৮. অঞ্ঞতিত্থিযসুত্তৰণ্ণনা
৬৯. অট্ঠমে ভগৰংমূলকাতি ভগৰা মূলং এতেসন্তি ভগৰংমূলকা. ইদং ৰুত্তং হোতি – ইমে, ভন্তে, অম্হাকং ধম্মা পুব্বে কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধেন উপ্পাদিতা, তস্মিং পরিনিব্বুতে একং বুদ্ধন্তরং অঞ্ঞো সমণো ৰা ব্রাহ্মণো ৰা ইমে ধম্মে উপ্পাদেতুং সমত্থো নাম নাহোসি, ভগৰতো পন নো ইমে ধম্মা উপ্পাদিতা. ভগৰন্তঞ্হি নিস্সায মযং ইমে ধম্মে আজানাম পটিৰিজ্ঝামাতি এৰং ভগৰংমূলকা নো, ভন্তে, ধম্মাতি. ভগৰংনেত্তিকাতি ভগৰা ধম্মানং নেতা ৰিনেতা অনুনেতা যথাসভাৰতো পাটিযেক্কং পাটিযেক্কং নামং গহেত্ৰাৰ দস্সেতাতি ধম্মা ভগৰংনেত্তিকা নাম হোন্তি. ভগৰংপটিসরণাতি চতুভূমকধম্মা সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণস্স আপাথং আগচ্ছমানা ভগৰতি পটিসরন্তি নামাতি ভগৰংপটিসরণা. পটিসরন্তীতি ওসরন্তি সমোসরন্তি. অপিচ মহাবোধিমণ্ডে নিসিন্নস্স ভগৰতো পটিৰেধৰসেন ফস্সো আগচ্ছতি – ‘‘অহং ভগৰা কিন্নামো’’তি. ত্ৰং ফুসনট্ঠেন ফস্সো নাম. ৰেদনা, সঞ্ঞা, সঙ্খারা, ৰিঞ্ঞাণং আগচ্ছতি – ‘‘অহং ভগৰা কিন্নাম’’ন্তি. ত্ৰং ৰিজাননট্ঠেন ৰিঞ্ঞাণং নামাতি. এৰং চতুভূমকধম্মানং যথাসভাৰতো পাটিযেক্কং পাটিযেক্কং নামং গণ্হন্তো ভগৰা ধম্মে পটিসরতীতি ভগৰংপটিসরণা. ভগৰন্তংযেৰ পটিভাতূতি ভগৰতোৰ এতস্স ভাসিতস্স অত্থো উপট্ঠাতু, তুম্হেযেৰ নো কথেত্ৰা দেথাতি অত্থো.
রাগো খোতি রজ্জনৰসেন পৰত্তরাগো. অপ্পসাৰজ্জোতি লোকৰজ্জৰসেনপি ৰিপাকৰজ্জৰসেনপীতি দ্ৰীহিপি ৰজ্জেহি অপ্পসাৰজ্জো, অপ্পদোসোতি অত্থো. কথং? মাতাপিতরো হি ভাতিভগিনিআদযো চ পুত্তভাতিকানং আৰাহৰিৰাহমঙ্গলং নাম কারেন্তি. এৰং তাৰেসো লোকৰজ্জৰসেন অপ্পসাৰজ্জো. সদারসন্তোসমূলিকা পন অপাযে পটিসন্ধি নাম ন হোতীতি এৰং ৰিপাকৰজ্জৰসেন অপ্পসাৰজ্জো. দন্ধৰিরাগীতি ৰিরজ্জমানো পনেস সণিকং ৰিরজ্জতি, ন সীঘং মুচ্চতি. তেলমসিরাগো ৰিয চিরং অনুবন্ধতি, দ্ৰে তীণি ভৰন্তরানি গন্ত্ৰাপি নাপগচ্ছতীতি দন্ধৰিরাগী.
