(১৯৮) ৫. মগ্গকথা
৮৭২. পঞ্চঙ্গিকো মগ্গোতি? আমন্তা. ননু অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো ৰুত্তো ভগৰতা, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধীতি? আমন্তা. হঞ্চি অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো ৰুত্তো ভগৰতা, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি …পে… সম্মাসমাধি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পঞ্চঙ্গিকো মগ্গো’’তি.
পঞ্চঙ্গিকো মগ্গোতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা –
‘‘মগ্গানং অট্ঠঙ্গিকো সেট্ঠো, সচ্চানং চতুরো পদা;
ৰিরাগো সেট্ঠো ধম্মানং, দ্ৰিপদানঞ্চ চক্খুমা’’তি [ধ. প. ২৭৩ ধম্মপদে].
অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি অট্ঠঙ্গিকো মগ্গোতি.
৮৭৩. সম্মাৰাচা মগ্গঙ্গং, সা চ ন মগ্গোতি? আমন্তা. সম্মাদিট্ঠি মগ্গঙ্গং, সা চ ন মগ্গোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সম্মাৰাচা মগ্গঙ্গং, সা চ ন মগ্গোতি? আমন্তা. সম্মাসঙ্কপ্পো…পে… সম্মাৰাযামো…পে… সম্মাসতি…পে… সম্মাসমাধি মগ্গঙ্গং, সো চ ন মগ্গোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
সম্মাকম্মন্তো…পে… সম্মাআজীৰো মগ্গঙ্গং, সো চ ন মগ্গোতি? আমন্তা. সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি মগ্গঙ্গং, সো চ ন মগ্গোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
সম্মাদিট্ঠি মগ্গঙ্গং, সা চ মগ্গোতি? আমন্তা. সম্মাৰাচা মগ্গঙ্গং, সা চ মগ্গোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সম্মাদিট্ঠি মগ্গঙ্গং, সা চ মগ্গোতি? আমন্তা. সম্মাকম্মন্তো…পে… সম্মাআজীৰো মগ্গঙ্গং, সো চ মগ্গোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
সম্মাসঙ্কপ্পো…পে… সম্মাৰাযামো…পে… সম্মাসতি…পে… সম্মাসমাধি মগ্গঙ্গং, সো চ মগ্গোতি? আমন্তা. সম্মাৰাচা…পে… সম্মাকম্মন্তো…পে… সম্মাআজীৰো মগ্গঙ্গং, সো চ মগ্গোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৮৭৪. অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গোতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘পুব্বেৰ খো পনস্স কাযকম্মং ৰচীকম্মং আজীৰো সুপরিসুদ্ধো হোতি; এৰমস্সাযং অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো ভাৰনাপারিপূরিং গচ্ছতী’’তি [ম. নি. ৩.৪৩১]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি পঞ্চঙ্গিকো মগ্গোতি.
৮৭৫. পঞ্চঙ্গিকো মগ্গোতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘যস্মিং খো, সুভদ্দ, ধম্মৰিনযে অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো ন উপলব্ভতি, সমণোপি তত্থ ন উপলব্ভতি, দুতিযোপি তত্থ সমণো ন উপলব্ভতি, ততিযোপি তত্থ সমণো ন উপলব্ভতি, চতুত্থোপি তত্থ সমণো ন উপলব্ভতি. যস্মিঞ্চ খো, সুভদ্দ, ধম্মৰিনযে অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো উপলব্ভতি, সমণোপি তত্থ উপলব্ভতি, দুতিযোপি…পে… ততিযোপি…পে… চতুত্থোপি তত্থ সমণো উপলব্ভতি. ইমস্মিং খো, সুভদ্দ, ধম্মৰিনযে অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো উপলব্ভতি. ইধেৰ, সুভদ্দ, সমণো, ইধ দুতিযো সমণো, ইধ ততিযো সমণো, ইধ চতুত্থো সমণো. সুঞ্ঞা পরপ্পৰাদা সমণেভি অঞ্ঞেহী’’তি [দী. নি. ২.২১৪]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি অট্ঠঙ্গিকো মগ্গোতি.
মগ্গকথা নিট্ঠিতা.