৭. সত্তমৰগ্গো

(৬৬) ৪. দানকথা

৪৭৮. চেতসিকো ধম্মো দানন্তি? আমন্তা. লব্ভা চেতসিকো ধম্মো পরেসং দাতুন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে …পে… লব্ভা চেতসিকো ধম্মো পরেসং দাতুন্তি? আমন্তা. লব্ভা ফস্সো পরেসং দাতুন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে …পে… লব্ভা ৰেদনা…পে… সঞ্ঞা… চেতনা… সদ্ধা… ৰীরিযং… সতি… সমাধি… পঞ্ঞা পরেসং দাতুন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৪৭৯. ন ৰত্তব্বং – চেতসিকো ধম্মো দানন্তি? আমন্তা. দানং অনিট্ঠফলং অকন্তফলং অমনুঞ্ঞফলং সেচনকফলং দুক্খুদ্রযং দুক্খৰিপাকন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ননু দানং ইট্ঠফলং কন্তফলং মনুঞ্ঞফলং অসেচনকফলং সুখুদ্রযং সুখৰিপাকন্তি? আমন্তা. হঞ্চি দানং ইট্ঠফলং কন্তফলং মনুঞ্ঞফলং অসেচনকফলং সুখুদ্রযং সুখৰিপাকং, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘চেতসিকো ধম্মো দান’’ন্তি.

দানং ইট্ঠফলং ৰুত্তং ভগৰতা, চীৰরং দানন্তি [উপরি ৰুচ্চমানায পরৰাদীপুচ্ছায সদিসা, অট্ঠকথা ওলোকেতব্বা]? আমন্তা. চীৰরং ইট্ঠফলং কন্তফলং মনুঞ্ঞফলং অসেচনকফলং সুখুদ্রযং সুখৰিপাকন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… দানং ইট্ঠফলং ৰুত্তং ভগৰতা, পিণ্ডপাতো সেনাসনং গিলানপচ্চযভেসজ্জপরিক্খারো দানন্তি? আমন্তা. গিলানপচ্চযভেসজ্জপরিক্খারো ইট্ঠফলো কন্তফলো মনুঞ্ঞফলো অসেচনকফলো সুখুদ্রযো সুখৰিপাকোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৪৮০. ন ৰত্তব্বং – ‘‘চেতসিকো ধম্মো দান’’ন্তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা –

‘‘সদ্ধা হিরিযং কুসলঞ্চ দানং,

ধম্মা এতে সপ্পুরিসানুযাতা;

এতঞ্হি মগ্গং দিৰিযং ৰদন্তি,

এতেন হি গচ্ছতি দেৰলোক’’ন্তি [অ. নি. ৮.৩২].

অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি চেতসিকো ধম্মো দানন্তি.

