এতদগ্গপদৰণ্ণনা

১৮৮. এতদগ্গেসু পঠমৰগ্গস্স পঠমে এতদগ্গন্তি এতং অগ্গং. এত্থ চ অযং অগ্গসদ্দো আদিকোটিকোট্ঠাসসেট্ঠেসু দিস্সতি. ‘‘অজ্জতগ্গে, সম্ম দোৰারিক, আৰরামি দ্ৰারং নিগণ্ঠানং নিগণ্ঠীন’’ন্তিআদীসু (ম. নি. ২.৭০) হি আদিম্হি দিস্সতি. ‘‘তেনেৰ অঙ্গুলগ্গেন তং অঙ্গুলগ্গং পরামসেয্য (কথা. ৪৪১), উচ্ছগ্গং ৰেল়গ্গ’’ন্তিআদীসু কোটিযং. ‘‘অম্বিলগ্গং ৰা মধুরগ্গং ৰা তিত্তকগ্গং ৰা (সং. নি. ৫.৩৭৪), অনুজানামি, ভিক্খৰে, ৰিহারগ্গেন ৰা পরিৰেণগ্গেন ৰা ভাজেতু’’ন্তিআদীসু (চূল়ৰ. ৩১৮) কোট্ঠাসে. ‘‘যাৰতা, ভিক্খৰে, সত্তা অপদা ৰা…পে… তথাগতো তেসং অগ্গমক্খাযতী’’তিআদীসু (অ. নি. ৪.৩৪; ইতিৰু. ৯০) সেট্ঠে. স্ৰাযমিধ কোটিযম্পি ৰট্টতি সেট্ঠেপি. তে হি থেরা অত্তনো অত্তনো ঠানে কোটিভূতাতিপি অগ্গা, সেট্ঠভূতাতিপি. তস্মা এতদগ্গন্তি এসা কোটি এসো সেট্ঠোতি অযমেত্থ অত্থো. এসেৰ নযো সব্বসুত্তেসু.

অযঞ্চ এতদগ্গসন্নিক্খেপো নাম চতূহি কারণেহি লব্ভতি অট্ঠুপ্পত্তিতো আগমনতো চিণ্ণৰসিতো গুণাতিরেকতোতি. তত্থ কোচি থেরো একেন কারণেন এতদগ্গট্ঠানং লভতি, কোচি দ্ৰীহি, কোচি তীহি, কোচি সব্বেহেৰ চতূহিপি আযস্মা সারিপুত্তত্থেরো ৰিয. সো হি অট্ঠুপ্পত্তিতোপি মহাপঞ্ঞতায এতদগ্গট্ঠানং লভি আগমনাদীহিপি. কথং? একস্মিং হি সমযে সত্থা জেতৰনমহাৰিহারে ৰিহরন্তো কণ্ডম্বরুক্খমূলে তিত্থিযমদ্দনং যমকপাটিহারিযং দস্সেত্ৰা ‘‘কহং নু খো পুরিমবুদ্ধা যমকপাটিহারিযং কত্ৰা ৰস্সং উপগচ্ছন্তী’’তি আৰজ্জেন্তো ‘‘তাৰতিংসভৰনে’’তি ঞত্ৰা দ্ৰে পদন্তরানি দস্সেত্ৰা ততিযেন পদেন তাৰতিংসভৰনে পচ্চুট্ঠাসি. সক্কো দেৰরাজা ভগৰন্তং দিস্ৰা পণ্ডুকম্বলসিলাতো উট্ঠায সদ্ধিং দেৰগণেন পচ্চুগ্গমনং অগমাসি. দেৰা চিন্তযিংসু – ‘‘সক্কো দেৰরাজা দেৰগণপরিৰুতো সট্ঠিযোজনাযামায পণ্ডুকম্বলসিলায নিসীদিত্ৰা সম্পত্তিং অনুভৰতি, বুদ্ধানং নাম নিসিন্নকালতো পট্ঠায ন সক্কা অঞ্ঞেন এত্থ হত্থম্পি ঠপেতু’’ন্তি. সত্থাপি তত্থ নিসিন্নো তেসং চিত্তাচারং ঞত্ৰা মহাপংসুকূলিকো ৰিয মুণ্ডপীঠকং সব্বমেৰ পণ্ডুকম্বলসিলং অৰত্থরিত্ৰা নিসীদি. এৰং নিসীদন্তো পন অত্তনো ৰা সরীরং মহন্তং কত্ৰা মাপেসি, পণ্ডুকম্বলসিলং ৰা খুদ্দকং অকাসীতি ন সল্লক্খেতব্বং. অচিন্তেয্যো হি বুদ্ধৰিসযো. এৰং নিসিন্নো পন মাতরং কাযসক্খিং কত্ৰা দসসহস্সচক্কৰাল়দেৰতানং ‘‘কুসলা ধম্মা অকুসলা ধম্মা অব্যাকতা ধম্মা’’তি অভিধম্মপিটকং দেসেসি.

