২০. ৰীসতিমৰগ্গো
(১৯৪) ১. অসঞ্চিচ্চকথা
৮৫৭. অসঞ্চিচ্চ মাতরং জীৰিতা ৰোরোপেত্ৰা আনন্তরিকো হোতীতি? আমন্তা. অসঞ্চিচ্চ পাণং হন্ত্ৰা পাণাতিপাতী হোতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অসঞ্চিচ্চ মাতরং জীৰিতা ৰোরোপেত্ৰা আনন্তরিকো হোতীতি? আমন্তা. অসঞ্চিচ্চ অদিন্নং আদিযিত্ৰা…পে… মুসা ভণিত্ৰা মুসাৰাদী হোতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
অসঞ্চিচ্চ পাণং হন্ত্ৰা পাণাতিপাতী ন হোতীতি? আমন্তা. অসঞ্চিচ্চ মাতরং জীৰিতা ৰোরোপেত্ৰা আনন্তরিকো ন হোতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অসঞ্চিচ্চ অদিন্নং আদিযিত্ৰা…পে… মুসা ভণিত্ৰা মুসাৰাদী ন হোতীতি? আমন্তা. অসঞ্চিচ্চ মাতরং জীৰিতা ৰোরোপেত্ৰা আনন্তরিকো ন হোতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৮৫৮. অসঞ্চিচ্চ মাতরং জীৰিতা ৰোরোপেত্ৰা আনন্তরিকো হোতীতি? আমন্তা. ‘‘অসঞ্চিচ্চ মাতরং জীৰিতা ৰোরোপেত্ৰা আনন্তরিকো হোতী’’তি – অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? নত্থি. ‘‘সঞ্চিচ্চ মাতরং জীৰিতা ৰোরোপেত্ৰা আনন্তরিকো হোতী’’তি – অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. হঞ্চি ‘‘সঞ্চিচ্চ মাতরং জীৰিতা ৰোরোপেত্ৰা আনন্তরিকো হোতী’’তি – অত্থেৰ সুত্তন্তো, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অসঞ্চিচ্চ মাতরং জীৰিতা ৰোরোপেত্ৰা আনন্তরিকো হোতী’’তি.
৮৫৯. ন ৰত্তব্বং – ‘‘মাতুঘাতকো আনন্তরিকো’’তি? আমন্তা. ননু মাতা জীৰিতা ৰোরোপিতাতি? আমন্তা. হঞ্চি মাতা জীৰিতা ৰোরোপিতা, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘মাতুঘাতকো আনন্তরিকো’’তি.
ন ৰত্তব্বং – ‘‘পিতুঘাতকো আনন্তরিকো’’তি? আমন্তা. ননু পিতা জীৰিতা ৰোরোপিতোতি? আমন্তা. হঞ্চি পিতা জীৰিতা ৰোরোপিতো, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পিতুঘাতকো আনন্তরিকো’’তি.
ন ৰত্তব্বং – ‘‘অরহন্তঘাতকো আনন্তরিকো’’তি? আমন্তা. ননু অরহা জীৰিতা ৰোরোপিতোতি? আমন্তা. হঞ্চি অরহা জীৰিতা ৰোরোপিতো, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অরহন্তঘাতকো আনন্তরিকো’’তি.
ন ৰত্তব্বং – ‘‘রুহিরুপ্পাদকো আনন্তরিকো’’তি? আমন্তা. ননু তথাগতস্স লোহিতং উপ্পাদিতন্তি? আমন্তা. হঞ্চি তথাগতস্স লোহিতং উপ্পাদিতং, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘রুহিরুপ্পাদকো আনন্তরিকো’’তি.
৮৬০. সঙ্ঘভেদকো আনন্তরিকোতি? আমন্তা. সব্বে সঙ্ঘভেদকা আনন্তরিকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সব্বে সঙ্ঘভেদকা আনন্তরিকাতি? আমন্তা. ধম্মসঞ্ঞী সঙ্ঘভেদকো আনন্তরিকোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৮৬১. ধম্মসঞ্ঞী সঙ্ঘভেদকো আনন্তরিকোতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘অত্থুপালি, সঙ্ঘভেদকো আপাযিকো নেরযিকো কপ্পট্ঠো অতেকিচ্ছো; অত্থুপালি, সঙ্ঘভেদকো ন আপাযিকো ন নেরযিকো ন কপ্পট্ঠো ন অতেকিচ্ছো’’তি! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘ধম্মসঞ্ঞী সঙ্ঘভেদকো আনন্তরিকো’’তি.
