৬. দোণসুত্তৰণ্ণনা

৩৬. ছট্ঠে অন্তরা চ উক্কট্ঠং অন্তরা চ সেতব্যন্তি এত্থ উক্কট্ঠাতি উক্কাহি ধারীযমানাহি মাপিতত্তা এৰংলদ্ধৰোহারং নগরং. সেতব্যন্তি অতীতে কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধস্স জাতনগরং. অন্তরাসদ্দো পন কারণখণচিত্তৰেমজ্ঝৰিৰরাদীসু ৰত্ততি. ‘‘তদন্তরং কো জানেয্য অঞ্ঞত্র তথাগতা’’তি (অ. নি. ৬.৪৪; ১০.৭৫) চ, ‘‘জনা সঙ্গম্ম মন্তেন্তি, মঞ্চ তঞ্চ কিমন্তর’’ন্তি চ আদীসু (সং. নি. ১.২২৮) কারণে. ‘‘অদ্দসা মং, ভন্তে, অঞ্ঞতরা ইত্থী ৰিজ্জন্তরিকায ভাজনং ধোৰন্তী’’তিআদীসু (ম. নি. ২.১৪৯) খণে. ‘‘যস্সন্তরতো ন সন্তি কোপা’’তিআদীসু (উদা. ২০) চিত্তে. ‘‘অন্তরাৰোসানমাপাদী’’তিআদীসু ৰেমজ্ঝে. ‘‘অপিচাযং তপোদা দ্ৰিন্নং মহানিরযানং অন্তরিকায আগচ্ছতী’’তিআদীসু (পারা. ২৩১) ৰিৰরে. স্ৰাযমিধ ৰিৰরে ৰত্ততি. তস্মা উক্কট্ঠায চ সেতব্যস্স চ ৰিৰরেতি এৰমেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো. অন্তরাসদ্দেন পন যুত্তত্তা উপযোগৰচনং কতং. ঈদিসেসু চ ঠানেসু অক্খরচিন্তকা ‘‘অন্তরা গামঞ্চ নদিঞ্চ যাতী’’তি এৰং একমেৰ অন্তরাসদ্দং পযুঞ্জন্তি, সো দুতিযপদেনপি যোজেতব্বো হোতি, অযোজিযমানে উপযোগৰচনং ন পাপুণাতি. ইধ পন যোজেত্ৰা এৰ ৰুত্তো.

অদ্ধানমগ্গপ্পটিপন্নো হোতীতি অদ্ধানসঙ্খাতং মগ্গং পটিপন্নো হোতি, দীঘমগ্গন্তি অত্থো. কস্মা পটিপন্নোতি? তং দিৰসং কির ভগৰা ইদং অদ্দস ‘‘মযি তং মগ্গং পটিপন্নে দোণো ব্রাহ্মণো মম পদচেতিযানি পস্সিত্ৰা পদানুপদিকো হুত্ৰা মম নিসিন্নট্ঠানং আগন্ত্ৰা পঞ্হং পুচ্ছিস্সতি. অথস্সাহং একং সচ্চধম্মং দেসেস্সামি. ব্রাহ্মণো তীণি সামঞ্ঞফলানি পটিৰিজ্ঝিত্ৰা দ্ৰাদসপদসহস্সপরিমাণং দোণগজ্জিতং নাম ৰণ্ণং ৰত্ৰা মযি পরিনিব্বুতে সকলজম্বুদীপে উপ্পন্নং মহাকলহং ৰূপসমেত্ৰা ধাতুযো ভাজেস্সতী’’তি. ইমিনা কারণেন পটিপন্নো. দোণোপি সুদং ব্রাহ্মণোতি দোণো ব্রাহ্মণোপি তযো ৰেদে পগুণে কত্ৰা পঞ্চসতে মাণৰকে সিপ্পং ৰাচেন্তো তংদিৰসং পাতোৰ উট্ঠায সরীরপটিজগ্গনং কত্ৰা সতগ্ঘনকং নিৰাসেত্ৰা পঞ্চসতগ্ঘনকং একংসৰরগতং কত্ৰা আমুত্তযঞ্ঞসুত্তো রত্তৰট্টিকা উপাহনা আরোহিত্ৰা পঞ্চসতমাণৰকপরিৰারো তমেৰ মগ্গং পটিপজ্জি. তং সন্ধাযেতং ৰুত্তং.