পাটিহারিযট্ঠানেপি সব্বাপি দ্ৰাদসযোজনিকা পরিসা অনুরুদ্ধত্থেরং উপসঙ্কমিত্ৰা ‘‘কহং, ভন্তে, দসবলো গতো’’তি পুচ্ছি. তাৰতিংসভৰনে পণ্ডুকম্বলসিলাযং ৰস্সং উপগন্ত্ৰা অভিধম্মকথং দেসেতুং গতোতি. ভন্তে, ন মযং সত্থারং অদিস্ৰা গমিস্সাম. কদা সত্থা আগমিস্সতীতি সত্থু আগমনকালং জানাথাতি? মহামোগ্গল্লানত্থেরস্স ভারং করোথ, সো বুদ্ধানং সন্তিকং গন্ত্ৰা সাসনং আহরিস্সতীতি. কিং পন থেরস্স তত্থ গন্তুং বলং নত্থীতি? অত্থি, ৰিসেসৰন্তানং পন ৰিসেসং পস্সন্তূতি এৰমাহ. মহাজনো মহামোগ্গল্লানত্থেরং উপসঙ্কমিত্ৰা সত্থু সাসনং গহেত্ৰা আগমনত্থায যাচি. থেরো পস্সন্তেযেৰ মহাজনে পথৰিযং নিমুজ্জিত্ৰা অন্তোসিনেরুনা গন্ত্ৰা সত্থারং ৰন্দিত্ৰা আহ – ‘‘ভন্তে, মহাজনো তুম্হাকং দস্সনকামো, আগমনদিৰসং ৰো জানিতুং ইচ্ছতী’’তি. তেন হি ‘‘ইতো তেমাসচ্চযেন সঙ্কস্সনগরদ্ৰারে পস্সথা’’তিস্স ৰদেহীতি. থেরো ভগৰতো সাসনং আহরিত্ৰা মহাজনস্স কথেসি. মহাজনো তত্থেৰ তেমাসং খন্ধাৰারং বন্ধিত্ৰা ৰসি. চূল়অনাথপিণ্ডিকো দ্ৰাদসযোজনায পরিসায তেমাসং যাগুভত্তং আদাসি.

