১২. উপাদাপঞ্ঞত্তানুযোগো
৯৫. রূপং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. রূপং অনিচ্চং সঙ্খতং পটিচ্চসমুপ্পন্নং খযধম্মং ৰযধম্মং ৰিরাগধম্মং নিরোধধম্মং ৰিপরিণামধম্মন্তি? আমন্তা? পুগ্গলোপি অনিচ্চো সঙ্খতো পটিচ্চসমুপ্পন্নো খযধম্মো ৰযধম্মো ৰিরাগধম্মো নিরোধধম্মো ৰিপরিণামধম্মোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৯৬. ৰেদনং উপাদায… সঞ্ঞং উপাদায… সঙ্খারে উপাদায… ৰিঞ্ঞাণং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. ৰিঞ্ঞাণং অনিচ্চং সঙ্খতং পটিচ্চসমুপ্পন্নং খযধম্মং ৰযধম্মং ৰিরাগধম্মং নিরোধধম্মং ৰিপরিণামধম্মন্তি? আমন্তা. পুগ্গলোপি অনিচ্চো সঙ্খতো পটিচ্চসমুপ্পন্নো খযধম্মো ৰযধম্মো ৰিরাগধম্মো নিরোধধম্মো ৰিপরিণামধম্মোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৯৭. রূপং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. নীলং রূপং উপাদায নীলকস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… পীতং রূপং উপাদায… লোহিতং রূপং উপাদায… ওদাতং রূপং উপাদায… সনিদস্সনং রূপং উপাদায… অনিদস্সনং রূপং উপাদায… সপ্পটিঘং রূপং উপাদায… অপ্পটিঘং রূপং উপাদায অপ্পটিঘস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৯৮. ৰেদনং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. কুসলং ৰেদনং উপাদায কুসলস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… কুসলং ৰেদনং উপাদায কুসলস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. কুসলা ৰেদনা সফলা সৰিপাকা ইট্ঠফলা কন্তফলা মনুঞ্ঞফলা অসেচনকফলা সুখুদ্রযা সুখৰিপাকাতি? আমন্তা. কুসলোপি পুগ্গলো সফলো সৰিপাকো ইট্ঠফলো কন্তফলো মনুঞ্ঞফলো অসেচনকফলো সুখুদ্রযো সুখৰিপাকোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
৯৯. ৰেদনং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. অকুসলং ৰেদনং উপাদায অকুসলস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অকুসলং ৰেদনং উপাদায অকুসলস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. অকুসলা ৰেদনা সফলা সৰিপাকা অনিট্ঠফলা অকন্তফলা অমনুঞ্ঞফলা সেচনকফলা দুক্খুদ্রযা দুক্খৰিপাকাতি? আমন্তা. অকুসলোপি পুগ্গলো সফলো সৰিপাকো অনিট্ঠফলো অকন্তফলো অমনুঞ্ঞফলো সেচনকফলো দুক্খুদ্রযো দুক্খৰিপাকোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
১০০. ৰেদনং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. অব্যাকতং ৰেদনং উপাদায অব্যাকতস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অব্যাকতং ৰেদনং উপাদায অব্যাকতস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. অব্যাকতা ৰেদনা অনিচ্চা সঙ্খতা পটিচ্চসমুপ্পন্না খযধম্মা ৰযধম্মা ৰিরাগধম্মা নিরোধধম্মা ৰিপরিণামধম্মাতি? আমন্তা. অব্যাকতোপি পুগ্গলো অনিচ্চো সঙ্খতো পটিচ্চসমুপ্পন্নো খযধম্মো ৰযধম্মো ৰিরাগধম্মো নিরোধধম্মো ৰিপরিণামধম্মোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
