৮. সম্মপ্পধানৰিভঙ্গো

১. সুত্তন্তভাজনীযং

৩৯০. চত্তারো সম্মপ্পধানা – ইধ ভিক্খু অনুপ্পন্নানং পাপকানং অকুসলানং ধম্মানং অনুপ্পাদায ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি, উপ্পন্নানং পাপকানং অকুসলানং ধম্মানং পহানায ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি, অনুপ্পন্নানং কুসলানং ধম্মানং উপ্পাদায ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি, উপ্পন্নানং কুসলানং ধম্মানং ঠিতিযা অসম্মোসায ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায ভাৰনায পারিপূরিযা ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি.

৩৯১. কথঞ্চ ভিক্খু অনুপ্পন্নানং পাপকানং অকুসলানং ধম্মানং অনুপ্পাদায ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি? তত্থ কতমে অনুপ্পন্না পাপকা অকুসলা ধম্মা? তীণি অকুসলমূলানি – লোভো, দোসো, মোহো. তদেকট্ঠা চ কিলেসা. তংসম্পযুত্তো ৰেদনাক্খন্ধো, সঞ্ঞাক্খন্ধো, সঙ্খারক্খন্ধো, ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো, তংসমুট্ঠানং কাযকম্মং ৰচীকম্মং মনোকম্মং – ইমে ৰুচ্চন্তি ‘‘অনুপ্পন্না পাপকা অকুসলা ধম্মা’’. ইতি ইমেসং অনুপ্পন্নানং পাপকানং অকুসলানং ধম্মানং অনুপ্পাদায ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি.

৩৯২. ছন্দং জনেতীতি. তত্থ কতমো ছন্দো? যো ছন্দো ছন্দিকতা [ছন্দীকতা (স্যা.)] কত্তুকম্যতা কুসলো ধম্মচ্ছন্দো – অযং ৰুচ্চতি ‘‘ছন্দো’’. ইমং ছন্দং জনেতি সঞ্জনেতি উট্ঠপেতি সমুট্ঠপেতি [উট্ঠাপেতি সমুট্ঠাপেতি (স্যা.) এৰমুপরিপি] নিব্বত্তেতি অভিনিব্বত্তেতি. তেন ৰুচ্চতি ‘‘ছন্দং জনেতী’’তি.

৩৯৩. ৰাযমতীতি. তত্থ কতমো ৰাযামো? যো চেতসিকো ৰীরিযারম্ভো…পে… সম্মাৰাযামো – অযং ৰুচ্চতি ‘‘ৰাযামো’’. ইমিনা ৰাযামেন উপেতো হোতি সমুপেতো উপাগতো সমুপাগতো উপপন্নো সম্পন্নো সমন্নাগতো. তেন ৰুচ্চতি ‘‘ৰাযমতী’’তি.

৩৯৪. ৰীরিযং আরভতীতি. তত্থ কতমং ৰীরিযং? যো চেতসিকো ৰীরিযারম্ভো…পে… সম্মাৰাযামো – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘ৰীরিযং’’. ইমং ৰীরিযং আরভতি সমারভতি আসেৰতি ভাৰেতি বহুলীকরোতি. তেন ৰুচ্চতি ‘‘ৰীরিযং আরভতী’’তি.

৩৯৫. চিত্তং পগ্গণ্হাতীতি. তত্থ কতমং চিত্তং? যং চিত্তং মনো মানসং…পে… তজ্জামনোৰিঞ্ঞাণধাতু – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘চিত্তং’’. ইমং চিত্তং পগ্গণ্হাতি সম্পগ্গণ্হাতি উপত্থম্ভেতি পচ্চুপত্থম্ভেতি. তেন ৰুচ্চতি ‘‘চিত্তং পগ্গণ্হাতী’’তি.

৩৯৬. পদহতীতি. তত্থ কতমং পধানং? যো চেতসিকো ৰীরিযারম্ভো…পে… সম্মাৰাযামো – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘পধানং’’. ইমিনা পধানেন উপেতো হোতি…পে… সমন্নাগতো. তেন ৰুচ্চতি ‘‘পদহতী’’তি.