সত্থাপি সত্তপ্পকরণানি দেসেত্ৰা মনুস্সলোকং আগমনত্থায আকপ্পং দস্সেসি. সক্কো দেৰরাজা ৰিস্সকম্মং আমন্তেত্ৰা তথাগতস্স ওতরণত্থায সোপানং মাপেতুং আণাপেসি. সো একতো সোৰণ্ণমযং একতো রজতমযং সোপানং মাপেত্ৰা মজ্ঝে মণিমযং মাপেসি. সত্থা মণিমযে সোপানে ঠত্ৰা ‘‘মহাজনো মং পস্সতূ’’তি অধিট্ঠাসি. অত্তনো আনুভাৰেনেৰ ‘‘মহাজনো অৰীচিমহানিরযং পস্সতূ’’তিপি অধিট্ঠাসি. নিরযদস্সনেন চস্স উপ্পন্নসংৰেগতং ঞত্ৰা দেৰলোকং দস্সেসি. অথস্স ওতরন্তস্স মহাব্রহ্মা ছত্তং ধারেসি, সক্কো দেৰরাজা পত্তং গণ্হি, সুযামো দেৰরাজা দিব্বং ৰাল়বীজনিং বীজি, পঞ্চসিখো গন্ধব্বদেৰপুত্তো বেলুৰপণ্ডুৰীণং সমপঞ্ঞাসায মুচ্ছনাহি মুচ্ছিত্ৰা ৰাদেন্তো পুরতো ওতরি. বুদ্ধানং পথৰিযং পতিট্ঠিতকালে ‘‘অহং পঠমং ৰন্দিস্সামি, অহং পঠমং ৰন্দিস্সামী’’তি মহাজনো অট্ঠাসি. সহ মহাপথৰীঅক্কমনেন পন ভগৰতো নেৰ মহাজনো ন অসীতিমহাসাৰকা পঠমকৰন্দনং সম্পাপুণিংসু, ধম্মসেনাপতি সারিপুত্তত্থেরোযেৰ পন সম্পাপুণি.

অথ সত্থা দ্ৰাদসযোজনায পরিসায অন্তরে ‘‘থেরস্স পঞ্ঞানুভাৰং জানন্তূ’’তি পুথুজ্জনপঞ্চকং পঞ্হং আরভি. পঠমং লোকিযমহাজনো সল্লক্খেস্সতীতি পুথুজ্জনপঞ্হং পুচ্ছি. যে যে সল্লক্খিংসু, তে তে কথযিংসু. দুতিযং পুথুজ্জনৰিসযং অতিক্কমিত্ৰা সোতাপত্তিমগ্গে পঞ্হং পুচ্ছি. পুথুজ্জনা তুণ্হী অহেসুং, সোতাপন্নাৰ কথযিংসু. ততো সোতাপন্নানং ৰিসযং অতিক্কমিত্ৰা সকদাগামিমগ্গে পঞ্হং পুচ্ছি. সোতাপন্না তুণ্হী অহেসুং, সকদাগামিনোৰ কথযিংসু. তেসম্পি ৰিসযং অতিক্কমিত্ৰা অনাগামিমগ্গে পঞ্হং পুচ্ছি. সকদাগামিনো তুণ্হী অহেসুং, অনাগামিনোৰ কথযিংসু. তেসম্পি ৰিসযং অতিক্কমিত্ৰা অরহত্তমগ্গে পঞ্হং পুচ্ছি. অনাগামিনো তুণ্হী অহেসুং, অরহন্তাৰ কথযিংসু. ততো হেট্ঠিমকোটিতো পট্ঠায অভিঞ্ঞাতে অভিঞ্ঞাতে সাৰকে পুচ্ছি, তে অত্তনো অত্তনো পটিসম্ভিদাৰিসযে ঠত্ৰা কথযিংসু. অথ মহামোগ্গল্লানং পুচ্ছি, সেসসাৰকা তুণ্হী অহেসুং, থেরোৰ কথেসি. তস্সাপি ৰিসযং অতিক্কমিত্ৰা সারিপুত্তত্থেরস্স ৰিসযে পঞ্হং পুচ্ছি. মহামোগ্গল্লানো তুণ্হী অহোসি, সারিপুত্তত্থেরোৰ কথেসি. থেরস্সাপি ৰিসযং অতিক্কমিত্ৰা বুদ্ধৰিসযে পঞ্হং পুচ্ছি. ধম্মসেনাপতি আৰজ্জেন্তোপি পস্সিতুং ন সক্কোতি, পুরত্থিমপচ্ছিমুত্তরদক্খিণা চতস্সো দিসা চতস্সো অনুদিসাতি ইতো চিতো চ ওলোকেন্তো পঞ্হুপ্পত্তিট্ঠানং সল্লক্খেতুং নাসক্খি.