১০১. সঞ্ঞং উপাদায… সঙ্খারে উপাদায… ৰিঞ্ঞাণং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. কুসলং ৰিঞ্ঞাণং উপাদায কুসলস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… কুসলং ৰিঞ্ঞাণং উপাদায কুসলস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. কুসলং ৰিঞ্ঞাণং সফলং সৰিপাকং ইট্ঠফলং কন্তফলং মনুঞ্ঞফলং অসেচনকফলং সুখুদ্রযং সুখৰিপাকন্তি? আমন্তা. কুসলোপি পুগ্গলো সফলো সৰিপাকো ইট্ঠফলো কন্তফলো মনুঞ্ঞফলো অসেচনকফলো সুখুদ্রযো সুখৰিপাকোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
১০২. ৰিঞ্ঞাণং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. অকুসলং ৰিঞ্ঞাণং উপাদায অকুসলস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অকুসলং ৰিঞ্ঞাণং উপাদায অকুসলস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. অকুসলং ৰিঞ্ঞাণং সফলং সৰিপাকং অনিট্ঠফলং অকন্তফলং অমনুঞ্ঞফলং সেচনকফলং দুক্খুদ্রযং দুক্খৰিপাকন্তি? আমন্তা. অকুসলোপি পুগ্গলো সফলো সৰিপাকো অনিট্ঠফলো অকন্তফলো অমনুঞ্ঞফলো সেচনকফলো দুক্খুদ্রযো দুক্খৰিপাকোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
১০৩. ৰিঞ্ঞাণং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. অব্যাকতং ৰিঞ্ঞাণং উপাদায অব্যাকতস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… অব্যাকতং ৰিঞ্ঞাণং উপাদায অব্যাকতস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. অব্যাকতং ৰিঞ্ঞাণং অনিচ্চং সঙ্খতং পটিচ্চসমুপ্পন্নং খযধম্মং ৰযধম্মং ৰিরাগধম্মং নিরোধধম্মং ৰিপরিণামধম্মন্তি? আমন্তা. অব্যাকতোপি পুগ্গলো অনিচ্চো সঙ্খতো পটিচ্চসমুপ্পন্নো খযধম্মো ৰযধম্মো ৰিরাগধম্মো নিরোধধম্মো ৰিপরিণামধম্মোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
১০৪. চক্খুং উপাদায ‘‘চক্খুমা পুগ্গলো’’তি ৰত্তব্বোতি? আমন্তা. চক্খুম্হি নিরুদ্ধে ‘‘চক্খুমা পুগ্গলো নিরুদ্ধো’’তি ৰত্তব্বোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সোতং উপাদায… ঘানং উপাদায… জিৰ্হং উপাদায… কাযং উপাদায… মনং উপাদায ‘‘মনৰা পুগ্গলো’’তি ৰত্তব্বোতি? আমন্তা. মনম্হি নিরুদ্ধে ‘‘মনৰা পুগ্গলো নিরুদ্ধো’’তি ৰত্তব্বোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.
১০৫. মিচ্ছাদিট্ঠিং উপাদায ‘‘মিচ্ছাদিট্ঠিযো পুগ্গলো’’তি ৰত্তব্বোতি? আমন্তা. মিচ্ছাদিট্ঠিযা নিরুদ্ধায ‘‘মিচ্ছাদিট্ঠিযো পুগ্গলো নিরুদ্ধো’’তি ৰত্তব্বোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে. মিচ্ছাসঙ্কপ্পং উপাদায… মিচ্ছাৰাচং উপাদায… মিচ্ছাকম্মন্তং উপাদায… মিচ্ছাআজীৰং উপাদায … মিচ্ছাৰাযামং উপাদায… মিচ্ছাসতিং উপাদায… মিচ্ছাসমাধিং উপাদায ‘‘মিচ্ছাসমাধিযো পুগ্গলো’’তি ৰত্তব্বোতি? আমন্তা. মিচ্ছাসমাধিম্হি নিরুদ্ধে ‘‘মিচ্ছাসমাধিযো পুগ্গলো নিরুদ্ধো’’তি ৰত্তব্বোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.
