২. অভিধম্মভাজনীযং
৩২. পঞ্চক্খন্ধা – রূপক্খন্ধো, ৰেদনাক্খন্ধো, সঞ্ঞাক্খন্ধো, সঙ্খারক্খন্ধো, ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো.
১. রূপক্খন্ধো
৩৩. তত্থ কতমো রূপক্খন্ধো? একৰিধেন রূপক্খন্ধো – সব্বং রূপং ন হেতু, অহেতুকং, হেতুৰিপ্পযুত্তং, সপ্পচ্চযং, সঙ্খতং, রূপং, লোকিযং, সাসৰং, সংযোজনিযং, গন্থনিযং, ওঘনিযং, যোগনিযং, নীৰরণিযং, পরামট্ঠং, উপাদানিযং, সংকিলেসিকং, অব্যাকতং, অনারম্মণং, অচেতসিকং, চিত্তৰিপ্পযুত্তং, নেৰৰিপাকনৰিপাকধম্মধম্মং, অসংকিলিট্ঠসংকিলেসিকং, ন সৰিতক্কসৰিচারং, ন অৰিতক্কৰিচারমত্তং, অৰিতক্কঅৰিচারং, ন পীতিসহগতং, ন সুখসহগতং, ন উপেক্খাসহগতং, নেৰ দস্সনেন ন ভাৰনায পহাতব্বং, নেৰ দস্সনেন ন ভাৰনায পহাতব্বহেতুকং, নেৰাচযগামিনাপচযগামী, নেৰসেক্খনাসেক্খং, পরিত্তং, কামাৰচরং, ন রূপাৰচরং, ন অরূপাৰচরং, পরিযাপন্নং, নো অপরিযাপন্নং, অনিযতং, অনিয্যানিকং, উপ্পন্নং, ছহি ৰিঞ্ঞাণেহি ৰিঞ্ঞেয্যং, অনিচ্চং, জরাভিভূতং. এৰং একৰিধেন রূপক্খন্ধো.
দুৰিধেন রূপক্খন্ধো – অত্থি রূপং উপাদা, অত্থি রূপং নো উপাদা [নুপাদা (সী. ক.)]. অত্থি রূপং উপাদিন্নং, অত্থি রূপং অনুপাদিন্নং. অত্থি রূপং উপাদিন্নুপাদানিযং, অত্থি রূপং অনুপাদিন্নুপাদানিযং. অত্থি রূপং সনিদস্সনং, অত্থি রূপং অনিদস্সনং. অত্থি রূপং সপ্পটিঘং, অত্থি রূপং অপ্পটিঘং. অত্থি রূপং ইন্দ্রিযং, অত্থি রূপং ন ইন্দ্রিযং. অত্থি রূপং মহাভূতং, অত্থি রূপং ন মহাভূতং. অত্থি রূপং ৰিঞ্ঞত্তি, অত্থি রূপং ন ৰিঞ্ঞত্তি. অত্থি রূপং চিত্তসমুট্ঠানং, অত্থি রূপং ন চিত্তসমুট্ঠানং. অত্থি রূপং চিত্তসহভু, অত্থি রূপং ন চিত্তসহভু. অত্থি রূপং চিত্তানুপরিৰত্তি, অত্থি রূপং ন চিত্তানুপরিৰত্তি. অত্থি রূপং অজ্ঝত্তিকং, অত্থি রূপং বাহিরং. অত্থি রূপং ওল়ারিকং, অত্থি রূপং সুখুমং. অত্থি রূপং দূরে, অত্থি রূপং সন্তিকে…পে… অত্থি রূপং কবল়ীকারো আহারো, অত্থি রূপং ন কবল়ীকারো আহারো. এৰং দুৰিধেন রূপক্খন্ধো.
(যথা রূপকণ্ডে ৰিভত্তং, তথা ইধ ৰিভজিতব্বং.)
তিৰিধেন রূপক্খন্ধো – যং তং রূপং অজ্ঝত্তিকং তং উপাদা, যং তং রূপং বাহিরং তং অত্থি উপাদা, অত্থি নো উপাদা. যং তং রূপং অজ্ঝত্তিকং তং উপাদিন্নং, যং তং রূপং বাহিরং তং অত্থি উপাদিন্নং, অত্থি অনুপাদিন্নং. যং তং রূপং অজ্ঝত্তিকং তং উপাদিন্নুপাদানিযং, যং তং রূপং বাহিরং তং অত্থি উপাদিন্নুপাদানিযং, অত্থি অনুপাদিন্নুপাদানিযং…পে… যং তং রূপং অজ্ঝত্তিকং তং ন কবল়ীকারো আহারো, যং তং রূপং বাহিরং তং অত্থি কবল়ীকারো আহারো, অত্থি ন কবল়ীকারো আহারো. এৰং তিৰিধেন রূপক্খন্ধো.
চতুব্বিধেন রূপক্খন্ধো – যং তং রূপং উপাদা তং অত্থি উপাদিন্নং, অত্থি অনুপাদিন্নং; যং তং রূপং নো উপাদা তং অত্থি উপাদিন্নং, অত্থি অনুপাদিন্নং. যং তং রূপং উপাদা তং অত্থি উপাদিন্নুপাদানিযং, অত্থি অনুপাদিন্নুপাদানিযং; যং তং রূপং নো উপাদা তং অত্থি উপাদিন্নুপাদানিযং, অত্থি অনুপাদিন্নুপাদানিযং. যং তং রূপং উপাদা তং অত্থি সপ্পটিঘং, অত্থি অপ্পটিঘং; যং তং রূপং নো উপাদা তং অত্থি সপ্পটিঘং, অত্থি অপ্পটিঘং. যং তং রূপং উপাদা তং অত্থি ওল়ারিকং, অত্থি সুখুমং; যং তং রূপং নো উপাদা তং অত্থি ওল়ারিকং, অত্থি সুখুমং. যং তং রূপং উপাদা তং অত্থি দূরে, অত্থি সন্তিকে; যং তং রূপং নো উপাদা তং অত্থি দূরে, অত্থি সন্তিকে…পে… দিট্ঠং, সুতং, মুতং, ৰিঞ্ঞাতং রূপং. এৰং চতুব্বিধেন রূপক্খন্ধো.