৩৯৭. কথঞ্চ ভিক্খু উপ্পন্নানং পাপকানং অকুসলানং ধম্মানং পহানায ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি? তত্থ কতমে উপ্পন্না পাপকা অকুসলা ধম্মা? তীণি অকুসলমূলানি – লোভো, দোসো, মোহো. তদেকট্ঠা চ কিলেসা. তংসম্পযুত্তো ৰেদনাক্খন্ধো, সঞ্ঞাক্খন্ধো, সঙ্খারক্খন্ধো, ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো, তংসমুট্ঠানং কাযকম্মং ৰচীকম্মং মনোকম্মং – ইমে ৰুচ্চন্তি ‘‘উপ্পন্না পাপকা অকুসলা ধম্মা’’. ইতি ইমেসং উপ্পন্নানং পাপকানং অকুসলানং ধম্মানং পহানায ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি.

৩৯৮. ছন্দং জনেতীতি. তত্থ কতমো ছন্দো? যো ছন্দো ছন্দিকতা কত্তুকম্যতা কুসলো ধম্মচ্ছন্দো – অযং ৰুচ্চতি ‘‘ছন্দো’’. ইমং ছন্দং জনেতি সঞ্জনেতি উট্ঠপেতি সমুট্ঠপেতি নিব্বত্তেতি অভিনিব্বত্তেতি. তেন ৰুচ্চতি ‘‘ছন্দং জনেতী’’তি.

৩৯৯. ৰাযমতীতি. তত্থ কতমো ৰাযামো? যো চেতসিকো ৰীরিযারম্ভো…পে… সম্মাৰাযামো – অযং ৰুচ্চতি ‘‘ৰাযামো’’. ইমিনা ৰাযামেন উপেতো হোতি…পে… সমন্নাগতো. তেন ৰুচ্চতি ‘‘ৰাযমতী’’তি.

৪০০. ৰীরিযং আরভতীতি. তত্থ কতমং ৰীরিযং? যো চেতসিকো ৰীরিযারম্ভো…পে… সম্মাৰাযামো – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘ৰীরিযং’’. ইমং ৰীরিযং আরভতি সমারভতি আসেৰতি ভাৰেতি বহুলীকরোতি. তেন ৰুচ্চতি ‘‘ৰীরিযং আরভতী’’তি.

৪০১. চিত্তং পগ্গণ্হাতীতি. তত্থ কতমং চিত্তং? যং চিত্তং মনো মানসং…পে… তজ্জামনোৰিঞ্ঞাণধাতু – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘চিত্তং’’. ইমং চিত্তং পগ্গণ্হাতি সম্পগ্গণ্হাতি উপত্থম্ভেতি পচ্চুপত্থম্ভেতি. তেন ৰুচ্চতি ‘‘চিত্তং পগ্গণ্হাতী’’তি.

৪০২. পদহতীতি. তত্থ কতমং পধানং? যো চেতসিকো ৰীরিযারম্ভো…পে… সম্মাৰাযামো – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘পধানং’’. ইমিনা পধানেন উপেতো হোতি…পে… সমন্নাগতো. তেন ৰুচ্চতি ‘‘পদহতী’’তি.

৪০৩. কথঞ্চ ভিক্খু অনুপ্পন্নানং কুসলানং ধম্মানং উপ্পাদায ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি? তত্থ কতমে অনুপ্পন্না কুসলা ধম্মা? তীণি কুসলমূলানি – অলোভো, অদোসো, অমোহো. তংসম্পযুত্তো ৰেদনাক্খন্ধো, সঞ্ঞাক্খন্ধো, সঙ্খারক্খন্ধো, ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো. তংসমুট্ঠানং কাযকম্মং, ৰচীকম্মং, মনোকম্মং – ইমে ৰুচ্চন্তি ‘‘অনুপ্পন্না কুসলা ধম্মা’’. ইতি ইমেসং অনুপ্পন্নানং কুসলানং ধম্মানং উপ্পাদায ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি.

৪০৪. ছন্দং জনেতীতি…পে… ৰাযমতীতি…পে… ৰীরিযং আরভতীতি…পে… চিত্তং পগ্গণ্হাতীতি…পে… পদহতীতি. তত্থ কতমং পধানং? যো চেতসিকো ৰীরিযারম্ভো …পে… সম্মাৰাযামো – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘পধানং’’. ইমিনা পধানেন উপেতো হোতি…পে… সমন্নাগতো. তেন ৰুচ্চতি ‘‘পদহতী’’তি.

