১. সুত্তন্তভাজনীযং

১. পঞ্চক্খন্ধা – রূপক্খন্ধো, ৰেদনাক্খন্ধো, সঞ্ঞাক্খন্ধো, সঙ্খারক্খন্ধো, ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো.

১. রূপক্খন্ধো

২. তত্থ কতমো রূপক্খন্ধো? যং কিঞ্চি রূপং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অজ্ঝত্তং ৰা বহিদ্ধা ৰা ওল়ারিকং ৰা সুখুমং ৰা হীনং ৰা পণীতং ৰা যং দূরে সন্তিকে ৰা, তদেকজ্ঝং অভিসঞ্ঞূহিত্ৰা অভিসঙ্খিপিত্ৰা – অযং ৰুচ্চতি রূপক্খন্ধো.

৩. তত্থ কতমং রূপং অতীতং? যং রূপং অতীতং নিরুদ্ধং ৰিগতং ৰিপরিণতং অত্থঙ্গতং অব্ভত্থঙ্গতং উপ্পজ্জিত্ৰা ৰিগতং অতীতং অতীতংসেন সঙ্গহিতং, চত্তারো চ মহাভূতা চতুন্নঞ্চ মহাভূতানং উপাদাযরূপং – ইদং ৰুচ্চতি রূপং অতীতং.

তত্থ কতমং রূপং অনাগতং? যং রূপং অজাতং অভূতং অসঞ্জাতং অনিব্বত্তং অনভিনিব্বত্তং অপাতুভূতং অনুপ্পন্নং অসমুপ্পন্নং অনুট্ঠিতং অসমুট্ঠিতং অনাগতং অনাগতংসেন সঙ্গহিতং, চত্তারো চ মহাভূতা চতুন্নঞ্চ মহাভূতানং উপাদাযরূপং – ইদং ৰুচ্চতি রূপং অনাগতং.

তত্থ কতমং রূপং পচ্চুপ্পন্নং? যং রূপং জাতং ভূতং সঞ্জাতং নিব্বত্তং অভিনিব্বত্তং পাতুভূতং উপ্পন্নং সমুপ্পন্নং উট্ঠিতং সমুট্ঠিতং পচ্চুপ্পন্নং পচ্চুপ্পন্নংসেন সঙ্গহিতং, চত্তারো চ মহাভূতা চতুন্নঞ্চ মহাভূতানং উপাদাযরূপং – ইদং ৰুচ্চতি রূপং পচ্চুপ্পন্নং.

৪. তত্থ কতমং রূপং অজ্ঝত্তং? যং রূপং তেসং তেসং সত্তানং অজ্ঝত্তং পচ্চত্তং নিযকং পাটিপুগ্গলিকং উপাদিন্নং, চত্তারো চ মহাভূতা চতুন্নঞ্চ মহাভূতানং উপাদাযরূপং – ইদং ৰুচ্চতি রূপং অজ্ঝত্তং.

তত্থ কতমং রূপং বহিদ্ধা? যং রূপং তেসং তেসং পরসত্তানং পরপুগ্গলানং অজ্ঝত্তং পচ্চত্তং নিযকং পাটিপুগ্গলিকং উপাদিন্নং, চত্তারো চ মহাভূতা চতুন্নঞ্চ মহাভূতানং উপাদাযরূপং – ইদং ৰুচ্চতি রূপং বহিদ্ধা.

৫. তত্থ কতমং রূপং ওল়ারিকং? চক্খাযতনং…পে… ফোট্ঠব্বাযতনং – ইদং ৰুচ্চতি রূপং ওল়ারিকং.

তত্থ কতমং রূপং সুখুমং? ইত্থিন্দ্রিযং…পে… কবল়ীকারো [কবল়িংকারো (সী. স্যা.)] আহারো – ইদং ৰুচ্চতি রূপং সুখুমং.

৬. তত্থ কতমং রূপং হীনং? যং রূপং তেসং তেসং সত্তানং উঞ্ঞাতং অৰঞ্ঞাতং হীল়িতং পরিভূতং অচিত্তীকতং হীনং হীনমতং হীনসম্মতং অনিট্ঠং অকন্তং অমনাপং, রূপা সদ্দা গন্ধা রসা ফোট্ঠব্বা – ইদং ৰুচ্চতি রূপং হীনং.

তত্থ কতমং রূপং পণীতং? যং রূপং তেসং তেসং সত্তানং অনুঞ্ঞাতং অনৰঞ্ঞাতং অহীল়িতং অপরিভূতং চিত্তীকতং পণীতং পণীতমতং পণীতসম্মতং ইট্ঠং কন্তং মনাপং, রূপা সদ্দা গন্ধা রসা ফোট্ঠব্বা – ইদং ৰুচ্চতি রূপং পণীতং. তং তং ৰা পন রূপং উপাদাযুপাদায রূপং হীনং পণীতং দট্ঠব্বং.

৭. তত্থ কতমং রূপং দূরে? ইত্থিন্দ্রিযং…পে… কবল়ীকারো আহারো, যং ৰা পনঞ্ঞম্পি অত্থি রূপং অনাসন্নে অনুপকট্ঠে দূরে অসন্তিকে – ইদং ৰুচ্চতি রূপং দূরে.

তত্থ কতমং রূপং সন্তিকে? চক্খাযতনং…পে… ফোট্ঠব্বাযতনং, যং ৰা পনঞ্ঞম্পি অত্থি রূপং আসন্নে উপকট্ঠে অৰিদূরে সন্তিকে – ইদং ৰুচ্চতি রূপং সন্তিকে. তং তং ৰা পন রূপং উপাদাযুপাদায রূপং দূরে সন্তিকে দট্ঠব্বং.