১০৬. সম্মাদিট্ঠিং উপাদায ‘‘সম্মাদিট্ঠিযো পুগ্গলো’’তি ৰত্তব্বোতি? আমন্তা. সম্মাদিট্ঠিযা নিরুদ্ধায ‘‘সম্মাদিট্ঠিযো পুগ্গলো নিরুদ্ধো’’তি ৰত্তব্বোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… সম্মাসঙ্কপ্পং উপাদায… সম্মাৰাচং উপাদায… সম্মাকম্মন্তং উপাদায… সম্মাআজীৰং উপাদায… সম্মাৰাযামং উপাদায… সম্মাসতিং উপাদায… সম্মাসমাধিং উপাদায ‘‘সম্মাসমাধিযো পুগ্গলো’’তি ৰত্তব্বোতি? আমন্তা. সম্মাসমাধিম্হি নিরুদ্ধে ‘‘সম্মাসমাধিযো পুগ্গলো নিরুদ্ধো’’তি ৰত্তব্বোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
১০৭. রূপং উপাদায, ৰেদনং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. দ্ৰিন্নং খন্ধানং উপাদায দ্ৰিন্নং পুগ্গলানং পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… রূপং উপাদায, ৰেদনং উপাদায, সঞ্ঞং উপাদায, সঙ্খারে উপাদায, ৰিঞ্ঞাণং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. পঞ্চন্নং খন্ধানং উপাদায পঞ্চন্নং পুগ্গলানং পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
১০৮. চক্খাযতনং উপাদায, সোতাযতনং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. দ্ৰিন্নং আযতনানং উপাদায দ্ৰিন্নং পুগ্গলানং পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… চক্খাযতনং উপাদায, সোতাযতনং উপাদায…পে… ধম্মাযতনং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. দ্ৰাদসন্নং আযতনানং উপাদায দ্ৰাদসন্নং পুগ্গলানং পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
১০৯. চক্খুধাতুং উপাদায, সোতধাতুং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. দ্ৰিন্নং ধাতূনং উপাদায দ্ৰিন্নং পুগ্গলানং পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… চক্খুধাতুং উপাদায, সোতধাতুং উপাদায…পে… ধম্মধাতুং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. অট্ঠারসন্নং ধাতূনং উপাদায অট্ঠারসন্নং পুগ্গলানং পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
১১০. চক্খুন্দ্রিযং উপাদায, সোতিন্দ্রিযং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. দ্ৰিন্নং ইন্দ্রিযানং উপাদায দ্ৰিন্নং পুগ্গলানং পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… চক্খুন্দ্রিযং উপাদায, সোতিন্দ্রিযং উপাদায…পে… অঞ্ঞাতাৰিন্দ্রিযং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. বাৰীসতীনং [বাৰীসতিযা (?)] ইন্দ্রিযানং উপাদায বাৰীসতীনং পুগ্গলানং পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
১১১. একৰোকারভৰং উপাদায একস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. চতুৰোকারভৰং উপাদায চতুন্নং পুগ্গলানং পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… একৰোকারভৰং উপাদায একস্স পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. পঞ্চৰোকারভৰং উপাদায পঞ্চন্নং পুগ্গলানং পঞ্ঞত্তীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… একৰোকারভৰে একোৰ পুগ্গলোতি? আমন্তা. চতুৰোকারভৰে চত্তারোৰ [চত্তারো (?)] পুগ্গলাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… একৰোকারভৰে একোৰ পুগ্গলোতি? আমন্তা. পঞ্চৰোকারভৰে পঞ্চেৰ পুগ্গলাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
১১২. যথা রুক্খং উপাদায ছাযায পঞ্ঞত্তি, এৰমেৰং রূপং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? ( ) [(আমন্তা) (?) এৰং অনন্তরৰারত্তযেপি] যথা রুক্খং উপাদায ছাযায পঞ্ঞত্তি, রুক্খোপি অনিচ্চো ছাযাপি অনিচ্চা, এৰমেৰং রূপং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তি, রূপম্পি অনিচ্চং পুগ্গলোপি অনিচ্চোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… যথা রুক্খং উপাদায ছাযায পঞ্ঞত্তি, অঞ্ঞো রুক্খো অঞ্ঞা ছাযা, এৰমেৰং রূপং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তি, অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
১১৩. যথা গামং উপাদায গামিকস্স পঞ্ঞত্তি, এৰমেৰং রূপং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? যথা গামং উপাদায গামিকস্স পঞ্ঞত্তি, অঞ্ঞো গামো অঞ্ঞো গামিকো, এৰমেৰং রূপং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তি, অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
১১৪. যথা রট্ঠং উপাদায রঞ্ঞো পঞ্ঞত্তি, এৰমেৰং রূপং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? যথা রট্ঠং উপাদায রঞ্ঞো পঞ্ঞত্তি, অঞ্ঞং রট্ঠং অঞ্ঞো রাজা, এৰমেৰং রূপং উপাদায পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তি, অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো পুগ্গলোতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
১১৫. যথা ন নিগল়ো নেগল়িকো, যস্স নিগল়ো সো নেগল়িকো, এৰমেৰং ন রূপং রূপৰা, যস্স রূপং সো রূপৰাতি? যথা ন নিগল়ো নেগল়িকো, যস্স নিগল়ো সো নেগল়িকো, অঞ্ঞো নিগল়ো অঞ্ঞো নেগল়িকো, এৰমেৰং ন রূপং রূপৰা, যস্স রূপং সো রূপৰা, অঞ্ঞং রূপং অঞ্ঞো রূপৰাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে….
