১১. গতিঅনুযোগো

৬৯. পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? আমন্তা. সো পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে …পে….

৭০. পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? আমন্তা. অঞ্ঞো পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৭১. পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? আমন্তা. সো চ অঞ্ঞো চ সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৭২. পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? আমন্তা. নেৰ সো সন্ধাৰতি, ন অঞ্ঞো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৭৩. পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? আমন্তা. সো পুগ্গলো সন্ধাৰতি, অঞ্ঞো পুগ্গলো সন্ধাৰতি, সো চ অঞ্ঞো চ সন্ধাৰতি, নেৰ সো সন্ধাৰতি ন অঞ্ঞো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৭৪. ন ৰত্তব্বং – ‘‘পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোক’’ন্তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা –

‘‘স সত্তক্খত্তুপরমং, সন্ধাৰিত্ৰান পুগ্গলো;

দুক্খস্সন্তকরো হোতি, সব্বসংযোজনক্খযা’’তি [সং. নি. ২.১৩৩; ইতিৰু. ২৪ ইতিৰুত্তকেপি].

অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি.

৭৫. ন ৰত্তব্বং – ‘‘পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোক’’ন্তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘অনমতগ্গোযং [অনমতগ্গাযং (ক.)], ভিক্খৰে, সংসারো. পুব্বকোটি ন পঞ্ঞাযতি, অৰিজ্জানীৰরণানং সত্তানং তণ্হাসংযোজনানং সন্ধাৰতং সংসরত’’ন্তি [সং. নি. ২.১২৪]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি.

৭৬. পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? আমন্তা. স্ৰেৰ পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৭৭. স্ৰেৰ পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? আমন্তা. অত্থি কোচি মনুস্সো হুত্ৰা দেৰো হোতীতি? আমন্তা. স্ৰেৰ মনুস্সো সো দেৰোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৭৮. স্ৰেৰ মনুস্সো সো দেৰোতি? আমন্তা. মনুস্সো হুত্ৰা দেৰো হোতি, দেৰো হুত্ৰা মনুস্সো হোতি, মনুস্সভূতো অঞ্ঞো, দেৰো অঞ্ঞো, মনুস্সভূতো স্ৰেৰাযং সন্ধাৰতীতি মিচ্ছা…পে….

সচে হি সন্ধাৰতি স্ৰেৰ পুগ্গলো ইতো চুতো পরং লোকং অনঞ্ঞো, হেৰং মরণং ন হেহিতি, পাণাতিপাতোপি নুপলব্ভতি. কম্মং অত্থি, কম্মৰিপাকো অত্থি, কতানং কম্মানং ৰিপাকো অত্থি, কুসলাকুসলে ৰিপচ্চমানে স্ৰেৰাযং সন্ধাৰতীতি মিচ্ছা.

৭৯. স্ৰেৰ পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? আমন্তা. অত্থি কোচি মনুস্সো হুত্ৰা যক্খো হোতি, পেতো হোতি, নেরযিকো হোতি, তিরচ্ছানগতো হোতি, ওট্ঠো হোতি, গোণো হোতি, গদ্রভো হোতি, সূকরো হোতি, মহিংসো [মহিসো (সী. স্যা. কং. পী.)] হোতীতি? আমন্তা. স্ৰেৰ মনুস্সো সো মহিংসোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৮০. স্ৰেৰ মনুস্সো সো মহিংসোতি? আমন্তা. মনুস্সো হুত্ৰা মহিংসো হোতি, মহিংসো হুত্ৰা মনুস্সো হোতি, মনুস্সভূতো অঞ্ঞো, মহিংসো অঞ্ঞো, মনুস্সভূতো স্ৰেৰাযং সন্ধাৰতীতি মিচ্ছা…পে….

সচে হি সন্ধাৰতি স্ৰেৰ পুগ্গলো ইতো চুতো পরং লোকং অনঞ্ঞো, হেৰং মরণং ন হেহিতি, পাণাতিপাতোপি নুপলব্ভতি. কম্মং অত্থি, কম্মৰিপাকো অত্থি, কতানং কম্মানং ৰিপাকো অত্থি, কুসলাকুসলে ৰিপচ্চমানে স্ৰেৰাযং সন্ধাৰতীতি মিচ্ছা.

৮১. স্ৰেৰ পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? আমন্তা. অত্থি কোচি খত্তিযো হুত্ৰা ব্রাহ্মণো হোতীতি? আমন্তা. স্ৰেৰ খত্তিযো সো ব্রাহ্মণোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৮২. অত্থি কোচি খত্তিযো হুত্ৰা ৰেস্সো হোতি, সুদ্দো হোতীতি? আমন্তা. স্ৰেৰ খত্তিযো সো সুদ্দোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৮৩. অত্থি কোচি ব্রাহ্মণো হুত্ৰা ৰেস্সো হোতি, সুদ্দো হোতি, খত্তিযো হোতীতি? আমন্তা. স্ৰেৰ ব্রাহ্মণো সো খত্তিযোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৮৪. অত্থি কোচি ৰেস্সো হুত্ৰা সুদ্দো হোতি, খত্তিযো হোতি, ব্রাহ্মণো হোতীতি? আমন্তা. স্ৰেৰ ৰেস্সো সো ব্রাহ্মণোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৮৫. অত্থি কোচি সুদ্দো হুত্ৰা খত্তিযো হোতি, ব্রাহ্মণো হোতি, ৰেস্সো হোতীতি? আমন্তা. স্ৰেৰ সুদ্দো সো ৰেস্সোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৮৬. স্ৰেৰ পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? আমন্তা. হত্থচ্ছিন্নো হত্থচ্ছিন্নোৰ হোতি, পাদচ্ছিন্নো পাদচ্ছিন্নোৰ হোতি, হত্থপাদচ্ছিন্নো হত্থপাদচ্ছিন্নোৰ হোতি, কণ্ণচ্ছিন্নো… নাসচ্ছিন্নো… কণ্ণনাসচ্ছিন্নো… অঙ্গুলিচ্ছিন্নো… অল়চ্ছিন্নো… কণ্ডরচ্ছিন্নো… কুণিহত্থকো… ফণহত্থকো… কুট্ঠিযো… গণ্ডিযো… কিলাসিযো… সোসিযো… অপমারিযো… ওট্ঠো… গোণো… গদ্রভো… সূকরো… মহিংসো মহিংসোৰ হোতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৮৭. ন ৰত্তব্বং – ‘‘স্ৰেৰ পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোক’’ন্তি? আমন্তা. ননু সোতাপন্নো পুগ্গলো মনুস্সলোকা চুতো দেৰলোকং উপপন্নো তত্থপি সোতাপন্নোৰ হোতীতি? আমন্তা.