২. ৰেদনাক্খন্ধো

৮. তত্থ কতমো ৰেদনাক্খন্ধো? যা কাচি ৰেদনা অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্না অজ্ঝত্তা ৰা বহিদ্ধা ৰা ওল়ারিকা ৰা সুখুমা ৰা হীনা ৰা পণীতা ৰা যা দূরে সন্তিকে ৰা, তদেকজ্ঝং অভিসঞ্ঞূহিত্ৰা অভিসঙ্খিপিত্ৰা – অযং ৰুচ্চতি ৰেদনাক্খন্ধো.

৯. তত্থ কতমা ৰেদনা অতীতা? যা ৰেদনা অতীতা নিরুদ্ধা ৰিগতা ৰিপরিণতা অত্থঙ্গতা অব্ভত্থঙ্গতা উপ্পজ্জিত্ৰা ৰিগতা অতীতা অতীতংসেন সঙ্গহিতা, সুখা ৰেদনা দুক্খা ৰেদনা অদুক্খমসুখা ৰেদনা – অযং ৰুচ্চতি ৰেদনা অতীতা.

তত্থ কতমা ৰেদনা অনাগতা? যা ৰেদনা অজাতা অভূতা অসঞ্জাতা অনিব্বত্তা অনভিনিব্বত্তা অপাতুভূতা অনুপ্পন্না অসমুপ্পন্না অনুট্ঠিতা অসমুট্ঠিতা অনাগতা অনাগতংসেন সঙ্গহিতা, সুখা ৰেদনা দুক্খা ৰেদনা অদুক্খমসুখা ৰেদনা – অযং ৰুচ্চতি ৰেদনা অনাগতা.

তত্থ কতমা ৰেদনা পচ্চুপ্পন্না? যা ৰেদনা জাতা ভূতা সঞ্জাতা নিব্বত্তা অভিনিব্বত্তা পাতুভূতা উপ্পন্না সমুপ্পন্না উট্ঠিতা সমুট্ঠিতা পচ্চুপ্পন্না পচ্চুপ্পন্নংসেন সঙ্গহিতা, সুখা ৰেদনা দুক্খা ৰেদনা অদুক্খমসুখা ৰেদনা – অযং ৰুচ্চতি ৰেদনা পচ্চুপ্পন্না.

১০. তত্থ কতমা ৰেদনা অজ্ঝত্তা? যা ৰেদনা তেসং তেসং সত্তানং অজ্ঝত্তং পচ্চত্তং নিযকা পাটিপুগ্গলিকা উপাদিন্না, সুখা ৰেদনা দুক্খা ৰেদনা অদুক্খমসুখা ৰেদনা – অযং ৰুচ্চতি ৰেদনা অজ্ঝত্তা.

তত্থ কতমা ৰেদনা বহিদ্ধা? যা ৰেদনা তেসং তেসং পরসত্তানং পরপুগ্গলানং অজ্ঝত্তং পচ্চত্তং নিযকা পাটিপুগ্গলিকা উপাদিন্না, সুখা ৰেদনা দুক্খা ৰেদনা অদুক্খমসুখা ৰেদনা – অযং ৰুচ্চতি ৰেদনা বহিদ্ধা.

১১. তত্থ কতমা ৰেদনা ওল়ারিকা সুখুমা? অকুসলা ৰেদনা ওল়ারিকা, কুসলাব্যাকতা ৰেদনা সুখুমা. কুসলাকুসলা ৰেদনা ওল়ারিকা, অব্যাকতা ৰেদনা সুখুমা. দুক্খা ৰেদনা ওল়ারিকা, সুখা চ অদুক্খমসুখা চ ৰেদনা সুখুমা. সুখদুক্খা ৰেদনা ওল়ারিকা, অদুক্খমসুখা ৰেদনা সুখুমা. অসমাপন্নস্স ৰেদনা ওল়ারিকা, সমাপন্নস্স ৰেদনা সুখুমা. সাসৰা ৰেদনা ওল়ারিকা, অনাসৰা ৰেদনা সুখুমা. তং তং ৰা পন ৰেদনং উপাদাযুপাদায ৰেদনা ওল়ারিকা সুখুমা দট্ঠব্বা.

১২. তত্থ কতমা ৰেদনা হীনা পণীতা? অকুসলা ৰেদনা হীনা, কুসলাব্যাকতা ৰেদনা পণীতা. কুসলাকুসলা ৰেদনা হীনা, অব্যাকতা ৰেদনা পণীতা. দুক্খা ৰেদনা হীনা, সুখা চ অদুক্খমসুখা চ ৰেদনা পণীতা. সুখদুক্খা ৰেদনা হীনা, অদুক্খমসুখা ৰেদনা পণীতা. অসমাপন্নস্স ৰেদনা হীনা, সমাপন্নস্স ৰেদনা পণীতা. সাসৰা ৰেদনা হীনা, অনাসৰা ৰেদনা পণীতা. তং তং ৰা পন ৰেদনং উপাদাযুপাদায ৰেদনা হীনা পণীতা দট্ঠব্বা.