৮৬২. ন ৰত্তব্বং – ‘‘ধম্মসঞ্ঞী সঙ্ঘভেদকো আনন্তরিকো’’তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা –
‘‘আপাযিকো নেরযিকো, কপ্পট্ঠো সঙ্ঘভেদকো;
ৰগ্গরতো অধম্মট্ঠো, যোগক্খেমা পধংসতি;
সঙ্ঘং সমগ্গং ভেত্ৰান, কপ্পং নিরযম্হি পচ্চতী’’তি [চূল়ৰ. ৩৫৪; অ. নি. ১০.৩৯; ইতিৰু. ১৮].
অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি সঙ্ঘভেদকো আনন্তরিকোতি.
অসঞ্চিচ্চকথা নিট্ঠিতা.
২০. ৰীসতিমৰগ্গো
(১৯৫) ২. ঞাণকথা
৮৬৩. নত্থি পুথুজ্জনস্স ঞাণন্তি? আমন্তা. নত্থি পুথুজ্জনস্স পঞ্ঞা পজাননা ৰিচযো পৰিচযো ধম্মৰিচযো সল্লক্খণা উপলক্খণা পচ্চুপলক্খণাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ননু অত্থি পুথুজ্জনস্স পঞ্ঞা পজাননা ৰিচযো…পে… পচ্চুপলক্খণাতি? আমন্তা. হঞ্চি অত্থি পুথুজ্জনস্স পঞ্ঞা পজাননা ৰিচযো…পে… পচ্চুপলক্খণা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘নত্থি পুথুজ্জনস্স ঞাণ’’ন্তি.
৮৬৪. নত্থি পুথুজ্জনস্স ঞাণন্তি? আমন্তা. পুথুজ্জনো পঠমং ঝানং সমাপজ্জেয্যাতি? আমন্তা. হঞ্চি পুথুজ্জনো পঠমং ঝানং সমাপজ্জেয্য, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘নত্থি পুথুজ্জনস্স ঞাণ’’ন্তি.
পুথুজ্জনো দুতিযং ঝানং…পে… ততিযং ঝানং…পে… চতুত্থং ঝানং…পে… আকাসানঞ্চাযতনং সমাপজ্জেয্য, ৰিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং সমাপজ্জেয্য, পুথুজ্জনো দানং দদেয্য …পে… চীৰরং দদেয্য, পিণ্ডপাতং দদেয্য, সেনাসনং দদেয্য, গিলানপচ্চযভেসজ্জপরিক্খারং দদেয্যাতি? আমন্তা. হঞ্চি পুথুজ্জনো গিলানপচ্চযভেসজ্জপরিক্খারং দদেয্য, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – নত্থি পুথুজ্জনস্স ঞাণ’’ন্তি.
৮৬৫. অত্থি পুথুজ্জনস্স ঞাণন্তি? আমন্তা. পুথুজ্জনো তেন ঞাণেন দুক্খং পরিজানাতি, সমুদযং পজহতি, নিরোধং সচ্ছিকরোতি, মগ্গং ভাৰেতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
ঞাণকথা নিট্ঠিতা.
২০. ৰীসতিমৰগ্গো
(১৯৬) ৩. নিরযপালকথা
৮৬৬. নত্থি নিরযেসু নিরযপালাতি? আমন্তা. নত্থি নিরযেসু কম্মকারণাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অত্থি নিরযেসু কম্মকারণাতি? আমন্তা. অত্থি নিরযেসু নিরযপালাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
অত্থি মনুস্সেসু কম্মকারণা, অত্থি চ কারণিকাতি? আমন্তা. অত্থি নিরযেসু কম্মকারণা, অত্থি চ কারণিকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অত্থি নিরযেসু কম্মকারণা, নত্থি চ কারণিকাতি? আমন্তা. অত্থি মনুস্সেসু কম্মকারণা, নত্থি চ কারণিকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৮৬৭. অত্থি নিরযেসু নিরযপালাতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা –
‘‘ন ৰেস্সভূ নোপি চ পেত্তিরাজা,
সোমো যমো ৰেস্সৰণো চ রাজা;
সকানি কম্মানি হনন্তি তত্থ, ইতো পণুন্নং [পণুণ্ণং (স্যা. ক.), পনুন্নং (সী.)] পরলোকপত্ত’’ন্তি.
অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি নত্থি নিরযেসু নিরযপালাতি.