পঞ্চৰিধেন রূপক্খন্ধো – পথৰীধাতু, আপোধাতু, তেজোধাতু, ৰাযোধাতু, যঞ্চ রূপং উপাদা. এৰং পঞ্চৰিধেন রূপক্খন্ধো.
ছব্বিধেন রূপক্খন্ধো – চক্খুৰিঞ্ঞেয্যং রূপং, সোতৰিঞ্ঞেয্যং রূপং, ঘানৰিঞ্ঞেয্যং রূপং, জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যং রূপং, কাযৰিঞ্ঞেয্যং রূপং, মনোৰিঞ্ঞেয্যং রূপং. এৰং ছব্বিধেন রূপক্খন্ধো.
সত্তৰিধেন রূপক্খন্ধো – চক্খুৰিঞ্ঞেয্যং রূপং, সোতৰিঞ্ঞেয্যং রূপং, ঘানৰিঞ্ঞেয্যং রূপং, জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যং রূপং, কাযৰিঞ্ঞেয্যং রূপং, মনোধাতুৰিঞ্ঞেয্যং রূপং, মনোৰিঞ্ঞাণধাতুৰিঞ্ঞেয্যং রূপং. এৰং সত্তৰিধেন রূপক্খন্ধো.
অট্ঠৰিধেন রূপক্খন্ধো – চক্খুৰিঞ্ঞেয্যং রূপং, সোতৰিঞ্ঞেয্যং রূপং, ঘানৰিঞ্ঞেয্যং রূপং, জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যং রূপং, কাযৰিঞ্ঞেয্যং রূপং অত্থি সুখসম্ফস্সং, অত্থি দুক্খসম্ফস্সং, মনোধাতুৰিঞ্ঞেয্যং রূপং, মনোৰিঞ্ঞাণধাতুৰিঞ্ঞেয্যং রূপং. এৰং অট্ঠৰিধেন রূপক্খন্ধো.
নৰৰিধেন রূপক্খন্ধো – চক্খুন্দ্রিযং, সোতিন্দ্রিযং, ঘানিন্দ্রিযং, জিৰ্হিন্দ্রিযং, কাযিন্দ্রিযং, ইত্থিন্দ্রিযং, পুরিসিন্দ্রিযং, জীৰিতিন্দ্রিযং, যঞ্চ রূপং ন ইন্দ্রিযং. এৰং নৰৰিধেন রূপক্খন্ধো.
দসৰিধেন রূপক্খন্ধো – চক্খুন্দ্রিযং, সোতিন্দ্রিযং, ঘানিন্দ্রিযং, জিৰ্হিন্দ্রিযং, কাযিন্দ্রিযং, ইত্থিন্দ্রিযং, পুরিসিন্দ্রিযং, জীৰিতিন্দ্রিযং, ন ইন্দ্রিযং রূপং অত্থি সপ্পটিঘং, অত্থি অপ্পটিঘং. এৰং দসৰিধেন রূপক্খন্ধো.
একাদসৰিধেন রূপক্খন্ধো – চক্খাযতনং, সোতাযতনং, ঘানাযতনং, জিৰ্হাযতনং, কাযাযতনং, রূপাযতনং, সদ্দাযতনং, গন্ধাযতনং, রসাযতনং, ফোট্ঠব্বাযতনং, যঞ্চ রূপং অনিদস্সনঅপ্পটিঘং ধম্মাযতনপরিযাপন্নং. এৰং একাদসৰিধেন রূপক্খন্ধো.
অযং ৰুচ্চতি রূপক্খন্ধো.
২. ৰেদনাক্খন্ধো
৩৪. তত্থ কতমো ৰেদনাক্খন্ধো? একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি সহেতুকো, অত্থি অহেতুকো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো.
চতুব্বিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি কামাৰচরো, অত্থি রূপাৰচরো, অত্থি অরূপাৰচরো, অত্থি অপরিযাপন্নো.