১৩. তত্থ কতমা ৰেদনা দূরে? অকুসলা ৰেদনা কুসলাব্যাকতাহি ৰেদনাহি দূরে; কুসলাব্যাকতা ৰেদনা অকুসলায ৰেদনায দূরে; কুসলা ৰেদনা অকুসলাব্যাকতাহি ৰেদনাহি দূরে; অকুসলাব্যাকতা ৰেদনা কুসলায ৰেদনায দূরে; অব্যাকতা ৰেদনা কুসলাকুসলাহি ৰেদনাহি দূরে; কুসলাকুসলা ৰেদনা অব্যাকতায ৰেদনায দূরে. দুক্খা ৰেদনা সুখায চ অদুক্খমসুখায চ ৰেদনাহি দূরে; সুখা চ অদুক্খমসুখা চ ৰেদনা দুক্খায ৰেদনায দূরে; সুখা ৰেদনা দুক্খায চ অদুক্খমসুখায চ ৰেদনাহি দূরে; দুক্খা চ অদুক্খমসুখা চ ৰেদনা সুখায ৰেদনায দূরে; অদুক্খমসুখা ৰেদনা সুখদুক্খাহি ৰেদনাহি দূরে; সুখদুক্খা ৰেদনা অদুক্খমসুখায ৰেদনায দূরে. অসমাপন্নস্স ৰেদনা সমাপন্নস্স ৰেদনায দূরে; সমাপন্নস্স ৰেদনা অসমাপন্নস্স ৰেদনায দূরে. সাসৰা ৰেদনা অনাসৰায ৰেদনায দূরে; অনাসৰা ৰেদনা সাসৰায ৰেদনায দূরে – অযং ৰুচ্চতি ৰেদনা দূরে.

তত্থ কতমা ৰেদনা সন্তিকে? অকুসলা ৰেদনা অকুসলায ৰেদনায সন্তিকে; কুসলা ৰেদনা কুসলায ৰেদনায সন্তিকে; অব্যাকতা ৰেদনা অব্যাকতায ৰেদনায সন্তিকে. দুক্খা ৰেদনা দুক্খায ৰেদনায সন্তিকে; সুখা ৰেদনা সুখায ৰেদনায সন্তিকে; অদুক্খমসুখা ৰেদনা অদুক্খমসুখায ৰেদনায সন্তিকে. অসমাপন্নস্স ৰেদনা অসমাপন্নস্স ৰেদনায সন্তিকে; সমাপন্নস্স ৰেদনা সমাপন্নস্স ৰেদনায সন্তিকে. সাসৰা ৰেদনা সাসৰায ৰেদনায সন্তিকে; অনাসৰা ৰেদনা অনাসৰায ৰেদনায সন্তিকে. অযং ৰুচ্চতি ৰেদনা সন্তিকে. তং তং ৰা পন ৰেদনং উপাদাযুপাদায ৰেদনা দূরে সন্তিকে দট্ঠব্বা.

৩. সঞ্ঞাক্খন্ধো

১৪. তত্থ কতমো সঞ্ঞাক্খন্ধো? যা কাচি সঞ্ঞা অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্না অজ্ঝত্তা ৰা বহিদ্ধা ৰা ওল়ারিকা ৰা সুখুমা ৰা হীনা ৰা পণীতা ৰা যা দূরে সন্তিকে ৰা তদেকজ্ঝং অভিসঞ্ঞূহিত্ৰা অভিসঙ্খিপিত্ৰা – অযং ৰুচ্চতি সঞ্ঞাক্খন্ধো.

১৫. তত্থ কতমা সঞ্ঞা অতীতা? যা সঞ্ঞা অতীতা নিরুদ্ধা ৰিগতা ৰিপরিণতা অত্থঙ্গতা অব্ভত্থঙ্গতা উপ্পজ্জিত্ৰা ৰিগতা অতীতা অতীতংসেন সঙ্গহিতা, চক্খুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা সোতসম্ফস্সজা সঞ্ঞা ঘানসম্ফস্সজা সঞ্ঞা জিৰ্হাসম্ফস্সজা সঞ্ঞা কাযসম্ফস্সজা সঞ্ঞা মনোসম্ফস্সজা সঞ্ঞা – অযং ৰুচ্চতি সঞ্ঞা অতীতা.

তত্থ কতমা সঞ্ঞা অনাগতা? যা সঞ্ঞা অজাতা অভূতা অসঞ্জাতা অনিব্বত্তা অনভিনিব্বত্তা অপাতুভূতা অনুপ্পন্না অসমুপ্পন্না অনুট্ঠিতা অসমুট্ঠিতা অনাগতা অনাগতংসেন সঙ্গহিতা, চক্খুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা সোতসম্ফস্সজা সঞ্ঞা ঘানসম্ফস্সজা সঞ্ঞা জিৰ্হাসম্ফস্সজা সঞ্ঞা কাযসম্ফস্সজা সঞ্ঞা মনোসম্ফস্সজা সঞ্ঞা – অযং ৰুচ্চতি সঞ্ঞা অনাগতা.

তত্থ কতমা সঞ্ঞা পচ্চুপ্পন্না? যা সঞ্ঞা জাতা ভূতা সঞ্জাতা নিব্বত্তা অভিনিব্বত্তা পাতুভূতা উপ্পন্না সমুপ্পন্না উট্ঠিতা সমুট্ঠিতা পচ্চুপ্পন্না পচ্চুপ্পন্নংসেন সঙ্গহিতা, চক্খুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা সোতসম্ফস্সজা সঞ্ঞা ঘানসম্ফস্সজা সঞ্ঞা জিৰ্হাসম্ফস্সজা সঞ্ঞা কাযসম্ফস্সজা সঞ্ঞা মনোসম্ফস্সজা সঞ্ঞা – অযং ৰুচ্চতি সঞ্ঞা পচ্চুপ্পন্না.

১৬. তত্থ কতমা সঞ্ঞা অজ্ঝত্তা? যা সঞ্ঞা তেসং তেসং সত্তানং অজ্ঝত্তং পচ্চত্তং নিযকা পাটিপুগ্গলিকা উপাদিন্না, চক্খুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা সোতসম্ফস্সজা সঞ্ঞা ঘানসম্ফস্সজা সঞ্ঞা জিৰ্হাসম্ফস্সজা সঞ্ঞা কাযসম্ফস্সজা সঞ্ঞা মনোসম্ফস্সজা সঞ্ঞা – অযং ৰুচ্চতি সঞ্ঞা অজ্ঝত্তা.