১১৬. চিত্তে চিত্তে পুগ্গলস্স পঞ্ঞত্তীতি? আমন্তা. চিত্তে চিত্তে পুগ্গলো জাযতি জীযতি মীযতি চৰতি উপপজ্জতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে…পে… দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৰত্তব্বং সোতি ৰা অঞ্ঞোতি ৰাতি? আমন্তা. দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৰত্তব্বং কুমারকোতি ৰা কুমারিকাতি ৰাতি? ৰত্তব্বং.
আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৰত্তব্বং – ‘‘সোতি ৰা অঞ্ঞোতি ৰা,’’ তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৰত্তব্বং – ‘কুমারকোতি ৰা কুমারিকাতি ৰা’’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৰত্তব্বং – সোতি ৰা অঞ্ঞোতি ৰা, দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ৰত্তব্বং – কুমারকোতি ৰা কুমারিকাতি ৰা’’’তি মিচ্ছা.
হঞ্চি ৰা পন দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ৰত্তব্বং – ‘‘কুমারকোতি ৰা কুমারিকা’’তি ৰা, তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ৰত্তব্বং – ‘সোতি ৰা অঞ্ঞোতি ৰা’’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৰত্তব্বং – সোতি ৰা অঞ্ঞোতি ৰা, দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ৰত্তব্বং – কুমারকোতি ৰা কুমারিকাতি ৰা’’’তি মিচ্ছা.
১১৭. দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৰত্তব্বং – ‘‘সোতি ৰা অঞ্ঞোতি ৰা’’তি? আমন্তা. দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৰত্তব্বং – ‘‘ইত্থীতি ৰা পুরিসোতি ৰা গহট্ঠোতি ৰা পব্বজিতোতি ৰা দেৰোতি ৰা মনুস্সোতি ৰা’’তি? ৰত্তব্বং.
আজানাহি নিগ্গহং. হঞ্চি দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৰত্তব্বং – ‘‘সোতি ৰা অঞ্ঞোতি ৰা,’’ তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৰত্তব্বং – ‘দেৰোতি ৰা মনুস্সোতি ৰা’’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৰত্তব্বং – সোতি ৰা অঞ্ঞোতি ৰা, দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ৰত্তব্বং – দেৰোতি ৰা মনুস্সোতি ৰা’’’তি মিচ্ছা.
হঞ্চি ৰা পন দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ৰত্তব্বং – ‘‘দেৰোতি ৰা মনুস্সোতি ৰা,’’ তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ৰত্তব্বং – ‘সোতি ৰা অঞ্ঞোতি ৰা’’’তি. যং তত্থ ৰদেসি – ‘‘ৰত্তব্বে খো – ‘দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ন ৰত্তব্বং – সোতি ৰা অঞ্ঞোতি ৰা, দুতিযে চিত্তে উপ্পন্নে ৰত্তব্বং – দেৰোতি ৰা মনুস্সোতি ৰা’’’তি মিচ্ছা…পে….
১১৮. ন ৰত্তব্বং – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি? আমন্তা. ননু যো পস্সতি যং পস্সতি যেন পস্সতি, সো পস্সতি তং পস্সতি তেন পস্সতীতি? আমন্তা. হঞ্চি যো পস্সতি যং পস্সতি যেন পস্সতি, সো পস্সতি তং পস্সতি তেন পস্সতি; তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি.
