৯. অকুসলনিদ্দেসো
২৮০. কতমে ধম্মা অকুসলা? যস্মিং সমযে অকুসলং চিত্তং উপ্পন্নং হোতি সোমনস্সসহগতং দিট্ঠিগতসম্পযুত্তং সসঙ্খারেন…পে… সোমনস্সসহগতং দিট্ঠিগতৰিপ্পযুত্তং রূপারম্মণং ৰা…পে… সোমনস্সসহগতং দিট্ঠিগতৰিপ্পযুত্তং সসঙ্খারেন রূপারম্মণং ৰা সদ্দারম্মণং ৰা গন্ধারম্মণং ৰা রসারম্মণং ৰা ফোট্ঠব্বারম্মণং ৰা ধম্মারম্মণং ৰা যং যং ৰা পনারব্ভ, তস্মিং সমযে অৰিজ্জাপচ্চযা সঙ্খারো, সঙ্খারপচ্চযা ৰিঞ্ঞাণং, ৰিঞ্ঞাণপচ্চযা নামং, নামপচ্চযা ছট্ঠাযতনং, ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো, ফস্সপচ্চযা ৰেদনা, ৰেদনাপচ্চযা তণ্হা, তণ্হাপচ্চযা অধিমোক্খো, অধিমোক্খপচ্চযা ভৰো, ভৰপচ্চযা জাতি, জাতিপচ্চযা জরামরণং. এৰমেতস্স কেৰলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি.
২৮১. তত্থ কতমা অৰিজ্জা? যং অঞ্ঞাণং অদস্সনং…পে… অৰিজ্জালঙ্গী মোহো অকুসলমূলং – অযং ৰুচ্চতি ‘‘অৰিজ্জা’’.
তত্থ কতমো অৰিজ্জাপচ্চযা সঙ্খারো? যা চেতনা সঞ্চেতনা সঞ্চেতযিতত্তং – অযং ৰুচ্চতি অৰিজ্জাপচ্চযা সঙ্খারো…পে….
তত্থ কতমো তণ্হাপচ্চযা অধিমোক্খো? যো চিত্তস্স অধিমোক্খো অধিমুচ্চনা তদধিমুত্ততা – অযং ৰুচ্চতি ‘‘তণ্হাপচ্চযা অধিমোক্খো’’.
তত্থ কতমো অধিমোক্খপচ্চযা ভৰো? ঠপেত্ৰা অধিমোক্খং, ৰেদনাক্খন্ধো সঞ্ঞাক্খন্ধো সঙ্খারক্খন্ধো ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – অযং ৰুচ্চতি ‘‘অধিমোক্খপচ্চযা ভৰো’’…পে… তেন ৰুচ্চতি ‘‘এৰমেতস্স কেৰলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতী’’তি.
২৮২. কতমে ধম্মা অকুসলা? যস্মিং সমযে অকুসলং চিত্তং উপ্পন্নং হোতি উপেক্খাসহগতং দিট্ঠিগতসম্পযুত্তং রূপারম্মণং ৰা সদ্দারম্মণং ৰা গন্ধারম্মণং ৰা রসারম্মণং ৰা ফোট্ঠব্বারম্মণং ৰা ধম্মারম্মণং ৰা যং যং ৰা পনারব্ভ, তস্মিং সমযে অৰিজ্জাপচ্চযা সঙ্খারো, সঙ্খারপচ্চযা ৰিঞ্ঞাণং, ৰিঞ্ঞাণপচ্চযা নামং, নামপচ্চযা ছট্ঠাযতনং, ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো, ফস্সপচ্চযা ৰেদনা, ৰেদনাপচ্চযা তণ্হা, তণ্হাপচ্চযা উপাদানং, উপাদানপচ্চযা ভৰো, ভৰপচ্চযা জাতি, জাতিপচ্চযা জরামরণং. এৰমেতস্স কেৰলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি.
