৩. ততিযপণ্ণাসকং
(১১) ১. আসাদুপ্পজহৰগ্গৰণ্ণনা
১১৯. ততিযস্স পণ্ণাসকস্স পঠমে আসাতি তণ্হা. দুপ্পজহাতি দুচ্চজা দুন্নীহরা. লাভাসায দুপ্পজহভাৰেন সত্তা দসপি ৰস্সানি ৰীসতিপি সট্ঠিপি ৰস্সানি ‘‘অজ্জ লভিস্সাম, স্ৰে লভিস্সামা’’তি রাজানং উপট্ঠহন্তি, কসিকম্মাদীনি করোন্তি, উভতোব্যূল়্হং সঙ্গামং পক্খন্দন্তি, অজপথসঙ্কুপথাদযো পটিপজ্জন্তি, নাৰায মহাসমুদ্দং পৰিসন্তি. জীৰিতাসায দুপ্পজহত্তা সম্পত্তে মরণকালেপি ৰস্সসতজীৰিং অত্তানং মঞ্ঞন্তি. সো কম্মকম্মনিমিত্তাদীনি পস্সন্তোপি ‘‘দানং দেহি পূজং, করোহী’’তি অনুকম্পকেহি ৰুচ্চমানো ‘‘নাহং মরিস্সামি, জীৰিস্সামি’’চ্চেৰ আসায কস্সচি ৰচনং ন গণ্হাতি.
১২০. দুতিযে পুব্বকারীতি পঠমং উপকারস্স কারকো. কতঞ্ঞূকতৰেদীতি তেন কতং ঞত্ৰা পচ্ছা কারকো. তেসু পুব্বকারী ‘‘ইণং দেমী’’তি সঞ্ঞং করোতি, পচ্ছা কারকো ‘‘ইণং জীরাপেমী’’তি সঞ্ঞং করোতি.
১২১. ততিযে তিত্তো চ তপ্পেতা চাতি পচ্চেকবুদ্ধো চ তথাগতসাৰকো চ খীণাসৰো তিত্তো নাম, তথাগতো অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো তিত্তো চ তপ্পেতা চ.
১২২. চতুত্থে দুত্তপ্পযাতি দাযকেন দুত্তপ্পযা তপ্পেতুং ন সুকরা. নিক্খিপতীতি নিদহতি ন পরিভুঞ্জতি. ৰিস্সজ্জেতীতি পরেসং দেতি.
১২৩. পঞ্চমে ন ৰিস্সজ্জেতীতি সব্বংযেৰ পরেসং ন দেতি, অত্তনো পন যাপনমত্তং গহেত্ৰা অৰসেসং দেতি.
১২৪. ছট্ঠে সুভনিমিত্তন্তি ইট্ঠারম্মণং.
১২৫. সত্তমে পটিঘনিমিত্তন্তি অনিট্ঠনিমিত্তং.
১২৬. অট্ঠমে পরতো চ ঘোসোতি পরস্স সন্তিকা অস্সদ্ধম্মসৰনং.
১২৭. নৰমে পরতো চ ঘোসোতি পরস্স সন্তিকা সদ্ধম্মসৰনং. সেসং সব্বত্থ উত্তানত্থমেৰাতি.
আসাদুপ্পজহৰগ্গো পঠমো.
(১২) ২. আযাচনৰগ্গৰণ্ণনা
১৩১. দুতিযস্স পঠমে এৰং সম্মা আযাচমানো আযাচেয্যাতি সদ্ধো ভিক্খু উট্ঠহিত্ৰা ‘‘যাদিসো সারিপুত্তত্থেরো পঞ্ঞায, অহম্পি তাদিসো হোমি. যাদিসো মহামোগ্গল্লানত্থেরো ইদ্ধিযা, অহম্পি তাদিসো হোমী’’তি এৰং আযাচন্তো পিহেন্তো পত্থেন্তো যং অত্থি, তস্সেৰ পত্থিতত্তা সম্মা পত্থেয্য নাম. ইতো উত্তরি পত্থেন্তো মিচ্ছা পত্থেয্য. এৰরূপা হি পত্থনা যং নত্থি, তস্স পত্থিতত্তা মিচ্ছাপত্থনা নাম হোতি. কিং কারণা? এসা, ভিক্খৰে, তুলা এতং পমাণন্তি যথা হি সুৰণ্ণং ৰা হিরঞ্ঞং ৰা তুলেন্তস্স তুলা ইচ্ছিতব্বা, ধঞ্ঞং মিনন্তস্স মানন্তি তুলনে তুলা, মিননে চ মানং পমাণং হোতি, এৰমেৰ মম সাৰকানং ভিক্খূনং এসা তুলা এতং পমাণং যদিদং সারিপুত্তমোগ্গল্লানা. তে গহেত্ৰা ‘‘অহম্পি ঞাণেন ৰা ইদ্ধিযা ৰা এতম্পমাণো হোমী’’তি অত্তানং তুলেতুং ৰা পমাণেতুং ৰা সক্কা, ন ইতো অঞ্ঞথা.