তত্থ কতমা সঞ্ঞা বহিদ্ধা? যা সঞ্ঞা তেসং তেসং পরসত্তানং পরপুগ্গলানং অজ্ঝত্তং পচ্চত্তং নিযকা পাটিপুগ্গলিকা উপাদিন্না, চক্খুসম্ফস্সজা সঞ্ঞা সোতসম্ফস্সজা সঞ্ঞা ঘানসম্ফস্সজা সঞ্ঞা জিৰ্হাসম্ফস্সজা সঞ্ঞা কাযসম্ফস্সজা সঞ্ঞা মনোসম্ফস্সজা সঞ্ঞা – অযং ৰুচ্চতি সঞ্ঞা বহিদ্ধা.

১৭. তত্থ কতমা সঞ্ঞা ওল়ারিকা সুখুমা? পটিঘসম্ফস্সজা সঞ্ঞা ওল়ারিকা, অধিৰচনসম্ফস্সজা সঞ্ঞা সুখুমা. অকুসলা সঞ্ঞা ওল়ারিকা, কুসলাব্যাকতা সঞ্ঞা সুখুমা. কুসলাকুসলা সঞ্ঞা ওল়ারিকা, অব্যাকতা সঞ্ঞা সুখুমা. দুক্খায ৰেদনায সম্পযুত্তা সঞ্ঞা ওল়ারিকা, সুখায চ অদুক্খমসুখায চ ৰেদনাহি সম্পযুত্তা সঞ্ঞা সুখুমা. সুখদুক্খাহি ৰেদনাহি সম্পযুত্তা সঞ্ঞা ওল়ারিকা, অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তা সঞ্ঞা সুখুমা. অসমাপন্নস্স সঞ্ঞা ওল়ারিকা, সমাপন্নস্স সঞ্ঞা সুখুমা. সাসৰা সঞ্ঞা ওল়ারিকা, অনাসৰা সঞ্ঞা সুখুমা. তং তং ৰা পন সঞ্ঞং উপাদাযুপাদায সঞ্ঞা ওল়ারিকা সুখুমা দট্ঠব্বা.

১৮. তত্থ কতমা সঞ্ঞা হীনা পণীতা? অকুসলা সঞ্ঞা হীনা, কুসলাব্যাকতা সঞ্ঞা পণীতা. কুসলাকুসলা সঞ্ঞা হীনা, অব্যাকতা সঞ্ঞা পণীতা. দুক্খায ৰেদনায সম্পযুত্তা সঞ্ঞা হীনা, সুখায চ অদুক্খমসুখায চ ৰেদনাহি সম্পযুত্তা সঞ্ঞা পণীতা. সুখদুক্খাহি ৰেদনাহি সম্পযুত্তা সঞ্ঞা হীনা, অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তা সঞ্ঞা পণীতা. অসমাপন্নস্স সঞ্ঞা হীনা, সমাপন্নস্স সঞ্ঞা পণীতা. সাসৰা সঞ্ঞা হীনা, অনাসৰা সঞ্ঞা পণীতা. তং তং ৰা পন সঞ্ঞং উপাদাযুপাদায সঞ্ঞা হীনা পণীতা দট্ঠব্বা.

১৯. তত্থ কতমা সঞ্ঞা দূরে? অকুসলা সঞ্ঞা কুসলাব্যাকতাহি সঞ্ঞাহি দূরে; কুসলাব্যাকতা সঞ্ঞা অকুসলায সঞ্ঞায দূরে; কুসলা সঞ্ঞা অকুসলাব্যাকতাহি সঞ্ঞাহি দূরে; অকুসলাব্যাকতা সঞ্ঞা কুসলায সঞ্ঞায দূরে. অব্যাকতা সঞ্ঞা কুসলাকুসলাহি সঞ্ঞাহি দূরে; কুসলাকুসলা সঞ্ঞা অব্যাকতায সঞ্ঞায দূরে. দুক্খায ৰেদনায সম্পযুত্তা সঞ্ঞা সুখায চ অদুক্খমসুখায চ ৰেদনাহি সম্পযুত্তাহি সঞ্ঞাহি দূরে; সুখায চ অদুক্খমসুখায চ ৰেদনাহি সম্পযুত্তা সঞ্ঞা দুক্খায ৰেদনায সম্পযুত্তায সঞ্ঞায দূরে; সুখায ৰেদনায সম্পযুত্তা সঞ্ঞা দুক্খায চ অদুক্খমসুখায চ ৰেদনাহি সম্পযুত্তাহি সঞ্ঞাহি দূরে; দুক্খায চ অদুক্খমসুখায চ ৰেদনাহি সম্পযুত্তা সঞ্ঞা সুখায ৰেদনায সম্পযুত্তায সঞ্ঞায দূরে; অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তা সঞ্ঞা সুখদুক্খাহি ৰেদনাহি সম্পযুত্তাহি সঞ্ঞাহি দূরে; সুখদুক্খাহি ৰেদনাহি সম্পযুত্তা সঞ্ঞা অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তায সঞ্ঞায দূরে. অসমাপন্নস্স সঞ্ঞা সমাপন্নস্স সঞ্ঞায দূরে; সমাপন্নস্স সঞ্ঞা অসমাপন্নস্স সঞ্ঞায দূরে. সাসৰা সঞ্ঞা অনাসৰায সঞ্ঞায দূরে; অনাসৰা সঞ্ঞা সাসৰায সঞ্ঞায দূরে – অযং ৰুচ্চতি সঞ্ঞা দূরে.

