দুকনিক্খেপং

হেতুগোচ্ছকং

১০৫৯. কতমে ধম্মা হেতূ? তযো কুসলহেতূ, তযো অকুসলহেতূ, তযো অব্যাকতহেতূ, নৰ কামাৰচরহেতূ ছ রূপাৰচরহেতূ, ছ অরূপাৰচরহেতূ, ছ অপরিযাপন্নহেতূ.

১০৬০. তত্থ কতমে তযো কুসলহেতূ? অলোভো, অদোসো, অমোহো.

১০৬১. তত্থ কতমো অলোভো? যো অলোভো অলুব্ভনা অলুব্ভিতত্তং অসারাগো অসারজ্জনা অসারজ্জিতত্তং অনভিজ্ঝা অলোভো কুসলমূলং – অযং ৰুচ্চতি অলোভো.

১০৬২. তত্থ কতমো অদোসো? যো অদোসো অদুস্সনা অদুস্সিতত্তং মেত্তি মেত্তাযনা মেত্তাযিতত্তং অনুদ্দা অনুদ্দাযনা অনুদাযিতত্তং হিতেসিতা অনুকম্পা অব্যাপাদো অব্যাপজ্জো অদোসো কুসলমূলং – অযং ৰুচ্চতি অদোসো.

১০৬৩. তত্থ কতমো অমোহো? দুক্খে ঞাণং, দুক্খসমুদযে ঞাণং, দুক্খনিরোধে ঞাণং, দুক্খনিরোধগামিনিযা পটিপদায ঞাণং, পুব্বন্তে ঞাণং, অপরন্তে ঞাণং, পুব্বন্তাপরন্তে ঞাণং, ইদপ্পচ্চযতা পটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু ঞাণং, যা এৰরূপা পঞ্ঞা পজাননা ৰিচযো পৰিচযো ধম্মৰিচযো সল্লক্খণা উপলক্খণা পচ্চুপলক্খণা পণ্ডিচ্চং কোসল্লং নেপুঞ্ঞং ৰেভব্যা চিন্তা উপপরিক্খা ভূরী মেধা পরিণাযিকা ৰিপস্সনা সম্পজঞ্ঞং পতোদো পঞ্ঞা পঞ্ঞিন্দ্রিযং পঞ্ঞাবলং পঞ্ঞাসত্থং পঞ্ঞাপাসাদো পঞ্ঞাআলোকো পঞ্ঞাওভাসো পঞ্ঞাপজ্জোতো পঞ্ঞারতনং অমোহো ধম্মৰিচযো সম্মাদিট্ঠি – অযং ৰুচ্চতি অমোহো.

ইমে তযো কুসলহেতূ.

১০৬৪. তত্থ কতমে তযো অকুসলহেতূ? লোভো, দোসো, মোহো.

