৫. পঞ্চকপুগ্গলপঞ্ঞত্তি
১৯১. তত্র য্ৰাযং পুগ্গলো আরভতি চ ৰিপ্পটিসারী চ হোতি, তঞ্চ চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং যথাভূতং নপ্পজানাতি, যত্থস্স তে উপ্পন্না পাপকা অকুসলা ধম্মা অপরিসেসা নিরুজ্ঝন্তি, সো এৰমস্স ৰচনীযো – ‘‘আযস্মতো খো আরম্ভজা [আরব্ভজা (ক.) অ. নি. ৫.১৪২] আসৰা সংৰিজ্জন্তি, ৰিপ্পটিসারজা আসৰা পৰড্ঢন্তি. সাধু ৰতাযস্মা আরম্ভজে আসৰে পহায ৰিপ্পটিসারজে আসৰে পটিৰিনোদেত্ৰা চিত্তং পঞ্ঞঞ্চ ভাৰেতু. এৰমাযস্মা অমুনা পঞ্চমেন পুগ্গলেন সমসমো ভৰিস্সতী’’তি.
তত্র য্ৰাযং পুগ্গলো আরভতি ন ৰিপ্পটিসারী হোতি, তঞ্চ চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং যথাভূতং নপ্পজানাতি, যত্থস্স তে উপ্পন্না পাপকা অকুসলা ধম্মা অপরিসেসা নিরুজ্ঝন্তি, সো এৰমস্স ৰচনীযো – ‘‘আযস্মতো খো আরম্ভজা আসৰা সংৰিজ্জন্তি, ৰিপ্পটিসারজা আসৰা নপ্পৰড্ঢন্তি. সাধু ৰতাযস্মা আরম্ভজে আসৰে পহায চিত্তং পঞ্ঞঞ্চ ভাৰেতু. এৰমাযস্মা অমুনা পঞ্চমেন পুগ্গলেন সমসমো ভৰিস্সতী’’তি.
তত্র য্ৰাযং পুগ্গলো ন আরভতি ৰিপ্পটিসারী হোতি, তঞ্চ চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং যথাভূতং নপ্পজানাতি, যত্থস্স তে উপ্পন্না পাপকা অকুসলা ধম্মা অপরিসেসা নিরুজ্ঝন্তি, সো এৰমস্স ৰচনীযো – ‘‘আযস্মতো খো আরম্ভজা আসৰা ন সংৰিজ্জন্তি, ৰিপ্পটিসারজা আসৰা পৰড্ঢন্তি. সাধু ৰতাযস্মা ৰিপ্পটিসারজে আসৰে পটিৰিনোদেত্ৰা চিত্তং পঞ্ঞঞ্চ ভাৰেতু. এৰমাযস্মা অমুনা পঞ্চমেন পুগ্গলেন সমসমো ভৰিস্সতী’’তি.
তত্র য্ৰাযং পুগ্গলো ন আরভতি ন ৰিপ্পটিসারী হোতি, তঞ্চ চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং যথাভূতং নপ্পজানাতি, যত্থস্স তে পাপকা অকুসলা ধম্মা অপরিসেসা নিরুজ্ঝন্তি, সো এৰমস্স ৰচনীযো – ‘‘আযস্মতো খো আরম্ভজা আসৰা ন সংৰিজ্জন্তি, ৰিপ্পটিসারজা আসৰা নপ্পৰড্ঢন্তি. সাধু ৰতাযস্মা চিত্তং পঞ্ঞঞ্চ ভাৰেতু. এৰমাযস্মা অমুনা পঞ্চমেন পুগ্গলেন সমসমো ভৰিস্সতী’’তি. ইমে চত্তারো পুগ্গলা অমুনা পঞ্চমেন পুগ্গলেন এৰং ওৰদিযমানা এৰং অনুসাসিযমানা অনুপুব্বেন আসৰানং খযং পাপুণন্তি.
১৯২. কথঞ্চ পুগ্গলো দত্ৰা অৰজানাতি? ইধেকচ্চো পুগ্গলো যস্স পুগ্গলস্স দেতি চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপচ্চযভেসজ্জপরিক্খারং, তস্স এৰং হোতি – ‘‘অহং দম্মি, অযং [অযং পন (স্যা. ক.) অ. নি. ৫.১৪১] পটিগ্গণ্হাতী’’তি, তমেনং দত্ৰা অৰজানাতি. এৰং পুগ্গলো দত্ৰা অৰজানাতি.