পঞ্চৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি সুখিন্দ্রিযং, অত্থি দুক্খিন্দ্রিযং, অত্থি সোমনস্সিন্দ্রিযং, অত্থি দোমনস্সিন্দ্রিযং, অত্থি উপেক্খিন্দ্রিযং. এৰং পঞ্চৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
ছব্বিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সজা ৰেদনা, সোতসম্ফস্সজা ৰেদনা, ঘানসম্ফস্সজা ৰেদনা, জিৰ্হাসম্ফস্সজা ৰেদনা, কাযসম্ফস্সজা ৰেদনা, মনোসম্ফস্সজা ৰেদনা. এৰং ছব্বিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
সত্তৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সজা ৰেদনা, সোতসম্ফস্সজা ৰেদনা, ঘানসম্ফস্সজা ৰেদনা, জিৰ্হাসম্ফস্সজা ৰেদনা, কাযসম্ফস্সজা ৰেদনা, মনোধাতুসম্ফস্সজা ৰেদনা, মনোৰিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা ৰেদনা. এৰং সত্তৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
অট্ঠৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সজা ৰেদনা, সোতসম্ফস্সজা ৰেদনা, ঘানসম্ফস্সজা ৰেদনা, জিৰ্হাসম্ফস্সজা ৰেদনা, কাযসম্ফস্সজা ৰেদনা অত্থি সুখা, অত্থি দুক্খা, মনোধাতুসম্ফস্সজা ৰেদনা, মনোৰিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা ৰেদনা. এৰং অট্ঠৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
নৰৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সজা ৰেদনা, সোতসম্ফস্সজা ৰেদনা, ঘানসম্ফস্সজা ৰেদনা, জিৰ্হাসম্ফস্সজা ৰেদনা, কাযসম্ফস্সজা ৰেদনা, মনোধাতুসম্ফস্সজা ৰেদনা, মনোৰিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা ৰেদনা অত্থি কুসলা, অত্থি অকুসলা, অত্থি অব্যাকতা. এৰং নৰৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সজা ৰেদনা, সোতসম্ফস্সজা ৰেদনা, ঘানসম্ফস্সজা ৰেদনা, জিৰ্হাসম্ফস্সজা ৰেদনা, কাযসম্ফস্সজা ৰেদনা অত্থি সুখা, অত্থি দুক্খা, মনোধাতুসম্ফস্সজা ৰেদনা, মনোৰিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা ৰেদনা অত্থি কুসলা, অত্থি অকুসলা, অত্থি অব্যাকতা. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৩৫. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি সহেতুকো, অত্থি অহেতুকো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি ৰিপাকো, অত্থি ৰিপাকধম্মধম্মো, অত্থি নেৰৰিপাকনৰিপাকধম্মধম্মো. অত্থি উপাদিন্নুপাদানিযো, অত্থি অনুপাদিন্নুপাদানিযো, অত্থি অনুপাদিন্নঅনুপাদানিযো. অত্থি সংকিলিট্ঠসংকিলেসিকো, অত্থি অসংকিলিট্ঠসংকিলেসিকো, অত্থি অসংকিলিট্ঠঅসংকিলেসিকো. অত্থি সৰিতক্কসৰিচারো, অত্থি অৰিতক্কৰিচারমত্তো, অত্থি অৰিতক্কঅৰিচারো. অত্থি দস্সনেন পহাতব্বো, অত্থি ভাৰনায পহাতব্বো, অত্থি নেৰ দস্সনেন ন ভাৰনায পহাতব্বো. অত্থি দস্সনেন পহাতব্বহেতুকো, অত্থি ভাৰনায পহাতব্বহেতুকো, অত্থি নেৰ দস্সনেন ন ভাৰনায পহাতব্বহেতুকো. অত্থি আচযগামী, অত্থি অপচযগামী, অত্থি নেৰাচযগামিনাপচযগামী. অত্থি সেক্খো, অত্থি অসেক্খো, অত্থি নেৰসেক্খনাসেক্খো. অত্থি পরিত্তো, অত্থি মহগ্গতো, অত্থি অপ্পমাণো. অত্থি পরিত্তারম্মণো, অত্থি মহগ্গতারম্মণো, অত্থি অপ্পমাণারম্মণো. অত্থি হীনো, অত্থি মজ্ঝিমো, অত্থি পণীতো. অত্থি মিচ্ছত্তনিযতো, অত্থি সম্মত্তনিযতো, অত্থি অনিযতো. অত্থি মগ্গারম্মণো, অত্থি মগ্গহেতুকো, অত্থি মগ্গাধিপতি. অত্থি উপ্পন্নো, অত্থি অনুপ্পন্নো, অত্থি উপ্পাদী. অত্থি অতীতো, অত্থি অনাগতো, অত্থি পচ্চুপ্পন্নো. অত্থি অতীতারম্মণো, অত্থি অনাগতারম্মণো, অত্থি পচ্চুপ্পন্নারম্মণো. অত্থি অজ্ঝত্তো, অত্থি বহিদ্ধো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধো. অত্থি অজ্ঝত্তারম্মণো, অত্থি বহিদ্ধারম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধারম্মণো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৩৬. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি হেতুসম্পযুত্তো, অত্থি হেতুৰিপ্পযুত্তো…পে… অত্থি ন হেতুসহেতুকো, অত্থি ন হেতুঅহেতুকো. অত্থি লোকিযো, অত্থি লোকুত্তরো. অত্থি কেনচি ৰিঞ্ঞেয্যো, অত্থি কেনচি ন ৰিঞ্ঞেয্যো. অত্থি সাসৰো, অত্থি অনাসৰো. অত্থি আসৰসম্পযুত্তো, অত্থি আসৰৰিপ্পযুত্তো. অত্থি আসৰৰিপ্পযুত্তসাসৰো, অত্থি আসৰৰিপ্পযুত্তঅনাসৰো. অত্থি সংযোজনিযো, অত্থি অসংযোজনিযো. অত্থি সংযোজনসম্পযুত্তো, অত্থি সংযোজনৰিপ্পযুত্তো. অত্থি সংযোজনৰিপ্পযুত্তসংযোজনিযো, অত্থি সংযোজনৰিপ্পযুত্তঅসংযোজনিযো. অত্থি গন্থনিযো, অত্থি অগন্থনিযো. অত্থি গন্থসম্পযুত্তো, অত্থি গন্থৰিপ্পযুত্তো. অত্থি গন্থৰিপ্পযুত্তগন্থনিযো, অত্থি গন্থৰিপ্পযুত্তঅগন্থনিযো. অত্থি ওঘনিযো, অত্থি অনোঘনিযো. অত্থি ওঘসম্পযুত্তো, অত্থি ওঘৰিপ্পযুত্তো. অত্থি ওঘৰিপ্পযুত্তওঘনিযো, অত্থি ওঘৰিপ্পযুত্তঅনোঘনিযো. অত্থি যোগনিযো, অত্থি অযোগনিযো. অত্থি যোগসম্পযুত্তো, অত্থি যোগৰিপ্পযুত্তো. অত্থি যোগৰিপ্পযুত্তযোগনিযো, অত্থি যোগৰিপ্পযুত্তঅযোগনিযো. অত্থি নীৰরণিযো, অত্থি অনীৰরণিযো. অত্থি নীৰরণসম্পযুত্তো, অত্থি নীৰরণৰিপ্পযুত্তো. অত্থি নীৰরণৰিপ্পযুত্তনীৰরণিযো, অত্থি নীৰরণৰিপ্পযুত্তঅনীৰরণিযো. অত্থি পরামট্ঠো, অত্থি অপরামট্ঠো. অত্থি পরামাসসম্পযুত্তো, অত্থি পরামাসৰিপ্পযুত্তো. অত্থি পরামাসৰিপ্পযুত্তপরামট্ঠো, অত্থি পরামাসৰিপ্পযুত্তঅপরামট্ঠো. অত্থি