২৮৩. তত্থ কতমা অৰিজ্জা? যং অঞ্ঞাণং অদস্সনং…পে… অৰিজ্জালঙ্গী মোহো অকুসলমূলং – অযং ৰুচ্চতি অৰিজ্জা…পে….
তত্থ কতমা ফস্সপচ্চযা ৰেদনা? যং চেতসিকং নেৰ সাতং নাসাতং চেতোসম্ফস্সজং অদুক্খমসুখং ৰেদযিতং চেতোসম্ফস্সজা অদুক্খমসুখা ৰেদনা – অযং ৰুচ্চতি ‘‘ফস্সপচ্চযা ৰেদনা’’…পে… তেন ৰুচ্চতি ‘‘এৰমেতস্স কেৰলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতী’’তি.
২৮৪. কতমে ধম্মা অকুসলা? যস্মিং সমযে অকুসলং চিত্তং উপ্পন্নং হোতি উপেক্খাসহগতং দিট্ঠিগতসম্পযুত্তং সসঙ্খারেন…পে… উপেক্খাসহগতং দিট্ঠিগতৰিপ্পযুত্তং রূপারম্মণং ৰা…পে… উপেক্খাসহগতং দিট্ঠিগতৰিপ্পযুত্তং সসঙ্খারেন রূপারম্মণং ৰা সদ্দারম্মণং ৰা গন্ধারম্মণং ৰা রসারম্মণং ৰা ফোট্ঠব্বারম্মণং ৰা ধম্মারম্মণং ৰা যং যং ৰা পনারব্ভ, তস্মিং সমযে অৰিজ্জাপচ্চযা সঙ্খারো, সঙ্খারপচ্চযা ৰিঞ্ঞাণং, ৰিঞ্ঞাণপচ্চযা নামং, নামপচ্চযা ছট্ঠাযতনং, ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো, ফস্সপচ্চযা ৰেদনা, ৰেদনাপচ্চযা তণ্হা, তণ্হাপচ্চযা অধিমোক্খো, অধিমোক্খপচ্চযা ভৰো, ভৰপচ্চযা জাতি, জাতিপচ্চযা জরামরণং. এৰমেতস্স কেৰলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি.
২৮৫. তত্থ কতমা অৰিজ্জা…পে… তেন ৰুচ্চতি ‘‘এৰমেতস্স কেৰলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতী’’তি.
২৮৬. কতমে ধম্মা অকুসলা? যস্মিং সমযে অকুসলং চিত্তং উপ্পন্নং হোতি দোমনস্সসহগতং পটিঘসম্পযুত্তং রূপারম্মণং ৰা…পে… দোমনস্সসহগতং পটিঘসম্পযুত্তং সসঙ্খারেন রূপারম্মণং ৰা সদ্দারম্মণং ৰা গন্ধারম্মণং ৰা রসারম্মণং ৰা ফোট্ঠব্বারম্মণং ৰা ধম্মারম্মণং ৰা যং যং ৰা পনারব্ভ, তস্মিং সমযে অৰিজ্জাপচ্চযা সঙ্খারো, সঙ্খারপচ্চযা ৰিঞ্ঞাণং, ৰিঞ্ঞাণপচ্চযা নামং, নামপচ্চযা ছট্ঠাযতনং, ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো, ফস্সপচ্চযা ৰেদনা, ৰেদনাপচ্চযা পটিঘং, পটিঘপচ্চযা অধিমোক্খো, অধিমোক্খপচ্চযা ভৰো, ভৰপচ্চযা জাতি, জাতিপচ্চযা জরামরণং. এৰমেতস্স কেৰলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি.
২৮৭. তত্থ কতমা অৰিজ্জা? যং অঞ্ঞাণং অদস্সনং…পে… অৰিজ্জালঙ্গী মোহো অকুসলমূলং – অযং ৰুচ্চতি ‘‘অৰিজ্জা’’…পে… অযং ৰুচ্চতি ‘‘ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো’’.