৪০৫. কথঞ্চ ভিক্খু উপ্পন্নানং কুসলানং ধম্মানং ঠিতিযা অসম্মোসায ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায ভাৰনায পারিপূরিযা ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি? তত্থ কতমে উপ্পন্না কুসলা ধম্মা? তীণি কুসলমূলানি – অলোভো, অদোসো, অমোহো. তংসম্পযুত্তো ৰেদনাক্খন্ধো, সঞ্ঞাক্খন্ধো, সঙ্খারক্খন্ধো, ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো, তংসমুট্ঠানং কাযকম্মং ৰচীকম্মং মনোকম্মং – ইমে ৰুচ্চন্তি ‘‘উপ্পন্না কুসলা ধম্মা’’. ইতি ইমেসং উপ্পন্নানং কুসলানং ধম্মানং ঠিতিযা অসম্মোসায ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায ভাৰনায পারিপূরিযা ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি.

৪০৬. ঠিতিযাতি. যা ঠিতি সো অসম্মোসো, যো অসম্মোসো সো ভিয্যোভাৰো, যো ভিয্যোভাৰো তং ৰেপুল্লং, যং ৰেপুল্লং সা ভাৰনা, যা ভাৰনা সা পারিপূরী.

৪০৭. ছন্দং জনেতীতি…পে… ৰাযমতীতি…পে… ৰীরিযং আরভতীতি…পে… চিত্তং পগ্গণ্হাতীতি…পে… পদহতীতি. তত্থ কতমং পধানং? যো চেতসিকো ৰীরিযারম্ভো…পে… সম্মাৰাযামো – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘পধানং’’. ইমিনা পধানেন উপেতো হোতি…পে… সমন্নাগতো. তেন ৰুচ্চতি ‘‘পদহতী’’তি.

সুত্তন্তভাজনীযং.

২. অভিধম্মভাজনীযং

৪০৮. চত্তারো সম্মপ্পধানা – ইধ ভিক্খু অনুপ্পন্নানং পাপকানং অকুসলানং ধম্মানং অনুপ্পাদায ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি, উপ্পন্নানং পাপকানং অকুসলানং ধম্মানং পহানায ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি, অনুপ্পন্নানং কুসলানং ধম্মানং উপ্পাদায ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি, উপ্পন্নানং কুসলানং ধম্মানং ঠিতিযা অসম্মোসায ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায ভাৰনায পারিপূরিযা ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি.

৪০৯. কথঞ্চ ভিক্খু অনুপ্পন্নানং পাপকানং অকুসলানং ধম্মানং অনুপ্পাদায ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি? ইধ ভিক্খু যস্মিং সমযে লোকুত্তরং ঝানং ভাৰেতি নিয্যানিকং অপচযগামিং দিট্ঠিগতানং পহানায পঠমায ভূমিযা পত্তিযা ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি দুক্খপটিপদং দন্ধাভিঞ্ঞং, তস্মিং সমযে অনুপ্পন্নানং পাপকানং অকুসলানং ধম্মানং অনুপ্পাদায ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি.

৪১০. ছন্দং জনেতীতি. তত্থ কতমো ছন্দো? যো ছন্দো ছন্দিকতা কত্তুকম্যতা কুসলো ধম্মচ্ছন্দো – অযং ৰুচ্চতি ‘‘ছন্দো’’. ইমং ছন্দং জনেতি সঞ্জনেতি উট্ঠপেতি সমুট্ঠপেতি নিব্বত্তেতি অভিনিব্বত্তেতি. তেন ৰুচ্চতি ‘‘ছন্দং জনেতী’’তি.

৪১১. ৰাযমতীতি. তত্থ কতমো ৰাযামো? যো চেতসিকো ৰীরিযারম্ভো…পে… সম্মাৰাযামো ৰীরিযসম্বোজ্ঝঙ্গো মগ্গঙ্গং মগ্গপরিযাপন্নং – অযং ৰুচ্চতি ‘‘ৰাযামো’’. ইমিনা ৰাযামেন উপেতো হোতি সমুপেতো উপাগতো সমুপাগতো উপপন্নো সম্পন্নো সমন্নাগতো. তেন ৰুচ্চতি ‘‘ৰাযমতী’’তি.

৪১২. ৰীরিযং আরভতীতি. তত্থ কতমং ৰীরিযং? যো চেতসিকো ৰীরিযারম্ভো…পে… সম্মাৰাযামো ৰীরিযসম্বোজ্ঝঙ্গো মগ্গঙ্গং মগ্গপরিযাপন্নং – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘ৰীরিযং’’. ইমং ৰীরিযং আরভতি সমারভতি আসেৰতি ভাৰেতি বহুলীকরোতি. তেন ৰুচ্চতি ‘‘ৰীরিযং আরভতী’’তি.

