৩. চিত্তানুপস্সনানিদ্দেসো

৩৬৫. কথঞ্চ ভিক্খু অজ্ঝত্তং চিত্তে চিত্তানুপস্সী ৰিহরতি? ইধ ভিক্খু সরাগং ৰা চিত্তং ‘‘সরাগং মে চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, ৰীতরাগং ৰা চিত্তং ‘‘ৰীতরাগং মে চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, সদোসং ৰা চিত্তং ‘‘সদোসং মে চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, ৰীতদোসং ৰা চিত্তং ‘‘ৰীতদোসং মে চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, সমোহং ৰা চিত্তং ‘‘সমোহং মে চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, ৰীতমোহং ৰা চিত্তং ‘‘ৰীতমোহং মে চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, সংখিত্তং ৰা চিত্তং ‘‘সংখিত্তং মে চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, ৰিক্খিত্তং ৰা চিত্তং ‘‘ৰিক্খিত্তং মে চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, মহগ্গতং ৰা চিত্তং ‘‘মহগ্গতং মে চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, অমহগ্গতং ৰা চিত্তং ‘‘অমহগ্গতং মে চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, সউত্তরং ৰা চিত্তং ‘‘সউত্তরং মে চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, অনুত্তরং ৰা চিত্তং ‘‘অনুত্তরং মে চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, সমাহিতং ৰা চিত্তং ‘‘সমাহিতং মে চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, অসমাহিতং ৰা চিত্তং ‘‘অসমাহিতং মে চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, ৰিমুত্তং ৰা চিত্তং ‘‘ৰিমুত্তং মে চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, অৰিমুত্তং ৰা চিত্তং ‘‘অৰিমুত্তং মে চিত্ত’’ন্তি পজানাতি. সো তং নিমিত্তং আসেৰতি ভাৰেতি বহুলীকরোতি স্ৰাৰত্থিতং ৰৰত্থপেতি. সো তং নিমিত্তং আসেৰিত্ৰা ভাৰেত্ৰা বহুলীকরিত্ৰা স্ৰাৰত্থিতং ৰৰত্থপেত্ৰা বহিদ্ধা চিত্তে চিত্তং উপসংহরতি.

কথঞ্চ ভিক্খু বহিদ্ধা চিত্তে চিত্তানুপস্সী ৰিহরতি? ইধ ভিক্খু সরাগং ৰাস্স চিত্তং ‘‘সরাগমস্স চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, ৰীতরাগং ৰাস্স চিত্তং ‘‘ৰীতরাগমস্স চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, সদোসং ৰাস্স চিত্তং ‘‘সদোসমস্স চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, ৰীতদোসং ৰাস্স চিত্তং ‘‘ৰীতদোসমস্স চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, সমোহং ৰাস্স চিত্তং ‘‘সমোহমস্স চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, ৰীতমোহং ৰাস্স চিত্তং ‘‘ৰীতমোহমস্স চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, সংখিত্তং ৰাস্স চিত্তং ‘‘সংখিত্তমস্স চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, ৰিক্খিত্তং ৰাস্স চিত্তং ‘‘ৰিক্খিত্তমস্স চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, মহগ্গতং ৰাস্স চিত্তং ‘‘মহগ্গতমস্স চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, অমহগ্গতং ৰাস্স চিত্তং ‘‘অমহগ্গতমস্স চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, সউত্তরং ৰাস্স চিত্তং ‘‘সউত্তরমস্স চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, অনুত্তরং ৰাস্স চিত্তং ‘‘অনুত্তরমস্স চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, সমাহিতং ৰাস্স চিত্তং ‘‘সমাহিতমস্স চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, অসমাহিতং ৰাস্স চিত্তং ‘‘অসমাহিতমস্স চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, ৰিমুত্তং ৰাস্স চিত্তং ‘‘ৰিমুত্তমস্স চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, অৰিমুত্তং ৰাস্স চিত্তং ‘‘অৰিমুত্তমস্স চিত্ত’’ন্তি পজানাতি. সো তং নিমিত্তং আসেৰতি ভাৰেতি বহুলীকরোতি স্ৰাৰত্থিতং ৰৰত্থপেতি. সো তং নিমিত্তং আসেৰিত্ৰা ভাৰেত্ৰা বহুলীকরিত্ৰা স্ৰাৰত্থিতং ৰৰত্থপেত্ৰা অজ্ঝত্তবহিদ্ধা চিত্তে চিত্তং উপসংহরতি.

কথঞ্চ ভিক্খু অজ্ঝত্তবহিদ্ধা চিত্তে চিত্তানুপস্সী ৰিহরতি? ইধ ভিক্খু সরাগং ৰা চিত্তং ‘‘সরাগং চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, ৰীতরাগং ৰা চিত্তং ‘‘ৰীতরাগং চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, সদোসং ৰা চিত্তং ‘‘সদোসং চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, ৰীতদোসং ৰা চিত্তং ‘‘ৰীতদোসং চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, সমোহং ৰা চিত্তং ‘‘সমোহং চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, ৰীতমোহং ৰা চিত্তং ‘‘ৰীতমোহং চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, সংখিত্তং ৰা চিত্তং ‘‘সংখিত্তং চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, ৰিক্খিত্তং ৰা চিত্তং ‘‘ৰিক্খিত্তং চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, মহগ্গতং ৰা চিত্তং ‘‘মহগ্গতং চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, অমহগ্গতং ৰা চিত্তং ‘‘অমহগ্গতং চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, সউত্তরং ৰা চিত্তং ‘‘সউত্তরং চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, অনুত্তরং ৰা চিত্তং ‘‘অনুত্তরং চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, সমাহিতং ৰা চিত্তং ‘‘সমাহিতং চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, অসমাহিতং ৰা চিত্তং ‘‘অসমাহিতং চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, ৰিমুত্তং ৰা চিত্তং ‘‘ৰিমুত্তং চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, অৰিমুত্তং ৰা চিত্তং ‘‘অৰিমুত্তং চিত্ত’’ন্তি পজানাতি. এৰং ভিক্খু অজ্ঝত্তবহিদ্ধা চিত্তে চিত্তানুপস্সী ৰিহরতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৰিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং.

৩৬৬. অনুপস্সীতি…পে… ৰিহরতীতি…পে… আতাপীতি…পে… সম্পজানোতি…পে… সতিমাতি…পে… ৰিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সন্তি. তত্থ কতমো লোকো? তংযেৰ চিত্তং লোকো. পঞ্চপি উপাদানক্খন্ধা লোকো – তত্থ কতমা অভিজ্ঝা? যো রাগো সারাগো…পে… চিত্তস্স সারাগো – অযং ৰুচ্চতি ‘‘অভিজ্ঝা’’. তত্থ কতমং দোমনস্সং? যং চেতসিকং অসাতং চেতসিকং দুক্খং চেতোসম্ফস্সজং অসাতং দুক্খং ৰেদযিতং চেতোসম্ফস্সজা অসাতা দুক্খা ৰেদনা – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘দোমনস্সং’’. ইতি অযঞ্চ অভিজ্ঝা ইদঞ্চ দোমনস্সং ইমম্হি লোকে ৰিনীতা হোন্তি পটিৰিনীতা সন্তা সমিতা ৰূপসন্তা অত্থঙ্গতা অব্ভত্থঙ্গতা অপ্পিতা ব্যপ্পিতা সোসিতা ৰিসোসিতা ব্যন্তীকতা. তেন ৰুচ্চতি ‘‘ৰিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্স’’ন্তি.

চিত্তানুপস্সনানিদ্দেসো.