উপাদিন্নো, অত্থি অনুপাদিন্নো. অত্থি উপাদানিযো, অত্থি অনুপাদানিযো. অত্থি উপাদানসম্পযুত্তো, অত্থি উপাদানৰিপ্পযুত্তো. অত্থি উপাদানৰিপ্পযুত্তউপাদানিযো, অত্থি উপাদানৰিপ্পযুত্তঅনুপাদানিযো. অত্থি সংকিলেসিকো, অত্থি অসংকিলেসিকো. অত্থি সংকিলিট্ঠো, অত্থি অসংকিলিট্ঠো. অত্থি কিলেসসম্পযুত্তো, অত্থি কিলেসৰিপ্পযুত্তো. অত্থি কিলেসৰিপ্পযুত্তসংকিলেসিকো, অত্থি কিলেসৰিপ্পযুত্তঅসংকিলেসিকো. অত্থি দস্সনেন পহাতব্বো, অত্থি ন দস্সনেন পহাতব্বো. অত্থি ভাৰনায পহাতব্বো, অত্থি ন ভাৰনায পহাতব্বো. অত্থি দস্সনেন পহাতব্বহেতুকো, অত্থি ন দস্সনেন পহাতব্বহেতুকো. অত্থি ভাৰনায পহাতব্বহেতুকো, অত্থি ন ভাৰনায পহাতব্বহেতুকো. অত্থি সৰিতক্কো, অত্থি অৰিতক্কো. অত্থি সৰিচারো, অত্থি অৰিচারো. অত্থি সপ্পীতিকো, অত্থি অপ্পীতিকো. অত্থি পীতিসহগতো, অত্থি ন পীতিসহগতো. অত্থি কামাৰচরো, অত্থি ন কামাৰচরো. অত্থি রূপাৰচরো, অত্থি ন রূপাৰচরো. অত্থি অরূপাৰচরো, অত্থি ন অরূপাৰচরো. অত্থি পরিযাপন্নো, অত্থি অপরিযাপন্নো. অত্থি নিয্যানিকো, অত্থি অনিয্যানিকো. অত্থি নিযতো, অত্থি অনিযতো. অত্থি সউত্তরো, অত্থি অনুত্তরো. অত্থি সরণো, অত্থি অরণো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৩৭. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি সরণো, অত্থি অরণো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি ৰিপাকো, অত্থি ৰিপাকধম্মধম্মো, অত্থি নেৰৰিপাকনৰিপাকধম্মধম্মো. অত্থি উপাদিন্নুপাদানিযো…পে… অত্থি অজ্ঝত্তারম্মণো, অত্থি বহিদ্ধারম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধারম্মণো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
দুকমূলকং.
৩৮. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি সহেতুকো, অত্থি অহেতুকো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৩৯. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি হেতুসম্পযুত্তো, অত্থি হেতুৰিপ্পযুত্তো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৪০. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি ন হেতুসহেতুকো, অত্থি ন হেতুঅহেতুকো. অত্থি লোকিযো, অত্থি লোকুত্তরো. অত্থি কেনচি ৰিঞ্ঞেয্যো, অত্থি কেনচি ন ৰিঞ্ঞেয্যো. অত্থি সাসৰো, অত্থি অনাসৰো. অত্থি আসৰসম্পযুত্তো, অত্থি আসৰৰিপ্পযুত্তো. অত্থি আসৰৰিপ্পযুত্তসাসৰো, অত্থি আসৰৰিপ্পযুত্তঅনাসৰো…পে… অত্থি সরণো, অত্থি অরণো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৪১. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি সহেতুকো, অত্থি অহেতুকো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি ৰিপাকো, অত্থি ৰিপাকধম্মধম্মো, অত্থি নেৰৰিপাকনৰিপাকধম্মধম্মো. অত্থি উপাদিন্নুপাদানিযো, অত্থি অনুপাদিন্নুপাদানিযো, অত্থি অনুপাদিন্নঅনুপাদানিযো. অত্থি সংকিলিট্ঠসংকিলেসিকো, অত্থি অসংকিলিট্ঠসংকিলেসিকো, অত্থি অসংকিলিট্ঠঅসংকিলেসিকো. অত্থি সৰিতক্কসৰিচারো, অত্থি অৰিতক্কৰিচারমত্তো, অত্থি অৰিতক্কঅৰিচারো. অত্থি দস্সনেন পহাতব্বো, অত্থি ভাৰনায পহাতব্বো, অত্থি নেৰ দস্সনেন ন ভাৰনায পহাতব্বো. অত্থি দস্সনেন পহাতব্বহেতুকো, অত্থি ভাৰনায পহাতব্বহেতুকো, অত্থি নেৰ দস্সনেন ন ভাৰনায পহাতব্বহেতুকো. অত্থি আচযগামী, অত্থি অপচযগামী, অত্থি নেৰাচযগামিনাপচযগামী. অত্থি সেক্খো, অত্থি অসেক্খো, অত্থি নেৰসেক্খনাসেক্খো. অত্থি পরিত্তো, অত্থি মহগ্গতো, অত্থি অপ্পমাণো. অত্থি পরিত্তারম্মণো, অত্থি মহগ্গতারম্মণো, অত্থি অপ্পমাণারম্মণো. অত্থি হীনো, অত্থি মজ্ঝিমো, অত্থি পণীতো. অত্থি মিচ্ছত্তনিযতো, অত্থি সম্মত্তনিযতো, অত্থি অনিযতো. অত্থি মগ্গারম্মণো, অত্থি মগ্গহেতুকো, অত্থি মগ্গাধিপতি. অত্থি উপ্পন্নো, অত্থি অনুপ্পন্নো, অত্থি উপ্পাদী. অত্থি অতীতো, অত্থি অনাগতো, অত্থি পচ্চুপ্পন্নো. অত্থি অতীতারম্মণো, অত্থি অনাগতারম্মণো, অত্থি পচ্চুপ্পন্নারম্মণো. অত্থি অজ্ঝত্তো, অত্থি বহিদ্ধো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধো. অত্থি অজ্ঝত্তারম্মণো, অত্থি বহিদ্ধারম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধারম্মণো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৪২. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি হেতুসম্পযুত্তো, অত্থি হেতুৰিপ্পযুত্তো. অত্থি ন হেতুসহেতুকো, অত্থি ন হেতুঅহেতুকো. অত্থি লোকিযো, অত্থি লোকুত্তরো. অত্থি কেনচি ৰিঞ্ঞেয্যো, অত্থি কেনচি ন ৰিঞ্ঞেয্যো. অত্থি সাসৰো, অত্থি অনাসৰো. অত্থি আসৰসম্পযুত্তো, অত্থি আসৰৰিপ্পযুত্তো. অত্থি আসৰৰিপ্পযুত্তসাসৰো, অত্থি আসৰৰিপ্পযুত্তঅনাসৰো. অত্থি সংযোজনিযো, অত্থি অসংযোজনিযো…পে… অত্থি সরণো, অত্থি অরণো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি অজ্ঝত্তারম্মণো, অত্থি বহিদ্ধারম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধারম্মণো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
তিকমূলকং.