৪১৩. চিত্তং পগ্গণ্হাতীতি. তত্থ কতমং চিত্তং? যং চিত্তং মনো মানসং…পে… তজ্জামনোৰিঞ্ঞাণধাতু – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘চিত্তং’’. ইমং চিত্তং পগ্গণ্হাতি সম্পগ্গণ্হাতি উপত্থম্ভেতি পচ্চুপত্থম্ভেতি. তেন ৰুচ্চতি ‘‘চিত্তং পগ্গণ্হাতী’’তি.

৪১৪. পদহতীতি. তত্থ কতমং সম্মপ্পধানং? যো চেতসিকো ৰীরিযারম্ভো…পে… সম্মাৰাযামো ৰীরিযসম্বোজ্ঝঙ্গো মগ্গঙ্গং মগ্গপরিযাপন্নং – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘সম্মপ্পধানং’’. অৰসেসা ধম্মা সম্মপ্পধানসম্পযুত্তা.

৪১৫. কথঞ্চ ভিক্খু উপ্পন্নানং পাপকানং অকুসলানং ধম্মানং পহানায ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি? ইধ ভিক্খু যস্মিং সমযে লোকুত্তরং ঝানং ভাৰেতি নিয্যানিকং অপচযগামিং দিট্ঠিগতানং পহানায পঠমায ভূমিযা পত্তিযা ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি দুক্খপটিপদং দন্ধাভিঞ্ঞং, তস্মিং সমযে উপ্পন্নানং পাপকানং অকুসলানং ধম্মানং পহানায ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি.

৪১৬. ছন্দং জনেতীতি…পে… ৰাযমতীতি…পে… ৰীরিযং আরভতীতি…পে… চিত্তং পগ্গণ্হাতীতি…পে… পদহতীতি. তত্থ কতমং সম্মপ্পধানং? যো চেতসিকো ৰীরিযারম্ভো…পে… সম্মাৰাযামো ৰীরিযসম্বোজ্ঝঙ্গো মগ্গঙ্গং মগ্গপরিযাপন্নং – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘সম্মপ্পধানং’’. অৰসেসা ধম্মা সম্মপ্পধানসম্পযুত্তা.

৪১৭. কথঞ্চ ভিক্খু অনুপ্পন্নানং কুসলানং ধম্মানং উপ্পাদায ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি? ইধ ভিক্খু যস্মিং সমযে লোকুত্তরং ঝানং ভাৰেতি নিয্যানিকং অপচযগামিং দিট্ঠিগতানং পহানায পঠমায ভূমিযা পত্তিযা ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি দুক্খপটিপদং দন্ধাভিঞ্ঞং, তস্মিং সমযে অনুপ্পন্নানং কুসলানং ধম্মানং উপ্পাদায ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি.

৪১৮. ছন্দং জনেতীতি…পে… ৰাযমতীতি…পে… ৰীরিযং আরভতীতি…পে… চিত্তং পগ্গণ্হাতীতি…পে… পদহতীতি. তত্থ কতমং সম্মপ্পধানং? যো চেতসিকো ৰীরিযারম্ভো …পে… সম্মাৰাযামো ৰীরিযসম্বোজ্ঝঙ্গো মগ্গঙ্গং মগ্গপরিযাপন্নং – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘সম্মপ্পধানং’’. অৰসেসা ধম্মা সম্মপ্পধানসম্পযুত্তা.

৪১৯. কথঞ্চ ভিক্খু উপ্পন্নানং কুসলানং ধম্মানং ঠিতিযা অসম্মোসায ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায ভাৰনায পারিপূরিযা ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি? ইধ ভিক্খু যস্মিং সমযে লোকুত্তরং ঝানং ভাৰেতি নিয্যানিকং অপচযগামিং দিট্ঠিগতানং পহানায পঠমায ভূমিযা পত্তিযা ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি দুক্খপটিপদং দন্ধাভিঞ্ঞং, তস্মিং সমযে উপ্পন্নানং কুসলানং ধম্মানং ঠিতিযা অসম্মোসায ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায ভাৰনায পারিপূরিযা ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি.

৪২০. ঠিতিযাতি. যা ঠিতি সো অসম্মোসো, যো অসম্মোসো সো ভিয্যোভাৰো, যো ভিয্যোভাৰো তং ৰেপুল্লং, যং ৰেপুল্লং সা ভাৰনা, যা ভাৰনা সা পারিপূরী.

