৬. ছক্কনিদ্দেসো
(১) ছ ৰিৰাদমূলানি
৯৪৪. তত্থ কতমানি ছ ৰিৰাদমূলানি? কোধো, মক্খো, ইস্সা, সাঠেয্যং, পাপিচ্ছতা, সন্দিট্ঠিপরামাসিতা – ইমানি ছ ৰিৰাদমূলানি.
(২) ছ ছন্দরাগা
তত্থ কতমে ছ ছন্দরাগা? ছন্দরাগা গেহসিতা ধম্মা. মনাপিযেসু রূপেসু গেহসিতো রাগো সারাগো চিত্তস্স সারাগো, মনাপিযেসু সদ্দেসু…পে… মনাপিযেসু গন্ধেসু…পে… মনাপিযেসু রসেসু…পে… মনাপিযেসু ফোট্ঠব্বেসু…পে… মনাপিযেসু ধম্মেসু গেহসিতো রাগো সারাগো চিত্তস্স সারাগো – ইমে ছ ছন্দরাগা.
(৩) ছ ৰিরোধৰত্থূনি
তত্থ কতমানি ছ ৰিরোধৰত্থূনি? অমনাপিযেসু রূপেসু চিত্তস্স আঘাতো পটিঘাতো চণ্ডিক্কং অসুরোপো অনত্তমনতা চিত্তস্স, অমনাপিযেসু সদ্দেসু…পে… অমনাপিযেসু গন্ধেসু…পে… অমনাপিযেসু রসেসু…পে… অমনাপিযেসু ফোট্ঠব্বেসু…পে… অমনাপিযেসু ধম্মেসু চিত্তস্স আঘাতো পটিঘাতো চণ্ডিক্কং অসুরোপো অনত্তমনতা চিত্তস্স – ইমানি ছ ৰিরোধৰত্থূনি.
(৪) ছ তণ্হাকাযা
তত্থ কতমে ছ তণ্হাকাযা? রূপতণ্হা, সদ্দতণ্হা, গন্ধতণ্হা, রসতণ্হা, ফোট্ঠব্বতণ্হা, ধম্মতণ্হা – ইমে ছ তণ্হাকাযা.
(৫) ছ অগারৰা
৯৪৫. তত্থ কতমে ছ অগারৰা? সত্থরি অগারৰো ৰিহরতি অপ্পতিস্সো, ধম্মে অগারৰো ৰিহরতি অপ্পতিস্সো, সঙ্ঘে অগারৰো ৰিহরতি অপ্পতিস্সো, সিক্খায অগারৰো ৰিহরতি অপ্পতিস্সো, অপ্পমাদে অগারৰো ৰিহরতি অপ্পতিস্সো, পটিসন্থারে অগারৰো ৰিহরতি অপ্পতিস্সো – ইমে ছ অগারৰা.
(৬) ছ পরিহানিযা ধম্মা
তত্থ কতমে ছ পরিহানিযা ধম্মা? কম্মারামতা, ভস্সারামতা, নিদ্দারামতা, সঙ্গণিকারামতা, সংসগ্গারামতা, পপঞ্চারামতা – ইমে ছ পরিহানিযা ধম্মা.
(৭) অপরেপি ছ পরিহানিযা ধম্মা
৯৪৬. তত্থ কতমে অপরেপি ছ পরিহানিযা ধম্মা? কম্মারামতা, ভস্সারামতা, নিদ্দারামতা, সঙ্গণিকারামতা, দোৰচস্সতা, পাপমিত্ততা – ইমে ছ পরিহানিযা ধম্মা.
(৮) ছ সোমনস্সুপৰিচারা
তত্থ কতমে ছ সোমনস্সুপৰিচারা? চক্খুনা রূপং দিস্ৰা সোমনস্সট্ঠানিযং রূপং উপৰিচরতি, সোতেন সদ্দং সুত্ৰা…পে… ঘানেন গন্ধং ঘাযিত্ৰা…পে… জিৰ্হায রসং সাযিত্ৰা…পে… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসিত্ৰা…পে… মনসা ধম্মং ৰিঞ্ঞায সোমনস্সট্ঠানিযং ধম্মং উপৰিচরতি – ইমে ছ সোমনস্সুপৰিচারা.
(৯) ছ দোমনস্সুপৰিচারা
তত্থ কতমে ছ দোমনস্সুপৰিচারা? চক্খুনা রূপং দিস্ৰা দোমনস্সট্ঠানিযং রূপং উপৰিচরতি, সোতেন সদ্দং সুত্ৰা…পে… ঘানেন গন্ধং ঘাযিত্ৰা…পে… জিৰ্হায রসং সাযিত্ৰা …পে… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসিত্ৰা…পে… মনসা ধম্মং ৰিঞ্ঞায দোমনস্সট্ঠানিযং ধম্মং উপৰিচরতি – ইমে ছ দোমনস্সুপৰিচারা.
