পিণ্ডোলভারদ্ৰাজত্থেরৰত্থু
১৯৫. অট্ঠমে সীহনাদিকানন্তি সীহনাদং নদন্তানং. পিণ্ডোলভারদ্ৰাজোতি সো কির অরহত্তং পত্তদিৰসে অৰাপুরণং আদায ৰিহারেন ৰিহারং পরিৰেণেন পরিৰেণং গন্ত্ৰা ‘‘যস্স মগ্গে ৰা ফলে ৰা কঙ্খা অত্থি, সো মং পুচ্ছতূ’’তি সীহনাদং নদন্তো ৰিচরি. বুদ্ধানম্পি পুরতো ঠত্ৰা ‘‘ইমস্মিং, ভন্তে, সাসনে কতব্বকিচ্চং ময্হং মত্থকং পত্ত’’ন্তি সীহনাদং নদি. তস্মা সীহনাদিকানং অগ্গো নাম জাতো.
পঞ্হকম্মে পনস্স অযমনুপুব্বিকথা – অযং কির পদুমুত্তরবুদ্ধকালে পব্বতপাদে সীহযোনিযং নিব্বত্তো. সত্থা পচ্চূসসমযে লোকং ৰোলোকেন্তো তস্স হেতুসম্পত্তিং দিস্ৰা হংসৰতিযং পিণ্ডায চরিত্ৰা পচ্ছাভত্তং সীহে গোচরায পক্কন্তে তস্স ৰসনগুহং পৰিসিত্ৰা আকাসে পল্লঙ্কং আভুজিত্ৰা নিরোধং সমাপজ্জিত্ৰা নিসীদি. সীহো গোচরং লভিত্ৰা নিৰত্তো গুহাদ্ৰারে ঠিতো অন্তোগুহাযং দসবলং নিসিন্নং দিস্ৰা ‘‘মম ৰসনট্ঠানং আগন্ত্ৰা অঞ্ঞো সত্তো নিসীদিতুং সমত্থো নাম নত্থি, মহন্তো ৰতাযং পুরিসো, যো অন্তোগুহাযং পল্লঙ্কং আভুজিত্ৰা নিসিন্নো. সরীরপ্পভাপিস্স সমন্তা ফরিত্ৰা গতা, মযা এৰরূপং অচ্ছরিযং নদিট্ঠপুব্বং. অযং পুরিসো ইমস্মিং লোকে পূজনেয্যানং অগ্গো ভৰিস্সতি, মযাপিস্স যথাসত্তি যথাবলং সক্কারং কাতুং ৰট্টতী’’তি জলজথলজানি নানাকুসুমানি আহরিত্ৰা ভূমিতো যাৰ নিসিন্নপল্লঙ্কট্ঠানা পুপ্ফাসনং সন্থরিত্ৰা সব্বরত্তিং সম্মুখট্ঠানে তথাগতং নমস্সমানো অট্ঠাসি. পুনদিৰসে পুরাণপুপ্ফানি অপনেত্ৰা নৰপুপ্ফেহি আসনং সন্থরি.
এতেনেৰ নিযামেন সত্ত দিৰসানি পুপ্ফাসনং পঞ্ঞাপেত্ৰা বলৰপীতিসোমনস্সং নিব্বত্তেত্ৰা গুহাদ্ৰারে আরক্খং গণ্হি. সত্তমে দিৰসে সত্থা নিরোধতো ৰুট্ঠায গুহাদ্ৰারে অট্ঠাসি. সীহোপি মিগরাজা তথাগতং তিক্খত্তুং পদক্খিণং কত্ৰা চতূসু ঠানেসু ৰন্দিত্ৰা পটিক্কমিত্ৰা অট্ঠাসি. সত্থা ‘‘ৰট্টিস্সতি এত্তকো উপনিস্সযো এতস্সা’’তি ৰেহাসং অব্ভুগ্গন্ত্ৰা ৰিহারমেৰ গতো.
সোপি সীহো বুদ্ধৰিযোগেন দুক্খিতো কালং কত্ৰা হংসৰতীনগরে মহাসালকুলে পটিসন্ধিং গণ্হিত্ৰা ৰযপ্পত্তো একদিৰসং নগরৰাসীহি সদ্ধিং ৰিহারং গন্ত্ৰা ধম্মদেসনং সুণন্তো সত্থারং একং ভিক্খুং সীহনাদিকানং অগ্গট্ঠানে ঠপেন্তং দিস্ৰা ৰুত্তনযেনেৰ সত্তাহং মহাদানং পৰত্তেত্ৰা তং ঠানন্তরং পত্থেত্ৰা সত্থারা সমিজ্ঝনভাৰং দিস্ৰা ব্যাকতো যাৰজীৰং কুসলং কত্ৰা তত্থ কালকতো দেৰেসু চ মনুস্সেসু চ সংসরন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে রাজগহনগরে ব্রাহ্মণমহাসালকুলে নিব্বত্তি. নামেন ভারদ্ৰাজো নাম অহোসি. সো ৰযপ্পত্তো তযো ৰেদে উগ্গহেত্ৰা পঞ্চ মাণৰসতানি মন্তে ৰাচেন্তো ৰিচরতি. সো অত্তনো জেট্ঠকভাৰেন নিমন্তনট্ঠানেসু সব্বেসং ভিক্খং সযমেৰ সম্পটিচ্ছি. এসো কির ঈসকং লোলধাতুকো অহোসি. সো তেহি মাণৰেহি সদ্ধিং ‘‘কুহিং যাগু কুহিং ভত্ত’’ন্তি যাগুভত্তখজ্জকানেৰ পরিযেসমানো চরতি. সো গতগতট্ঠানে পিণ্ডমেৰ পটিমানেন্তো চরতীতি পিণ্ডোলভারদ্ৰাজোতেৰ পঞ্ঞাযি.