তত্থ কতমা ফস্সপচ্চযা ৰেদনা? যং চেতসিকং অসাতং চেতসিকং দুক্খং চেতোসম্ফস্সজং অসাতং দুক্খং ৰেদযিতং চেতোসম্ফস্সজা অসাতা দুক্খা ৰেদনা – অযং ৰুচ্চতি ‘‘ফস্সপচ্চযা ৰেদনা’’.
তত্থ কতমং ৰেদনাপচ্চযা পটিঘং? যো চিত্তস্স আঘাতো…পে… চণ্ডিক্কং অসুরোপো [অসুলোপো (স্যা.)] অনত্তমনতা চিত্তস্স – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘ৰেদনাপচ্চযা পটিঘং’’.
তত্থ কতমো পটিঘপচ্চযা অধিমোক্খো? যো চিত্তস্স অধিমোক্খো অধিমুচ্চনা তদধিমুত্ততা – অযং ৰুচ্চতি ‘‘পটিঘপচ্চযা অধিমোক্খো’’.
তত্থ কতমো অধিমোক্খপচ্চযা ভৰো? ঠপেত্ৰা অধিমোক্খং, ৰেদনাক্খন্ধো সঞ্ঞাক্খন্ধো সঙ্খারক্খন্ধো ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – অযং ৰুচ্চতি ‘‘অধিমোক্খপচ্চযা ভৰো’’…পে… তেন ৰুচ্চতি ‘‘এৰমেতস্স কেৰলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতী’’তি.
২৮৮. কতমে ধম্মা অকুসলা? যস্মিং সমযে অকুসলং চিত্তং উপ্পন্নং হোতি উপেক্খাসহগতং ৰিচিকিচ্ছাসম্পযুত্তং রূপারম্মণং ৰা সদ্দারম্মণং ৰা গন্ধারম্মণং ৰা রসারম্মণং ৰা ফোট্ঠব্বারম্মণং ৰা ধম্মারম্মণং ৰা যং যং ৰা পনারব্ভ, তস্মিং সমযে অৰিজ্জাপচ্চযা সঙ্খারো, সঙ্খারপচ্চযা ৰিঞ্ঞাণং, ৰিঞ্ঞাণপচ্চযা নামং, নামপচ্চযা ছট্ঠাযতনং, ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো, ফস্সপচ্চযা ৰেদনা, ৰেদনাপচ্চযা ৰিচিকিচ্ছা, ৰিচিকিচ্ছাপচ্চযা ভৰো, ভৰপচ্চযা জাতি, জাতিপচ্চযা জরামরণং. এৰমেতস্স কেৰলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি.
২৮৯. তত্থ কতমা অৰিজ্জা? যং অঞ্ঞাণং অদস্সনং…পে… অৰিজ্জালঙ্গী মোহো অকুসলমূলং – অযং ৰুচ্চতি ‘‘অৰিজ্জা’’…পে… অযং ৰুচ্চতি ‘‘ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো’’.
তত্থ কতমা ফস্সপচ্চযা ৰেদনা? যং চেতসিকং নেৰ সাতং নাসাতং চেতোসম্ফস্সজং অদুক্খমসুখং ৰেদযিতং, চেতোসম্ফস্সজা অদুক্খমসুখা ৰেদনা – অযং ৰুচ্চতি ‘‘ফস্সপচ্চযা ৰেদনা’’.
তত্থ কতমা ৰেদনাপচ্চযা ৰিচিকিচ্ছা? যা কঙ্খা কঙ্খাযনা কঙ্খাযিতত্তং ৰিমতি ৰিচিকিচ্ছা দ্ৰেল়্হকং দ্ৰিধাপথো [দ্ৰেধাপথো (সী. স্যা.)] সংসযো অনেকংসগ্গাহো আসপ্পনা পরিসপ্পনা অপরিযোগাহণা [অপরিযোগাহনা (সী. স্যা. ক.)] ছম্ভিতত্তং চিত্তস্স মনোৰিলেখো – অযং ৰুচ্চতি ‘‘ৰেদনাপচ্চযা ৰিচিকিচ্ছা’’.