পাদেসূতি পাদেহি অক্কন্তট্ঠানেসু. চক্কানীতি লক্খণচক্কানি. কিং পন ভগৰতো গচ্ছন্তস্স অক্কন্তট্ঠানে পদং পঞ্ঞাযতীতি? ন পঞ্ঞাযতি. কস্মা? সুখুমত্তা মহাবলত্তা মহাজনানুগ্গহেন চ. বুদ্ধানঞ্হি সুখুমচ্ছৰিতায অক্কন্তট্ঠানং তূলপিচুনো পতিট্ঠিতট্ঠানং ৰিয হোতি, পদৰল়ঞ্জো ন পঞ্ঞাযতি. যথা চ বলৰতো ৰাতজৰসিন্ধৰস্স পদুমিনিপত্তেপি অক্কন্তমত্তমেৰ হোতি, এৰং মহাবলতায তথাগতেন অক্কন্তট্ঠানং অক্কন্তমত্তমেৰ হোতি, ন তত্থ পদৰল়ঞ্জো পঞ্ঞাযতি. বুদ্ধানঞ্চ অনুপদং মহাজনকাযো গচ্ছতি, তস্স সত্থু পদৰল়ঞ্জং দিস্ৰা মদ্দিতুং অৰিসহন্তস্স গমনৰিচ্ছেদো ভৰেয্য. তস্মা অক্কন্তঅক্কন্তট্ঠানে যোপি পদৰল়ঞ্জো ভৰেয্য, সো অন্তরধাযতেৰ. দোণো পন ব্রাহ্মণো তথাগতস্স অধিট্ঠানৰসেন পস্সি. ভগৰা হি যস্স পদচেতিযং দস্সেতুকামো হোতি, তং আরব্ভ ‘‘অসুকো নাম পস্সতূ’’তি অধিট্ঠাতি. তস্মা মাগণ্ডিযব্রাহ্মণো ৰিয অযম্পি ব্রাহ্মণো তথাগতস্স অধিট্ঠানৰসেন অদ্দস.

পাসাদিকন্তি পসাদজনকং. ইতরং তস্সেৰ ৰেৰচনং. উত্তমদমথসমথমনুপ্পত্তন্তি এত্থ উত্তমদমথো নাম অরহত্তমগ্গো, উত্তমসমথো নাম অরহত্তমগ্গসমাধি, তদুভযং পত্তন্তি অত্থো. দন্তন্তি নিব্বিসেৰনং. গুত্তন্তি গোপিতং. সংযতিন্দ্রিযন্তি রক্খিতিন্দ্রিযং. নাগন্তি ছন্দাদীহি অগচ্ছনতো, পহীনকিলেসে পুন অনাগচ্ছনতো, আগুং অকরণতো, বলৰন্তট্ঠেনাতি চতূহি কারণেহি নাগং.

দেৰো নো ভৰং ভৰিস্সতীতি এত্থ ‘‘দেৰো নো ভৰ’’ন্তি এত্তাৰতাপি পুচ্ছা নিট্ঠিতা ভৰেয্য, অযং পন ব্রাহ্মণো ‘‘অনাগতে মহেসক্খো একো দেৰরাজা ভৰিস্সতী’’তি অনাগতৰসেন পুচ্ছাসভাগেনেৰ কথেন্তো এৰমাহ. ভগৰাপিস্স পুচ্ছাসভাগেনেৰ কথেন্তো ন খো অহং, ব্রাহ্মণ, দেৰো ভৰিস্সামীতি আহ. এস নযো সব্বত্থ. আসৰানন্তি কামাসৰাদীনং চতুন্নং. পহীনাতি বোধিপল্লঙ্কে সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণাধিগমেনেৰ পহীনা. অনুপলিত্তো লোকেনাতি তণ্হাদিট্ঠিলেপানং পহীনত্তা সঙ্খারলোকেন অনুপলিত্তো. বুদ্ধোতি চতুন্নং সচ্চানং বুদ্ধত্তা বুদ্ধো ইতি মং ধারেহি.

যেনাতি যেন আসৰেন. দেৰূপপত্যস্সাতি দেৰূপপত্তি অস্স ময্হং ভৰেয্য. ৰিহঙ্গমোতি আকাসচরো গন্ধব্বকাযিকদেৰো. ৰিদ্ধস্তাতি ৰিধমিতা. ৰিনল়ীকতাতি ৰিগতনল়া ৰিগতবন্ধনা কতা. ৰগ্গূতি সুন্দরং. তোযেন নুপলিপ্পতীতি উদকতো রতনমত্তং অচ্চুগ্গম্ম ঠিতং সরং সোভযমানং ভমরগণং হাসযমানং তোযেন ন লিপ্পতি. তস্মা বুদ্ধোস্মি ব্রাহ্মণাতি দেসনাপরিযোসানে তীণি মগ্গফলানি পাপুণিত্ৰা দ্ৰাদসহি পদসহস্সেহি দোণগজ্জিতং নাম ৰণ্ণং কথেসি, তথাগতে চ পরিনিব্বুতে জম্বুদীপতলে উপ্পন্নং মহাকলহং ৰূপসমেত্ৰা ধাতুযো ভাজেসীতি.