ন ৰত্তব্বং – ‘‘চেতসিকো ধম্মো দান’’ন্তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৰে, দানানি মহাদানানি অগ্গঞ্ঞানি রত্তঞ্ঞানি ৰংসঞ্ঞানি পোরাণানি অসঙ্কিণ্ণানি অসঙ্কিণ্ণপুব্বানি, ন সঙ্কিযন্তি ন সঙ্কিযিস্সন্তি, অপ্পটিকুট্ঠানি সমণেহি ব্রাহ্মণেহি ৰিঞ্ঞূহি! কতমানি পঞ্চ? ইধ, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকো পাণাতিপাতং পহায পাণাতিপাতা পটিৰিরতো হোতি. পাণাতিপাতা পটিৰিরতো, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকো অপরিমাণানং সত্তানং অভযং দেতি অৰেরং দেতি অব্যাবজ্ঝং [অব্যাপজ্ঝং (স্যা. ক.)] দেতি. অপরিমাণানং সত্তানং অভযং দত্ৰা অৰেরং দত্ৰা অব্যাবজ্ঝং দত্ৰা অপরিমাণস্স অভযস্স অৰেরস্স অব্যাবজ্ঝস্স ভাগী হোতি. ইদং, ভিক্খৰে, পঠমং দানং মহাদানং অগ্গঞ্ঞং রত্তঞ্ঞং ৰংসঞ্ঞং পোরাণং অসঙ্কিণ্ণং অসঙ্কিণ্ণপুব্বং, ন সঙ্কিযতি ন সঙ্কিযিস্সতি, অপ্পটিকুট্ঠং সমণেহি ব্রাহ্মণেহি ৰিঞ্ঞূহি. পুন চপরং, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকো অদিন্নাদানং পহায…পে… কামেসুমিচ্ছাচারং পহায…পে… মুসাৰাদং পহায…পে… সুরামেরযমজ্জপমাদট্ঠানং পহায সুরামেরযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৰিরতো হোতি. সুরামেরযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৰিরতো, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকো অপরিমাণানং সত্তানং অভযং দেতি অৰেরং দেতি অব্যাবজ্ঝং দেতি. অপরিমাণানং সত্তানং অভযং দত্ৰা অৰেরং দত্ৰা অব্যাবজ্ঝং দত্ৰা অপরিমাণস্স অভযস্স অৰেরস্স অব্যাবজ্ঝস্স ভাগী হোতি. ইদং, ভিক্খৰে, পঞ্চমং দানং মহাদানং অগ্গঞ্ঞং রত্তঞ্ঞং ৰংসঞ্ঞং পোরাণং অসঙ্কিণ্ণং অসঙ্কিণ্ণপুব্বং, ন সঙ্কিযতি ন সঙ্কিযিস্সতি, অপ্পটিকুট্ঠং সমণেহি ব্রাহ্মণেহি ৰিঞ্ঞূহি. ইমানি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ দানানি মহাদানানি অগ্গঞ্ঞানি রত্তঞ্ঞানি ৰংসঞ্ঞানি পোরাণানি অসঙ্কিণ্ণানি অসঙ্কিণ্ণপুব্বানি, ন সঙ্কিযন্তি ন সঙ্কিযিস্সন্তি, অপ্পটিকুট্ঠানি সমণেহি ব্রাহ্মণেহি ৰিঞ্ঞূহী’’তি [অ. নি. ৮.৩৯]. অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি চেতসিকো ধম্মো দানন্তি.

৪৮১. ন ৰত্তব্বং – ‘‘দেয্যধম্মো দান’’ন্তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘ইধেকচ্চো অন্নং দেতি, পানং দেতি, ৰত্থং দেতি, যানং দেতি, মালং দেতি, গন্ধং দেতি, ৰিলেপনং দেতি, সেয্যং দেতি, আৰসথং দেতি, পদীপেয্যং দেতী’’তি [সং. নি. ৩.৩৬২-৩৯১ থোকং ৰিসদিসং]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি দেয্যধম্মো দানন্তি.

৪৮২. দেয্যধম্মো দানন্তি? আমন্তা. দেয্যধম্মো ইট্ঠফলো কন্তফলো মনুঞ্ঞফলো অসেচনকফলো সুখুদ্রযো সুখৰিপাকোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… দানং ইট্ঠফলং ৰুত্তং ভগৰতা, চীৰরং দানন্তি? আমন্তা. চীৰরং ইট্ঠফলং কন্তফলং মনুঞ্ঞফলং অসেচনকফলং সুখুদ্রযং সুখৰিপাকন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… দানং ইট্ঠফলং ৰুত্তং ভগৰতা, পিণ্ডপাতো দানং… সেনাসনং দানং… গিলানপচ্চযভেসজ্জপরিক্খারো দানন্তি? আমন্তা. গিলানপচ্চযভেসজ্জপরিক্খারো ইট্ঠফলো কন্তফলো মনুঞ্ঞফলো অসেচনকফলো সুখুদ্রযো সুখৰিপাকোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… তেন হি ন ৰত্তব্বং – ‘‘দেয্যধম্মো দান’’ন্তি.

দানকথা নিট্ঠিতা.