১৩২. দুতিযাদীসুপি এসেৰ নযো. ইদং পনেত্থ ৰিসেসমত্তং – খেমা চ ভিক্খুনী উপ্পলৰণ্ণা চাতি এতাসু হি খেমা পঞ্ঞায অগ্গা, উপ্পলৰণ্ণা ইদ্ধিযা. তস্মা ‘‘পঞ্ঞায ৰা ইদ্ধিযা ৰা এতাদিসী হোমী’’তি সম্মা আযাচমানা আযাচেয্য. তথা চিত্তো গহপতি পঞ্ঞায অগ্গো, হত্থকো রাজকুমারো মহিদ্ধিকতায. তস্মা ‘‘পঞ্ঞায ৰা ইদ্ধিযা ৰা এদিসো হোমী’’তি সম্মা আযাচমানো আযাচেয্য. খুজ্জুত্তরাপি মহাপঞ্ঞতায অগ্গা, নন্দমাতা মহিদ্ধিকতায. তস্মা ‘‘পঞ্ঞায ৰা ইদ্ধিযা ৰা এতাদিসী হোমী’’তি সম্মা আযাচমানা আযাচেয্য.
১৩৫. পঞ্চমে খতন্তি গুণানং খতত্তা খতং. উপহতন্তি গুণানং উপহতত্তা উপহতং, ছিন্নগুণং নট্ঠগুণন্তি অত্থো. অত্তানং পরিহরতীতি নিগ্গুণং অত্তানং জগ্গতি গোপাযতি. সাৰজ্জোতি সদোসো. সানুৰজ্জোতি সউপৰাদো. পসৰতীতি পটিলভতি. অননুৰিচ্চাতি অজানিত্ৰা অৰিনিচ্ছিনিত্ৰা. অপরিযোগাহেত্ৰাতি অননুপৰিসিত্ৰা. অৰণ্ণারহস্সাতি অৰণ্ণযুত্তস্স মিচ্ছাপটিপন্নস্স তিত্থিযস্স ৰা তিত্থিযসাৰকস্স ৰা. ৰণ্ণং ভাসতীতি ‘‘সুপ্পটিপন্নো এস সম্মাপটিপন্নো’’তি গুণং কথেতি. ৰণ্ণারহস্সাতি বুদ্ধাদীসু অঞ্ঞতরস্স সম্মাপটিপন্নস্স. অৰণ্ণং ভাসতীতি ‘‘দুপ্পটিপন্নো এস মিচ্ছাপটিপন্নো’’তি অগুণং কথেতি. অৰণ্ণারহস্স অৰণ্ণং ভাসতীতি ইধেকচ্চো পুগ্গলো দুপ্পটিপন্নানং মিচ্ছাপটিপন্নানং তিত্থিযানং তিত্থিযসাৰকানং ‘‘ইতিপি দুপ্পটিপন্না ইতিপি মিচ্ছাপটিপন্না’’তি অৰণ্ণং ভাসতি. ৰণ্ণারহস্স ৰণ্ণং ভাসতীতি সুপ্পটিপন্নানং সম্মাপটিপন্নানং বুদ্ধানং বুদ্ধসাৰকানং ‘‘ইতিপি সুপ্পটিপন্না ইতিপি সম্মাপটিপন্না’’তি ৰণ্ণং ভাসতি.
১৩৬. ছট্ঠে অপ্পসাদনীযে ঠানেতি অপ্পসাদকারণে. পসাদং উপদংসেতীতি দুপ্পটিপদায মিচ্ছাপটিপদায ‘‘অযং সুপ্পটিপদা সম্মাপটিপদা’’তি পসাদং জনেতি. পসাদনীযে ঠানে অপ্পসাদন্তি সুপ্পটিপদায সম্মাপটিপদায ‘‘অযং দুপ্পটিপদা মিচ্ছাপটিপদা’’তি অপ্পসাদং জনেতীতি. সেসমেত্থ উত্তানমেৰ.
১৩৭. সত্তমে দ্ৰীসূতি দ্ৰীসু ওকাসেসু দ্ৰীসু কারণেসু. মিচ্ছাপটিপজ্জমানোতি মিচ্ছাপটিপত্তিং পটিপজ্জমানো. মাতরি চ পিতরি চাতি মিত্তৰিন্দকো ৰিয মাতরি, অজাতসত্তু ৰিয পিতরি. সুক্কপক্খো ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বো.