সত্থা থেরস্স কিলমনভাৰং জানিত্ৰা ‘‘সারিপুত্তো কিলমতি, নযমুখমস্স দস্সেস্সামী’’তি ‘‘আগমেহি ত্ৰং, সারিপুত্তা’’তি ৰত্ৰা ‘‘নাযং তুয্হং ৰিসযো পঞ্হো, বুদ্ধানং এস ৰিসযো সব্বঞ্ঞূনং যসস্সীন’’ন্তি বুদ্ধৰিসযভাৰং আচিক্খিত্ৰা ‘‘ভূতমিদন্তি, সারিপুত্ত, সমনুপস্সসী’’তি আহ. থেরো ‘‘চতুমহাভূতিককাযপরিগ্গহং মে ভগৰা আচিক্খতী’’তি ঞত্ৰা ‘‘অঞ্ঞাতং ভগৰা, অঞ্ঞাতং সুগতা’’তি আহ. এতস্মিং ঠানে অযং কথা উদপাদি – মহাপঞ্ঞো ৰত, ভো, সারিপুত্তত্থেরো, যত্র হি নাম সব্বেহি অনঞ্ঞাতং পঞ্হং কথেসি, বুদ্ধেহি চ দিন্ননযে ঠত্ৰা বুদ্ধৰিসযে পঞ্হং কথেসি, ইতি থেরস্স পঞ্ঞানুভাৰো যত্তকং ঠানং বুদ্ধানং কিত্তিসদ্দেন ওত্থটং, সব্বং অজ্ঝোত্থরিত্ৰা গতোতি এৰং তাৰ থেরো অট্ঠুপ্পত্তিতো মহাপঞ্ঞতায এতদগ্গট্ঠানং লভি.

কথং আগমনতো? ইমিস্সাযেৰ হি অট্ঠুপ্পত্তিযা সত্থা আহ – সারিপুত্তো ন ইদানেৰ পঞ্ঞৰা, অতীতে পঞ্চ জাতিসতানি ইসিপব্বজ্জং পব্বজিত্ৰাপি মহাপঞ্ঞোৰ অহোসি –

‘‘যো পব্বজী জাতিসতানি পঞ্চ,

পহায কামানি মনোরমানি;

তং ৰীতরাগং সুসমাহিতিন্দ্রিযং,

পরিনিব্বুতং ৰন্দথ সারিপুত্ত’’ন্তি.

এৰং পব্বজ্জং উপব্রূহযমানো একস্মিং সমযে বারাণসিযং ব্রাহ্মণকুলে নিব্বত্তো. তযো ৰেদে উগ্গণ্হিত্ৰা তত্থ সারং অপস্সন্তো ‘‘পব্বজিত্ৰা একং মোক্খধম্মং গৰেসিতুং ৰট্টতী’’তি চিত্তং উপ্পাদেসি. তস্মিং কালে বোধিসত্তোপি কাসিরট্ঠে উদিচ্চব্রাহ্মণমহাসালকুলে নিব্বত্তো ৰুদ্ধিমন্ৰায উগ্গহিতসিপ্পো কামেসু আদীনৰং নেক্খম্মে চ আনিসংসং দিস্ৰা ঘরাৰাসং পহায হিমৰন্তং পৰিসিত্ৰা কসিণপরিকম্মং কত্ৰা পঞ্চ অভিঞ্ঞা অট্ঠ সমাপত্তিযো নিব্বত্তেত্ৰা ৰনমূলফলাহারো হিমৰন্তপ্পদেসে ৰসতি. সোপি মাণৰো নিক্খমিত্ৰা তস্সেৰ সন্তিকে পব্বজি. পরিৰারো মহা অহোসি পঞ্চসতমত্তা ইসযো.