কথঞ্চ পুগ্গলো সংৰাসেন অৰজানাতি? ইধেকচ্চো পুগ্গলো যেন পুগ্গলেন সদ্ধিং সংৰসতি দ্ৰে ৰা তীণি ৰা ৰস্সানি, তমেনং সংৰাসেন অৰজানাতি. এৰং পুগ্গলো সংৰাসেন অৰজানাতি.
কথঞ্চ পুগ্গলো আধেয্যমুখো হোতি? ইধেকচ্চো পুগ্গলো পরস্স ৰণ্ণে ৰা অৰণ্ণে ৰা ভাসিযমানে খিপ্পঞ্ঞেৰ অধিমুচ্চিতা হোতি. এৰং পুগ্গলো আধেয্যমুখো হোতি.
কথঞ্চ পুগ্গলো লোলো হোতি? ইধেকচ্চো পুগ্গলো ইত্তরসদ্ধো হোতি ইত্তরভত্তী ইত্তরপেমো ইত্তরপ্পসাদো. এৰং পুগ্গলো লোলো হোতি.
কথঞ্চ পুগ্গলো মন্দো মোমূহো হোতি? ইধেকচ্চো পুগ্গলো কুসলাকুসলে ধম্মে ন জানাতি, সাৰজ্জানৰজ্জে ধম্মে ন জানাতি, হীনপ্পণীতে ধম্মে ন জানাতি, কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগে ধম্মে ন জানাতি. এৰং পুগ্গলো মন্দো মোমূহো হোতি.
১৯৩. তত্থ কতমে পঞ্চ যোধাজীৰূপমা পুগ্গলা? পঞ্চ যোধাজীৰা – ইধেকচ্চো যোধাজীৰো রজগ্গঞ্ঞেৰ দিস্ৰা সংসীদতি ৰিসীদতি ন সন্থম্ভতি [সত্থম্ভতি (সী.) অ. নি. ৫.১৪১] ন সক্কোতি সঙ্গামং ওতরিতুং. এৰরূপোপি ইধেকচ্চো যোধাজীৰো হোতি. অযং পঠমো যোধাজীৰো সন্তো সংৰিজ্জমানো লোকস্মিং.
পুন চপরং ইধেকচ্চো যোধাজীৰো সহতি রজগ্গং, অপি চ খো ধজগ্গঞ্ঞেৰ দিস্ৰা সংসীদতি ৰিসীদতি ন সন্থম্ভতি ন সক্কোতি সঙ্গামং ওতরিতুং. এৰরূপোপি ইধেকচ্চো যোধাজীৰো হোতি. অযং দুতিযো যোধাজীৰো সন্তো সংৰিজ্জমানো লোকস্মিং.
পুন চপরং ইধেকচ্চো যোধাজীৰো সহতি রজগ্গং সহতি ধজগ্গং, অপি চ খো উস্সারণঞ্ঞেৰ [উস্সাদনংযেৰ (সী.), উস্সাদনঞ্ঞেৰ (স্যা. ক.) অ. নি. ৫.১৪১] সুত্ৰা সংসীদতি ৰিসীদতি ন সন্থম্ভতি ন সক্কোতি সঙ্গামং ওতরিতুং. এৰরূপোপি ইধেকচ্চো যোধাজীৰো হোতি. অযং ততিযো যোধাজীৰো সন্তো সংৰিজ্জমানো লোকস্মিং.
পুন চপরং ইধেকচ্চো যোধাজীৰো সহতি রজগ্গং সহতি ধজগ্গং সহতি উস্সারণং, অপি চ খো সম্পহারে হঞ্ঞতি ব্যাপজ্জতি. এৰরূপোপি ইধেকচ্চো যোধাজীৰো হোতি. অযং চতুত্থো যোধাজীৰো সন্তো সংৰিজ্জমানো লোকস্মিং.
পুন চপরং ইধেকচ্চো যোধাজীৰো সহতি রজগ্গং সহতি ধজগ্গং সহতি উস্সারণং সহতি সম্পহারং. সো তং সঙ্গামং অভিৰিজিনিত্ৰা ৰিজিতসঙ্গামো তমেৰ সঙ্গামসীসং অজ্ঝাৰসতি. এৰরূপোপি ইধেকচ্চো যোধাজীৰো হোতি. অযং পঞ্চমো যোধাজীৰো সন্তো সংৰিজ্জমানো লোকস্মিং. ইমে পঞ্চ যোধাজীৰা সন্তো সংৰিজ্জমানা লোকস্মিং.