৮৬৮. নত্থি নিরযেসু নিরযপালাতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘তমেনং, ভিক্খৰে, নিরযপালা পঞ্চৰিধবন্ধনং নাম কারণং কারেন্তি [করোন্তি (ম. নি. ৩.২৫০; অ. নি. ৩.৩৬)] – তত্তং অযোখীলং হত্থে গমেন্তি, তত্তং অযোখীলং দুতিযে হত্থে গমেন্তি, তত্তং অযোখীলং পাদে গমেন্তি, তত্তং অযোখীলং দুতিযে পাদে গমেন্তি, তত্তং অযোখীলং মজ্ঝেউরস্মিং গমেন্তি; সো তত্থ দুক্খা তিব্বা কটুকা ৰেদনা ৰেদেতি; ন চ তাৰ কালং করোতি যাৰ ন তং পাপকম্মং ব্যন্তীহোতী’’তি [ম. নি. ৩.২৫০; অ. নি. ৩.৩৬]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি অত্থি নিরযেসু নিরযপালাতি.
নত্থি নিরযেসু নিরযপালাতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘তমেনং, ভিক্খৰে, নিরযপালা সংৰেসেত্ৰা কুঠারীহি [কুধারীহি (সব্বত্থ)] তচ্ছন্তি…পে… তমেনং, ভিক্খৰে, নিরযপালা উদ্ধম্পাদং অধোসিরং ঠপেত্ৰা ৰাসীহি তচ্ছন্তি…পে… তমেনং, ভিক্খৰে, নিরযপালা রথে যোজেত্ৰা আদিত্তায পথৰিযা সম্পজ্জলিতায সজোতিভূতায [সঞ্জোতিভূতায (স্যা.)] সারেন্তিপি পচ্চাসারেন্তিপি…পে… তমেনং, ভিক্খৰে, নিরযপালা মহন্তং অঙ্গারপব্বতং আদিত্তং সম্পজ্জলিতং সজোতিভূতং আরোপেন্তিপি ওরোপেন্তিপি…পে… তমেনং, ভিক্খৰে, নিরযপালা উদ্ধম্পাদং অধোসিরং গহেত্ৰা তত্তায লোহকুম্ভিযা পক্খিপন্তি আদিত্তায সম্পজ্জলিতায সজোতিভূতায. সো তত্থ ফেণুদ্দেহকং পচ্চতি, সো তত্থ ফেণুদ্দেহকং পচ্চমানো সকিম্পি উদ্ধং গচ্ছতি, সকিম্পি অধো গচ্ছতি, সকিম্পি তিরিযং গচ্ছতি. সো তত্থ দুক্খা তিব্বা কটুকা ৰেদনা ৰেদযতি, ন চ তাৰ কালং করোতি যাৰ ন তং পাপকম্মং ব্যন্তীহোতি. তমেনং, ভিক্খৰে, নিরযপালা মহানিরযে পক্খিপন্তি! সো খো পন, ভিক্খৰে, মহানিরযো –
‘‘চতুক্কণ্ণো চতুদ্ৰারো, ৰিভত্তো ভাগসো মিতো;
অযোপাকারপরিযন্তো, অযসা পটিকুজ্জিতো.
‘‘তস্স অযোমযা ভূমি, জলিতা তেজসা যুতা;
সমন্তা যোজনসতং, ফরিত্ৰা তিট্ঠতি সব্বদা’’তি [ম. নি. ৩.২৫০; অ. নি. ৩.৩৬; পে. ৰ. ৭১].
অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি অত্থি নিরযেসু নিরযপালাতি.
নিরযপালকথা নিট্ঠিতা.
২০. ৰীসতিমৰগ্গো
(১৯৭) ৪. তিরচ্ছানকথা
৮৬৯. অত্থি দেৰেসু তিরচ্ছানগতাতি? আমন্তা. অত্থি তিরচ্ছানগতেসু দেৰাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অত্থি দেৰেসু তিরচ্ছানগতাতি? আমন্তা. দেৰলোকো তিরচ্ছানযোনীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অত্থি দেৰেসু তিরচ্ছানগতাতি? আমন্তা. অত্থি তত্থ কীটা পটঙ্গা মকসা মক্খিকা অহী ৰিচ্ছিকা সতপদী গণ্ডুপ্পাদাতি [গণ্ডুপাদাতি (স্যা. কং. পী.)]? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৮৭০. নত্থি দেৰেসু তিরচ্ছানগতাতি? আমন্তা. ননু অত্থি তত্থ এরাৰণো নাম হত্থিনাগো সহস্সযুত্তং দিব্বং যানন্তি? আমন্তা. হঞ্চি অত্থি তত্থ এরাৰণো নাম হত্থিনাগো সহস্সযুত্তং দিব্বং যানং, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অত্থি দেৰেসু তিরচ্ছানগতা’’তি.