তত্রিদং ৰত্থু – একো কির পুরিসো ভাতু জাযায মিচ্ছাচারং চরতি. তস্সাপি ইত্থিযা অত্তনো সামিকতো সোযেৰ পিযতরো অহোসি. সা তমাহ – ‘‘ইমস্মিং কারণে পাকটে জাতে মহতী গরহা ভৰিস্সতি, তৰ ভাতিকং ঘাতেহী’’তি. সো ‘‘নস্স, ৰসলি, মা এৰং পুন অৰচা’’তি অপসাদেসি. সা তুণ্হী হুত্ৰা কতিপাহচ্চযেন পুন কথেসি, তস্স চিত্তং দ্ৰজ্ঝভাৰং অগমাসি. ততো ততিযৰারং কথিতো ‘‘কিন্তি কত্ৰা ওকাসং লভিস্সামী’’তি আহ. অথস্স সা উপাযং কথেন্তী ‘‘ত্ৰং মযা ৰুত্তমেৰ করোহি, অসুকট্ঠানে মহাককুধসমীপে তিত্থং অত্থি, তত্থ তিখিণং দণ্ডকৰাসিং গহেত্ৰা তিট্ঠাহী’’তি. সো তথা অকাসি. জেট্ঠভাতাপিস্স অরঞ্ঞে কম্মং কত্ৰা ঘরং আগতো. সা তস্মিং মুদুচিত্তা ৰিয হুত্ৰা ‘‘এহি সামি, সীসে তে ওলিখিস্সামী’’তি ওলিখন্তী ‘‘উপক্কিলিট্ঠং তে সীস’’ন্তি আমলকপিণ্ডং দত্ৰা ‘‘গচ্ছ অসুকট্ঠানে সীসং ধোৰিত্ৰা আগচ্ছাহী’’তি পেসেসি. সো তায ৰুত্ততিত্থমেৰ গন্ত্ৰা আমলককক্কেন সীসং মক্খেত্ৰা উদকং ওরুয্হ ওনমিত্ৰা সীসং ধোৰি. অথ নং ইতরো রুক্খন্তরতো নিক্খমিত্ৰা খন্ধট্ঠিকে পহরিত্ৰা জীৰিতা ৰোরোপেত্ৰা গেহং অগমাসি.
ইতরো ভরিযায সিনেহং পরিচ্চজিতুমসক্কোন্তো তস্মিংযেৰ গেহে মহাধম্মনি হুত্ৰা নিব্বত্তি. সো তস্সা ঠিতাযপি নিসিন্নাযপি গন্ত্ৰা সরীরে পততি. অথ নং সা ‘‘সোযেৰ অযং ভৰিস্সতী’’তি ঘাতাপেসি. সো পুন তস্সা সিনেহেন তস্মিংযেৰ গেহে কুক্কুরো হুত্ৰা নিব্বত্তি. সো পদসা গমনকালতো পট্ঠায তস্সা পচ্ছতো পচ্ছতো চরতি. অরঞ্ঞং গচ্ছন্তিযাপি সদ্ধিংযেৰ গচ্ছতি. তং দিস্ৰা মনুস্সা ‘‘নিক্খন্তো সুনখলুদ্দকো, কতরট্ঠানং গমিস্সতী’’তি উপ্পণ্ডেন্তি. সা পুন তং ঘাতাপেসি.
