১. পুগ্গলকথা

১. সুদ্ধসচ্চিকট্ঠো

১. অনুলোমপচ্চনীকং

১. [ইমিনা লক্খণেন সকৰাদীপুচ্ছা দস্সিতা] পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি [সচ্চিকট্ঠপরমট্ঠেনাতি (স্যা. পী. ক. সী.)]? আমন্তা. যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি, নো চ ৰত রে [নো ৰত রে (স্যা. পী.)] ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা.

অনুলোমপঞ্চকং.

২. [ইমিনা লক্খণেন পরৰাদীপুচ্ছা দস্সিতা] পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি পটিকম্মং. হঞ্চি পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা.

পটিকম্মচতুক্কং.

৩. ত্ৰং চে পন মঞ্ঞসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’তি, তেন তৰ [ত্ৰং (স্যা.) টীকা ওলোকেতব্বা] তত্থ হেতায পটিঞ্ঞায হেৰং পটিজানন্তং [টীকা ওলোকেতব্বা] হেৰং নিগ্গহেতব্বে. অথ তং নিগ্গণ্হাম. সুনিগ্গহিতো চ [সুনিগ্গহিতোৰ (স্যা.)] হোসি.

হঞ্চি পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি ইদং তে মিচ্ছা.

নিগ্গহচতুক্কং.

৪. এসে চে দুন্নিগ্গহিতে হেৰমেৰং [হেৰমেৰ (স্যা.)] তত্থ দক্খ. ৰত্তব্বে খো – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. নো চ মযং তযা তত্থ হেতায পটিঞ্ঞায হেৰং পটিজানন্তা হেৰং নিগ্গহেতব্বা. অথ মং নিগ্গণ্হাসি. দুন্নিগ্গহিতা চ [দুন্নিগ্গহিতাৰ (স্যা.)] হোম.

হঞ্চি পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি ইদং তে মিচ্ছা.

উপনযনচতুক্কং.

৫. ন হেৰং নিগ্গহেতব্বে. তেন হি যং নিগ্গণ্হাসি – ‘‘হঞ্চি পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, নো চ ৰত্তব্বে – যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি ইদং তে মিচ্ছা. তেন হি যে কতে নিগ্গহে সে নিগ্গহে দুক্কটে. সুকতে পটিকম্মে. সুকতা পটিপাদনাতি.

নিগ্গমনচতুক্কং.

পঠমো নিগ্গহো.

১. সুদ্ধসচ্চিকট্ঠো

২. পচ্চনীকানুলোমং

৬. পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা.

পচ্চনীকপঞ্চকং.

৭. পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি পটিকম্মং. হঞ্চি পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা.

পটিকম্মচতুক্কং.

৮. ত্ৰং চে পন মঞ্ঞসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন’, নো চ ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি, তেন তৰ তত্থ হেতায পটিঞ্ঞায হেৰং পটিজানন্তং হেৰং নিগ্গহেতব্বে. অথ তং নিগ্গণ্হাম. সুনিগ্গহিতো চ হোসি.

হঞ্চি পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি ইদং তে মিচ্ছা.

৯. এসে চে দুন্নিগ্গহিতে হেৰমেৰং তত্থ দক্খ. ৰত্তব্বে খো – ‘‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. নো চ মযং তযা তত্থ হেতায পটিঞ্ঞায হেৰং পটিজানন্তা হেৰং নিগ্গহেতব্বা. অথ মং নিগ্গণ্হাসি. দুন্নিগ্গহিতা চ হোম.

হঞ্চি পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি ইদং তে মিচ্ছা.

উপনযনচতুক্কং.

১০. ন হেৰং নিগ্গহেতব্বে. তেন হি যং নিগ্গণ্হাসি – ‘‘হঞ্চি পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘ৰত্তব্বে খো – পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, নো চ ৰত্তব্বে – যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘যো সচ্চিকট্ঠো পরমত্থো, ততো সো পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি ইদং তে মিচ্ছা. তেন হি যে কতে নিগ্গহে সে নিগ্গহে দুক্কটে. সুকতে পটিকম্মে. সুকতা পটিপাদনাতি.