অথস্স সো জেট্ঠন্তেৰাসিকো একদেসং পরিসং গহেত্ৰা লোণম্বিলসেৰনত্থং মনুস্সপথং অগমাসি. তস্মিং সমযে বোধিসত্তো তস্মিংযেৰ হিমৰন্তপ্পদেসে কালং অকাসি. কালকিরিযসমযেৰ নং অন্তেৰাসিকা সন্নিপতিত্ৰা পুচ্ছিংসু – ‘‘অত্থি তুম্হেহি কোচি ৰিসেসো অধিগতো’’তি. বোধিসত্তো ‘‘নত্থি কিঞ্চী’’তি ৰত্ৰা অপরিহীনজ্ঝানো আভস্সরব্রহ্মলোকে নিব্বত্তো. সো কিঞ্চাপি আকিঞ্চঞ্ঞাযতনস্স লাভী, বোধিসত্তানং পন অরূপাৰচরে পটিসন্ধি নাম ন হোতি. কস্মা? অভব্বট্ঠানত্তা. ইতি সো অরূপসমাপত্তিলাভী সমানোপি রূপাৰচরে নিব্বত্তি. অন্তেৰাসিকাপিস্স ‘‘আচরিযো ‘নত্থি কিঞ্চী’তি আহ, মোঘা তস্স কালকিরিযা’’তি ন কিঞ্চি সক্কারসম্মানং অকংসু. অথ সো জেট্ঠন্তেৰাসিকো অতিক্কন্তে ৰস্সাৰাসে আগন্ত্ৰা ‘‘কহং আচরিযো’’তি পুচ্ছি. কালং কতোতি. অপি নু আচরিযেন লদ্ধগুণং পুচ্ছিত্থাতি? আম পুচ্ছিম্হাতি. কিং ৰদেতীতি? নত্থি কিঞ্চীতি. মযম্পি ‘‘আচরিযেন লদ্ধগুণো নাম নত্থী’’তি নাস্স সক্কারসম্মানং করিম্হাতি. তুম্হে ভাসিতস্স অত্থং ন জানিত্থ, আচরিযো আকিঞ্চঞ্ঞাযতনস্স লাভীতি.

অথ তে জেট্ঠন্তেৰাসিকস্স কথং ন সদ্দহিংসু. সো পুনপ্পুনং কথেন্তোপি সদ্দহাপেতুং নাসক্খি. অথ বোধিসত্তো আৰজ্জমানো ‘‘অন্ধবালো মহাজনো ময্হং জেট্ঠন্তেৰাসিকস্স কথং ন গণ্হাতি, ইমং কারণং পাকটং করিস্সামী’’তি ব্রহ্মলোকতো ওতরিত্ৰা অস্সমপদমত্থকে ঠিতো আকাসগতোৰ জেট্ঠন্তেৰাসিকস্স পঞ্ঞানুভাৰং ৰণ্ণেত্ৰা ইমং গাথং অভাসি –

‘‘পরোসহস্সম্পি সমাগতানং,

কন্দেয্যুং তে ৰস্সসতং অপঞ্ঞা;

একোৰ সেয্যো পুরিসো সপঞ্ঞো,

যো ভাসিতস্স ৰিজানাতি অত্থ’’ন্তি. (জা. ১.১.১০১);

এৰং ইসিগণং সঞ্ঞাপেত্ৰা বোধিসত্তো ব্রহ্মলোকমেৰ গতো. সেসইসিগণোপি অপরিহীনজ্ঝানো হুত্ৰা কালং কত্ৰা ব্রহ্মলোকপরাযণো জাতো. তত্থ বোধিসত্তো সব্বঞ্ঞুতং পত্তো, জেট্ঠন্তেৰাসিকো সারিপুত্তত্থেরো জাতো, সেসা ইসযো বুদ্ধপরিসা জাতাতি এৰং অতীতেপি সারিপুত্তো মহাপঞ্ঞোৰ সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৰিত্থারেন অত্থং জানিতুং সমত্থোতি ৰেদিতব্বো.

ইদমেৰ চ পুথুজ্জনপঞ্চকং অট্ঠুপ্পত্তিং কত্ৰা –

‘‘পরোসতঞ্চেপি সমাগতানং,

ঝাযেয্যুং তে ৰস্সসতং অপঞ্ঞা;

একোৰ সেয্যো পুরিসো সপঞ্ঞো,

সো ভাসিতস্স ৰিজানাতি অত্থ’’ন্তি. (জা. ১.১.১০১) –

ইমম্পি জাতকং কথেসি. তস্স পুরিমজাতকে ৰুত্তনযেনেৰ অত্থো ৰেদিতব্বো.