১৩৮. অট্ঠমে তথাগতে চ তথাগতসাৰকে চাতি দেৰদত্তো ৰিয তথাগতে, কোকালিকো ৰিয চ তথাগতসাৰকে. সুক্কপক্খে আনন্দত্থেরো ৰিয তথাগতে, নন্দগোপালকসেট্ঠিপুত্তো ৰিয চ তথাগতসাৰকে.
১৩৯. নৰমে সচিত্তৰোদানন্তি সকচিত্তস্স ৰোদানং, অট্ঠন্নং সমাপত্তীনং এতং নামং. ন চ কিঞ্চি লোকে উপাদিযতীতি লোকে চ রূপাদীসু ধম্মেসু কিঞ্চি একং ধম্মম্পি ন গণ্হাতি ন পরামসতি. এৰমেত্থ অনুপাদানং নাম দুতিযো ধম্মো হোতি. দসমেকাদসমানি উত্তানত্থানেৰাতি.
আযাচনৰগ্গো দুতিযো.
(১৩) ৩. দানৰগ্গৰণ্ণনা
১৪২. ততিযস্স পঠমে দানানীতি দিয্যনকৰসেন দানানি, দেয্যধম্মস্সেতং নামং. সৰত্থুকা ৰা চেতনা দানং, সম্পত্তিপরিচ্চাগস্সেতং নামং. আমিসদানন্তি চত্তারো পচ্চযা দিয্যনকৰসেন আমিসদানং নাম. ধম্মদানন্তি ইধেকচ্চো অমতপত্তিপটিপদং কথেত্ৰা দেতি, ইদং ধম্মদানং নাম.
১৪৩. দুতিযে চত্তারো পচ্চযা যজনকৰসেন যাগো নাম ধম্মোপি যজনকৰসেন যাগোতি ৰেদিতব্বো.
১৪৪. ততিযে আমিসস্স চজনং আমিসচাগো, ধম্মস্স চজনং ধম্মচাগো. চতুত্থে উপসগ্গমত্তং ৰিসেসো.
১৪৬. পঞ্চমে চতুন্নং পচ্চযানং ভুঞ্জনং আমিসভোগো, ধম্মস্স ভুঞ্জনং ধম্মভোগো. ছট্ঠে উপসগ্গমত্তং ৰিসেসো.
১৪৮. সত্তমে চতুন্নং পচ্চযানং সংৰিভজনং আমিসসংৰিভাগো, ধম্মস্স সংৰিভজনং ধম্মসংৰিভাগো.
১৪৯. অট্ঠমে চতূহি পচ্চযেহি সঙ্গহো আমিসসঙ্গহো, ধম্মেন সঙ্গহো ধম্মসঙ্গহো.
১৫০. নৰমে চতূহি পচ্চযেহি অনুগ্গণ্হনং আমিসানুগ্গহো, ধম্মেন অনুগ্গণ্হনং ধম্মানুগ্গহো.
১৫১. দসমে চতূহি পচ্চযেহি অনুকম্পনং আমিসানুকম্পা, ধম্মেন অনুকম্পনং ধম্মানুকম্পাতি.
দানৰগ্গো ততিযো.
(১৪) ৪. সন্থারৰগ্গৰণ্ণনা
১৫২. চতুত্থস্স পঠমে চতূহি পচ্চযেহি অত্তনো চ পরস্স চ অন্তরপটিচ্ছাদনৰসেন সন্থরণং আমিসসন্থারো, ধম্মেন সন্থরণং ধম্মসন্থারো. দুতিযে উপসগ্গমত্তং ৰিসেসো.
১৫৪. ততিযে ৰুত্তপ্পকারস্স আমিসস্স এসনা আমিসেসনা, ধম্মস্স এসনা ধম্মেসনা. চতুত্থে উপসগ্গমত্তমেৰ ৰিসেসো.
১৫৬. পঞ্চমে মত্থকপ্পত্তা আমিসপরিযেসনা আমিসপরিযেট্ঠি, মত্থকপ্পত্তাৰ ধম্মপরিযেসনা ধম্মপরিযেট্ঠীতি ৰুত্তা.
১৫৭. ছট্ঠে আমিসেন পূজনং আমিসপূজা, ধম্মেন পূজনং ধম্মপূজা.
১৫৮. সত্তমে আতিথেয্যানীতি আগন্তুকদানানি. অতিথেয্যানীতিপি পাঠো.
১৫৯. অট্ঠমে আমিসং ইজ্ঝনকসমিজ্ঝনকৰসেন আমিসিদ্ধি, ধম্মোপি ইজ্ঝনকসমিজ্ঝনকৰসেন ধম্মিদ্ধি.
১৬০. নৰমে আমিসেন ৰড্ঢনং আমিসৰুদ্ধি, ধম্মেন ৰড্ঢনং ধম্মৰুদ্ধি.
১৬১. দসমে রতিকরণট্ঠেন আমিসং আমিসরতনং, ধম্মো ধম্মরতনং.