১৯৪. এৰমেৰং পঞ্চিমে যোধাজীৰূপমা পুগ্গলা সন্তো সংৰিজ্জমানা ভিক্খূসু. কতমে পঞ্চ? ইধেকচ্চো ভিক্খু রজগ্গঞ্ঞেৰ দিস্ৰা সংসীদতি ৰিসীদতি ন সন্থম্ভতি ন সক্কোতি ব্রহ্মচরিযং সন্ধারেতুং [সন্তানেতুং (সী. স্যা.) অ. নি. ৫.৭৫], সিক্খাদুব্বল্যং আৰিকত্ৰা [আৰীকত্ৰা (সী.)] সিক্খং পচ্চক্খায হীনাযাৰত্ততি. কিমস্স রজগ্গস্মিং? ইধ ভিক্খু সুণাতি – ‘‘অসুকস্মিং নাম গামে ৰা নিগমে ৰা ইত্থী ৰা কুমারী ৰা অভিরূপা দস্সনীযা পাসাদিকা পরমায ৰণ্ণপোক্খরতায সমন্নাগতা’’তি. সো তং সুত্ৰা সংসীদতি ৰিসীদতি ন সন্থম্ভতি ন সক্কোতি ব্রহ্মচরিযং সন্ধারেতুং, সিক্খাদুব্বল্যং আৰিকত্ৰা সিক্খং পচ্চক্খায হীনাযাৰত্ততি. ইদমস্স রজগ্গস্মিং.
সেয্যথাপি সো যোধাজীৰো রজগ্গঞ্ঞেৰ দিস্ৰা সংসীদতি ৰিসীদতি ন সন্থম্ভতি ন সক্কোতি সঙ্গামং ওতরিতুং, তথূপমো অযং পুগ্গলো. এৰরূপোপি ইধেকচ্চো পুগ্গলো হোতি. অযং পঠমো যোধাজীৰূপমো পুগ্গলো সন্তো সংৰিজ্জমানো ভিক্খূসু.
১৯৫. পুন চপরং ইধেকচ্চো ভিক্খু সহতি রজগ্গং, অপি চ খো ধজগ্গঞ্ঞেৰ দিস্ৰা সংসীদতি ৰিসীদতি ন সন্থম্ভতি ন সক্কোতি ব্রহ্মচরিযং সন্ধারেতুং, সিক্খাদুব্বল্যং আৰিকত্ৰা সিক্খং পচ্চক্খায হীনাযাৰত্ততি. কিমস্স ধজগ্গস্মিং? ইধ ভিক্খু ন হেৰ খো সুণাতি – ‘‘অসুকস্মিং নাম গামে ৰা নিগমে ৰা ইত্থী ৰা কুমারী ৰা অভিরূপা দস্সনীযা পাসাদিকা পরমায ৰণ্ণপোক্খরতায সমন্নাগতা’’তি, অপি চ খো সামং [সামংযেৰ (সী.)] পস্সতি ইত্থিং ৰা কুমারিং ৰা অভিরূপং দস্সনীযং পাসাদিকং পরমায ৰণ্ণপোক্খরতায সমন্নাগতং. সো তং দিস্ৰা সংসীদতি ৰিসীদতি ন সন্থম্ভতি ন সক্কোতি ব্রহ্মচরিযং সন্ধারেতুং, সিক্খাদুব্বল্যং আৰিকত্ৰা সিক্খং পচ্চক্খায হীনাযাৰত্ততি. ইদমস্স ধজগ্গস্মিং.
সেয্যথাপি সো যোধাজীৰো সহতি রজগ্গং, অপি চ খো ধজগ্গঞ্ঞেৰ দিস্ৰা সংসীদতি ৰিসীদতি ন সন্থম্ভতি ন সক্কোতি সঙ্গামং ওতরিতুং, তথূপমো অযং পুগ্গলো. এৰরূপোপি ইধেকচ্চো পুগ্গলো হোতি. অযং দুতিযো যোধাজীৰূপমো পুগ্গলো সন্তো সংৰিজ্জমানো ভিক্খূসু.