সো একদিৰসং সত্থরি রাজগহমনুপ্পত্তে ধম্মকথং সুত্ৰা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৰা ৰিপস্সনায কম্মং করোন্তো অরহত্তং পাপুণি. অরহত্তং পত্তৰেলাযমেৰ অৰাপুরণং আদায ৰিহারেন ৰিহারং পরিৰেণেন পরিৰেণং গন্ত্ৰা ‘‘যস্স মগ্গে ৰা ফলে ৰা কঙ্খা অত্থি, সো মং পুচ্ছতূ’’তি সীহনাদং নদন্তো ৰিচরি. সো একদিৰসং রাজগহসেট্ঠিনা ৰেল়ুপরম্পরায উস্সাপেত্ৰা আকাসে লগ্গিতং জযসুমনৰণ্ণং চন্দনসারপত্তং ইদ্ধিযা আদায সাধুকারং দদন্তেন মহাজনেন পরিৰুতো ৰিহারং আগন্ত্ৰা তথাগতস্স হত্থে ঠপেসি. সত্থা জানন্তোৰ পটিপুচ্ছি – ‘‘কুতো তে, ভারদ্ৰাজ, অযং পত্তো লদ্ধো’’তি? সো লদ্ধকারণং কথেসি. সত্থা ‘‘ত্ৰং এৰরূপং উত্তরিমনুস্সধম্মং মহাজনস্স দস্সেসি, অকত্তব্বং তযা কত’’ন্তি অনেকপরিযাযেন ৰিগরহিত্ৰা ‘‘ন, ভিক্খৰে, গিহীনং উত্তরিমনুস্সধম্মং ইদ্ধিপাটিহারিযং দস্সেতব্বং, যো দস্সেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি (চূল়ৰ. ২৫২) সিক্খাপদং পঞ্ঞাপেসি.
অথ ভিক্খুসঙ্ঘমজ্ঝে কথা উদপাদি – ‘‘সীহনাদিযত্থেরো অরহত্তং পত্তদিৰসে ভিক্খুসঙ্ঘমজ্ঝে ‘যস্স মগ্গে ৰা ফলে ৰা কঙ্খা অত্থি, সো মং পুচ্ছতূ’তি কথেসি. বুদ্ধানম্পি সম্মুখে অত্তনো অরহত্তপ্পত্তিং কথেসি, অঞ্ঞে সাৰকা তুণ্হী অহেসুং. অত্তনো সীহনাদিযভাৰেনেৰ মহাজনস্স পসাদং জনেত্ৰা ৰেহাসং অব্ভুগ্গন্ত্ৰা চন্দনসারপত্তঞ্চ গণ্হী’’তি. তে ভিক্খূ ইমে তযোপি গুণে একতো কত্ৰা সত্থু কথযিংসু. বুদ্ধা চ নাম গরহিতব্বযুত্তকং গরহন্তি, পসংসিতব্বযুত্তকং পসংসন্তীতি ইমস্মিং ঠানে থেরস্স পসংসিতব্বযুত্তমেৰ অঙ্গং গহেত্ৰা ‘‘তিণ্ণং খো পন, ভিক্খৰে, ইন্দ্রিযানং ভাৰিতত্তা বহুলীকতত্তা ভারদ্ৰাজো ভিক্খু অঞ্ঞং ব্যাকাসি – ‘খীণা জাতি, ৰুসিতং ব্রহ্মচরিযং, কতং করণীযং, নাপরং ইত্থত্তাযাতি পজানামী’তি. কতমেসং তিণ্ণং? সতিন্দ্রিযস্স, সমাধিন্দ্রিযস্স, পঞ্ঞিন্দ্রিযস্স. ইমেসং খো, ভিক্খৰে, তিণ্ণং ইন্দ্রিযানং ভাৰিতত্তা বহুলীকতত্তা ভারদ্ৰাজো ভিক্খু অঞ্ঞং ব্যাকাসি – ‘খীণা জাতি, ৰুসিতং ব্রহ্মচরিযং, কতং করণীযং, নাপরং ইত্থত্তাযাতি পজানামী’’’তি (সং. নি. ৫.৫১৯) থেরং পসংসিত্ৰা সীহনাদিকানং ভিক্খূনং অগ্গট্ঠানে ঠপেসি.