তত্থ কতমা সঞ্ঞা সন্তিকে? অকুসলা সঞ্ঞা অকুসলায সঞ্ঞায সন্তিকে; কুসলা সঞ্ঞা কুসলায সঞ্ঞায সন্তিকে; অব্যাকতা সঞ্ঞা অব্যাকতায সঞ্ঞায সন্তিকে. দুক্খায ৰেদনায সম্পযুত্তা সঞ্ঞা দুক্খায ৰেদনায সম্পযুত্তায সঞ্ঞায সন্তিকে; সুখায ৰেদনায সম্পযুত্তা সঞ্ঞা সুখায ৰেদনায সম্পযুত্তায সঞ্ঞায সন্তিকে; অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তা সঞ্ঞা অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তায সঞ্ঞায সন্তিকে. অসমাপন্নস্স সঞ্ঞা অসমাপন্নস্স সঞ্ঞায সন্তিকে; সমাপন্নস্স সঞ্ঞা সমাপন্নস্স সঞ্ঞায সন্তিকে. সাসৰা সঞ্ঞা সাসৰায সঞ্ঞায সন্তিকে; অনাসৰা সঞ্ঞা অনাসৰায সঞ্ঞায সন্তিকে. অযং ৰুচ্চতি সঞ্ঞা সন্তিকে. তং তং ৰা পন সঞ্ঞং উপাদাযুপাদায সঞ্ঞা দূরে সন্তিকে দট্ঠব্বা.

৪. সঙ্খারক্খন্ধো

২০. তত্থ কতমো সঙ্খারক্খন্ধো? যে কেচি সঙ্খারা অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্না অজ্ঝত্তা ৰা বহিদ্ধা ৰা ওল়ারিকা ৰা সুখুমা ৰা হীনা ৰা পণীতা ৰা যে দূরে সন্তিকে ৰা, তদেকজ্ঝং অভিসঞ্ঞূহিত্ৰা অভিসঙ্খিপিত্ৰা – অযং ৰুচ্চতি সঙ্খারক্খন্ধো.

২১. তত্থ কতমে সঙ্খারা অতীতা? যে সঙ্খারা অতীতা নিরুদ্ধা ৰিগতা ৰিপরিণতা অত্থঙ্গতা অব্ভত্থঙ্গতা উপ্পজ্জিত্ৰা ৰিগতা অতীতা অতীতংসেন সঙ্গহিতা, চক্খুসম্ফস্সজা চেতনা সোতসম্ফস্সজা চেতনা ঘানসম্ফস্সজা চেতনা জিৰ্হাসম্ফস্সজা চেতনা কাযসম্ফস্সজা চেতনা মনোসম্ফস্সজা চেতনা – ইমে ৰুচ্চন্তি সঙ্খারা অতীতা.

তত্থ কতমে সঙ্খারা অনাগতা? যে সঙ্খারা অজাতা অভূতা অসঞ্জাতা অনিব্বত্তা অনভিনিব্বত্তা অপাতুভূতা অনুপ্পন্না অসমুপ্পন্না অনুট্ঠিতা অসমুট্ঠিতা অনাগতা অনাগতংসেন সঙ্গহিতা, চক্খুসম্ফস্সজা চেতনা সোতসম্ফস্সজা চেতনা ঘানসম্ফস্সজা চেতনা জিৰ্হাসম্ফস্সজা চেতনা কাযসম্ফস্সজা চেতনা মনোসম্ফস্সজা চেতনা – ইমে ৰুচ্চন্তি সঙ্খারা অনাগতা.

তত্থ কতমে সঙ্খারা পচ্চুপ্পন্না? যে সঙ্খারা জাতা ভূতা সঞ্জাতা নিব্বত্তা অভিনিব্বত্তা পাতুভূতা উপ্পন্না সমুপ্পন্না উট্ঠিতা সমুট্ঠিতা পচ্চুপ্পন্না পচ্চুপ্পন্নংসেন সঙ্গহিতা, চক্খুসম্ফস্সজা চেতনা সোতসম্ফস্সজা চেতনা ঘানসম্ফস্সজা চেতনা জিৰ্হাসম্ফস্সজা চেতনা কাযসম্ফস্সজা চেতনা মনোসম্ফস্সজা চেতনা – ইমে ৰুচ্চন্তি সঙ্খারা পচ্চুপ্পন্না.

২২. তত্থ কতমে সঙ্খারা অজ্ঝত্তা? যে সঙ্খারা তেসং তেসং সত্তানং অজ্ঝত্তং পচ্চত্তং নিযকা পাটিপুগ্গলিকা উপাদিন্না, চক্খুসম্ফস্সজা চেতনা সোতসম্ফস্সজা চেতনা ঘানসম্ফস্সজা চেতনা জিৰ্হাসম্ফস্সজা চেতনা কাযসম্ফস্সজা চেতনা মনোসম্ফস্সজা চেতনা – ইমে ৰুচ্চন্তি সঙ্খারা অজ্ঝত্তা.

তত্থ কতমে সঙ্খারা বহিদ্ধা? যে সঙ্খারা তেসং তেসং পরসত্তানং পরপুগ্গলানং অজ্ঝত্তং পচ্চত্তং নিযকা পাটিপুগ্গলিকা উপাদিন্না, চক্খুসম্ফস্সজা চেতনা সোতসম্ফস্সজা চেতনা ঘানসম্ফস্সজা চেতনা জিৰ্হাসম্ফস্সজা চেতনা কাযসম্ফস্সজা চেতনা মনোসম্ফস্সজা চেতনা – ইমে ৰুচ্চন্তি সঙ্খারা বহিদ্ধা.

