৫. হত্থকসুত্তৰণ্ণনা
৩৫. পঞ্চমে আল়ৰিযন্তি আল়ৰিরট্ঠে. গোমগ্গেতি গুন্নং গমনমগ্গে. পণ্ণসন্থরেতি সযং পতিতপণ্ণসন্থরে. অথাতি এৰং গুন্নং গমনমগ্গং উজুং মহাপথং নিস্সায সিংসপাৰনে সযং পতিতপণ্ণানি সঙ্কড্ঢিত্ৰা কতসন্থরে সুগতমহাচীৰরং পত্থরিত্ৰা পল্লঙ্কং আভুজিত্ৰা নিসিন্নে তথাগতে. হত্থকো আল়ৰকোতি হত্থতো হত্থং গতত্তা এৰংলদ্ধনামো আল়ৰকো রাজপুত্তো. এতদৰোচাতি এতং ‘‘কচ্চি, ভন্তে, ভগৰা’’তিআদিৰচনং অৰোচ. কস্মা পন সম্মাসম্বুদ্ধো তং ঠানং গন্ত্ৰা নিসিন্নো, কস্মা রাজকুমারো তত্থ গতোতি? সম্মাসম্বুদ্ধো তাৰ অট্ঠুপ্পত্তিকায ধম্মদেসনায সমুট্ঠানং দিস্ৰা তত্থ নিসিন্নো, রাজকুমারোপি পাতোৰ উট্ঠায পঞ্চহি উপাসকসতেহি পরিৰুতো বুদ্ধুপট্ঠানং গচ্ছন্তো মহামগ্গা ওক্কম্ম গোপথং গহেত্ৰা ‘‘বুদ্ধানং পূজনত্থায মিস্সকমালং ওচিনিস্সামী’’তি গচ্ছন্তো সত্থারং দিস্ৰা উপসঙ্কমিত্ৰা ৰন্দিত্ৰা একমন্তং নিসীদি, এৰং সো তত্থ গতোতি. সুখমসযিত্থাতি সুখং সযিত্থ.
অন্তরট্ঠকোতি মাঘফগ্গুণানং অন্তরে অট্ঠদিৰসপরিমাণো কালো. মাঘস্স হি অৰসানে চত্তারো দিৰসা, ফগ্গুণস্স আদিম্হি চত্তারোতি অযং ‘‘অন্তরট্ঠকো’’তি ৰুচ্চতি. হিমপাতসমযোতি হিমস্স পতনসমযো. খরাতি ফরুসা কক্খল়া ৰা. গোকণ্টকহতাতি নৰৰুট্ঠে দেৰে গাৰীনং অক্কন্তক্কন্তট্ঠানে খুরন্তরেহি কদ্দমো উগ্গন্ত্ৰা তিট্ঠতি, সো ৰাতাতপেন সুক্খো ককচদন্তসদিসো হোতি দুক্খসম্ফস্সো. তং সন্ধাযাহ – ‘‘গোকণ্টকহতা ভূমী’’তি. গুন্নং খুরন্তরেহি ছিন্নাতিপি অত্থো. ৰেরম্ভো ৰাতো ৰাযতীতি চতূহি দিসাহি ৰাযন্তো ৰাতো ৰাযতি. একায দিসায ৰা দ্ৰীহি ৰা দিসাহি তীহি ৰা দিসাহি ৰাযন্তো ৰাতো ৰেরম্ভোতি ন ৰুচ্চতি.
তেন হি রাজকুমারাতি ইদং সত্থা ‘‘অযং রাজকুমারো লোকস্মিং নেৰ সুখৰাসিনো, ন দুক্খৰাসিনো জানাতি, জানাপেস্সামি ন’’ন্তি উপরি দেসনং ৰড্ঢেন্তো আহ. তত্থ যথা তে খমেয্যাতি যথা তুয্হং রুচ্চেয্য. ইধস্সাতি ইমস্মিং লোকে অস্স. গোনকত্থতোতি চতুরঙ্গুলাধিকলোমেন কাল়কোজৰেন অত্থতো. পটিকত্থতোতি উণ্ণামযেন সেতত্থরণেন অত্থতো. পটলিকত্থতোতি ঘনপুপ্ফেন উণ্ণামযঅত্থরণেন অত্থতো. কদলিমিগপৰরপচ্চত্থরণোতি কদলিমিগচম্মমযেন উত্তমপচ্চত্থরণেন অত্থতো. তং কির পচ্চত্থরণং সেতৰত্থস্স উপরি কদলিমিগচম্মং অত্থরিত্ৰা সিব্বিত্ৰা করোন্তি. সউত্তরচ্ছদোতি সহ উত্তরচ্ছদেন, উপরি বদ্ধেন রত্তৰিতানেন সদ্ধিন্তি অত্থো. উভতোলোহিতকূপধানোতি সীসূপধানঞ্চ পাদূপধানঞ্চাতি পল্লঙ্কস্স উভতো ঠপিতলোহিতকূপধানো. পজাপতিযোতি ভরিযাযো. মনাপেন পচ্চুপট্ঠিতা অস্সূতি মনাপেন উপট্ঠানৰিধানেন পচ্চুপট্ঠিতা ভৰেয্যুং.
কাযিকাতি পঞ্চদ্ৰারকাযং খোভযমানা. চেতসিকাতি মনোদ্ৰারং খোভযমানা. সো রাগো তথাগতস্স পহীনোতি তথারূপো রাগো তথাগতস্স পহীনোতি অত্থো. যো পন তস্স রাগো, ন সো তথাগতস্স পহীনো নাম. দোসমোহেসুপি এসেৰ নযো.
ব্রাহ্মণোতি বাহিতপাপো খীণাসৰব্রাহ্মণো. পরিনিব্বুতোতি কিলেসপরিনিব্বানেন পরিনিব্বুতো. ন লিম্পতি কামেসূতি ৰত্থুকামেসু চ কিলেসকামেসু চ তণ্হাদিট্ঠিলেপেহি ন লিম্পতি. সীতিভূতোতি অব্ভন্তরে তাপনকিলেসানং অভাৰেন সীতিভূতো. নিরূপধীতি কিলেসূপধীনং অভাৰেন নিরূপধি. সব্বা আসত্তিযো ছেত্ৰাতি আসত্তিযো ৰুচ্চন্তি তণ্হাযো, তা সব্বাপি রূপাদীসু আরম্মণেসু আসত্তৰিসত্তা আসত্তিযো ছিন্দিত্ৰা. ৰিনেয্য হদযে দরন্তি হদযনিস্সিতং দরথং ৰিনযিত্ৰা ৰূপসমেত্ৰা. সন্তিং পপ্পুয্য চেতসোতি চিত্তস্স কিলেসনিব্বানং পাপুণিত্ৰা. করণৰচনং ৰা এতং ‘‘সব্বচেতসো সমন্নাহরিত্ৰা’’তিআদীসু ৰিয, চেতসা নিব্বানং পাপুণিত্ৰাতি অত্থো.