১০৬৫. তত্থ কতমো লোভো? যো রাগো সারাগো অনুনযো অনুরোধো নন্দী নন্দীরাগো [নন্দিরাগো (সী.)] চিত্তস্স সারাগো ইচ্ছা মুচ্ছা অজ্ঝোসানং গেধো পলিগেধো সঙ্গো পঙ্কো এজা মাযা জনিকা সঞ্জননী সিব্বিনী [সিব্বনী (সী.)] জালিনী সরিতা ৰিসত্তিকা সুত্তং ৰিসটা আযূহিনী [আযূহনী (সী. স্যা.)] দুতিযা পণিধি ভৰনেত্তি ৰনং ৰনথো সন্থৰো সিনেহো অপেক্খা পটিবন্ধু আসা আসিসনা আসিসিতত্তং [আসিংসনা আসিংসিতত্তং (সী. স্যা.)] রূপাসা সদ্দাসা গন্ধাসা রসাসা ফোট্ঠব্বাসা লাভাসা ধনাসা পুত্তাসা জীৰিতাসা জপ্পা পজপ্পা অভিজপ্পা জপ্পা জপ্পনা জপ্পিতত্তং লোলুপ্পং লোলুপ্পাযনা লোলুপ্পাযিতত্তং পুচ্ছঞ্জিকতা [পুঞ্চিকতা (স্যা.) পুচ্ছিকতা (সী.)] সাধুকম্যতা অধম্মরাগো ৰিসমলোভো নিকন্তি নিকামনা পত্থনা পিহনা সম্পত্থনা কামতণ্হা ভৰতণ্হা ৰিভৰতণ্হা রূপতণ্হা অরূপতণ্হা নিরোধতণ্হা রূপতণ্হা সদ্দতণ্হা গন্ধতণ্হা রসতণ্হা ফোট্ঠব্বতণ্হা ধম্মতণ্হা ওঘো যোগো গন্থো উপাদানং আৰরণং নীৰরণং ছাদনং বন্ধনং উপক্কিলেসো অনুসযো পরিযুট্ঠানং লতা ৰেৰিচ্ছং দুক্খমূলং দুক্খনিদানং দুক্খপ্পভৰো মারপাসো মারবল়িসং মারৰিসযো তণ্হানদী তণ্হাজালং তণ্হাগদ্দুলং তণ্হাসমুদ্দো অভিজ্ঝা লোভো অকুসলমূলং – অযং ৰুচ্চতি লোভো.

১০৬৬. তত্থ কতমো দোসো? অনত্থং মে অচরীতি আঘাতো জাযতি, অনত্থং মে চরতীতি আঘাতো জাযতি, অনত্থং মে চরিস্সতীতি আঘাতো জাযতি, পিযস্স মে মনাপস্স অনত্থং অচরি…পে… অনত্থং চরতি…পে… অনত্থং চরিস্সতীতি আঘাতো জাযতি, অপ্পিযস্স মে অমনাপস্স অত্থং অচরি…পে… অত্থং চরতি…পে… অত্থং চরিস্সতীতি আঘাতো জাযতি, অট্ঠানে ৰা পন আঘাতো জাযতি. যো এৰরূপো চিত্তস্স আঘাতো পটিঘাতো পটিঘং পটিৰিরোধো কোপো পকোপো সম্পকোপো দোসো পদোসো সম্পদোসো চিত্তস্স ব্যাপত্তি মনোপদোসো কোধো কুজ্ঝনা কুজ্ঝিতত্তং দোসো দুস্সনা দুস্সিতত্তং ব্যাপত্তি ব্যাপজ্জনা ব্যাপজ্জিতত্তং ৰিরোধো পটিৰিরোধো চণ্ডিক্কং অসুরোপো অনত্তমনতা চিত্তস্স – অযং ৰুচ্চতি দোসো.

১০৬৭. তত্থ কতমো মোহো? দুক্খে অঞ্ঞাণং, দুক্খসমুদযে অঞ্ঞাণং, দুক্খনিরোধে অঞ্ঞাণং, দুক্খনিরোধগামিনিযা পটিপদায অঞ্ঞাণং, পুব্বন্তে অঞ্ঞাণং, অপরন্তে অঞ্ঞাণং, পুব্বন্তাপরন্তে অঞ্ঞাণং, ইদপ্পচ্চযতা পটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু অঞ্ঞাণং, যং এৰরূপং অঞ্ঞাণং অদস্সনং অনভিসমযো অননুবোধো অসম্বোধো অপ্পটিৰেধো অসংগাহনা অপরিযোগাহনা অসমপেক্খনা অপচ্চৰেক্খণা অপচ্চক্খকম্মং দুম্মেজ্ঝং বাল্যং অসম্পজঞ্ঞং মোহো পমোহো সম্মোহো অৰিজ্জা অৰিজ্জোঘো অৰিজ্জাযোগো অৰিজ্জানুসযো অৰিজ্জাপরিযুট্ঠানং অৰিজ্জালঙ্গী মোহো অকুসলমূলং – অযং ৰুচ্চতি মোহো.

ইমে তযো অকুসলহেতূ.