৪৩. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি সহেতুকো, অত্থি অহেতুকো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৪৪. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি হেতুসম্পযুত্তো, অত্থি হেতুৰিপ্পযুত্তো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি ৰিপাকো, অত্থি ৰিপাকধম্মধম্মো, অত্থি নেৰৰিপাকনৰিপাকধম্মধম্মো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৪৫. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি ন হেতুসহেতুকো, অত্থি ন হেতুঅহেতুকো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি উপাদিন্নুপাদানিযো, অত্থি অনুপাদিন্নুপাদানিযো, অত্থি অনুপাদিন্নঅনুপাদানিযো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৪৬. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি লোকিযো, অত্থি লোকুত্তরো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি সংকিলিট্ঠসংকিলেসিকো, অত্থি অসংকিলিট্ঠসংকিলেসিকো, অত্থি অসংকিলিট্ঠঅসংকিলেসিকো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৪৭. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি কেনচি ৰিঞ্ঞেয্যো, অত্থি কেনচি ন ৰিঞ্ঞেয্যো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি সৰিতক্কসৰিচারো, অত্থি অৰিতক্কৰিচারমত্তো, অত্থি অৰিতক্কঅৰিচারো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৪৮. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি সাসৰো, অত্থি অনাসৰো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি দস্সনেন পহাতব্বো, অত্থি ভাৰনায পহাতব্বো, অত্থি নেৰ দস্সনেন ন ভাৰনায পহাতব্বো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৪৯. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি আসৰসম্পযুত্তো, অত্থি আসৰৰিপ্পযুত্তো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি দস্সনেন পহাতব্বহেতুকো, অত্থি ভাৰনায পহাতব্বহেতুকো, অত্থি নেৰ দস্সনেন ন ভাৰনায পহাতব্বহেতুকো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৫০. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি আসৰৰিপ্পযুত্তসাসৰো, অত্থি আসৰৰিপ্পযুত্তঅনাসৰো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি আচযগামী, অত্থি অপচযগামী, অত্থি নেৰাচযগামিনাপচযগামী…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৫১. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি সংযোজনিযো, অত্থি অসংযোজনিযো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি সেক্খো, অত্থি অসেক্খো, অত্থি নেৰসেক্খনাসেক্খো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৫২. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি সংযোজনসম্পযুত্তো, অত্থি সংযোজনৰিপ্পযুত্তো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি পরিত্তো, অত্থি মহগ্গতো, অত্থি অপ্পমাণো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৫৩. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি সংযোজনৰিপ্পযুত্তসংযোজনিযো, অত্থি সংযোজনৰিপ্পযুত্তঅসংযোজনিযো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি পরিত্তারম্মণো, অত্থি মহগ্গতারম্মণো, অত্থি অপ্পমাণারম্মণো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৫৪. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি গন্থনিযো, অত্থি অগন্থনিযো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি হীনো, অত্থি মজ্ঝিমো, অত্থি পণীতো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৫৫. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি গন্থসম্পযুত্তো, অত্থি গন্থৰিপ্পযুত্তো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি মিচ্ছত্তনিযতো, অত্থি সম্মত্তনিযতো, অত্থি অনিযতো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৫৬. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি গন্থৰিপ্পযুত্তগন্থনিযো, অত্থি গন্থৰিপ্পযুত্তঅগন্থনিযো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি মগ্গারম্মণো, অত্থি মগ্গহেতুকো, অত্থি মগ্গাধিপতি…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৫৭. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি ওঘনিযো, অত্থি অনোঘনিযো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি উপ্পন্নো, অত্থি অনুপ্পন্নো, অত্থি উপ্পাদী…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৫৮. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি ওঘসম্পযুত্তো, অত্থি ওঘৰিপ্পযুত্তো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি অতীতো, অত্থি অনাগতো, অত্থি পচ্চুপ্পন্নো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৫৯. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি ওঘৰিপ্পযুত্তওঘনিযো, অত্থি ওঘৰিপ্পযুত্তঅনোঘনিযো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি অতীতারম্মণো, অত্থি অনাগতারম্মণো, অত্থি পচ্চুপ্পন্নারম্মণো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৬০. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি যোগনিযো, অত্থি অযোগনিযো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি অজ্ঝত্তো, অত্থি বহিদ্ধো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
৬১. একৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি যোগসম্পযুত্তো, অত্থি যোগৰিপ্পযুত্তো.
তিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি অজ্ঝত্তারম্মণো, অত্থি বহিদ্ধারম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধারম্মণো…পে…. এৰং দসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
উভতোৰড্ঢকং.
সত্তৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো, অত্থি কামাৰচরো, অত্থি রূপাৰচরো, অত্থি অরূপাৰচরো, অত্থি অপরিযাপন্নো. এৰং সত্তৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
অপরোপি সত্তৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – অত্থি ৰিপাকো…পে… অত্থি অজ্ঝত্তারম্মণো, অত্থি বহিদ্ধারম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধারম্মণো, অত্থি কামাৰচরো, অত্থি রূপাৰচরো, অত্থি অরূপাৰচরো, অত্থি অপরিযাপন্নো. এৰং সত্তৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
চতুৰীসতিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো; সোতসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ঘানসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… জিৰ্হাসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… কাযসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… মনোসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো; চক্খুসম্ফস্সজা ৰেদনা, সোতসম্ফস্সজা ৰেদনা, ঘানসম্ফস্সজা ৰেদনা, জিৰ্হাসম্ফস্সজা ৰেদনা, কাযসম্ফস্সজা ৰেদনা, মনোসম্ফস্সজা ৰেদনা. এৰং চতুৰীসতিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
অপরোপি চতুৰীসতিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো অত্থি ৰিপাকো…পে… অত্থি অজ্ঝত্তারম্মণো, অত্থি বহিদ্ধারম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধারম্মণো, চক্খুসম্ফস্সজা ৰেদনা…পে… মনোসম্ফস্সজা ৰেদনা; সোতসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ঘানসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… জিৰ্হাসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… কাযসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… মনোসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো অত্থি ৰিপাকো…পে… অত্থি অজ্ঝত্তারম্মণো, অত্থি বহিদ্ধারম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধারম্মণো, চক্খুসম্ফস্সজা ৰেদনা…পে… মনোসম্ফস্সজা ৰেদনা. এৰং চতুৰীসতিৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
তিংসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো অত্থি কামাৰচরো, অত্থি রূপাৰচরো, অত্থি অরূপাৰচরো, অত্থি অপরিযাপন্নো; সোতসম্ফস্সপচ্চযা…পে… ঘানসম্ফস্সপচ্চযা…পে… জিৰ্হাসম্ফস্সপচ্চযা…পে… কাযসম্ফস্সপচ্চযা…পে… মনোসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো অত্থি কামাৰচরো, অত্থি রূপাৰচরো, অত্থি অরূপাৰচরো, অত্থি অপরিযাপন্নো; চক্খুসম্ফস্সজা ৰেদনা, সোতসম্ফস্সজা ৰেদনা, ঘানসম্ফস্সজা ৰেদনা, জিৰ্হাসম্ফস্সজা ৰেদনা, কাযসম্ফস্সজা ৰেদনা, মনোসম্ফস্সজা ৰেদনা. এৰং তিংসৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
বহুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো, অত্থি কামাৰচরো, অত্থি রূপাৰচরো, অত্থি অরূপাৰচরো, অত্থি অপরিযাপন্নো; সোতসম্ফস্সপচ্চযা…পে… ঘানসম্ফস্সপচ্চযা…পে… জিৰ্হাসম্ফস্সপচ্চযা…পে… কাযসম্ফস্সপচ্চযা…পে… মনোসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো, অত্থি কামাৰচরো, অত্থি রূপাৰচরো, অত্থি অরূপাৰচরো, অত্থি অপরিযাপন্নো; চক্খুসম্ফস্সজা ৰেদনা, সোতসম্ফস্সজা ৰেদনা, ঘানসম্ফস্সজা ৰেদনা, জিৰ্হাসম্ফস্সজা ৰেদনা, কাযসম্ফস্সজা ৰেদনা, মনোসম্ফস্সজা ৰেদনা. এৰং বহুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
অপরোপি বহুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো অত্থি ৰিপাকো…পে… অত্থি অজ্ঝত্তারম্মণো, অত্থি বহিদ্ধারম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধারম্মণো, অত্থি কামাৰচরো, অত্থি রূপাৰচরো, অত্থি অরূপাৰচরো, অত্থি অপরিযাপন্নো; সোতসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ঘানসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… জিৰ্হাসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… কাযসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… মনোসম্ফস্সপচ্চযা ৰেদনাক্খন্ধো অত্থি ৰিপাকো…পে… অত্থি অজ্ঝত্তারম্মণো, অত্থি বহিদ্ধারম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধারম্মণো, অত্থি কামাৰচরো, অত্থি রূপাৰচরো, অত্থি অরূপাৰচরো, অত্থি অপরিযাপন্নো; চক্খুসম্ফস্সজা ৰেদনা, সোতসম্ফস্সজা ৰেদনা, ঘানসম্ফস্সজা ৰেদনা, জিৰ্হাসম্ফস্সজা ৰেদনা, কাযসম্ফস্সজা ৰেদনা, মনোসম্ফস্সজা ৰেদনা. এৰং বহুৰিধেন ৰেদনাক্খন্ধো.
অযং ৰুচ্চতি ৰেদনাক্খন্ধো.