২৩. তত্থ কতমে সঙ্খারা ওল়ারিকা সুখুমা? অকুসলা সঙ্খারা ওল়ারিকা, কুসলাব্যাকতা সঙ্খারা সুখুমা. কুসলাকুসলা সঙ্খারা ওল়ারিকা, অব্যাকতা সঙ্খারা সুখুমা. দুক্খায ৰেদনায সম্পযুত্তা সঙ্খারা ওল়ারিকা, সুখায চ অদুক্খমসুখায চ ৰেদনাহি সম্পযুত্তা সঙ্খারা সুখুমা. সুখদুক্খাহি ৰেদনাহি সম্পযুত্তা সঙ্খারা ওল়ারিকা, অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তা সঙ্খারা সুখুমা. অসমাপন্নস্স সঙ্খারা ওল়ারিকা, সমাপন্নস্স সঙ্খারা সুখুমা. সাসৰা সঙ্খারা ওল়ারিকা, অনাসৰা সঙ্খারা সুখুমা. তে তে ৰা পন সঙ্খারে উপাদাযুপাদায সঙ্খারা ওল়ারিকা সুখুমা দট্ঠব্বা.

২৪. তত্থ কতমে সঙ্খারা হীনা পণীতা? অকুসলা সঙ্খারা হীনা, কুসলাব্যাকতা সঙ্খারা পণীতা. কুসলাকুসলা সঙ্খারা হীনা, অব্যাকতা সঙ্খারা পণীতা. দুক্খায ৰেদনায সম্পযুত্তা সঙ্খারা হীনা, সুখায চ অদুক্খমসুখায চ ৰেদনাহি সম্পযুত্তা সঙ্খারা পণীতা. সুখদুক্খাহি ৰেদনাহি সম্পযুত্তা সঙ্খারা হীনা, অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তা সঙ্খারা পণীতা. অসমাপন্নস্স সঙ্খারা হীনা, সমাপন্নস্স সঙ্খারা পণীতা. সাসৰা সঙ্খারা হীনা, অনাসৰা সঙ্খারা পণীতা. তে তে ৰা পন সঙ্খারে উপাদাযুপাদায সঙ্খারা হীনা পণীতা দট্ঠব্বা.

২৫. তত্থ কতমে সঙ্খারা দূরে? অকুসলা সঙ্খারা কুসলাব্যাকতেহি সঙ্খারেহি দূরে; কুসলাব্যাকতা সঙ্খারা অকুসলেহি সঙ্খারেহি দূরে; কুসলা সঙ্খারা অকুসলাব্যাকতেহি সঙ্খারেহি দূরে; অকুসলাব্যাকতা সঙ্খারা কুসলেহি সঙ্খারেহি দূরে; অব্যাকতা সঙ্খারা কুসলাকুসলেহি সঙ্খারেহি দূরে; কুসলাকুসলা সঙ্খারা অব্যাকতেহি সঙ্খারেহি দূরে. দুক্খায ৰেদনায সম্পযুত্তা সঙ্খারা সুখায চ অদুক্খমসুখায চ ৰেদনাহি সম্পযুত্তেহি সঙ্খারেহি দূরে; সুখায চ অদুক্খমসুখায চ ৰেদনাহি সম্পযুত্তা সঙ্খারা দুক্খায ৰেদনায সম্পযুত্তেহি সঙ্খারেহি দূরে; সুখায ৰেদনায সম্পযুত্তা সঙ্খারা দুক্খায চ অদুক্খমসুখায চ ৰেদনাহি সম্পযুত্তেহি সঙ্খারেহি দূরে; দুক্খায চ অদুক্খমসুখায চ ৰেদনাহি সম্পযুত্তা সঙ্খারা সুখায ৰেদনায সম্পযুত্তেহি সঙ্খারেহি দূরে; অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তা সঙ্খারা সুখদুক্খাহি ৰেদনাহি সম্পযুত্তেহি সঙ্খারেহি দূরে; সুখদুক্খাহি ৰেদনাহি সম্পযুত্তা সঙ্খারা অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তেহি সঙ্খারেহি দূরে. অসমাপন্নস্স সঙ্খারা সমাপন্নস্স সঙ্খারেহি দূরে; সমাপন্নস্স সঙ্খারা অসমাপন্নস্স সঙ্খারেহি দূরে. সাসৰা সঙ্খারা অনাসৰেহি সঙ্খারেহি দূরে; অনাসৰা সঙ্খারা সাসৰেহি সঙ্খারেহি দূরে. ইমে ৰুচ্চন্তি সঙ্খারা দূরে.

তত্থ কতমে সঙ্খারা সন্তিকে? অকুসলা সঙ্খারা অকুসলানং সঙ্খারানং সন্তিকে; কুসলা সঙ্খারা কুসলানং সঙ্খারানং সন্তিকে; অব্যাকতা সঙ্খারা অব্যাকতানং সঙ্খারানং সন্তিকে. দুক্খায ৰেদনায সম্পযুত্তা সঙ্খারা দুক্খায ৰেদনায সম্পযুত্তানং সঙ্খারানং সন্তিকে; সুখায ৰেদনায সম্পযুত্তা সঙ্খারা সুখায ৰেদনায সম্পযুত্তানং সঙ্খারানং সন্তিকে; অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তা সঙ্খারা অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তানং সঙ্খারানং সন্তিকে. অসমাপন্নস্স সঙ্খারা অসমাপন্নস্স সঙ্খারানং সন্তিকে; সমাপন্নস্স সঙ্খারা সমাপন্নস্স সঙ্খারানং সন্তিকে. সাসৰা সঙ্খারা সাসৰানং সঙ্খারানং সন্তিকে; অনাসৰা সঙ্খারা অনাসৰানং সঙ্খারানং সন্তিকে. ইমে ৰুচ্চন্তি সঙ্খারা সন্তিকে. তে তে ৰা পন সঙ্খারে উপাদাযুপাদায সঙ্খারা দূরে সন্তিকে দট্ঠব্বা.