তত্থ কতমো ৰিচিকিচ্ছাপচ্চযা ভৰো? ঠপেত্ৰা ৰিচিকিচ্ছং, ৰেদনাক্খন্ধো সঞ্ঞাক্খন্ধো সঙ্খারক্খন্ধো ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – অযং ৰুচ্চতি ‘‘ৰিচিকিচ্ছাপচ্চযা ভৰো’’…পে… তেন ৰুচ্চতি ‘‘এৰমেতস্স কেৰলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতী’’তি.
২৯০. কতমে ধম্মা অকুসলা? যস্মিং সমযে অকুসলং চিত্তং উপ্পন্নং হোতি উপেক্খাসহগতং উদ্ধচ্চসম্পযুত্তং রূপারম্মণং ৰা সদ্দারম্মণং ৰা গন্ধারম্মণং ৰা রসারম্মণং ৰা ফোট্ঠব্বারম্মণং ৰা ধম্মারম্মণং ৰা যং যং ৰা পনারব্ভ, তস্মিং সমযে অৰিজ্জাপচ্চযা সঙ্খারো, সঙ্খারপচ্চযা ৰিঞ্ঞাণং, ৰিঞ্ঞাণপচ্চযা নামং, নামপচ্চযা ছট্ঠাযতনং, ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো, ফস্সপচ্চযা ৰেদনা, ৰেদনাপচ্চযা উদ্ধচ্চং, উদ্ধচ্চপচ্চযা অধিমোক্খো, অধিমোক্খপচ্চযা ভৰো, ভৰপচ্চযা জাতি, জাতিপচ্চযা জরামরণং. এৰমেতস্স কেৰলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি.
২৯১. তত্থ কতমা অৰিজ্জা? যং অঞ্ঞাণং অদস্সনং…পে… অৰিজ্জালঙ্গী মোহো অকুসলমূলং – অযং ৰুচ্চতি ‘‘অৰিজ্জা’’…পে… অযং ৰুচ্চতি ‘‘ছট্ঠাযতনপচ্চযা ফস্সো’’.
তত্থ কতমা ফস্সপচ্চযা ৰেদনা? যং চেতসিকং নেৰ সাতং নাসাতং চেতোসম্ফস্সজং অদুক্খমসুখং ৰেদযিতং চেতোসম্ফস্সজা অদুক্খমসুখা ৰেদনা – অযং ৰুচ্চতি ‘‘ফস্সপচ্চযা ৰেদনা’’.
তত্থ কতমং ৰেদনাপচ্চযা উদ্ধচ্চং? যং চিত্তস্স উদ্ধচ্চং অৰূপসমো চেতসো ৰিক্খেপো ভন্তত্তং চিত্তস্স – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘ৰেদনাপচ্চযা উদ্ধচ্চং’’.
তত্থ কতমো উদ্ধচ্চপচ্চযা অধিমোক্খো? যো চিত্তস্স অধিমোক্খো অধিমুচ্চনা তদধিমুত্ততা – অযং ৰুচ্চতি ‘‘উদ্ধচ্চপচ্চযা অধিমোক্খো’’.
তত্থ কতমো অধিমোক্খপচ্চযা ভৰো? ঠপেত্ৰা অধিমোক্খং, ৰেদনাক্খন্ধো সঞ্ঞাক্খন্ধো সঙ্খারক্খন্ধো ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – অযং ৰুচ্চতি ‘‘অধিমোক্খপচ্চযা ভৰো’’…পে… তেন ৰুচ্চতি ‘‘এৰমেতস্স কেৰলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতী’’তি.
অকুসলনিদ্দেসো.