৪. উপেক্খা

৬৭৩. কথঞ্চ ভিক্খু উপেক্খাসহগতেন চেতসা একং দিসং ফরিত্ৰা ৰিহরতি? সেয্যথাপি নাম একং পুগ্গলং নেৰ মনাপং ন অমনাপং দিস্ৰা উপেক্খকো অস্স, এৰমেৰ সব্বে সত্তে উপেক্খায ফরতি.

তত্থ কতমা উপেক্খা? যা সত্তেসু উপেক্খা উপেক্খাযনা উপেক্খাযিতত্তং উপেক্খাচেতোৰিমুত্তি – অযং ৰুচ্চতি ‘‘উপেক্খা’’.

তত্থ কতমং চিত্তং? যং চিত্তং মনো মানসং…পে… তজ্জামনোৰিঞ্ঞাণধাতু – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘চিত্তং’’. ইদং চিত্তং ইমায উপেক্খায সহগতং হোতি সহজাতং সংসট্ঠং সম্পযুত্তং. তেন ৰুচ্চতি ‘‘উপেক্খাসহগতেন চেতসা’’তি.

৬৭৪. ‘‘একং দিস’’ন্তি পুরত্থিমং ৰা দিসং পচ্ছিমং ৰা দিসং উত্তরং ৰা দিসং দক্খিণং ৰা দিসং উদ্ধং ৰা অধো ৰা তিরিযং ৰা ৰিদিসং ৰা.

৬৭৫. ‘‘ফরিত্ৰা’’তি ফরিত্ৰা অধিমুচ্চিত্ৰা.

৬৭৬. ‘‘ৰিহরতী’’তি…পে… তেন ৰুচ্চতি ‘‘ৰিহরতী’’তি.

৬৭৭. ‘‘তথা দুতিয’’ন্তি যথেৰ একং দিসং তথা দুতিযং দিসং তথা ততিযং দিসং তথা চতুত্থং দিসং তথা উদ্ধং তথা অধো তথা তিরিযং তথা ৰিদিসং.

৬৭৮. ‘‘সব্বধি সব্বত্ততায সব্বাৰন্তং লোক’’ন্তি সব্বেন সব্বং সব্বথা সব্বং অসেসং নিস্সেসং. পরিযাদাযৰচনমেতং – ‘‘সব্বধি সব্বত্ততায সব্বাৰন্তং লোক’’ন্তি.

৬৭৯. ‘‘উপেক্খাসহগতেন চেতসা’’তি, তত্থ কতমা উপেক্খা? যা সত্তেসু উপেক্খা উপেক্খাযনা উপেক্খাযিতত্তং উপেক্খাচেতোৰিমুত্তি – অযং ৰুচ্চতি ‘‘উপেক্খা’’.

তত্থ কতমং চিত্তং? যং চিত্তং মনো মানসং…পে… তজ্জামনোৰিঞ্ঞাণধাতু – ইদং ৰুচ্চতি ‘‘চিত্তং’’. ইদং চিত্তং ইমায উপেক্খায সহগতং হোতি সহজাতং সংসট্ঠং সম্পযুত্তং. তেন ৰুচ্চতি ‘‘উপেক্খাসহগতেন চেতসা’’তি.

৬৮০. ‘‘ৰিপুলেনা’’তি যং ৰিপুলং তং মহগ্গতং, যং মহগ্গতং তং অপ্পমাণং, যং অপ্পমাণং সো অৰেরো, যো অৰেরো সো অব্যাপজ্জো.

৬৮১. ‘‘ফরিত্ৰা’’তি ফরিত্ৰা অধিমুচ্চিত্ৰা.

৬৮২. ‘‘ৰিহরতী’’তি…পে… তেন ৰুচ্চতি ‘‘ৰিহরতী’’তি.

সুত্তন্তভাজনীযং.