১৯৬. পুন চপরং ইধেকচ্চো ভিক্খু সহতি রজগ্গং সহতি ধজগ্গং, অপি চ খো উস্সারণঞ্ঞেৰ সুত্ৰা সংসীদতি ৰিসীদতি ন সন্থম্ভতি ন সক্কোতি ব্রহ্মচরিযং সন্ধারেতুং, সিক্খাদুব্বল্যং আৰিকত্ৰা সিক্খং পচ্চক্খায হীনাযাৰত্ততি. কিমস্স উস্সারণায? ইধ ভিক্খুং অরঞ্ঞগতং ৰা রুক্খমূলগতং ৰা সুঞ্ঞাগারগতং ৰা মাতুগামো উপসঙ্কমিত্ৰা ঊহসতি [উহসতি (অট্ঠকথা) অ. নি. ৫.৭৫] উল্লপতি উজ্জগ্ঘতি উপ্পণ্ডেতি. সো মাতুগামেন ঊহসিযমানো উল্লপিযমানো উজ্জগ্ঘিযমানো উপ্পণ্ডিযমানো সংসীদতি ৰিসীদতি ন সন্থম্ভতি ন সক্কোতি ব্রহ্মচরিযং সন্ধারেতুং, সিক্খাদুব্বল্যং আৰিকত্ৰা সিক্খং পচ্চক্খায হীনাযাৰত্ততি. ইদমস্স উস্সারণায.
সেয্যথাপি সো যোধাজীৰো সহতি রজগ্গং সহতি ধজগ্গং, অপি চ খো উস্সারণঞ্ঞেৰ সুত্ৰা সংসীদতি ৰিসীদতি ন সন্থম্ভতি ন সক্কোতি সঙ্গামং ওতরিতুং, তথূপমো অযং পুগ্গলো. এৰরূপোপি ইধেকচ্চো পুগ্গলো হোতি. অযং ততিযো যোধাজীৰূপমো পুগ্গলো সন্তো সংৰিজ্জমানো ভিক্খূসু.
১৯৭. পুন চপরং ইধেকচ্চো ভিক্খু সহতি রজগ্গং সহতি ধজগ্গং সহতি উস্সারণং, অপি চ খো সম্পহারে হঞ্ঞতি ব্যাপজ্জতি. কিমস্স সম্পহারস্মিং? ইধ ভিক্খুং অরঞ্ঞগতং ৰা রুক্খমূলগতং ৰা সুঞ্ঞাগারগতং ৰা মাতুগামো উপসঙ্কমিত্ৰা অভিনিসীদতি অভিনিপজ্জতি অজ্ঝোত্থরতি. সো মাতুগামেন অভিনিসীদিযমানো অভিনিপজ্জিযমানো অজ্ঝোত্থরিযমানো সিক্খং অপ্পচ্চক্খায দুব্বল্যং অনাৰিকত্ৰা মেথুনং ধম্মং পটিসেৰতি. ইদমস্স সম্পহারস্মিং.
সেয্যথাপি সো যোধাজীৰো সহতি রজগ্গং সহতি ধজগ্গং সহতি উস্সারণং, অপি চ খো সম্পহারে হঞ্ঞতি ব্যাপজ্জতি, তথূপমো অযং পুগ্গলো. এৰরূপোপি ইধেকচ্চো পুগ্গলো হোতি. অযং চতুত্থো যোধাজীৰূপমো পুগ্গলো সন্তো সংৰিজ্জমানো ভিক্খূসু.
১৯৮. পুন চপরং ইধেকচ্চো ভিক্খু সহতি রজগ্গং সহতি ধজগ্গং সহতি উস্সারণং সহতি সম্পহারং. সো তং সঙ্গামং অভিৰিজিনিত্ৰা ৰিজিতসঙ্গামো তমেৰ সঙ্গামসীসং অজ্ঝাৰসতি. কিমস্স সঙ্গামৰিজযস্মিং? ইধ ভিক্খুং অরঞ্ঞগতং ৰা রুক্খমূলগতং ৰা সুঞ্ঞাগারগতং ৰা মাতুগামো উপসঙ্কমিত্ৰা অভিনিসীদতি অভিনিপজ্জতি অজ্ঝোত্থরতি. সো মাতুগামেন অভিনিসীদিযমানো অভিনিপজ্জিযমানো অজ্ঝোত্থরিযমানো ৰিনিৰেঠেত্ৰা ৰিনিমোচেত্ৰা যেন কামং পক্কমতি.
