৫. অযোনিসোসুত্তৰণ্ণনা
৫. পঞ্চমে অযোনিসো পঞ্হং কত্তা হোতীতি ‘‘কতি নু খো, উদাযি, অনুস্সতিট্ঠানানী’’তি ৰুত্তে ‘‘পুব্বেনিৰাসো অনুস্সতিট্ঠানং ভৰিস্সতী’’তি চিন্তেত্ৰা লাল়ুদাযিত্থেরো ৰিয অনুপাযচিন্তায অপঞ্হমেৰ পঞ্হন্তি কত্তা হোতি. অযোনিসো পঞ্হং ৰিস্সজ্জেতা হোতীতি এৰং চিন্তিতং পন পঞ্হং ৰিস্সজ্জেন্তোপি ‘‘ইধ, ভন্তে, ভিক্খু অনেকৰিহিতং পুব্বেনিৰাসং অনুস্সরতি. সেয্যথিদং, একম্পি জাতি’’ন্তিআদিনা নযেন সোযেৰ থেরো ৰিয অযোনিসো ৰিস্সজ্জেতা হোতি, অপঞ্হমেৰ পঞ্হন্তি কথেতি. পরিমণ্ডলেহি পদব্যঞ্জনেহীতি এত্থ পদমেৰ অত্থস্স ব্যঞ্জনতো পদব্যঞ্জনং. তং অক্খরপারিপূরিং কত্ৰা দসৰিধং ব্যঞ্জনবুদ্ধিং অপরিহাপেত্ৰা ৰুত্তং পরিমণ্ডলং নাম হোতি, এৰরূপেহি পদব্যঞ্জনেহীতি অত্থো. সিলিট্ঠেহীতি পদসিলিট্ঠতায সিলিট্ঠেহি. উপগতেহীতি অত্থঞ্চ কারণঞ্চ উপগতেহি. নাব্ভনুমোদিতাতি এৰং যোনিসো সব্বং কারণসম্পন্নং কত্ৰাপি ৰিস্সজ্জিতং পরস্স পঞ্হং নাভিনুমোদতি নাভিনন্দতি সারিপুত্তত্থেরস্স পঞ্হং লাল়ুদাযিত্থেরো ৰিয. যথাহ –
‘‘অট্ঠানং খো এতং, আৰুসো সারিপুত্ত, অনৰকাসো, যং সো অতিক্কম্মেৰ কবল়ীকারাহারভক্খানং দেৰানং সহব্যতং অঞ্ঞতরং মনোমযং কাযং উপপন্নো সঞ্ঞাৰেদযিতনিরোধং সমাপজ্জেয্যাপি ৰুট্ঠহেয্যাপি, নত্থেতং ঠান’’ন্তি (অ. নি. ৫.১৬৬).
যোনিসো পঞ্হং কত্তাতিআদীসু আনন্দত্থেরো ৰিয যোনিসোৰ পঞ্হং চিন্তেত্ৰা যোনিসো ৰিস্সজ্জিতা হোতি. থেরো হি ‘‘কতি নু খো, আনন্দ, অনুস্সতিট্ঠানানী’’তি পুচ্ছিতো ‘‘অযং পঞ্হো ভৰিস্সতী’’তি যোনিসো চিন্তেত্ৰা যোনিসো ৰিস্সজ্জেন্তো আহ – ‘‘ইধ, ভন্তে, ভিক্খু ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি…পে… চতুত্থজ্ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি. ইদং, ভন্তে, অনুস্সতিট্ঠানং এৰংভাৰিতং এৰংবহুলীকতং দিট্ঠধম্মসুখৰিহারায সংৰত্ততী’’তি. অব্ভনুমোদিতা হোতীতি তথাগতো ৰিয যোনিসো অব্ভনুমোদিতা হোতি. তথাগতো হি আনন্দত্থেরেন পঞ্হে ৰিস্সজ্জিতে ‘‘সাধু সাধু, আনন্দ, তেন হি ত্ৰং, আনন্দ, ইমম্পি ছট্ঠং অনুস্সতিট্ঠানং ধারেহি. ইধানন্দ, ভিক্খু সতোৰ অভিক্কমতি সতোৰ পটিক্কমতী’’তিআদিমাহ. ছট্ঠাদীনি উত্তানত্থানেৰ.