অপরম্পি ইদমেৰ পুথুজ্জনপঞ্চকং অট্ঠুপ্পত্তিং কত্ৰা –

‘‘যে সঞ্ঞিনো তেপি দুগ্গতা, যেপি অসঞ্ঞিনো তেপি দুগ্গতা;

এতং উভযং ৰিৰজ্জয, তং সমাপত্তিসুখং অনঙ্গণ’’ন্তি. (জা. ১.১.১৩৪) –

ইমং অনঙ্গণজাতকং কথেসি. এত্থ চ আচরিযো কালং করোন্তো অন্তেৰাসিকেহি পুচ্ছিতো ‘‘নেৰসঞ্ঞী নাসঞ্ঞী’’তি আহ. সেসং ৰুত্তনযেনেৰ ৰেদিতব্বং.

অপরম্পি ইদমেৰ পুথুজ্জনপঞ্চকং অট্ঠুপ্পত্তিং কত্ৰা –

‘‘চন্দাভং সূরিযাভঞ্চ, যোধ পঞ্ঞায গাধতি;

অৰিতক্কেন ঝানেন, হোতি আভস্সরূপগো’’তি. (জা. ১.১.১৩৫) –

ইদং চন্দাভজাতকং কথেসি. এত্থাপি আচরিযো কালং করোন্তো অন্তেৰাসিকেহি পুচ্ছিতো ‘‘ওদাতকসিণং চন্দাভং নাম, পীতকসিণং সূরিযাভং নামাতি তং উভযং যো পঞ্ঞায গাধতি পৰিসতি পক্খন্দতি, সো অৰিতক্কেন দুতিযজ্ঝানেন আভস্সরূপগো হোতি, তাদিসো অহ’’ন্তি সন্ধায – ‘‘চন্দাভং সূরিযাভ’’ন্তি আহ. সেসং পুরিমনযেনেৰ ৰেদিতব্বং.

ইদমেৰ চ পুথুজ্জনপঞ্চকং অট্ঠুপ্পত্তিং কত্ৰা –

‘‘আসীসেথেৰ পুরিসো, ন নিব্বিন্দেয্য পণ্ডিতো;

পস্সামি ৰোহং অত্তানং, যথা ইচ্ছিং তথা অহু.

‘‘আসীসেথেৰ পুরিসো, ন নিব্বিন্দেয্য পণ্ডিতো;

পস্সামি ৰোহং অত্তানং, উদকা থলমুব্ভতং.

‘‘ৰাযমেথেৰ পুরিসো, ন নিব্বিন্দেয্য পণ্ডিতো;

পস্সামি ৰোহং অত্তানং, যথা ইচ্ছিং তথা অহু.

‘‘ৰাযমেথেৰ পুরিসো, ন নিব্বিন্দেয্য পণ্ডিতো;

পস্সামি ৰোহং অত্তানং, উদকা থলমুব্ভতং.

‘‘দুক্খূপনীতোপি নরো সপঞ্ঞো,

আসং ন ছিন্দেয্য সুখাগমায;

বহূ হি ফস্সা অহিতা হিতা চ,

অৰিতক্কিতা মচ্চমুপব্বজন্তি.

‘‘অচিন্তিতম্পি ভৰতি, চিন্তিতম্পি ৰিনস্সতি;

ন হি চিন্তামযা ভোগা, ইত্থিযা পুরিসস্স ৰা.

‘‘সরভং গিরিদুগ্গস্মিং, যং ত্ৰং অনুসরী পুরে;

অলীনচিত্তস্স তুৰং, ৰিক্কন্তমনুজীৰসি.

‘‘যো তং ৰিদুগ্গা নরকা সমুদ্ধরি,

সিলায যোগ্গং সরভো করিত্ৰা;

দুক্খূপনীতং মচ্চুমুখা পমোচযি,

অলীনচিত্তং ত মিগং ৰদেসি.

‘‘কিং ত্ৰং নু তত্থেৰ তদা অহোসি,

উদাহু তে কোচি নং এতদক্খা;

ৰিৰট্টচ্ছদ্দো নুসি সব্বদস্সী,

ঞাণং নু তে ব্রাহ্মণ ভিংসরূপং.

