(১২) ২. আযাচনৰগ্গৰণ্ণনা
১৩১. দুতিযস্স পঠমে এৰং সম্মা আযাচমানো আযাচেয্যাতি সদ্ধো ভিক্খু উট্ঠহিত্ৰা ‘‘যাদিসো সারিপুত্তত্থেরো পঞ্ঞায, অহম্পি তাদিসো হোমি. যাদিসো মহামোগ্গল্লানত্থেরো ইদ্ধিযা, অহম্পি তাদিসো হোমী’’তি এৰং আযাচন্তো পিহেন্তো পত্থেন্তো যং অত্থি, তস্সেৰ পত্থিতত্তা সম্মা পত্থেয্য নাম. ইতো উত্তরি পত্থেন্তো মিচ্ছা পত্থেয্য. এৰরূপা হি পত্থনা যং নত্থি, তস্স পত্থিতত্তা মিচ্ছাপত্থনা নাম হোতি. কিং কারণা? এসা, ভিক্খৰে, তুলা এতং পমাণন্তি যথা হি সুৰণ্ণং ৰা হিরঞ্ঞং ৰা তুলেন্তস্স তুলা ইচ্ছিতব্বা, ধঞ্ঞং মিনন্তস্স মানন্তি তুলনে তুলা, মিননে চ মানং পমাণং হোতি, এৰমেৰ মম সাৰকানং ভিক্খূনং এসা তুলা এতং পমাণং যদিদং সারিপুত্তমোগ্গল্লানা. তে গহেত্ৰা ‘‘অহম্পি ঞাণেন ৰা ইদ্ধিযা ৰা এতম্পমাণো হোমী’’তি অত্তানং তুলেতুং ৰা পমাণেতুং ৰা সক্কা, ন ইতো অঞ্ঞথা.
১৩২. দুতিযাদীসুপি এসেৰ নযো. ইদং পনেত্থ ৰিসেসমত্তং – খেমা চ ভিক্খুনী উপ্পলৰণ্ণা চাতি এতাসু হি খেমা পঞ্ঞায অগ্গা, উপ্পলৰণ্ণা ইদ্ধিযা. তস্মা ‘‘পঞ্ঞায ৰা ইদ্ধিযা ৰা এতাদিসী হোমী’’তি সম্মা আযাচমানা আযাচেয্য. তথা চিত্তো গহপতি পঞ্ঞায অগ্গো, হত্থকো রাজকুমারো মহিদ্ধিকতায. তস্মা ‘‘পঞ্ঞায ৰা ইদ্ধিযা ৰা এদিসো হোমী’’তি সম্মা আযাচমানো আযাচেয্য. খুজ্জুত্তরাপি মহাপঞ্ঞতায অগ্গা, নন্দমাতা মহিদ্ধিকতায. তস্মা ‘‘পঞ্ঞায ৰা ইদ্ধিযা ৰা এতাদিসী হোমী’’তি সম্মা আযাচমানা আযাচেয্য.
১৩৫. পঞ্চমে খতন্তি গুণানং খতত্তা খতং. উপহতন্তি গুণানং উপহতত্তা উপহতং, ছিন্নগুণং নট্ঠগুণন্তি অত্থো. অত্তানং পরিহরতীতি নিগ্গুণং অত্তানং জগ্গতি গোপাযতি. সাৰজ্জোতি সদোসো. সানুৰজ্জোতি সউপৰাদো. পসৰতীতি পটিলভতি. অননুৰিচ্চাতি অজানিত্ৰা অৰিনিচ্ছিনিত্ৰা. অপরিযোগাহেত্ৰাতি অননুপৰিসিত্ৰা. অৰণ্ণারহস্সাতি অৰণ্ণযুত্তস্স মিচ্ছাপটিপন্নস্স তিত্থিযস্স ৰা তিত্থিযসাৰকস্স ৰা. ৰণ্ণং ভাসতীতি ‘‘সুপ্পটিপন্নো এস সম্মাপটিপন্নো’’তি গুণং কথেতি. ৰণ্ণারহস্সাতি বুদ্ধাদীসু অঞ্ঞতরস্স সম্মাপটিপন্নস্স. অৰণ্ণং ভাসতীতি ‘‘দুপ্পটিপন্নো এস মিচ্ছাপটিপন্নো’’তি অগুণং কথেতি. অৰণ্ণারহস্স অৰণ্ণং ভাসতীতি ইধেকচ্চো পুগ্গলো দুপ্পটিপন্নানং মিচ্ছাপটিপন্নানং তিত্থিযানং তিত্থিযসাৰকানং ‘‘ইতিপি দুপ্পটিপন্না ইতিপি মিচ্ছাপটিপন্না’’তি অৰণ্ণং ভাসতি. ৰণ্ণারহস্স ৰণ্ণং ভাসতীতি সুপ্পটিপন্নানং সম্মাপটিপন্নানং বুদ্ধানং বুদ্ধসাৰকানং ‘‘ইতিপি সুপ্পটিপন্না ইতিপি সম্মাপটিপন্না’’তি ৰণ্ণং ভাসতি.
১৩৬. ছট্ঠে অপ্পসাদনীযে ঠানেতি অপ্পসাদকারণে. পসাদং উপদংসেতীতি দুপ্পটিপদায মিচ্ছাপটিপদায ‘‘অযং সুপ্পটিপদা সম্মাপটিপদা’’তি পসাদং জনেতি. পসাদনীযে ঠানে অপ্পসাদন্তি সুপ্পটিপদায সম্মাপটিপদায ‘‘অযং দুপ্পটিপদা মিচ্ছাপটিপদা’’তি অপ্পসাদং জনেতীতি. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ.
১৩৭. সত্তমে দ্ৰীসূতি দ্ৰীসু ওকাসেসু দ্ৰীসু কারণেসু. মিচ্ছাপটিপজ্জমানোতি মিচ্ছাপটিপত্তিং পটিপজ্জমানো. মাতরি চ পিতরি চাতি মিত্তৰিন্দকো ৰিয মাতরি, অজাতসত্তু ৰিয পিতরি. সুক্কপক্খো ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বো.
১৩৮. অট্ঠমে তথাগতে চ তথাগতসাৰকে চাতি দেৰদত্তো ৰিয তথাগতে, কোকালিকো ৰিয চ তথাগতসাৰকে. সুক্কপক্খে আনন্দত্থেরো ৰিয তথাগতে, নন্দগোপালকসেট্ঠিপুত্তো ৰিয চ তথাগতসাৰকে.
১৩৯. নৰমে সচিত্তৰোদানন্তি সকচিত্তস্স ৰোদানং, অট্ঠন্নং সমাপত্তীনং এতং নামং. ন চ কিঞ্চি লোকে উপাদিযতীতি লোকে চ রূপাদীসু ধম্মেসু কিঞ্চি একং ধম্মম্পি ন গণ্হাতি ন পরামসতি. এৰমেত্থ অনুপাদানং নাম দুতিযো ধম্মো হোতি. দসমেকাদসমানি উত্তানত্থানেৰাতি.
আযাচনৰগ্গো দুতিযো.