নিগ্গমনচতুক্কং.

দুতিযো নিগ্গহো.

২. (ক) ওকাসসচ্চিকট্ঠো

১. অনুলোমপচ্চনীকং

১১. পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. সব্বত্থ পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সব্বত্থ পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘সব্বত্থ পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘সব্বত্থ পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘সব্বত্থ পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা…পে….

ততিযো নিগ্গহো.

৩. (ক) কালসচ্চিকট্ঠো

১. অনুলোমপচ্চনীকং

১২. পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. সব্বদা পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সব্বদা পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘সব্বদা পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘সব্বদা পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘সব্বদা পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা…পে….

চতুত্থো নিগ্গহো.

৪. (ক) অৰযৰসচ্চিকট্ঠো

১. অনুলোমপচ্চনীকং

১৩. পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. সব্বেসু পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সব্বেসু পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘সব্বেসু পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘সব্বেসু পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘সব্বেসু পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা…পে….

পঞ্চমো নিগ্গহো.

২. (খ) ওকাসসচ্চিকট্ঠো

২. পচ্চনীকানুলোমং

১৪. পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. সব্বত্থ পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সব্বত্থ পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘সব্বত্থ পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘সব্বত্থ পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘সব্বত্থ পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা…পে….

ছট্ঠো নিগ্গহো.

৩. (খ) কালসচ্চিকট্ঠো

২. পচ্চনীকানুলোমং

১৫. পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. সব্বদা পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সব্বদা পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘সব্বদা পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘সব্বদা পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘সব্বদা পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা…পে….

সত্তমো নিগ্গহো.

৪. (খ) অৰযৰসচ্চিকট্ঠো

২. পচ্চনীকানুলোমং

১৬. পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. সব্বেসু পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘সব্বেসু পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘সব্বেসু পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘সব্বেসু পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন’, নো চ ৰত্তব্বে – ‘সব্বেসু পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’’তি মিচ্ছা…পে….

অট্ঠকনিগ্গহো.

৫. সুদ্ধিকসংসন্দনং

১৭. পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন’, নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা…পে….

১৮. পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰেদনা চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে… সঞ্ঞা চ উপলব্ভতি…পে… সঙ্খারা চ উপলব্ভন্তি…পে… ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং অঞ্ঞো পুগ্গলোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা…পে….

১৯. পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, চক্খাযতনঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে… সোতাযতনঞ্চ উপলব্ভতি… ঘানাযতনঞ্চ উপলব্ভতি… জিৰ্হাযতনঞ্চ উপলব্ভতি… কাযাযতনঞ্চ উপলব্ভতি… রূপাযতনঞ্চ উপলব্ভতি… সদ্দাযতনঞ্চ উপলব্ভতি… গন্ধাযতনঞ্চ উপলব্ভতি… রসাযতনঞ্চ উপলব্ভতি… ফোট্ঠব্বাযতনঞ্চ উপলব্ভতি… মনাযতনঞ্চ উপলব্ভতি… ধম্মাযতনঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে….

২০. চক্খুধাতু চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে… সোতধাতু চ উপলব্ভতি… ঘানধাতু চ উপলব্ভতি… জিৰ্হাধাতু চ উপলব্ভতি… কাযধাতু চ উপলব্ভতি… রূপধাতু চ উপলব্ভতি… সদ্দধাতু চ উপলব্ভতি… গন্ধধাতু চ উপলব্ভতি… রসধাতু চ উপলব্ভতি… ফোট্ঠব্বধাতু চ উপলব্ভতি… চক্খুৰিঞ্ঞাণধাতু চ উপলব্ভতি… সোতৰিঞ্ঞাণধাতু চ উপলব্ভতি… ঘানৰিঞ্ঞাণধাতু চ উপলব্ভতি… জিৰ্হাৰিঞ্ঞাণধাতু চ উপলব্ভতি… কাযৰিঞ্ঞাণধাতু চ উপলব্ভতি… মনোধাতু চ উপলব্ভতি… মনোৰিঞ্ঞাণধাতু চ উপলব্ভতি… ধম্মধাতু চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে….