৮৭১. অত্থি দেৰেসু তিরচ্ছানগতাতি? আমন্তা. অত্থি তত্থ হত্থিবন্ধা অস্সবন্ধা [হত্থিভণ্ডা অস্সভণ্ডা (?)] যাৰসিকা কারণিকা ভত্তকারকাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. তেন হি নত্থি দেৰেসু তিরচ্ছানগতাতি.
তিরচ্ছানকথা নিট্ঠিতা.
২০. ৰীসতিমৰগ্গো
(১৯৮) ৫. মগ্গকথা
৮৭২. পঞ্চঙ্গিকো মগ্গোতি? আমন্তা. ননু অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো ৰুত্তো ভগৰতা, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধীতি? আমন্তা. হঞ্চি অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো ৰুত্তো ভগৰতা, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি …পে… সম্মাসমাধি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পঞ্চঙ্গিকো মগ্গো’’তি.
পঞ্চঙ্গিকো মগ্গোতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা –
‘‘মগ্গানং অট্ঠঙ্গিকো সেট্ঠো, সচ্চানং চতুরো পদা;
ৰিরাগো সেট্ঠো ধম্মানং, দ্ৰিপদানঞ্চ চক্খুমা’’তি [ধ. প. ২৭৩ ধম্মপদে].
অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি অট্ঠঙ্গিকো মগ্গোতি.
৮৭৩. সম্মাৰাচা মগ্গঙ্গং, সা চ ন মগ্গোতি? আমন্তা. সম্মাদিট্ঠি মগ্গঙ্গং, সা চ ন মগ্গোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সম্মাৰাচা মগ্গঙ্গং, সা চ ন মগ্গোতি? আমন্তা. সম্মাসঙ্কপ্পো…পে… সম্মাৰাযামো…পে… সম্মাসতি…পে… সম্মাসমাধি মগ্গঙ্গং, সো চ ন মগ্গোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
সম্মাকম্মন্তো…পে… সম্মাআজীৰো মগ্গঙ্গং, সো চ ন মগ্গোতি? আমন্তা. সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি মগ্গঙ্গং, সো চ ন মগ্গোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
সম্মাদিট্ঠি মগ্গঙ্গং, সা চ মগ্গোতি? আমন্তা. সম্মাৰাচা মগ্গঙ্গং, সা চ মগ্গোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সম্মাদিট্ঠি মগ্গঙ্গং, সা চ মগ্গোতি? আমন্তা. সম্মাকম্মন্তো…পে… সম্মাআজীৰো মগ্গঙ্গং, সো চ মগ্গোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
সম্মাসঙ্কপ্পো…পে… সম্মাৰাযামো…পে… সম্মাসতি…পে… সম্মাসমাধি মগ্গঙ্গং, সো চ মগ্গোতি? আমন্তা. সম্মাৰাচা…পে… সম্মাকম্মন্তো…পে… সম্মাআজীৰো মগ্গঙ্গং, সো চ মগ্গোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৮৭৪. অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গোতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘পুব্বেৰ খো পনস্স কাযকম্মং ৰচীকম্মং আজীৰো সুপরিসুদ্ধো হোতি; এৰমস্সাযং অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো ভাৰনাপারিপূরিং গচ্ছতী’’তি [ম. নি. ৩.৪৩১]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি পঞ্চঙ্গিকো মগ্গোতি.
৮৭৫. পঞ্চঙ্গিকো মগ্গোতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘যস্মিং খো, সুভদ্দ, ধম্মৰিনযে অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো ন উপলব্ভতি, সমণোপি তত্থ ন উপলব্ভতি, দুতিযোপি তত্থ সমণো ন উপলব্ভতি, ততিযোপি তত্থ সমণো ন উপলব্ভতি, চতুত্থোপি তত্থ সমণো ন উপলব্ভতি. যস্মিঞ্চ খো, সুভদ্দ, ধম্মৰিনযে অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো উপলব্ভতি, সমণোপি তত্থ উপলব্ভতি, দুতিযোপি…পে… ততিযোপি…পে… চতুত্থোপি তত্থ সমণো উপলব্ভতি. ইমস্মিং খো, সুভদ্দ, ধম্মৰিনযে অরিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো উপলব্ভতি. ইধেৰ, সুভদ্দ, সমণো, ইধ দুতিযো সমণো, ইধ ততিযো সমণো, ইধ চতুত্থো সমণো. সুঞ্ঞা পরপ্পৰাদা সমণেভি অঞ্ঞেহী’’তি [দী. নি. ২.২১৪]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি অট্ঠঙ্গিকো মগ্গোতি.