৪২১. ছন্দং জনেতীতি. তত্থ কতমো ছন্দো? যো ছন্দো ছন্দিকতা কত্তুকম্যতা কুসলো ধম্মচ্ছন্দো – অযং ৰুচ্চতি ‘‘ছন্দো’’. ইমং ছন্দং জনেতি সঞ্জনেতি উট্ঠপেতি সমুট্ঠপেতি নিব্বত্তেতি অভিনিব্বত্তেতি. তেন ৰুচ্চতি ‘‘ছন্দং জনেতী’’তি.

৪২২. ৰাযমতীতি. তত্থ কতমো ৰাযামো? যো চেতসিকো ৰীরিযারম্ভো…পে… সম্মাৰাযামো ৰীরিযসম্বোজ্ঝঙ্গো মগ্গঙ্গং মগ্গপরিযাপন্নং – অযং ৰুচ্চতি ‘‘ৰাযামো’’. ইমিনা ৰাযামেন উপেতো হোতি…পে… সমন্নাগতো. তেন ৰুচ্চতি ‘‘ৰাযমতী’’তি.

৪২৩. ৰীরিযং আরভতীতি. তত্থ কতমং ৰীরিযং? যো চেতসিকো ৰীরিযারম্ভো…পে… সম্মাৰাযামো ৰীরিযসম্বোজ্ঝঙ্গো মগ্গঙ্গং মগ্গপরিযাপন্নং – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘ৰীরিযং’’. ইমং ৰীরিযং আরভতি সমারভতি আসেৰতি ভাৰেতি বহুলীকরোতি. তেন ৰুচ্চতি ‘‘ৰীরিযং আরভতী’’তি.

৪২৪. চিত্তং পগ্গণ্হাতীতি. তত্থ কতমং চিত্তং? যং চিত্তং মনো মানসং…পে… তজ্জামনোৰিঞ্ঞাণধাতু – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘চিত্তং’’. ইমং চিত্তং পগ্গণ্হাতি সম্পগ্গণ্হাতি উপত্থম্ভেতি পচ্চুপত্থম্ভেতি. তেন ৰুচ্চতি ‘‘চিত্তং পগ্গণ্হাতী’’তি.

৪২৫. পদহতীতি. তত্থ কতমং সম্মপ্পধানং? যো চেতসিকো ৰীরিযারম্ভো…পে… সম্মাৰাযামো ৰীরিযসম্বোজ্ঝঙ্গো মগ্গঙ্গং মগ্গপরিযাপন্নং – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘সম্মপ্পধানং’’. অৰসেসা ধম্মা সম্মপ্পধানসম্পযুত্তা.

৪২৬. তত্থ কতমং সম্মপ্পধানং? ইধ ভিক্খু যস্মিং সমযে লোকুত্তরং ঝানং ভাৰেতি নিয্যানিকং অপচযগামিং দিট্ঠিগতানং পহানায পঠমায ভূমিযা পত্তিযা ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি দুক্খপটিপদং দন্ধাভিঞ্ঞং, যো তস্মিং সমযে চেতসিকো ৰীরিযারম্ভো…পে… সম্মাৰাযামো ৰীরিযসম্বোজ্ঝঙ্গো মগ্গঙ্গং মগ্গপরিযাপন্নং – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘সম্মপ্পধানং’’. অৰসেসা ধম্মা সম্মপ্পধানসম্পযুত্তা.

অভিধম্মভাজনীযং.

৩. পঞ্হাপুচ্ছকং

৪২৭. চত্তারো সম্মপ্পধানা – ইধ ভিক্খু অনুপ্পন্নানং পাপকানং অকুসলানং ধম্মানং অনুপ্পাদায ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি, উপ্পন্নানং পাপকানং অকুসলানং ধম্মানং পহানায…পে… অনুপ্পন্নানং কুসলানং ধম্মানং উপ্পাদায…পে… উপ্পন্নানং কুসলানং ধম্মানং ঠিতিযা অসম্মোসায ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায ভাৰনায পারিপূরিযা ছন্দং জনেতি ৰাযমতি ৰীরিযং আরভতি চিত্তং পগ্গণ্হাতি পদহতি.

৪২৮. চতুন্নং সম্মপ্পধানানং কতি কুসলা, কতি অকুসলা, কতি অব্যাকতা…পে… কতি সরণা, কতি অরণা?