২১. চক্খুন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে… সোতিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি… ঘানিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি… জিৰ্হিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি… কাযিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি … মনিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি… জীৰিতিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি… ইত্থিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি… পুরিসিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি… সুখিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি… দুক্খিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি… সোমনস্সিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি… দোমনস্সিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি… উপেক্খিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি… সদ্ধিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি… ৰীরিযিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি… সতিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি… সমাধিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি… পঞ্ঞিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি… অনঞ্ঞাতঞ্ঞস্সামীতিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি… অঞ্ঞিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি… অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞো পুগ্গলোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা…পে….

২২. [পু. প. মাতিকা ৪.২৪; অ. নি. ৪.৯৫-৯৬] পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো,’’ রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি পটিকম্মং. হঞ্চি ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো,’’ রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘ৰুত্তং ভগৰতা – অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো, রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘ৰুত্তং ভগৰতা – ‘অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো,’ রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘ৰুত্তং ভগৰতা – অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো, রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা…পে….

২৩. পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো,’’ ৰেদনা চ উপলব্ভতি…পে… সঞ্ঞা চ উপলব্ভতি…পে… সঙ্খারা চ উপলব্ভন্তি…পে… ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং অঞ্ঞো পুগ্গলোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি পটিকম্মং. হঞ্চি ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো,’’ ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘ৰুত্তং ভগৰতা – অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো, ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘ৰুত্তং ভগৰতা – ‘অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো,’ ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘ৰুত্তং ভগৰতা – অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো,’ ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা…পে….

২৪. পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো,’’ চক্খাযতনঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে… সোতাযতনঞ্চ উপলব্ভতি…পে… ধম্মাযতনঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে….

২৫. চক্খুধাতু চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে… কাযধাতু চ উপলব্ভতি…পে… রূপধাতু চ উপলব্ভতি…পে… ফোট্ঠব্বধাতু চ উপলব্ভতি…পে… চক্খুৰিঞ্ঞাণধাতু চ উপলব্ভতি…পে… মনোৰিঞ্ঞাণধাতু চ উপলব্ভতি…পে… ধম্মধাতু চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে….

২৬. চক্খুন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে… সোতিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে… অঞ্ঞিন্দ্রিযঞ্চ [অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ (বহূসু)] উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে….

২৭. পুগ্গলো নুপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো,’’ অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞো পুগ্গলোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি পটিকম্মং. হঞ্চি ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো,’’ অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘ৰুত্তং ভগৰতা – অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো, অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘ৰুত্তং ভগৰতা – ‘অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো,’ অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘ৰুত্তং ভগৰতা – অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো, অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা…পে….

সুদ্ধিকসংসন্দনা.

৬. ওপম্মসংসন্দনং

২৮. রূপং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰেদনা চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞা ৰেদনাতি? আমন্তা. পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি রূপং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰেদনা চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞা ৰেদনা, পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন; তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘রূপং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰেদনা চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞা ৰেদনা, পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘রূপং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰেদনা চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞা ৰেদনা, পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘রূপং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰেদনা চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞা ৰেদনা, পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা…পে….

২৯. রূপং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, সঞ্ঞা চ উপলব্ভতি…পে… সঙ্খারা চ উপলব্ভন্তি…পে… ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণন্তি? আমন্তা. পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি রূপং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং, পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন; তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘রূপং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং, পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘রূপং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং, পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘রূপং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং, পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা…পে….

৩০. ৰেদনা উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, সঞ্ঞা চ উপলব্ভতি…পে… সঙ্খারা চ উপলব্ভন্তি…পে… ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি…পে… রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে….

৩১. সঞ্ঞা উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, সঙ্খারা চ উপলব্ভন্তি…পে… ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি…পে… রূপঞ্চ উপলব্ভতি…পে… ৰেদনা চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে….