‘‘ন চেৰহং তত্থ তদা অহোসিং,

ন চাপি মে কোচি নং এতদক্খা;

গাথাপদানঞ্চ সুভাসিতানং,

অত্থং তদানেন্তি জনিন্দ ধীরা’’তি. (জা. ১.১৩.১৩৪-১৪৩) –

ইমং তেরসনিপাতে সরভজাতকঞ্চ কথেসি. ইমানি পন পঞ্চপি জাতকানি অতীতেপি সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৰিত্থারেন অত্থং ময্হং পুত্তো জানাতীতি সত্থারা ধম্মসেনাপতিসারিপুত্তত্থেরস্স পঞ্ঞানুভাৰপ্পকাসনত্থমেৰ কথিতানীতি এৰং আগমনতোপি থেরো মহাপঞ্ঞতায এতদগ্গট্ঠানং লভি.

কথং চিণ্ণৰসিতোতি? চিণ্ণং কিরেতং থেরস্স চতুপরিসমজ্ঝে ধম্মং কথেন্তো চত্তারি সচ্চানি অমুঞ্চিত্ৰা কথেতীতি এৰং চিণ্ণৰসিতোপি থেরো মহাপঞ্ঞতায এতদগ্গট্ঠানং লভি.

কথং গুণাতিরেকতোতি? ঠপেত্ৰা হি দসবলং অঞ্ঞো কোচি একসাৰকোপি মহাপঞ্ঞতায ধম্মসেনাপতিনা সদিসো নাম নত্থীতি এৰং গুণাতিরেকতোপি থেরো মহাপঞ্ঞতায এতদগ্গট্ঠানং লভি.

যথা চ সারিপুত্তত্থেরো, এৰং মহামোগ্গল্লানত্থেরোপি সব্বেহেৰ চতূহিপি ইমেহি কারণেহি এতদগ্গট্ঠানং লভি. কথং? থেরো হি মহিদ্ধিকো মহানুভাৰো নন্দোপনন্দসদিসম্পি নাগরাজানং দমেসীতি এৰং তাৰ অট্ঠুপ্পত্তিতো লভি. ন পনেস ইদানেৰ মহিদ্ধিকো মহানুভাৰো, অতীতে পঞ্চ জাতিসতানি ইসিপব্বজ্জং পব্বজিতোপি মহিদ্ধিকো মহানুভাৰো অহোসীতি.

‘‘যো পব্বজী জাতিসতানি পঞ্চ,

পহায কামানি মনোরমানি;

তং ৰীতরাগং সুসমাহিতিন্দ্রিযং,

পরিনিব্বুতং ৰন্দথ মোগ্গল্লান’’ন্তি. –

এৰং আগমনতোপি লভি. চিণ্ণং চেতং থেরস্স নিরযং গন্ত্ৰা অত্তনো ইদ্ধিবলেন নিরযসত্তানং অস্সাসজননত্থং সীতং অধিট্ঠায চক্কমত্তং পদুমং মাপেত্ৰা পদুমকণ্ণিকাযং নিসীদিত্ৰা ধম্মকথং কথেতি, দেৰলোকং গন্ত্ৰা দেৰসঙ্ঘং কম্মগতিং জানাপেত্ৰা সচ্চকথং কথেতীতি এৰং চিণ্ণৰসিতো লভি. ঠপেত্ৰা চ সম্মাসম্বুদ্ধং অঞ্ঞো সাৰকো মহামোগ্গল্লানো ৰিয মহিদ্ধিকো মহানুভাৰো নত্থীতি এৰং গুণাতিরেকতো লভি.