(১০) ছ উপেক্খুপৰিচারা
তত্থ কতমে ছ উপেক্খুপৰিচারা? চক্খুনা রূপং দিস্ৰা উপেক্খাট্ঠানিযং রূপং উপৰিচরতি, সোতেন সদ্দং সুত্ৰা…পে… ঘানেন গন্ধং ঘাযিত্ৰা…পে… জিৰ্হায রসং সাযিত্ৰা…পে… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসিত্ৰা…পে… মনসা ধম্মং ৰিঞ্ঞায উপেক্খাট্ঠানিযং ধম্মং উপৰিচরতি – ইমে ছ উপেক্খুপৰিচারা.
(১১) ছ গেহসিতানি সোমনস্সানি
৯৪৭. তত্থ কতমানি ছ গেহসিতানি সোমনস্সানি? মনাপিযেসু রূপেসু গেহসিতং চেতসিকং সাতং চেতসিকং সুখং চেতোসম্ফস্সজং সাতং সুখং ৰেদযিতং চেতোসম্ফস্সজা সাতা সুখা ৰেদনা, মনাপিযেসু সদ্দেসু…পে… মনাপিযেসু গন্ধেসু…পে… মনাপিযেসু রসেসু…পে… মনাপিযেসু ফোট্ঠব্বেসু…পে… মনাপিযেসু ধম্মেসু গেহসিতং চেতসিকং সাতং চেতসিকং সুখং চেতোসম্ফস্সজং সাতং সুখং ৰেদযিতং চেতোসম্ফস্সজা সাতা সুখা ৰেদনা – ইমানি ছ গেহসিতানি সোমনস্সানি.
(১২) ছ গেহসিতানি দোমনস্সানি
তত্থ কতমানি ছ গেহসিতানি দোমনস্সানি? অমনাপিযেসু রূপেসু গেহসিতং চেতসিকং অসাতং চেতসিকং দুক্খং চেতোসম্ফস্সজং অসাতং দুক্খং ৰেদযিতং চেতোসম্ফস্সজা অসাতা দুক্খা ৰেদনা, অমনাপিযেসু সদ্দেসু…পে… অমনাপিযেসু গন্ধেসু…পে… অমনাপিযেসু রসেসু…পে… অমনাপিযেসু ফোট্ঠব্বেসু…পে… অমনাপিযেসু ধম্মেসু গেহসিতং চেতসিকং অসাতং চেতসিকং দুক্খং চেতোসম্ফস্সজং অসাতং দুক্খং ৰেদযিতং চেতোসম্ফস্সজা অসাতা দুক্খা ৰেদনা – ইমানি ছ গেহসিতানি দোমনস্সানি.
(১৩) ছ গেহসিতা উপেক্খা
তত্থ কতমা ছ গেহসিতা উপেক্খা? উপেক্খাট্ঠানিযেসু রূপেসু গেহসিতং চেতসিকং নেৰ সাতং নাসাতং চেতোসম্ফস্সজং অদুক্খমসুখং ৰেদযিতং চেতোসম্ফস্সজা অদুক্খমসুখা ৰেদনা, উপেক্খাট্ঠানিযেসু সদ্দেসু…পে… উপেক্খাট্ঠানিযেসু গন্ধেসু…পে… উপেক্খাট্ঠানিযেসু রসেসু…পে… উপেক্খাট্ঠানিযেসু ফোট্ঠব্বেসু…পে… উপেক্খাট্ঠানিযেসু ধম্মেসু গেহসিতং চেতসিকং নেৰ সাতং নাসাতং চেতোসম্ফস্সজং অদুক্খমসুখং ৰেদযিতং চেতোসম্ফস্সজা অদুক্খমসুখা ৰেদনা – ইমা ছ গেহসিতা উপেক্খা.
(১৪) ছ দিট্ঠিযো
৯৪৮. তত্থ কতমা ছ দিট্ঠিযো? ‘‘অত্থি মে অত্তা’’তি ৰা অস্স সচ্চতো থেততো দিট্ঠি উপ্পজ্জতি, ‘‘নত্থি মে অত্তা’’তি ৰা অস্স সচ্চতো থেততো দিট্ঠি উপ্পজ্জতি, ‘‘অত্তনা ৰা অত্তানং সঞ্জানামী’’তি ৰা অস্স সচ্চতো থেততো দিট্ঠি উপ্পজ্জতি, ‘‘অত্তনা ৰা অনত্তানং সঞ্জানামী’’তি ৰা অস্স সচ্চতো থেততো দিট্ঠি উপ্পজ্জতি, ‘‘অনত্তনা ৰা অত্তানং সঞ্জানামী’’তি ৰা অস্স সচ্চতো থেততো দিট্ঠি উপ্পজ্জতি; অথ ৰা পনস্স এৰংদিট্ঠি হোতি – ‘‘সো মে অযং অত্তা ৰদো ৰেদেয্যো তত্র তত্র দীঘরত্তং কল্যাণপাপকানং কম্মানং ৰিপাকং পচ্চনুভোতি. ন সো জাতো নাহোসি, ন সো জাতো ন ভৰিস্সতি, নিচ্চো ধুৰো সস্সতো অৰিপরিণামধম্মো’’তি ৰা পনস্স সচ্চতো থেততো দিট্ঠি উপ্পজ্জতি. ইমা ছ দিট্ঠিযো.
ছক্কং.