৩২. সঙ্খারা উপলব্ভন্তি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি…পে… রূপঞ্চ উপলব্ভতি…পে… ৰেদনা চ উপলব্ভতি…পে… সঞ্ঞা চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে….

৩৩. ৰিঞ্ঞাণং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, রূপঞ্চ উপলব্ভতি…পে… ৰেদনা চ উপলব্ভতি…পে… সঞ্ঞা চ উপলব্ভতি…পে… সঙ্খারা চ উপলব্ভন্তি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং অঞ্ঞে সঙ্খারাতি? আমন্তা. পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং অঞ্ঞো পুগ্গলোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি ৰিঞ্ঞাণং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, সঙ্খারা চ উপলব্ভন্তি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং অঞ্ঞে সঙ্খারা, পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন; তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘ৰিঞ্ঞাণং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, সঙ্খারা চ উপলব্ভন্তি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং অঞ্ঞে সঙ্খারা, পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘ৰিঞ্ঞাণং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, সঙ্খারা চ উপলব্ভন্তি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং অঞ্ঞে সঙ্খারা, পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘ৰিঞ্ঞাণং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, সঙ্খারা চ উপলব্ভন্তি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং অঞ্ঞে সঙ্খারা, পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং ৰিঞ্ঞাণং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা…পে….

৩৪. চক্খাযতনং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, সোতাযতনঞ্চ উপলব্ভতি…পে… ধম্মাযতনঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে… সোতাযতনং উপলব্ভতি…পে… ধম্মাযতনং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, চক্খাযতনঞ্চ উপলব্ভতি…পে… মনাযতনঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে….

৩৫. চক্খুধাতু উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, সোতধাতু চ উপলব্ভতি…পে… ধম্মধাতু চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে… সোতধাতু উপলব্ভতি…পে… ধম্মধাতু উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, চক্খুধাতু চ উপলব্ভতি…পে… মনোৰিঞ্ঞাণধাতু চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে….

৩৬. চক্খুন্দ্রিযং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, সোতিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি…পে… অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে… সোতিন্দ্রিযং উপলব্ভতি…পে… অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে… চক্খুন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি…পে… অঞ্ঞিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞং অঞ্ঞিন্দ্রিযন্তি? আমন্তা. পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞো পুগ্গলোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞং অঞ্ঞিন্দ্রিযং, পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন; তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞং অঞ্ঞিন্দ্রিযং, পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞং অঞ্ঞিন্দ্রিযং, পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞং অঞ্ঞিন্দ্রিযং, পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা…পে….

৩৭. রূপং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰেদনা চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞা ৰেদনাতি? আমন্তা. ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো,’’ রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি পটিকম্মং. হঞ্চি রূপং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰেদনা চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞা ৰেদনা, ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো,’’ রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন; তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলোতি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘রূপং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰেদনা চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞা ৰেদনা, ৰুত্তং ভগৰতা – অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো, রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘রূপং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰেদনা চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞা ৰেদনা, ৰুত্তং ভগৰতা – ‘অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো,’ রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘রূপং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰেদনা চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞা ৰেদনা, ৰুত্তং ভগৰতা – অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো, রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা…পে….

৩৮. রূপং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, সঞ্ঞা চ উপলব্ভতি… সঙ্খারা চ উপলব্ভন্তি… ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে….

৩৯. ৰেদনা উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, সঞ্ঞা চ উপলব্ভতি… সঙ্খারা চ উপলব্ভন্তি… ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি… রূপঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে….

৪০. সঞ্ঞা উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, সঙ্খারা চ উপলব্ভন্তি… ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি… রূপঞ্চ উপলব্ভতি… ৰেদনা চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে….

৪১. সঙ্খারা উপলব্ভন্তি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, ৰিঞ্ঞাণঞ্চ উপলব্ভতি… রূপঞ্চ উপলব্ভতি… ৰেদনা চ উপলব্ভতি… সঞ্ঞা চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে….

৪২. ৰিঞ্ঞাণং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, রূপঞ্চ উপলব্ভতি… ৰেদনা চ উপলব্ভতি… সঞ্ঞা চ উপলব্ভতি… সঙ্খারা চ উপলব্ভন্তি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে….