৫. ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো

২৬. তত্থ কতমো ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো? যং কিঞ্চি ৰিঞ্ঞাণং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অজ্ঝত্তং ৰা বহিদ্ধা ৰা ওল়ারিকং ৰা সুখুমং ৰা হীনং ৰা পণীতং ৰা যং দূরে সন্তিকে ৰা, তদেকজ্ঝং অভিসঞ্ঞূহিত্ৰা অভিসঙ্খিপিত্ৰা – অযং ৰুচ্চতি ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো.

২৭. তত্থ কতমং ৰিঞ্ঞাণং অতীতং? যং ৰিঞ্ঞাণং অতীতং নিরুদ্ধং ৰিগতং ৰিপরিণতং অত্থঙ্গতং অব্ভত্থঙ্গতং উপ্পজ্জিত্ৰা ৰিগতং অতীতং অতীতংসেন সঙ্গহিতং, চক্খুৰিঞ্ঞাণং সোতৰিঞ্ঞাণং ঘানৰিঞ্ঞাণং জিৰ্হাৰিঞ্ঞাণং কাযৰিঞ্ঞাণং মনোৰিঞ্ঞাণং – ইদং ৰুচ্চতি ৰিঞ্ঞাণং অতীতং.

তত্থ কতমং ৰিঞ্ঞাণং অনাগতং? যং ৰিঞ্ঞাণং অজাতং অভূতং অসঞ্জাতং অনিব্বত্তং অনভিনিব্বত্তং অপাতুভূতং অনুপ্পন্নং অসমুপ্পন্নং অনুট্ঠিতং অসমুট্ঠিতং অনাগতং অনাগতংসেন সঙ্গহিতং, চক্খুৰিঞ্ঞাণং সোতৰিঞ্ঞাণং ঘানৰিঞ্ঞাণং জিৰ্হাৰিঞ্ঞাণং কাযৰিঞ্ঞাণং মনোৰিঞ্ঞাণং – ইদং ৰুচ্চতি ৰিঞ্ঞাণং অনাগতং.

তত্থ কতমং ৰিঞ্ঞাণং পচ্চুপ্পন্নং? যং ৰিঞ্ঞাণং জাতং ভূতং সঞ্জাতং নিব্বত্তং অভিনিব্বত্তং পাতুভূতং উপ্পন্নং সমুপ্পন্নং উট্ঠিতং সমুট্ঠিতং পচ্চুপ্পন্নং পচ্চুপ্পন্নংসেন সঙ্গহিতং, চক্খুৰিঞ্ঞাণং সোতৰিঞ্ঞাণং ঘানৰিঞ্ঞাণং জিৰ্হাৰিঞ্ঞাণং কাযৰিঞ্ঞাণং মনোৰিঞ্ঞাণং – ইদং ৰুচ্চতি ৰিঞ্ঞাণং পচ্চুপ্পন্নং.

২৮. তত্থ কতমং ৰিঞ্ঞাণং অজ্ঝত্তং? যং ৰিঞ্ঞাণং তেসং তেসং সত্তানং অজ্ঝত্তং পচ্চত্তং নিযকং পাটিপুগ্গলিকং উপাদিন্নং, চক্খুৰিঞ্ঞাণং সোতৰিঞ্ঞাণং ঘানৰিঞ্ঞাণং জিৰ্হাৰিঞ্ঞাণং কাযৰিঞ্ঞাণং মনোৰিঞ্ঞাণং – ইদং ৰুচ্চতি ৰিঞ্ঞাণং অজ্ঝত্তং.

তত্থ কতমং ৰিঞ্ঞাণং বহিদ্ধা? যং ৰিঞ্ঞাণং তেসং তেসং পরসত্তানং পরপুগ্গলানং অজ্ঝত্তং পচ্চত্তং নিযকং পাটিপুগ্গলিকং উপাদিন্নং, চক্খুৰিঞ্ঞাণং সোতৰিঞ্ঞাণং ঘানৰিঞ্ঞাণং জিৰ্হাৰিঞ্ঞাণং কাযৰিঞ্ঞাণং মনোৰিঞ্ঞাণং – ইদং ৰুচ্চতি ৰিঞ্ঞাণং বহিদ্ধা.

২৯. তত্থ কতমং ৰিঞ্ঞাণং ওল়ারিকং সুখুমং? অকুসলং ৰিঞ্ঞাণং ওল়ারিকং, কুসলাব্যাকতা ৰিঞ্ঞাণা সুখুমা. কুসলাকুসলা ৰিঞ্ঞাণা ওল়ারিকা, অব্যাকতং ৰিঞ্ঞাণং সুখুমং. দুক্খায ৰেদনায সম্পযুত্তং ৰিঞ্ঞাণং ওল়ারিকং, সুখায চ অদুক্খমসুখায চ ৰেদনাহি সম্পযুত্তা ৰিঞ্ঞাণা সুখুমা. সুখদুক্খাহি ৰেদনাহি সম্পযুত্তা ৰিঞ্ঞাণা ওল়ারিকা, অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তং ৰিঞ্ঞাণং সুখুমং. অসমাপন্নস্স ৰিঞ্ঞাণং ওল়ারিকং, সমাপন্নস্স ৰিঞ্ঞাণং সুখুমং. সাসৰং ৰিঞ্ঞাণং ওল়ারিকং, অনাসৰং ৰিঞ্ঞাণং সুখুমং. তং তং ৰা পন ৰিঞ্ঞাণং উপাদাযুপাদায ৰিঞ্ঞাণং ওল়ারিকং সুখুমং দট্ঠব্বং.