সোপি পুন তস্মিংযেৰ গেহে ৰচ্ছকো হুত্ৰা নিব্বত্তি. তথেৰ তস্সা পচ্ছতো পচ্ছতো চরতি. তদাপি নং মনুস্সা দিস্ৰা ‘‘নিক্খন্তো গোপালকো, কত্থ গাৰিযো চরিস্সন্তী’’তি উপ্পণ্ডেন্তি. সা তস্মিম্পি ঠানে তং ঘাতাপেসি. সো তদাপি তস্সা উপরি সিনেহং ছিন্দিতুং অসক্কোন্তো চতুত্থে ৰারে তস্সাযেৰ কুচ্ছিযং জাতিস্সরো হুত্ৰা নিব্বত্তি. সো পটিপাটিযা চতূসু অত্তভাৰেসু তায ঘাতিতভাৰং দিস্ৰা ‘‘এৰরূপায নাম পচ্চত্থিকায কুচ্ছিস্মিং নিব্বত্তোস্মী’’তি ততো পট্ঠায তস্সা হত্থেন অত্তানং ফুসিতুং ন দেতি. সচে নং সা ফুসতি, কন্দতি রোদতি. অথ নং অয্যকোৰ পটিজগ্গতি. তং অপরভাগে ৰুদ্ধিপ্পত্তং অয্যকো আহ – ‘‘তাত, কস্মা ত্ৰং মাতু হত্থেন অত্তানং ফুসিতুং ন দেসি. সচেপি তং ফুসতি, মহাসদ্দেন রোদসি কন্দসী’’তি. অয্যকেন পুট্ঠো ‘‘ন এসা ময্হং মাতা, পচ্চামিত্তা এসা’’তি তং পৰত্তিং সব্বং আরোচেসি. সো তং আলিঙ্গিত্ৰা রোদিত্ৰা ‘‘এহি, তাত, কিং অম্হাকং ঈদিসে ঠানে নিৰাসকিচ্চ’’ন্তি তং আদায নিক্খমিত্ৰা একং ৰিহারং গন্ত্ৰা পব্বজিত্ৰা উভোপি তত্থ ৰসন্তা অরহত্তং পাপুণিংসু.
মহাসাৰজ্জোতি লোকৰজ্জৰসেনপি ৰিপাকৰজ্জৰসেনপীতি দ্ৰীহিপি কারণেহি মহাসাৰজ্জো. কথং? দোসেন হি দুট্ঠো হুত্ৰা মাতরিপি অপরজ্ঝতি, পিতরিপি ভাতিভগিনিআদীসুপি পব্বজিতেসুপি. সো গতগতট্ঠানেসু ‘‘অযং পুগ্গলো মাতাপিতূসুপি অপরজ্ঝতি, ভাতিভগিনিআদীসুপি, পব্বজিতেসুপী’’তি মহতিং গরহং লভতি. এৰং তাৰ লোকৰজ্জৰসেন মহাসাৰজ্জো. দোসৰসেন পন কতেন আনন্তরিযকম্মেন কপ্পং নিরযে পচ্চতি. এৰং ৰিপাকৰজ্জৰসেন মহাসাৰজ্জো. খিপ্পৰিরাগীতি খিপ্পং ৰিরজ্জতি. দোসেন হি দুট্ঠো মাতাপিতূসুপি চেতিযেপি বোধিম্হিপি পব্বজিতেসুপি অপরজ্ঝিত্ৰা ‘‘ময্হং খমথা’’তি. অচ্চযং দেসেতি. তস্স সহ খমাপনেন তং কম্মং পাকতিকমেৰ হোতি.
মোহোপি দ্ৰীহেৰ কারণেহি মহাসাৰজ্জো. মোহেন হি মূল়্হো হুত্ৰা মাতাপিতূসুপি চেতিযেপি বোধিম্হিপি পব্বজিতেসুপি অপরজ্ঝিত্ৰা গতগতট্ঠানে গরহং লভতি. এৰং তাৰ লোকৰজ্জৰসেন মহাসাৰজ্জো. মোহৰসেন পন কতেন আনন্তরিযকম্মেন কপ্পং নিরযে পচ্চতি. এৰং ৰিপাকৰজ্জৰসেনপি মহাসাৰজ্জো. দন্ধৰিরাগীতি সণিকং ৰিরজ্জতি. মোহেন মূল়্হেন হি কতকম্মং সণিকং মুচ্চতি. যথা হি অচ্ছচম্মং সতক্খত্তুম্পি ধোৰিযমানং ন পণ্ডরং হোতি, এৰমেৰ মোহেন মূল়্হেন কতকম্মং সীঘং ন মুচ্চতি, সণিকমেৰ মুচ্চতীতি. সেসমেত্থ উত্তানমেৰাতি.