সোণাথেরীৰত্থু
২৪১. সত্তমে আরদ্ধৰীরিযানন্তি পগ্গহিতপরিপুণ্ণৰীরিযানং সোণা অগ্গাতি দস্সেতি. অযং কির পদুমুত্তরবুদ্ধকালে হংসৰতীনগরে কুলগেহে পটিসন্ধিং গহেত্ৰা অপরভাগে ধম্মং সুণন্তী সত্থারং একং ভিক্খুনিং আরদ্ধৰীরিযানং অগ্গট্ঠানে ঠপেন্তং দিস্ৰা অধিকারকম্মং কত্ৰা তং ঠানন্তরং পত্থেসি. সা কপ্পসতসহস্সং দেৰমনুস্সেসু সংসরিত্ৰা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৰত্থিযং কুলগেহে পটিসন্ধিং গহেত্ৰা অপরভাগে ঘরাৰাসে ৰুত্থা বহূ পুত্তধীতরো লভিত্ৰা সব্বেপি ৰিসুং ৰিসুং ঘরাৰাসে পতিট্ঠাপেসি. তে ততো পট্ঠায ‘‘অযং অম্হাকং কিং করিস্সতী’’তি তং অত্তনো সন্তিকং আগতং ‘‘মাতা’’তি সঞ্ঞম্পি ন করিংসু. বহুপুত্তিকসোণা তেসং অত্তনি অগারৰভাৰং ঞত্ৰা ‘‘ঘরাৰাসেন কিং করিস্সামী’’তি নিক্খমিত্ৰা পব্বজি. অথ নং ভিক্খুনিযো ‘‘অযং ৰত্তং ন জানাতি, অযুত্তং করোতী’’তি দণ্ডকম্মং করোন্তি. পুত্তধীতরো তং দণ্ডকম্মং আহরন্তিং দিস্ৰা ‘‘অযং যাৰজ্জদিৰসা সিক্খামত্তম্পি ন জানাতী’’তি দিট্ঠদিট্ঠট্ঠানে উপ্পণ্ডেসুং. সা তেসং ৰচনং সুত্ৰা উপ্পন্নসংৰেগা ‘‘অত্তনো গতিৰিসোধনং কাতুং ৰট্টতী’’তি নিসিন্নট্ঠানেপি ঠিতট্ঠানেপি দ্ৰত্তিংসাকারং সজ্ঝাযতি. সা যথেৰ পুব্বে বহুপুত্তিকসোণত্থেরীতি পঞ্ঞাযিত্থ, এৰং পচ্ছা আরদ্ধৰীরিযসোণত্থেরীতি পাকটা জাতা.
অথেকদিৰসং ভিক্খুনিযো ৰিহারং গচ্ছন্তিযো ‘‘ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স উদকং তাপেয্যাসি, সোণে’’তি ৰত্ৰা অগমংসু. সাপি উদকতাপনতো পুরেতরমেৰ অগ্গিসালায চঙ্কমিত্ৰা চঙ্কমিত্ৰা দ্ৰত্তিংসাকারং সজ্ঝাযন্তী ৰিপস্সনং ৰড্ঢেসি. সত্থা গন্ধকুটিযং নিসিন্নোৰ ইমং ওভাসগাথং অভাসি –
‘‘যো চ ৰস্সসতং জীৰে, অপস্সং ধম্মমুত্তমং;
একাহং জীৰিতং সেয্যো, পস্সতো ধম্মমুত্তম’’ন্তি. (ধ. প. ১১৫);
সা গাথাপরিযোসানে অরহত্তং পত্ৰা চিন্তেসি – ‘‘অহং অরহত্তং পত্তা, আগন্তুকজনো চ অনুপধারেত্ৰাৰ মযি অৰঞ্ঞায কিঞ্চি ৰত্ৰা বহুং অপুঞ্ঞম্পি পসৰেয্য, তস্মা সংলক্খণকারণং কাতুং ৰট্টতী’’তি. সা উদকভাজনং উদ্ধনং আরোপেত্ৰা হেট্ঠা অগ্গিং ন অকাসি. ভিক্খুনিযো আগন্ত্ৰা উদ্ধনং ওলোকেন্তিযো অগ্গিং অদিস্ৰা ‘‘ইমং মহল্লিকং ‘ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স উদকং তাপেহী’তি অৰোচুম্হ, অজ্জাপি উদ্ধনে অগ্গিম্পি ন করোতী’’তি আহংসু. অয্যে, কিং তুম্হাকং অগ্গিনা, উণ্হোদকেন ন্হাযিতুকামা ভাজনতো উদকং গহেত্ৰা ন্হাযথাতি? তাপি ‘‘ভৰিস্সতি এত্থ কারণ’’ন্তি গন্ত্ৰা উদকে হত্থং ওতারেত্ৰা উণ্হভাৰং ঞত্ৰা এককুটং আহরিত্ৰা উদকং গণ্হন্তি, গহিতগহিতট্ঠানং পরিপূরতি. তদা সব্বাৰ তস্সা অরহত্তে ঠিতভাৰং ঞত্ৰা দহরতরা তাৰ পঞ্চপতিট্ঠিতেন পাদেসু পতিত্ৰা ‘‘মযং, অয্যে, এত্তকং কালং তুম্হে অনুপধারেত্ৰা ৰিহেঠেত্ৰা ৰিহেঠেত্ৰা কথযিম্হ, খমথ নো’’তি খমাপেসুং. ৰুদ্ধতরাপি উক্কুটিকং নিসীদিত্ৰা ‘‘খম, অয্যে’’তি খমাপেসুং. ততো পট্ঠায ‘‘মহল্লককালে পব্বজিত্ৰাপি আরদ্ধৰীরিযভাৰেন নচিরস্সেৰ অগ্গফলে পতিট্ঠিতা’’তি থেরিযা গুণো পাকটো অহোসি. অপরভাগে সত্থা জেতৰনে নিসীদিত্ৰা ভিক্খুনিযো পটিপাটিযা ঠানন্তরে ঠপেন্তো সোণত্থেরিং আরদ্ধৰীরিযানং অগ্গট্ঠানে ঠপেসীতি.