১৬২. একাদসমে আমিসস্স চিননং ৰড্ঢনং আমিসসন্নিচযো, ধম্মস্স চিননং ৰড্ঢনং ধম্মসন্নিচযো.
১৬৩. দ্ৰাদসমে আমিসস্স ৰিপুলভাৰো আমিসৰেপুল্লং, ধম্মস্স ৰিপুলভাৰো ধম্মৰেপুল্লন্তি.
সন্থারৰগ্গো চতুত্থো.
(১৫) ৫. সমাপত্তিৰগ্গৰণ্ণনা
১৬৪. পঞ্চমস্স পঠমে সমাপত্তিকুসলতাতি আহারসপ্পাযং উতুসপ্পাযং পরিগ্গণ্হিত্ৰা সমাপত্তিসমাপজ্জনে ছেকতা. সমাপত্তিৰুট্ঠানকুসলতাতি যথাপরিচ্ছেদেন গতে কালে ৰিযত্তো হুত্ৰা উট্ঠহন্তো ৰুট্ঠানকুসলো নাম হোতি, এৰং কুসলতা.
১৬৫. দুতিযে অজ্জৰন্তি উজুভাৰো. মদ্দৰন্তি মুদুভাৰো.
১৬৬. ততিযে খন্তীতি অধিৰাসনখন্তি. সোরচ্চন্তি সুসীল্যভাৰেন সুরতভাৰো.
১৬৭. চতুত্থে সাখল্যন্তি সণ্হৰাচাৰসেন সম্মোদমানভাৰো. পটিসন্থারোতি আমিসেন ৰা ধম্মেন ৰা পটিসন্থরণং.
১৬৮. পঞ্চমে অৰিহিংসাতি করুণাপুব্বভাগো. সোচেয্যন্তি সীলৰসেন সুচিভাৰো. ছট্ঠসত্তমানি উত্তানত্থানেৰ.
১৭১. অট্ঠমে পটিসঙ্খানবলন্তি পচ্চৰেক্খণবলং.
১৭২. নৰমে মুট্ঠস্সচ্চে অকম্পনেন সতিযেৰ সতিবলং. উদ্ধচ্চে অকম্পনেন সমাধিযেৰ সমাধিবলং.
১৭৩. দসমে সমথোতি চিত্তেকগ্গতা. ৰিপস্সনাতি সঙ্খারপরিগ্গাহকঞ্ঞাণং.
১৭৪. একাদসমে সীলৰিপত্তীতি দুস্সীল্যং. দিট্ঠিৰিপত্তীতি মিচ্ছাদিট্ঠি.
১৭৫. দ্ৰাদসমে সীলসম্পদাতি পরিপুণ্ণসীলতা. দিট্ঠিসম্পদাতি সম্মাদিট্ঠিকভাৰো. তেন কম্মস্সকতসম্মাদিট্ঠি, ঝানসম্মাদিট্ঠি, ৰিপস্সনাসম্মাদিট্ঠি, মগ্গসম্মাদিট্ঠি, ফলসম্মাদিট্ঠীতি সব্বাপি পঞ্চৰিধা সম্মাদিট্ঠি সঙ্গহিতা হোতি.
১৭৬. তেরসমে সীলৰিসুদ্ধীতি ৰিসুদ্ধিসম্পাপকং সীলং. দিট্ঠিৰিসুদ্ধীতি ৰিসুদ্ধিসম্পাপিকা চতুমগ্গসম্মাদিট্ঠি, পঞ্চৰিধাপি ৰা সম্মাদিট্ঠি.
১৭৭. চুদ্দসমে দিট্ঠিৰিসুদ্ধীতি ৰিসুদ্ধিসম্পাপিকা সম্মাদিট্ঠিযেৰ. যথাদিট্ঠিস্স চ পধানন্তি হেট্ঠিমমগ্গসম্পযুত্তং ৰীরিযং. তঞ্হি তস্সা দিট্ঠিযা অনুরূপত্তা ‘‘যথাদিট্ঠিস্স চ পধান’’ন্তি ৰুত্তং.
১৭৮. পন্নরসমে অসন্তুট্ঠিতা চ কুসলেসু ধম্মেসূতি অঞ্ঞত্র অরহত্তমগ্গা কুসলেসু ধম্মেসু অসন্তুট্ঠিভাৰো.
১৭৯. সোল়সমে মুট্ঠস্সচ্চন্তি মুট্ঠস্সতিভাৰো. অসম্পজঞ্ঞন্তি অঞ্ঞাণভাৰো.
১৮০. সত্তরসমে অপিলাপনলক্খণা সতি. সম্মা পজাননলক্খণং সম্পজঞ্ঞন্তি.
সমাপত্তিৰগ্গো পঞ্চমো. ততিযপণ্ণাসকং নিট্ঠিতং.