হঞ্চি সোতাপন্নো পুগ্গলো মনুস্সলোকা চুতো দেৰলোকং উপপন্নো তত্থপি সোতাপন্নোৰ হোতি, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘স্ৰেৰ পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোক’’ন্তি.

৮৮. সোতাপন্নো পুগ্গলো মনুস্সলোকা চুতো দেৰলোকং উপপন্নো তত্থপি সোতাপন্নোৰ হোতীতি কত্ৰা তেন চ কারণেন স্ৰেৰ পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? আমন্তা. সোতাপন্নো পুগ্গলো মনুস্সলোকা চুতো দেৰলোকং উপপন্নো তত্থপি মনুস্সো হোতীতি কত্ৰা? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৮৯. স্ৰেৰ পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? আমন্তা. অনঞ্ঞো অৰিগতো সন্ধাৰতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৯০. অনঞ্ঞো অৰিগতো সন্ধাৰতীতি? আমন্তা. হত্থচ্ছিন্নো হত্থচ্ছিন্নোৰ হোতি, পাদচ্ছিন্নো পাদচ্ছিন্নোৰ হোতি, হত্থপাদচ্ছিন্নো হত্থপাদচ্ছিন্নোৰ হোতি, কণ্ণচ্ছিন্নো… নাসচ্ছিন্নো… কণ্ণনাসচ্ছিন্নো… অঙ্গুলিচ্ছিন্নো… অল়চ্ছিন্নো… কণ্ডরচ্ছিন্নো… কুণিহত্থকো… ফণহত্থকো… কুট্ঠিযো… গণ্ডিযো… কিলাসিযো… সোসিযো… অপমারিযো… ওট্ঠো… গোণো… গদ্রভো… সূকরো… মহিংসো মহিংসোৰ হোতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৯১. স্ৰেৰ পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? আমন্তা. সরূপো সন্ধাৰতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সরূপো সন্ধাৰতীতি? আমন্তা. তং জীৰং তং সরীরন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

সৰেদনো…পে… সসঞ্ঞো…পে… সসঙ্খারো…পে… সৰিঞ্ঞাণো সন্ধাৰতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সৰিঞ্ঞাণো সন্ধাৰতীতি? আমন্তা. তং জীৰং তং সরীরন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৯২. স্ৰেৰ পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? আমন্তা. অরূপো সন্ধাৰতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অরূপো সন্ধাৰতীতি? আমন্তা. অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীরন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

অৰেদনো…পে… অসঞ্ঞো…পে… অসঙ্খারো…পে… অৰিঞ্ঞাণো সন্ধাৰতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অৰিঞ্ঞাণো সন্ধাৰতীতি? আমন্তা. অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীরন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৯৩. স্ৰেৰ পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? আমন্তা. রূপং সন্ধাৰতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… রূপং সন্ধাৰতীতি? আমন্তা. তং জীৰং তং সরীরন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

ৰেদনা …পে… সঞ্ঞা…পে… সঙ্খারা…পে… ৰিঞ্ঞাণং সন্ধাৰতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ৰিঞ্ঞাণং সন্ধাৰতীতি? আমন্তা. তং জীৰং তং সরীরন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

৯৪. স্ৰেৰ পুগ্গলো সন্ধাৰতি অস্মা লোকা পরং লোকং, পরস্মা লোকা ইমং লোকন্তি? আমন্তা. রূপং ন সন্ধাৰতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… রূপং ন সন্ধাৰতীতি? আমন্তা. অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীরন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….

ৰেদনা …পে… সঞ্ঞা…পে… সঙ্খারা…পে… ৰিঞ্ঞাণং ন সন্ধাৰতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… ৰিঞ্ঞাণং ন সন্ধাৰতীতি? আমন্তা. অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীরন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. (সংখিত্তং).

খন্ধেসু ভিজ্জমানেসু, সো চে ভিজ্জতি পুগ্গলো;

উচ্ছেদা ভৰতি দিট্ঠি, যা বুদ্ধেন ৰিৰজ্জিতা.

খন্ধেসু ভিজ্জমানেসু, নো চে ভিজ্জতি পুগ্গলো;

পুগ্গলো সস্সতো হোতি, নিব্বানেন সমসমোতি.

গতিঅনুযোগো.