৮. ৰেসারজ্জসুত্তৰণ্ণনা
৮. অট্ঠমে ৰেসারজ্জানীতি এত্থ সারজ্জপটিপক্খো ৰেসারজ্জং, চতূসু ঠানেসু সারজ্জাভাৰং পচ্চৰেক্খন্তস্স উপ্পন্নসোমনস্সমযঞাণস্সেতং নামং. আসভং ঠানন্তি সেট্ঠট্ঠানং উত্তমট্ঠানং. আসভা ৰা পুব্ববুদ্ধা, তেসং ঠানন্তি অত্থো. অপিচ গৰসতজেট্ঠকো উসভো, গৰসহস্সজেট্ঠকো ৰসভো. ৰজসতজেট্ঠকো ৰা উসভো, ৰজসহস্সজেট্ঠকো ৰসভো, সব্বগৰসেট্ঠো সব্বপরিস্সযসহো সেতো পাসাদিকো মহাভারৰহো অসনিসতসদ্দেহিপি অসম্পকম্পিযো নিসভো, সো ইধ উসভোতি অধিপ্পেতো. ইদম্পি হি তস্স পরিযাযৰচনং. উসভস্স ইদন্তি আসভং. ঠানন্তি চতূহি পাদেহি পথৰিং উপ্পীল়েত্ৰা ৰৰত্থানং. ইদং পন আসভং ৰিযাতি আসভং. যথেৰ হি নিসভসঙ্খাতো উসভো চতূহি পাদেহি পথৰিং উপ্পীল়েত্ৰা অচলট্ঠানেন তিট্ঠতি, এৰং তথাগতোপি চতূহি ৰেসারজ্জপাদেহি অট্ঠপরিসপথৰিং উপ্পীল়েত্ৰা সদেৰকে লোকে কেনচি পচ্চত্থিকেন পচ্চামিত্তেন অকম্পিযো অচলট্ঠানেন তিট্ঠতি. এৰং তিট্ঠমানোৰ তং আসভং ঠানং পটিজানাতি উপগচ্ছতি ন পচ্চক্খাতি, অত্তনি আরোপেতি. তেন ৰুত্তং ‘‘আসভং ঠানং পটিজানাতী’’তি.
পরিসাসূতি অট্ঠসু পরিসাসু. সীহনাদং নদতীতি সেট্ঠনাদং অভীতনাদং নদতি, সীহনাদসদিসং ৰা নাদং নদতি. অযমত্থো সীহনাদসুত্তেন দস্সেতব্বো. যথা ৰা সীহো সহনতো চ হননতো চ সীহোতি ৰুচ্চতি, এৰং তথাগতো লোকধম্মানং সহনতো পরপ্পৰাদানঞ্চ হননতো সীহোতি ৰুচ্চতি. এৰং ৰুত্তস্স সীহস্স নাদং সীহনাদং. তত্থ যথা সীহো সীহবলেন সমন্নাগতো সব্বত্থ ৰিসারদো ৰিগতলোমহংসো সীহনাদং নদতি, এৰং তথাগতসীহোপি তথাগতবলেহি সমন্নাগতো অট্ঠসু পরিসাসু ৰিসারদো ৰিগতলোমহংসো ‘‘ইতি রূপ’’ন্তিআদিনা নযেন নানাৰিধদেসনাৰিলাসসম্পন্নং সীহনাদং নদতি. তেন ৰুত্তং ‘‘পরিসাসু সীহনাদং নদতী’’তি.
ব্রহ্মচক্কং পৰত্তেতীতি এত্থ ব্রহ্মন্তি সেট্ঠং উত্তমং ৰিসুদ্ধং. চক্কসদ্দো পনাযং –
‘‘সম্পত্তিযং লক্খণে চ, রথঙ্গে ইরিযাপথে;
দানে রতনধম্মূর-চক্কাদীসু চ দিস্সতি;
ধম্মচক্কে ইধ মতো, তঞ্চ দ্ৰেধা ৰিভাৰযে’’.
‘‘চত্তারিমানি, ভিক্খৰে, চক্কানি, যেহি সমন্নাগতানং দেৰমনুস্সান’’ন্তিআদীসু (অ. নি. ৪.৩১) হি অযং সম্পত্তিযং দিস্সতি. ‘‘পাদতলেসু চক্কানি জাতানী’’তি (দী. নি. ২.৩৫) এত্থ লক্খণে. ‘‘চক্কংৰ ৰহতো পদ’’ন্তি (ধ. প. ১) এত্থ রথঙ্গে. ‘‘চতুচক্কং নৰদ্ৰার’’ন্তি (সং. নি. ১.২৯) এত্থ ইরিযাপথে. ‘‘দদং ভুঞ্জ মা চ পমাদো, চক্কং ৰত্তয সব্বপাণিন’’ন্তি (জা. ১.৭.১৪৯) এত্থ দানে. ‘‘দিব্বং চক্করতনং পাতুরহোসী’’তি (দী. নি. ২.২৪৩; ম. নি. ৩.২৫৬) এত্থ রতনচক্কে. ‘‘মযা পৰত্তিতং চক্ক’’ন্তি (সু. নি. ৫৬২) এত্থ ধম্মচক্কে. ‘‘ইচ্ছাহতস্স পোসস্স, চক্কং ভমতি মত্থকে’’তি (জা. ১.১.১০৪; ১.৫.১০৩) এত্থ উরচক্কে. ‘‘খুরপরিযন্তেন চেপি চক্কেনা’’তি (দী. নি. ১.১৬৬) এত্থ পহরণচক্কে. ‘‘অসনিৰিচক্ক’’ন্তি (দী. নি. ৩.৬১; সং. নি. ২.১৬২) এত্থ অসনিমণ্ডলে. ইধ পনাযং ধম্মচক্কে মতো.