৩. সঞ্ঞাক্খন্ধো
৬২. তত্থ কতমো সঞ্ঞাক্খন্ধো? একৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি সহেতুকো, অত্থি অহেতুকো.
তিৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো.
চতুব্বিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি কামাৰচরো, অত্থি রূপাৰচরো, অত্থি অরূপাৰচরো, অত্থি অপরিযাপন্নো.
পঞ্চৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি সুখিন্দ্রিযসম্পযুত্তো, অত্থি দুক্খিন্দ্রিযসম্পযুত্তো, অত্থি সোমনস্সিন্দ্রিযসম্পযুত্তো, অত্থি দোমনস্সিন্দ্রিযসম্পযুত্তো, অত্থি উপেক্খিন্দ্রিযসম্পযুত্তো. এৰং পঞ্চৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.
ছব্বিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, সোতসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, ঘানসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, জিৰ্হাসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, কাযসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, মনোসম্ফস্সজা সঞ্ঞা. এৰং ছব্বিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.
সত্তৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, সোতসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, ঘানসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, জিৰ্হাসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, কাযসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, মনোধাতুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, মনোৰিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা. এৰং সত্তৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.
অট্ঠৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা…পে… কাযসম্ফস্সজা সঞ্ঞা অত্থি সুখসহগতা, অত্থি দুক্খসহগতা, মনোধাতুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, মনোৰিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা. এৰং অট্ঠৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.
নৰৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা…পে… কাযসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, মনোধাতুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, মনোৰিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা অত্থি কুসলা, অত্থি অকুসলা, অত্থি অব্যাকতা. এৰং নৰৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.
দসৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – চক্খুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা…পে… কাযসম্ফস্সজা সঞ্ঞা অত্থি সুখসহগতা, অত্থি দুক্খসহগতা, মনোধাতুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা, মনোৰিঞ্ঞাণধাতুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা অত্থি কুসলা, অত্থি অকুসলা, অত্থি অব্যাকতা. এৰং দসৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.
৬৩. একৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি সহেতুকো, অত্থি অহেতুকো.
তিৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি সুখায ৰেদনায সম্পযুত্তো, অত্থি দুক্খায ৰেদনায সম্পযুত্তো, অত্থি অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তো…পে…. এৰং দসৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.
৬৪. একৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি সহেতুকো, অত্থি অহেতুকো.
তিৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি ৰিপাকো, অত্থি ৰিপাকধম্মধম্মো, অত্থি নেৰৰিপাকনৰিপাকধম্মধম্মো. অত্থি উপাদিন্নুপাদানিযো, অত্থি অনুপাদিন্নুপাদানিযো, অত্থি অনুপাদিন্নঅনুপাদানিযো. অত্থি সংকিলিট্ঠসংকিলেসিকো, অত্থি অসংকিলিট্ঠসংকিলেসিকো, অত্থি অসংকিলিট্ঠঅসংকিলেসিকো. অত্থি সৰিতক্কসৰিচারো, অত্থি অৰিতক্কৰিচারমত্তো, অত্থি অৰিতক্কঅৰিচারো. অত্থি পীতিসহগতো, অত্থি সুখসহগতো, অত্থি উপেক্খাসহগতো. অত্থি দস্সনেন পহাতব্বো, অত্থি ভাৰনায পহাতব্বো, অত্থি নেৰ দস্সনেন ন ভাৰনায পহাতব্বো. অত্থি দস্সনেন পহাতব্বহেতুকো, অত্থি ভাৰনায পহাতব্বহেতুকো, অত্থি নেৰ দস্সনেন ন ভাৰনায পহাতব্বহেতুকো. অত্থি আচযগামী, অত্থি অপচযগামী, অত্থি নেৰাচযগামিনাপচযগামী. অত্থি সেক্খো, অত্থি অসেক্খো, অত্থি নেৰসেক্খনাসেক্খো. অত্থি পরিত্তো, অত্থি মহগ্গতো, অত্থি অপ্পমাণো. অত্থি পরিত্তারম্মণো, অত্থি মহগ্গতারম্মণো, অত্থি অপ্পমাণারম্মণো. অত্থি হীনো, অত্থি মজ্ঝিমো, অত্থি পণীতো. অত্থি মিচ্ছত্তনিযতো, অত্থি সম্মত্তনিযতো, অত্থি অনিযতো. অত্থি মগ্গারম্মণো, অত্থি মগ্গহেতুকো, অত্থি মগ্গাধিপতি. অত্থি উপ্পন্নো, অত্থি অনুপ্পন্নো, অত্থি উপ্পাদী. অত্থি অতীতো, অত্থি অনাগতো, অত্থি পচ্চুপ্পন্নো. অত্থি অতীতারম্মণো, অত্থি অনাগতারম্মণো, অত্থি পচ্চুপ্পন্নারম্মণো. অত্থি অজ্ঝত্তো, অত্থি বহিদ্ধো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধো. অত্থি অজ্ঝত্তারম্মণো, অত্থি বহিদ্ধারম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধারম্মণো…পে… এৰং দসৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.