৪৩. চক্খাযতনং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, সোতাযতনঞ্চ উপলব্ভতি…পে… ধম্মাযতনঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে… সোতাযতনং উপলব্ভতি…পে… ধম্মাযতনং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন চক্খাযতনঞ্চ উপলব্ভতি…পে… মনাযতনঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে….

৪৪. চক্খুধাতু উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, সোতধাতু চ উপলব্ভতি…পে… ধম্মধাতু চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে… সোতধাতু উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে… ধম্মধাতু উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, চক্খুধাতু চ উপলব্ভতি…পে… মনোৰিঞ্ঞাণধাতু চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে….

৪৫. চক্খুন্দ্রিযং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, সোতিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি…পে… অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন…পে… সোতিন্দ্রিযং উপলব্ভতি…পে… অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, চক্খুন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি…পে… অঞ্ঞিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন; অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞং অঞ্ঞিন্দ্রিযন্তি? আমন্তা. ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো,’’ অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞো পুগ্গলোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি পটিকম্মং. হঞ্চি অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞং অঞ্ঞিন্দ্রিযং, ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো,’’ অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন; তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞং অঞ্ঞিন্দ্রিযং, ৰুত্তং ভগৰতা – অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো, অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞং অঞ্ঞিন্দ্রিযং, ৰুত্তং ভগৰতা – ‘অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো,’ অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞং অঞ্ঞিন্দ্রিযং, ৰুত্তং ভগৰতা – অত্থি পুগ্গলো অত্তহিতায পটিপন্নো, অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযঞ্চ উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘অঞ্ঞং অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং অঞ্ঞো পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা…পে….

ওপম্মসংসন্দনং.

৭. চতুক্কনযসংসন্দনং

৪৬. পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. রূপং পুগ্গলোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘রূপং পুগ্গলো’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘রূপং পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘রূপং পুগ্গলো’’তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘রূপং পুগ্গলো’’’তি মিচ্ছা…পে….

৪৭. পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. রূপস্মিং পুগ্গলো…পে… অঞ্ঞত্র রূপা পুগ্গলো…পে… পুগ্গলস্মিং রূপন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলস্মিং রূপ’’ন্তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘পুগ্গলস্মিং রূপ’’’ন্তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলস্মিং রূপ’’ন্তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘পুগ্গলস্মিং রূপ’’’ন্তি মিচ্ছা…পে….

৪৮. পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. ৰেদনা পুগ্গলো…পে… ৰেদনায পুগ্গলো…পে… অঞ্ঞত্র ৰেদনায পুগ্গলো…পে… পুগ্গলস্মিং ৰেদনা…পে….

সঞ্ঞা পুগ্গলো…পে… সঞ্ঞায পুগ্গলো…পে… অঞ্ঞত্র সঞ্ঞায পুগ্গলো…পে… পুগ্গলস্মিং সঞ্ঞা…পে….

সঙ্খারা পুগ্গলো…পে… সঙ্খারেসু পুগ্গলো…পে… অঞ্ঞত্র সঙ্খারেহি পুগ্গলো…পে… পুগ্গলস্মিং সঙ্খারা…পে….

ৰিঞ্ঞাণং পুগ্গলো…পে… ৰিঞ্ঞাণস্মিং পুগ্গলো…পে… অঞ্ঞত্র ৰিঞ্ঞাণা পুগ্গলো…পে… পুগ্গলস্মিং ৰিঞ্ঞাণন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.

আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলস্মিং ৰিঞ্ঞাণ’’ন্তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘পুগ্গলস্মিং ৰিঞ্ঞাণ’’’ন্তি মিচ্ছা.

নো চে পন ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলস্মিং ৰিঞ্ঞাণ’’ন্তি, নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেন,’ নো চ ৰত্তব্বে – ‘পুগ্গলস্মিং ৰিঞ্ঞাণ’’’ন্তি মিচ্ছা…পে….