(৬৫) ৩. চেতসিককথা

৪৭৫. নত্থি চেতসিকো ধম্মোতি? আমন্তা. ননু অত্থি কেচি ধম্মা চিত্তেন সহগতা সহজাতা সংসট্ঠা সম্পযুত্তা একুপ্পাদা একনিরোধা একৰত্থুকা একারম্মণাতি? আমন্তা. হঞ্চি অত্থি কেচি ধম্মা চিত্তেন সহগতা সহজাতা সংসট্ঠা সম্পযুত্তা একুপ্পাদা একনিরোধা একৰত্থুকা একারম্মণা, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘নত্থি চেতসিকো ধম্মো’’তি.

ফস্সো চিত্তেন সহজাতোতি? আমন্তা. হঞ্চি ফস্সো চিত্তেন সহজাতো, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘ফস্সো চেতসিকো’’তি. ৰেদনা…পে… সঞ্ঞা… চেতনা… সদ্ধা… ৰীরিযং… সতি… সমাধি… পঞ্ঞা… রাগো… দোসো… মোহো…পে… অনোত্তপ্পং চিত্তেন সহজাতন্তি? আমন্তা. হঞ্চি অনোত্তপ্পং চিত্তেন সহজাতং, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অনোত্তপ্পং চেতসিক’’ন্তি.

৪৭৬. চিত্তেন সহজাতাতি কত্ৰা চেতসিকাতি? আমন্তা. ফস্সেন সহজাতাতি কত্ৰা ফস্সসিকাতি [ফস্সিকাতি (পী. অট্ঠ.)]? আমন্তা. চিত্তেন সহজাতাতি কত্ৰা চেতসিকাতি? আমন্তা. ৰেদনায… সঞ্ঞায… চেতনায… সদ্ধায… ৰীরিযেন… সতিযা… সমাধিনা… পঞ্ঞায… রাগেন… দোসেন… মোহেন…পে… অনোত্তপ্পেন সহজাতাতি কত্ৰা অনোত্তপ্পাসিকাতি [অনোত্তপ্পিকাতি (?)]? আমন্তা.

৪৭৭. নত্থি চেতসিকো ধম্মোতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা –

‘‘চিত্তঞ্হিদং চেতসিকা চ ধম্মা,

অনত্ততো সংৰিদিতস্স হোন্তি;

হীনপ্পণীতং তদুভযে ৰিদিত্ৰা,

সম্মদ্দসো ৰেদি পলোকধম্ম’’ন্তি.

অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি অত্থি চেতসিকো ধম্মোতি.

নত্থি চেতসিকো ধম্মোতি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘ইধ, কেৰট্ট, ভিক্খু পরসত্তানং পরপুগ্গলানং চিত্তম্পি আদিসতি চেতসিকম্পি আদিসতি ৰিতক্কিতম্পি আদিসতি ৰিচারিতম্পি আদিসতি – ‘এৰম্পি তে মনো, ইত্থম্পি তে মনো, ইতিপি তে চিত্ত’’’ন্তি [দী. নি. ১.৪৮৫]. অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি অত্থি চেতসিকো ধম্মোতি.

চেতসিককথা নিট্ঠিতা.