৬৫. একৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি হেতুসম্পযুত্তো, অত্থি হেতুৰিপ্পযুত্তো. অত্থি ন হেতুসহেতুকো, অত্থি ন হেতুঅহেতুকো. অত্থি লোকিযো, অত্থি লোকুত্তরো. অত্থি কেনচি ৰিঞ্ঞেয্যো, অত্থি কেনচি ন ৰিঞ্ঞেয্যো. অত্থি সাসৰো, অত্থি অনাসৰো. অত্থি আসৰসম্পযুত্তো, অত্থি আসৰৰিপ্পযুত্তো. অত্থি আসৰৰিপ্পযুত্তসাসৰো, অত্থি আসৰৰিপ্পযুত্তঅনাসৰো. অত্থি সংযোজনিযো, অত্থি অসংযোজনিযো. অত্থি সংযোজনসম্পযুত্তো, অত্থি সংযোজনৰিপ্পযুত্তো. অত্থি সংযোজনৰিপ্পযুত্তসংযোজনিযো, অত্থি সংযোজনৰিপ্পযুত্তঅসংযোজনিযো. অত্থি গন্থনিযো, অত্থি অগন্থনিযো. অত্থি গন্থসম্পযুত্তো, অত্থি গন্থৰিপ্পযুত্তো. অত্থি গন্থৰিপ্পযুত্তগন্থনিযো, অত্থি গন্থৰিপ্পযুত্তঅগন্থনিযো. অত্থি ওঘনিযো, অত্থি অনোঘনিযো. অত্থি ওঘসম্পযুত্তো, অত্থি ওঘৰিপ্পযুত্তো. অত্থি ওঘৰিপ্পযুত্তওঘনিযো, অত্থি ওঘৰিপ্পযুত্তঅনোঘনিযো. অত্থি যোগনিযো, অত্থি অযোগনিযো. অত্থি যোগসম্পযুত্তো, অত্থি যোগৰিপ্পযুত্তো. অত্থি যোগৰিপ্পযুত্তযোগনিযো, অত্থি যোগৰিপ্পযুত্তঅযোগনিযো. অত্থি নীৰরণিযো, অত্থি অনীৰরণিযো. অত্থি নীৰরণসম্পযুত্তো, অত্থি নীৰরণৰিপ্পযুত্তো. অত্থি নীৰরণৰিপ্পযুত্তনীৰরণিযো, অত্থি নীৰরণৰিপ্পযুত্তঅনীৰরণিযো. অত্থি পরামট্ঠো, অত্থি অপরামট্ঠো. অত্থি পরামাসসম্পযুত্তো, অত্থি পরামাসৰিপ্পযুত্তো. অত্থি পরামাসৰিপ্পযুত্তপরামট্ঠো, অত্থি পরামাসৰিপ্পযুত্তঅপরামট্ঠো. অত্থি উপাদিন্নো, অত্থি অনুপাদিন্নো. অত্থি উপাদানিযো, অত্থি অনুপাদানিযো. অত্থি উপাদানসম্পযুত্তো, অত্থি উপাদানৰিপ্পযুত্তো. অত্থি উপাদানৰিপ্পযুত্তউপাদানিযো, অত্থি উপাদানৰিপ্পযুত্তঅনুপাদানিযো. অত্থি সংকিলেসিকো, অত্থি অসংকিলেসিকো. অত্থি সংকিলিট্ঠো, অত্থি অসংকিলিট্ঠো. অত্থি কিলেসসম্পযুত্তো, অত্থি কিলেসৰিপ্পযুত্তো. অত্থি কিলেসৰিপ্পযুত্তসংকিলেসিকো, অত্থি কিলেসৰিপ্পযুত্তঅসংকিলেসিকো. অত্থি দস্সনেন পহাতব্বো, অত্থি ন দস্সনেন পহাতব্বো. অত্থি ভাৰনায পহাতব্বো, অত্থি ন ভাৰনায পহাতব্বো. অত্থি দস্সনেন পহাতব্বহেতুকো, অত্থি ন দস্সনেন পহাতব্বহেতুকো. অত্থি ভাৰনায পহাতব্বহেতুকো, অত্থি ন ভাৰনায পহাতব্বহেতুকো. অত্থি সৰিতক্কো, অত্থি অৰিতক্কো. অত্থি সৰিচারো, অত্থি অৰিচারো. অত্থি সপ্পীতিকো, অত্থি অপ্পীতিকো. অত্থি পীতিসহগতো, অত্থি ন পীতিসহগতো. অত্থি সুখসহগতো, অত্থি ন সুখসহগতো. অত্থি উপেক্খাসহগতো, অত্থি ন উপেক্খাসহগতো. অত্থি কামাৰচরো, অত্থি ন কামাৰচরো. অত্থি রূপাৰচরো, অত্থি ন রূপাৰচরো. অত্থি অরূপাৰচরো, অত্থি ন অরূপাৰচরো. অত্থি পরিযাপন্নো, অত্থি অপরিযাপন্নো. অত্থি নিয্যানিকো, অত্থি অনিয্যানিকো. অত্থি নিযতো, অত্থি অনিযতো. অত্থি সউত্তরো, অত্থি অনুত্তরো. অত্থি সরণো, অত্থি অরণো.
তিৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো…পে…. এৰং দসৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.
৬৬. একৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি সরণো, অত্থি অরণো.
তিৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি সুখায ৰেদনায সম্পযুত্তো, অত্থি দুক্খায ৰেদনায সম্পযুত্তো, অত্থি অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তো. অত্থি ৰিপাকো…পে… অত্থি অজ্ঝত্তারম্মণো, অত্থি বহিদ্ধারম্মণো, অত্থি অজ্ঝত্তবহিদ্ধারম্মণো…পে…. এৰং দসৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.
(যথা কুসলত্তিকে ৰিত্থারো, এৰং সব্বেপি তিকা ৰিত্থারেতব্বা.)
দুকমূলকং.
৬৭. একৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি সহেতুকো, অত্থি অহেতুকো.
তিৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো…পে…. এৰং দসৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.
৬৮. একৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – ফস্সসম্পযুত্তো.
দুৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি হেতুসম্পযুত্তো, অত্থি হেতুৰিপ্পযুত্তো…পে… অত্থি সরণো, অত্থি অরণো.
তিৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো – অত্থি কুসলো, অত্থি অকুসলো, অত্থি অব্যাকতো…পে…. এৰং দসৰিধেন সঞ্ঞাক্খন্ধো.