সো ৰিৰিত্তং সেনাসনং ভজতি অরঞ্ঞং রুক্খমূলং পব্বতং কন্দরং গিরিগুহং সুসানং ৰনপত্থং অব্ভোকাসং পলালপুঞ্জং. সো অরঞ্ঞগতো ৰা রুক্খমূলগতো ৰা সুঞ্ঞাগারগতো ৰা নিসীদতি পল্লঙ্কং আভুজিত্ৰা উজুং কাযং পণিধায পরিমুখং সতিং উপট্ঠপেত্ৰা. সো অভিজ্ঝং লোকে পহায ৰিগতাভিজ্ঝেন চেতসা ৰিহরতি, অভিজ্ঝায চিত্তং পরিসোধেতি; ব্যাপাদপদোসং পহায অব্যাপন্নচিত্তো ৰিহরতি, সব্বপাণভূতহিতানুকম্পী ব্যাপাদপদোসা চিত্তং পরিসোধেতি; থিনমিদ্ধং পহায ৰিগতথিনমিদ্ধো ৰিহরতি আলোকসঞ্ঞী সতো সম্পজানো, থিনমিদ্ধা চিত্তং পরিসোধেতি; উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চং পহায অনুদ্ধতো ৰিহরতি অজ্ঝত্তং ৰূপসন্তচিত্তো, উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চা চিত্তং পরিসোধেতি; ৰিচিকিচ্ছং পহায তিণ্ণৰিচিকিচ্ছো ৰিহরতি অকথংকথী কুসলেসু ধম্মেসু, ৰিচিকিচ্ছায চিত্তং পরিসোধেতি.
সো ইমে পঞ্চ নীৰরণে পহায চেতসো উপক্কিলেসে পঞ্ঞায দুব্বলীকরণে ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি ৰিৰিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৰিতক্কং সৰিচারং ৰিৰেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি; ৰিতক্কৰিচারানং ৰূপসমা দুতিযং ঝানং…পে… ততিযং ঝানং…পে… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি.
সো এৰং সমাহিতে চিত্তে পরিসুদ্ধে পরিযোদাতে অনঙ্গণে ৰিগতূপক্কিলেসে মুদুভূতে কম্মনিযে ঠিতে আনেঞ্জপ্পত্তে আসৰানং খযঞাণায চিত্তং অভিনিন্নামেতি. সো ‘‘ইদং দুক্খ’’ন্তি যথাভূতং পজানাতি, ‘‘অযং দুক্খসমুদযো’’তি যথাভূতং পজানাতি, ‘‘অযং দুক্খনিরোধো’’তি যথাভূতং পজানাতি, ‘‘অযং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা’’তি যথাভূতং পজানাতি, ‘‘ইমে আসৰা’’তি যথাভূতং পজানাতি, ‘‘অযং আসৰসমুদযো’’তি যথাভূতং পজানাতি, ‘‘অযং আসৰনিরোধো’’তি যথাভূতং পজানাতি, ‘‘অযং আসৰনিরোধগামিনী পটিপদা’’তি যথাভূতং পজানাতি.
তস্স এৰং জানতো এৰং পস্সতো কামাসৰাপি চিত্তং ৰিমুচ্চতি, ভৰাসৰাপি চিত্তং ৰিমুচ্চতি, অৰিজ্জাসৰাপি চিত্তং ৰিমুচ্চতি. ৰিমুত্তস্মিং ৰিমুত্তমিতি ঞাণং হোতি. ‘‘খীণা জাতি, ৰুসিতং ব্রহ্মচরিযং, কতং করণীযং, নাপরং ইত্থত্তাযা’’তি পজানাতি. ইদমস্স সঙ্গামৰিজযস্মিং. সেয্যথাপি সো যোধাজীৰো সহতি রজগ্গং সহতি ধজগ্গং সহতি উস্সারণং সহতি সম্পহারং, সো তং সঙ্গামং অভিৰিজিনিত্ৰা ৰিজিতসঙ্গামো তমেৰ সঙ্গামসীসং অজ্ঝাৰসতি, তথূপমো অযং পুগ্গলো. এৰরূপোপি ইধেকচ্চো পুগ্গলো হোতি. অযং পঞ্চমো যোধাজীৰূপমো পুগ্গলো সন্তো সংৰিজ্জমানো ভিক্খূসু. ইমে পঞ্চ যোধাজীৰূপমা পুগ্গলা সন্তো সংৰিজ্জমানা ভিক্খূসু.
