচ্ছিমকো, আনন্দত্থেরংযেৰ সন্ধাযাহ.
৭. অচিন্তেয্যসুত্তৰণ্ণনা
৭৭. সত্তমে অচিন্তেয্যানীতি চিন্তেতুং অযুত্তানি. ন চিন্তেতব্বানীতি অচিন্তেয্যত্তাযেৰ ন চিন্তেতব্বানি. যানি চিন্তেন্তোতি যানি কারণানি চিন্তেন্তো. উম্মাদস্সাতি উম্মত্তকভাৰস্স. ৰিঘাতস্সাতি দুক্খস্স. বুদ্ধৰিসযোতি বুদ্ধানং ৰিসযো, সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণাদীনং বুদ্ধগুণানং পৰত্তি চ আনুভাৰো চ. ঝানৰিসযোতি অভিঞ্ঞাঝানৰিসযো. কম্মৰিপাকোতি দিট্ঠধম্মৰেদনীযাদীনং কম্মানং ৰিপাকো. লোকচিন্তাতি ‘‘কেন নু খো চন্দিমসূরিযা কতা, কেন মহাপথৰী, কেন মহাসমুদ্দো, কেন সত্তা উপ্পাদিতা, কেন পব্বতা, কেন অম্বতালনাল়িকেরাদযো’’তি এৰরূপা লোকচিন্তা.
৮. দক্খিণসুত্তৰণ্ণনা
৭৮. অট্ঠমে দক্খিণাৰিসুদ্ধিযোতি দানসঙ্খাতায দক্খিণায ৰিসুজ্ঝনকারণানি. দাযকতো ৰিসুজ্ঝতীতি মহপ্ফলভাৰেন ৰিসুজ্ঝতি, মহপ্ফলা হোতীতি অত্থো. কল্যাণধম্মোতি সুচিধম্মো. পাপধম্মোতি লামকধম্মো. দাযকতো ৰিসুজ্ঝতীতি এত্থ ৰেস্সন্তরমহারাজা কথেতব্বো. সো হি জূজকব্রাহ্মণস্স দারকে দত্ৰা মহাপথৰিং কম্পেসি. পটিগ্গাহকতো ৰিসুজ্ঝতীতি এত্থ কল্যাণীনদীমুখদ্ৰারৰাসী কেৰট্টো কথেতব্বো. সো কির দীঘসুমত্থেরস্স তিক্খত্তুং পিণ্ডপাতং দত্ৰা মরণমঞ্চে নিপন্নো ‘‘অয্যস্স মং দীঘসুমত্থেরস্স দিন্নপিণ্ডপাতো উদ্ধরতী’’তি আহ. নেৰ দাযকতোতি এত্থ ৰড্ঢমানৰাসী লুদ্দকো কথেতব্বো. সো কির পেতদক্খিণং দেন্তো একস্স দুস্সীলস্সেৰ তযো ৰারে অদাসি. ততিযৰারে ‘‘অমনুস্সো দুস্সীলো মং ৰিলুম্পতী’’তি ৰিরৰি. একস্স সীলৰতো ভিক্খুনো দত্ৰা পাপিতকালেযেৰস্স পাপুণি. দাযকতো চেৰ ৰিসুজ্ঝতি পটিগ্গাহকতো চাতি এত্থ অসদিসদানং কথেতব্বন্তি.
৯. ৰণিজ্জসুত্তৰণ্ণনা
৭৯. নৰমে তাদিসা ৰাতি তংসদিসাৰ তংসরিক্খকাৰ. ছেদগামিনী হোতীতি ছেদং গচ্ছতি. যং পত্থিতং, তং সব্বং নস্সতীতি অত্থো. ন যথাধিপ্পাযা হোতীতি যথাজ্ঝাসযা ন হোতি. পরাধিপ্পাযা হোতীতি পরজ্ঝাসযা অজ্ঝাসযতো অধিকতরফলা হোতি. সমণং ৰা ব্রাহ্মণং ৰাতি এত্থ সমিতপাপবাহিতপাপতাহি সমণব্রাহ্মণতা ৰেদিতব্বা. ৰদতু, ভন্তে, পচ্চযেনাতি, ভন্তে, চতুব্বিধেন চীৰরাদিনা পচ্চযেন ৰদেয্যাসীতি এৰং পৰারেতি নিমন্তেতি. যেন পৰারেতীতি পরিচ্ছিন্দিত্ৰা যত্তকেন পৰারেতি. তং ন দেতীতি তং সব্বসোৰ ন দেতি. ন যথাধিপ্পাযং দেতীতি যথা তস্স অজ্ঝাসযো, এৰং দাতুং ন সক্কোতি, হাপেত্ৰা অপ্পকং দেতি. যথাধিপ্পাযং দেতীতি যত্তকং সো ইচ্ছতি, তত্তকমেৰ দেতি. পরাধিপ্পাযং দেতীতি অপ্পকং পৰারেত্ৰা অৰত্থরিত্ৰা বহুং দেতি.
১০. কম্বোজসুত্তৰণ্ণনা
৮০. দসমে নেৰ সভাযং নিসীদতীতি ৰিনিচ্ছযকরণত্থং ৰিনিচ্ছযসভাযং নেৰ নিসীদতি. ন কম্মন্তং পযোজেতীতি কসিৰণিজ্জাদিমহাকম্মন্তং নপ্পযোজেতি. ন কম্বোজং গচ্ছতীতি ভোগে সম্ভরণত্থায কম্বোজরট্ঠং ন গচ্ছতি. দেসনামত্তমেৰ চেতং, যং কিঞ্চি তিরোরট্ঠং ন গচ্ছতীতি অত্থো. কোধনোতিআদীসু কোধনতায কোধপরিযুট্ঠিতো অত্থানত্থং ন জানাতি, ইস্সুকিতায পরসম্পত্তিং ন সহতি, মচ্ছরিতায ধনং দত্ৰা কিচ্চং কাতুং ন সক্কোতি, নিপ্পঞ্ঞতায কিচ্চং সংৰিধাতুং ন সক্কোতি. তস্মা এতানি সভানিসীদনাদীনি ন করোতীতি.
অপণ্ণকৰগ্গো ততিযো.