মগ্গকথা নিট্ঠিতা.
২০. ৰীসতিমৰগ্গো
(১৯৯) ৬. ঞাণকথা
৮৭৬. দ্ৰাদসৰত্থুকং ঞাণং লোকুত্তরন্তি? আমন্তা. দ্ৰাদস লোকুত্তরঞাণানীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… দ্ৰাদস লোকুত্তরঞাণানীতি? আমন্তা. দ্ৰাদস সোতাপত্তিমগ্গাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… দ্ৰাদস সোতাপত্তিমগ্গাতি? আমন্তা. দ্ৰাদস সোতাপত্তিফলানীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… দ্ৰাদস সকদাগামিমগ্গা…পে… অনাগামিমগ্গা…পে… অরহত্তমগ্গাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… দ্ৰাদস অরহত্তমগ্গাতি? আমন্তা. দ্ৰাদস অরহত্তফলানীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৮৭৭. ন ৰত্তব্বং – ‘‘দ্ৰাদসৰত্থুকং ঞাণং লোকুত্তর’’ন্তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘ইদং দুক্খং অরিযসচ্চ’’ন্তি মে, ভিক্খৰে, পুব্বে অননুস্সুতেসু ধম্মেসু চক্খুং উদপাদি, ঞাণং উদপাদি, পঞ্ঞা উদপাদি, ৰিজ্জা উদপাদি, আলোকো উদপাদি. ‘তং খো পনিদং দুক্খং অরিযসচ্চং পরিঞ্ঞেয্য’ন্তি মে, ভিক্খৰে…পে… পরিঞ্ঞাতন্তি মে, ভিক্খৰে…পে… ‘ইদং দুক্খসমুদযং [দুক্খসমুদযো (স্যা. কং. পী.)] অরিযসচ্চ’ন্তি মে, ভিক্খৰে…পে… ‘তং খো পনিদং দুক্খসমুদযং অরিযসচ্চং পহাতব্ব’ন্তি মে, ভিক্খৰে…পে… পহীনন্তি মে, ভিক্খৰে…পে… ‘ইদং দুক্খনিরোধং [দুক্খনিরোধা (স্যা. কং. পী.)] অরিযসচ্চ’ন্তি মে, ভিক্খৰে…পে… ‘তং খো পনিদং দুক্খনিরোধং অরিযসচ্চং সচ্ছিকাতব্ব’ন্তি মে, ভিক্খৰে…পে… সচ্ছিকতন্তি মে, ভিক্খৰে…পে… ‘ইদং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা অরিযসচ্চ’ন্তি মে, ভিক্খৰে…পে… ‘তং খো পনিদং দুক্খনিরোধগামিনী পটিপদা অরিযসচ্চং ভাৰেতব্ব’ন্তি মে, ভিক্খৰে…পে… ভাৰিতন্তি মে, ভিক্খৰে, পুব্বে অননুস্সুতেসু ধম্মেসু চক্খুং উদপাদি…পে… আলোকো উদপাদী’’তি [মহাৰ. ১৫; সং. নি. ৫.১০৮১; পটি. ম. ২.৩০]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি দ্ৰাদসৰত্থুকং ঞাণং লোকুত্তরন্তি.
ঞাণকথা নিট্ঠিতা.
ৰীসতিমৰগ্গো.
তস্সুদ্দানং –
মাতুঘাতকো আনন্তরিকো পিতুঘাতকো আনন্তরিকো অরহন্তঘাতকো আনন্তরিকো রুহিরুপ্পাদকো আনন্তরিকো সঙ্ঘভেদকো আনন্তরিকো, নত্থি পুথুজ্জনস্স ঞাণং, নত্থি নিরযেসু নিরযপালা, অত্থি দেৰেসু তিরচ্ছানগতা, পঞ্চঙ্গিকো মগ্গো, দ্ৰাদসৰত্থুকং ঞাণং লোকুত্তরন্তি.
চতুত্থো পণ্ণাসকো.
তস্সুদ্দানং –
নিগ্গহো, পুঞ্ঞসঞ্চযো, অট্ঠাসি, অতীতেন চ মাতুঘাতকো.