১. তিকং

৪২৯. কুসলাযেৰ. সিযা সুখায ৰেদনায সম্পযুত্তা, সিযা অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তা. ৰিপাকধম্মধম্মা. অনুপাদিন্নঅনুপাদানিযা. অসংকিলিট্ঠঅসংকিলেসিকা. সিযা সৰিতক্কসৰিচারা, সিযা অৰিতক্কৰিচারমত্তা, সিযা অৰিতক্কঅৰিচারা. সিযা পীতিসহগতা, সিযা সুখসহগতা, সিযা উপেক্খাসহগতা. নেৰ দস্সনেন ন ভাৰনায পহাতব্বা. নেৰ দস্সনেন ন ভাৰনায পহাতব্বহেতুকা. অপচযগামিনো. সেক্খা. অপ্পমাণা. অপ্পমাণারম্মণা. পণীতা. সম্মত্তনিযতা. ন মগ্গারম্মণা. মগ্গহেতুকা. সিযা মগ্গাধিপতিনো, সিযা ন ৰত্তব্বা মগ্গাধিপতিনোতি. সিযা উপ্পন্না, সিযা অনুপ্পন্না, ন ৰত্তব্বা উপ্পাদিনোতি. সিযা অতীতা, সিযা অনাগতা, সিযা পচ্চুপ্পন্না. ন ৰত্তব্বা অতীতারম্মণাতিপি, অনাগতারম্মণাতিপি, পচ্চুপ্পন্নারম্মণাতিপি. সিযা অজ্ঝত্তা, সিযা বহিদ্ধা, সিযা অজ্ঝত্তবহিদ্ধা. বহিদ্ধারম্মণা. অনিদস্সনঅপ্পটিঘা.

২. দুকং

৪৩০. ন হেতূ. সহেতুকা. হেতুসম্পযুত্তা. ন ৰত্তব্বা হেতূ চেৰ সহেতুকা চাতি, সহেতুকা চেৰ ন চ হেতূ. ন ৰত্তব্বা হেতূ চেৰ হেতুসম্পযুত্তা চাতি, হেতুসম্পযুত্তা চেৰ ন চ হেতূ. ন হেতূ সহেতুকা. সপ্পচ্চযা. সঙ্খতা. অনিদস্সনা. অপ্পটিঘা. অরূপা. লোকুত্তরা. কেনচি ৰিঞ্ঞেয্যা, কেনচি ন ৰিঞ্ঞেয্যা. নো আসৰা. অনাসৰা. আসৰৰিপ্পযুত্তা. ন ৰত্তব্বা আসৰা চেৰ সাসৰা চাতিপি, সাসৰা চেৰ নো চ আসৰাতিপি. ন ৰত্তব্বা আসৰা চেৰ আসৰসম্পযুত্তা চাতিপি, আসৰসম্পযুত্তা চেৰ নো চ আসৰাতিপি. আসৰৰিপ্পযুত্তা. অনাসৰা. নো সংযোজনা…পে… নো গন্থা…পে… নো ওঘা…পে… নো যোগা…পে… নো নীৰরণা…পে… নো পরামাসা…পে… সারম্মণা. নো চিত্তা. চেতসিকা. চিত্তসম্পযুত্তা. চিত্তসংসট্ঠা. চিত্তসমুট্ঠানা. চিত্তসহভুনো. চিত্তানুপরিৰত্তিনো. চিত্তসংসট্ঠসমুট্ঠানা. চিত্তসংসট্ঠসমুট্ঠানসহভুনো. চিত্তসংসট্ঠসমুট্ঠানানুপরিৰত্তিনো. বাহিরা. নো উপাদা. অনুপাদিন্না. নো উপাদানা…পে… নো কিলেসা…পে… ন দস্সনেন পহাতব্বা. ন ভাৰনায পহাতব্বা. ন দস্সনেন পহাতব্বহেতুকা. ন ভাৰনায পহাতব্বহেতুকা. সিযা সৰিতক্কা, সিযা অৰিতক্কা. সিযা সৰিচারা, সিযা অৰিচারা. সিযা সপ্পীতিকা, সিযা অপ্পীতিকা. সিযা পীতিসহগতা, সিযা ন পীতিসহগতা. সিযা সুখসহগতা, সিযা ন সুখসহগতা. সিযা উপেক্খাসহগতা, সিযা ন উপেক্খাসহগতা. ন কামাৰচরা. ন রূপাৰচরা. ন অরূপাৰচরা. অপরিযাপন্না. নিয্যানিকা. নিযতা. অনুত্তরা. অরণাতি.

পঞ্হাপুচ্ছকং.

সম্মপ্পধানৰিভঙ্গো নিট্ঠিতো.