১১৯. ন ৰত্তব্বং – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি? আমন্তা. ননু যো সুণাতি…পে… যো ঘাযতি… যো সাযতি… যো ফুসতি… যো ৰিজানাতি যং ৰিজানাতি যেন ৰিজানাতি, সো ৰিজানাতি তং ৰিজানাতি তেন ৰিজানাতীতি? আমন্তা. হঞ্চি যো ৰিজানাতি যং ৰিজানাতি যেন ৰিজানাতি, সো ৰিজানাতি তং ৰিজানাতি তেন ৰিজানাতি; তেন ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি.
১২০. পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. ননু যো ন পস্সতি যং ন পস্সতি যেন ন পস্সতি, সো ন পস্সতি তং ন পস্সতি তেন ন পস্সতীতি? আমন্তা. হঞ্চি যো ন পস্সতি যং ন পস্সতি যেন ন পস্সতি, সো ন পস্সতি তং ন পস্সতি তেন ন পস্সতি; নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি.
পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. ননু যো ন সুণাতি…পে… যো ন ঘাযতি… যো ন সাযতি… যো ন ফুসতি… যো ন ৰিজানাতি যং ন ৰিজানাতি যেন ন ৰিজানাতি, সো ন ৰিজানাতি তং ন ৰিজানাতি তেন ন ৰিজানাতীতি? আমন্তা. হঞ্চি যো ন ৰিজানাতি যং ন ৰিজানাতি যেন ন ৰিজানাতি, সো ন ৰিজানাতি তং ন ৰিজানাতি তেন ন ৰিজানাতি; নো চ ৰত রে ৰত্তব্বে – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি.
১২১. ন ৰত্তব্বং – ‘‘পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনা’’তি? আমন্তা. ননু ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘পস্সামহং, ভিক্খৰে, দিব্বেন চক্খুনা ৰিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সত্তে চৰমানে উপপজ্জমানে হীনে পণীতে সুৰণ্ণে দুব্বণ্ণে, সুগতে দুগ্গতে যথাকম্মূপগে সত্তে পজানামী’’তি [ম. নি. ১.২১৩ থোকং ৰিসদিসং]! অত্থেৰ সুত্তন্তোতি? আমন্তা. তেন হি পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি.
১২২. ৰুত্তং ভগৰতা – ‘‘পস্সামহং, ভিক্খৰে, দিব্বেন চক্খুনা ৰিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সত্তে চৰমানে উপপজ্জমানে হীনে পণীতে সুৰণ্ণে দুব্বণ্ণে, সুগতে দুগ্গতে যথাকম্মূপগে সত্তে পজানামী’’তি কত্ৰা তেনেৰ কারণেন পুগ্গলো উপলব্ভতি সচ্চিকট্ঠপরমত্থেনাতি? আমন্তা. ভগৰা দিব্বেন চক্খুনা ৰিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন রূপং পস্সতি পুগ্গলং পস্সতীতি? রূপং পস্সতি. রূপং পুগ্গলো, রূপং চৰতি, রূপং উপপজ্জতি, রূপং যথাকম্মূপগন্তি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.
ভগৰা দিব্বেন চক্খুনা ৰিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন রূপং পস্সতি পুগ্গলং পস্সতীতি? পুগ্গলং পস্সতি. পুগ্গলো রূপং রূপাযতনং রূপধাতু নীলং পীতকং লোহিতকং ওদাতং চক্খুৰিঞ্ঞেয্যং চক্খুস্মিং পটিহঞ্ঞতি, চক্খুস্স আপাথং আগচ্ছতীতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.
ভগৰা দিব্বেন চক্খুনা ৰিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন রূপং পস্সতি পুগ্গলং পস্সতীতি? উভো পস্সতি. উভো রূপং রূপাযতনং রূপধাতু, উভো নীলা, উভো পীতকা, উভো লোহিতকা, উভো ওদাতা, উভো চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা, উভো চক্খুস্মিং পটিহঞ্ঞন্তি, উভো চক্খুস্স আপাথং আগচ্ছন্তি, উভো চৰন্তি, উভো উপপজ্জন্তি, উভো যথাকম্মূপগাতি? ন হেৰং ৰত্তব্বে.
উপাদাপঞ্ঞত্তানুযোগো.