যথা চেস, এৰং মহাকস্সপত্থেরোপি সব্বেহেৰিমেহি কারণেহি এতদগ্গট্ঠানং লভি. কথং? সম্মাসম্বুদ্ধো হি থেরস্স তিগাৰুতং মগ্গং পচ্চুগ্গমনং কত্ৰা তীহি ওৰাদেহি উপসম্পাদেত্ৰা চীৰরং পরিৰত্তেত্ৰা অদাসি. তস্মিং সমযে মহাপথৰী উদকপরিযন্তং কত্ৰা কম্পি, মহাজনস্স অব্ভন্তরে থেরস্স কিত্তিসদ্দো অজ্ঝোত্থরিত্ৰা গতো. এৰং অট্ঠুপ্পত্তিতো লভি. ন চেস ইদানেৰ ধুতধরো, অতীতে পঞ্চ জাতিসতানি ইসিপব্বজ্জং পব্বজিতোপি ধুতধরোৰ অহোসি.

‘‘যো পব্বজী জাতিসতানি পঞ্চ,

পহায কামানি মনোরমানি;

তং ৰীতরাগং সুসমাহিতিন্দ্রিযং,

পরিনিব্বুতং ৰন্দথ মহাকস্সপ’’ন্তি. –

এৰং আগমনতোপি লভি. চিণ্ণং চেতং থেরস্স চতুপরিসমজ্ঝগতো ধম্মং কথেন্তো দস কথাৰত্থূনি অৰিজহিত্ৰাৰ কথেতীতি এৰং চিণ্ণৰসিতো লভি. ঠপেত্ৰা চ সম্মাসম্বুদ্ধং অঞ্ঞো সাৰকো তেরসহি ধুতগুণেহি মহাকস্সপসদিসো নত্থীতি এৰং গুণাতিরেকতো লভি. ইমিনাৰ নিযামেন তেসং তেসং থেরানং যথালাভতো গুণে কিত্তেতুং ৰট্টতি.

গুণৰসেনেৰ হি সম্মাসম্বুদ্ধো যথা নাম রাজা চক্কৰত্তী চক্করতনানুভাৰেন চক্কৰাল়গব্ভে রজ্জসিরিং পত্ৰা ‘‘পত্তব্বং মে পত্তং, কিং মে ইদানি মহাজনেন ওলোকিতেনা’’তি ন অপ্পোস্সুক্কো হুত্ৰা রজ্জসিরিংযেৰ অনুভোতি, কালেন পন কালং ৰিনিচ্ছযট্ঠানে নিসীদিত্ৰা নিগ্গহেতব্বে নিগ্গণ্হাতি, পগ্গহেতব্বে পগ্গণ্হাতি, ঠানন্তরেসু চ ঠপেতব্বযুত্তকে ঠানন্তরেসু ঠপেতি, এৰমেৰং মহাবোধিমণ্ডে অধিগতস্স সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণস্স আনুভাৰেন অনুপ্পত্তধম্মরজ্জো ধম্মরাজাপি ‘‘কিং মে ইদানি লোকেন ওলোকিতেন, অনুত্তরং ফলসমাপত্তিসুখং অনুভৰিস্সামী’’তি অপ্পোস্সুক্কতং অনাপজ্জিত্ৰা চতুপরিসমজ্ঝে পঞ্ঞত্তৰরবুদ্ধাসনে নিসিন্নো অট্ঠঙ্গসমন্নাগতং ব্রহ্মস্সরং নিচ্ছারেত্ৰা ধম্মং দেসযমানো নিগ্গহেতব্বযুত্তে কণ্হধম্মে পুগ্গলে সিনেরুপাদে পক্খিপন্তো ৰিয অপাযভযসন্তজ্জনেন নিগ্গহেত্ৰা পগ্গহেতব্বযুত্তে কল্যাণধম্মে পুগ্গলে উক্খিপিত্ৰা ভৰগ্গে নিসীদাপেন্তো ৰিয পগ্গণ্হিত্ৰা ঠানন্তরেসু ঠপেতব্বযুত্তকে অঞ্ঞাসিকোণ্ডঞ্ঞত্থেরাদযো সাৰকে যাথাৰসরসগুণৰসেনেৰ ঠানন্তরেসু ঠপেন্তো এতদগ্গং, ভিক্খৰে, মম সাৰকানং ভিক্খূনং রত্তঞ্ঞূনং, যদিদং অঞ্ঞাসিকোণ্ডঞ্ঞোতিআদিমাহ.