তং পনেতং ধম্মচক্কং দুৰিধং হোতি পটিৰেধঞাণঞ্চ দেসনাঞাণঞ্চ. তত্থ পঞ্ঞাপভাৰিতং অত্তনো অরিযফলাৰহং পটিৰেধঞাণং, করুণাপভাৰিতং সাৰকানং অরিযফলাৰহং দেসনাঞাণং. তত্থ পটিৰেধঞাণং উপ্পজ্জমানং উপ্পন্নন্তি দুৰিধং. তঞ্হি অভিনিক্খমনতো যাৰ অরহত্তমগ্গা উপ্পজ্জমানং, ফলক্খণে উপ্পন্নং নাম. তুসিতভৰনতো ৰা যাৰ মহাবোধিপল্লঙ্কে অরহত্তমগ্গা উপ্পজ্জমানং, ফলক্খণে উপ্পন্নং নাম. দীপঙ্করতো পট্ঠায ৰা যাৰ বোধিপল্লঙ্কে অরহত্তমগ্গা উপ্পজ্জমানং, ফলক্খণে উপ্পন্নং নাম. দেসনাঞাণম্পি পৰত্তমানং পৰত্তন্তি দুৰিধং. তঞ্হি যাৰ অঞ্ঞাসিকোণ্ডঞ্ঞস্স সোতাপত্তিমগ্গা পৰত্তমানং, ফলক্খণে পৰত্তং নাম. তেসু পটিৰেধঞাণং লোকুত্তরং, দেসনাঞাণং লোকিযং. উভযম্পি পনেতং অঞ্ঞেহি অসাধারণং, বুদ্ধানংযেৰ ওরসঞাণং.
সম্মাসম্বুদ্ধস্স তে পটিজানতোতি ‘‘অহং সম্মাসম্বুদ্ধো, সব্বে ধম্মা মযা অভিসম্বুদ্ধা’’তি এৰং পটিজানতো তৰ. অনভিসম্বুদ্ধাতি ইমে নাম ধম্মা তযা অনভিসম্বুদ্ধা. তত্র ৰতাতি তেসু ‘‘অনভিসম্বুদ্ধা’’তি এৰং দস্সিতধম্মেসু. সহধম্মেনাতি সহেতুনা সকারণেন ৰচনেন. নিমিত্তমেতন্তি এত্থ পুগ্গলোপি ধম্মোপি নিমিত্তন্তি অধিপ্পেতো. তং পুগ্গলং ন পস্সামি, যো মং পটিচোদেস্সতি. তং ধম্মং ন পস্সামি, যং দস্সেত্ৰা ‘‘অযং নাম ধম্মো তযা অনভিসম্বুদ্ধো’’তি মং পটিচোদেস্সতীতি অযমেত্থ অত্থো. খেমপ্পত্তোতি খেমং পত্তো. সেসপদদ্ৰযং ইমস্সেৰ ৰেৰচনং. সব্বম্পেতং ৰেসারজ্জঞাণমেৰ সন্ধায ৰুত্তং. দসবলস্স হি ‘‘অযং নাম ধম্মো তযা অনভিসম্বুদ্ধো’’তি চোদকং পুগ্গলং ৰা চোদনাকারণং অনভিসম্বুদ্ধধম্মং ৰা অপস্সতো ‘‘সভাৰবুদ্ধোযেৰ ৰত সমানো অহং বুদ্ধোস্মীতি ৰদামী’’তি পচ্চৰেক্খন্তস্স বলৰতরং সোমনস্সং উপ্পজ্জতি, তেন সম্পযুত্তং ঞাণং ৰেসারজ্জং নাম. তং সন্ধায ‘‘খেমপ্পত্তো’’তিআদিমাহ. এৰং সব্বত্থ অত্থো ৰেদিতব্বো.
অন্তরাযিকা ধম্মাতি এত্থ পন অন্তরাযং করোন্তীতি অন্তরাযিকা. তে অত্থতো সঞ্চিচ্চ ৰীতিক্কন্তা সত্ত আপত্তিক্খন্ধা. সঞ্চিচ্চ ৰীতিক্কন্তং হি অন্তমসো দুক্কটদুব্ভাসিতম্পি মগ্গফলানং অন্তরাযং করোতি. ইধ পন মেথুনধম্মো অধিপ্পেতো. মেথুনং সেৰতো হি যস্স কস্সচি নিস্সংসযমেৰ মগ্গফলানং অন্তরাযো হোতি.
যস্স খো পন তে অত্থাযাতি রাগক্খযাদীসু যস্স অত্থায. ধম্মো দেসিতোতি অসুভভাৰনাদিধম্মো কথিতো. তত্র ৰত মন্তি তস্মিং অনিয্যানিকধম্মে মং. সেসং ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং.
ৰাদপথাতি ৰাদাযেৰ. পুথূতি বহূ. সিতাতি উপনিবদ্ধা অভিসঙ্খতা. অথ ৰা পুথুস্সিতাতি পুথুভাৰং সিতা উপগতা, পুথূহি ৰা সিতাতিপি পুথুস্সিতা. যং নিস্সিতাতি এতরহিপি যং ৰাদপথং নিস্সিতা. ন তে ভৰন্তীতি তে ৰাদপথা ন ভৰন্তি ভিজ্জন্তি ৰিনস্সন্তি. ধম্মচক্কন্তি দেসনাঞাণস্সপি পটিৰেধঞাণস্সপি এতং নামং. তেসু দেসনাঞাণং লোকিযং, পটিৰেধঞাণং লোকুত্তরং. কেৰলীতি সকলগুণসমন্নাগতো. তাদিসন্তি তথাৰিধং.