৩০. তত্থ কতমং ৰিঞ্ঞাণং হীনং পণীতং? অকুসলং ৰিঞ্ঞাণং হীনং, কুসলাব্যাকতা ৰিঞ্ঞাণা পণীতা. কুসলাকুসলা ৰিঞ্ঞাণা হীনা, অব্যাকতং ৰিঞ্ঞাণং পণীতং. দুক্খায ৰেদনায সম্পযুত্তং ৰিঞ্ঞাণং হীনং, সুখায চ অদুক্খমসুখায চ ৰেদনাহি সম্পযুত্তা ৰিঞ্ঞাণা পণীতা. সুখদুক্খাহি ৰেদনাহি সম্পযুত্তা ৰিঞ্ঞাণা হীনা, অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তং ৰিঞ্ঞাণং পণীতং. অসমাপন্নস্স ৰিঞ্ঞাণং হীনং, সমাপন্নস্স ৰিঞ্ঞাণং পণীতং. সাসৰং ৰিঞ্ঞাণং হীনং, অনাসৰং ৰিঞ্ঞাণং পণীতং. তং তং ৰা পন ৰিঞ্ঞাণং উপাদাযুপাদায ৰিঞ্ঞাণং হীনং পণীতং দট্ঠব্বং.

৩১. তত্থ কতমং ৰিঞ্ঞাণং দূরে? অকুসলং ৰিঞ্ঞাণং কুসলাব্যাকতেহি ৰিঞ্ঞাণেহি দূরে; কুসলাব্যাকতা ৰিঞ্ঞাণা অকুসলা ৰিঞ্ঞাণা দূরে; কুসলং ৰিঞ্ঞাণং অকুসলাব্যাকতেহি ৰিঞ্ঞাণেহি দূরে; অকুসলাব্যাকতা ৰিঞ্ঞাণা কুসলা ৰিঞ্ঞাণা দূরে; অব্যাকতং ৰিঞ্ঞাণং কুসলাকুসলেহি ৰিঞ্ঞাণেহি দূরে; কুসলাকুসলা ৰিঞ্ঞাণা অব্যাকতা ৰিঞ্ঞাণা দূরে. দুক্খায ৰেদনায সম্পযুত্তং ৰিঞ্ঞাণং সুখায চ অদুক্খমসুখায চ ৰেদনাহি সম্পযুত্তেহি ৰিঞ্ঞাণেহি দূরে; সুখায চ অদুক্খমসুখায চ ৰেদনাহি সম্পযুত্তা ৰিঞ্ঞাণা দুক্খায ৰেদনায সম্পযুত্তা ৰিঞ্ঞাণা দূরে; সুখায ৰেদনায সম্পযুত্তং ৰিঞ্ঞাণং দুক্খায চ অদুক্খমসুখায চ ৰেদনাহি সম্পযুত্তেহি ৰিঞ্ঞাণেহি দূরে; দুক্খায চ অদুক্খমসুখায চ ৰেদনাহি সম্পযুত্তা ৰিঞ্ঞাণা সুখায ৰেদনায সম্পযুত্তা ৰিঞ্ঞাণা দূরে; অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তং ৰিঞ্ঞাণং সুখদুক্খাহি ৰেদনাহি সম্পযুত্তেহি ৰিঞ্ঞাণেহি দূরে; সুখদুক্খাহি ৰেদনাহি সম্পযুত্তা ৰিঞ্ঞাণা অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তা ৰিঞ্ঞাণা দূরে. অসমাপন্নস্স ৰিঞ্ঞাণং সমাপন্নস্স ৰিঞ্ঞাণা দূরে; সমাপন্নস্স ৰিঞ্ঞাণং অসমাপন্নস্স ৰিঞ্ঞাণা দূরে. সাসৰং ৰিঞ্ঞাণং অনাসৰা ৰিঞ্ঞাণা দূরে; অনাসৰং ৰিঞ্ঞাণং সাসৰা ৰিঞ্ঞাণা দূরে – ইদং ৰুচ্চতি ৰিঞ্ঞাণং দূরে.

তত্থ কতমং ৰিঞ্ঞাণং সন্তিকে? অকুসলং ৰিঞ্ঞাণং অকুসলস্স ৰিঞ্ঞাণস্স সন্তিকে; কুসলং ৰিঞ্ঞাণং কুসলস্স ৰিঞ্ঞাণস্স সন্তিকে; অব্যাকতং ৰিঞ্ঞাণং অব্যাকতস্স ৰিঞ্ঞাণস্স সন্তিকে. দুক্খায ৰেদনায সম্পযুত্তং ৰিঞ্ঞাণং দুক্খায ৰেদনায সম্পযুত্তস্স ৰিঞ্ঞাণস্স সন্তিকে; সুখায ৰেদনায সম্পযুত্তং ৰিঞ্ঞাণং সুখায ৰেদনায সম্পযুত্তস্স ৰিঞ্ঞাণস্স সন্তিকে; অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তং ৰিঞ্ঞাণং অদুক্খমসুখায ৰেদনায সম্পযুত্তস্স ৰিঞ্ঞাণস্স সন্তিকে. অসমাপন্নস্স ৰিঞ্ঞাণং অসমাপন্নস্স ৰিঞ্ঞাণস্স সন্তিকে; সমাপন্নস্স ৰিঞ্ঞাণং সমাপন্নস্স ৰিঞ্ঞাণস্স সন্তিকে. সাসৰং ৰিঞ্ঞাণং সাসৰস্স ৰিঞ্ঞাণস্স সন্তিকে; অনাসৰং ৰিঞ্ঞাণং অনাসৰস্স ৰিঞ্ঞাণস্স সন্তিকে – ইদং ৰুচ্চতি ৰিঞ্ঞাণং সন্তিকে. তং তং ৰা পন ৰিঞ্ঞাণং উপাদাযুপাদায ৰিঞ্ঞাণং দূরে সন্তিকে দট্ঠব্বং.

সুত্তন্তভাজনীযং.