১৯৯. তত্থ কতমে পঞ্চ পিণ্ডপাতিকা? মন্দত্তা মোমূহত্তা পিণ্ডপাতিকো হোতি, পাপিচ্ছো ইচ্ছাপকতো পিণ্ডপাতিকো হোতি, উম্মাদা চিত্তৰিক্খেপা পিণ্ডপাতিকো হোতি, ‘‘ৰণ্ণিতং বুদ্ধেহি বুদ্ধসাৰকেহী’’তি পিণ্ডপাতিকো হোতি, অপি চ অপ্পিচ্ছতংযেৰ [অপ্পিচ্ছংযেৰ (স্যা.) অ. নি. ৫.১৮১] নিস্সায সন্তুট্ঠিংযেৰ নিস্সায সল্লেখংযেৰ নিস্সায ইদমত্থিতংযেৰ [ইদমট্ঠিতংযেৰ (সী.)] নিস্সায পিণ্ডপাতিকো হোতি. তত্র য্ৰাযং পিণ্ডপাতিকো অপ্পিচ্ছতংযেৰ নিস্সায সন্তুট্ঠিংযেৰ নিস্সায সল্লেখংযেৰ নিস্সায ইদমত্থিতংযেৰ নিস্সায পিণ্ডপাতিকো, অযং ইমেসং পঞ্চন্নং পিণ্ডপাতিকানং অগ্গো চ সেট্ঠো চ পামোক্খো [মোক্খো (সী.)] চ উত্তমো চ পৰরো চ.
সেয্যথাপি নাম গৰা খীরং, খীরম্হা দধি, দধিম্হা নৰনীতং [নোনীতং (সী.)], নৰনীতম্হা সপ্পি, সপ্পিম্হা সপ্পিমণ্ডো, সপ্পিমণ্ডং তত্থ অগ্গমক্খাযতি; এৰমেৰং য্ৰাযং পিণ্ডপাতিকো অপ্পিচ্ছতংযেৰ নিস্সায সন্তুট্ঠিংযেৰ নিস্সায সল্লেখংযেৰ নিস্সায ইদমত্থিতংযেৰ নিস্সায পিণ্ডপাতিকো হোতি, অযং ইমেসং পঞ্চন্নং পিণ্ডপাতিকানং অগ্গো চ সেট্ঠো চ পামোক্খো চ উত্তমো চ পৰরো চ. ইমে পঞ্চ পিণ্ডপাতিকা.
২০০. তত্থ কতমে পঞ্চ খলুপচ্ছাভত্তিকা…পে… পঞ্চ একাসনিকা…পে… পঞ্চ পংসুকূলিকা…পে… পঞ্চ তেচীৰরিকা…পে… পঞ্চ আরঞ্ঞিকা…পে… পঞ্চ রুক্খমূলিকা …পে… পঞ্চ অব্ভোকাসিকা…পে… পঞ্চ নেসজ্জিকা…পে… পঞ্চ যথাসন্থতিকা…পে….
২০১. তত্থ কতমে পঞ্চ সোসানিকা? মন্দত্তা মোমূহত্তা সোসানিকো হোতি, পাপিচ্ছো ইচ্ছাপকতো সোসানিকো হোতি, উম্মাদা চিত্তৰিক্খেপা সোসানিকো হোতি, ‘‘ৰণ্ণিতং বুদ্ধেহি বুদ্ধসাৰকেহী’’তি সোসানিকো হোতি, অপি চ অপ্পিচ্ছতংযেৰ নিস্সায সন্তুট্ঠিংযেৰ নিস্সায সল্লেখংযেৰ নিস্সায ইদমত্থিতংযেৰ নিস্সায সোসানিকো হোতি. তত্র য্ৰাযং সোসানিকো অপ্পিচ্ছতংযেৰ নিস্সায সন্তুট্ঠিংযেৰ নিস্সায সল্লেখংযেৰ নিস্সায ইদমত্থিতংযেৰ নিস্সায সোসানিকো, অযং ইমেসং পঞ্চন্নং সোসানিকানং অগ্গো চ সেট্ঠো চ পামোক্খো চ উত্তমো চ পৰরো চ.
সেয্যথাপি নাম গৰা খীরং, খীরম্হা দধি, দধিম্হা নৰনীতং, নৰনীতম্হা সপ্পি, সপ্পিম্হা সপ্পিমণ্ডো, সপ্পিমণ্ডং তত্থ অগ্গমক্খাযতি; এৰমেৰং য্ৰাযং সোসানিকো অপ্পিচ্ছতংযেৰ নিস্সায সন্তুট্ঠিংযেৰ নিস্সায সল্লেখংযেৰ নিস্সায ইদমত্থিতংযেৰ নিস্সায সোসানিকো হোতি, অযং ইমেসং পঞ্চন্নং সোসানিকানং অগ্গো চ সেট্ঠো চ পামোক্খো চ উত্তমো চ পৰরো চ. ইমে পঞ্চ সোসানিকা.
পঞ্চকনিদ্দেসো.