১০৬৮. তত্থ কতমে তযো অব্যাকতহেতূ? কুসলানং ৰা ধম্মানং ৰিপাকতো কিরিযাব্যাকতেসু ৰা ধম্মেসু অলোভো অদোসো অমোহো – ইমে তযো অব্যাকতহেতূ.

১০৬৯. তত্থ কতমে নৰ কামাৰচরহেতূ? তযো কুসলহেতূ, তযো অকুসলহেতূ, তযো অব্যাকতহেতূ – ইমে নৰ কামাৰচরহেতূ.

১০৭০. তত্থ কতমে ছ রূপাৰচরহেতূ? তযো কুসলহেতূ, তযো অব্যাকতহেতূ – ইমে ছ রূপাৰচরহেতূ.

১০৭১. তত্থ কতমে ছ অরূপাৰচরহেতূ? তযো কুসলহেতূ, তযো অব্যাকতহেতূ – ইমে ছ অরূপাৰচরহেতূ.

১০৭২. তত্থ কতমে ছ অপরিযাপন্নহেতূ? তযো কুসলহেতূ, তযো অব্যাকতহেতূ – ইমে ছ অপরিযাপন্নহেতূ.

১০৭৩. তত্থ কতমে তযো কুসলহেতূ? অলোভো, অদোসো, অমোহো.

১০৭৪. তত্থ কতমো অলোভো? যো অলোভো অলুব্ভনা অলুব্ভিতত্তং অসারাগো অসারজ্জনা অসারজ্জিতত্তং অনভিজ্ঝা অলোভো কুসলমূলং – অযং ৰুচ্চতি অলোভো.

১০৭৫. তত্থ কতমো অদোসো? যো অদোসো অদুস্সনা অদুস্সিতত্তং…পে… অব্যাপাদো অব্যাপজ্জো অদোসো কুসলমূলং – অযং ৰুচ্চতি অদোসো.

১০৭৬. তত্থ কতমো অমোহো? দুক্খে ঞাণং, দুক্খসমুদযে ঞাণং, দুক্খনিরোধে ঞাণং, দুক্খনিরোধগামিনিযা পটিপদায ঞাণং, পুব্বন্তে ঞাণং, অপরন্তে ঞাণং, পুব্বন্তাপরন্তে ঞাণং, ইদপ্পচ্চযতা পটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু ঞাণং, যা এৰরূপা পঞ্ঞা পজাননা ৰিচযো পৰিচযো ধম্মৰিচযো সল্লক্খণা উপলক্খণা পচ্চুপলক্খণা পণ্ডিচ্চং কোসল্লং নেপুঞ্ঞং ৰেভব্যা চিন্তা উপপরিক্খা ভূরী মেধা পরিণাযিকা ৰিপস্সনা সম্পজঞ্ঞং পতোদো পঞ্ঞা পঞ্ঞিন্দ্রিযং পঞ্ঞাবলং পঞ্ঞাসত্থং পঞ্ঞাপাসাদো পঞ্ঞাআলোকো পঞ্ঞাওভাসো পঞ্ঞাপজ্জোতো পঞ্ঞারতনং অমোহো ধম্মৰিচযো সম্মাদিট্ঠি ধম্মৰিচযসম্বোজ্ঝঙ্গো মগ্গঙ্গং মগ্গপরিযাপন্নং – অযং ৰুচ্চতি অমোহো.

ইমে তযো কুসলহেতূ.

১০৭৭. তত্থ কতমে তযো অব্যাকতহেতূ? কুসলানং ধম্মানং ৰিপাকতো অলোভো অদোসো অমোহো – ইমে তযো অব্যাকতহেতূ. ইমে ছ অপরিযাপন্নহেতূ – ইমে ধম্মা হেতূ.

১০৭৮. কতমে ধম্মা ন হেতূ? তে ধম্মে ঠপেত্ৰা, অৰসেসা কুসলাকুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা, অরূপাৰচরা, অপরিযাপন্না; ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো; সব্বঞ্চ রূপং, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা ন হেতূ.

১০৭৯. কতমে ধম্মা সহেতুকা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা সহেতুকা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা সহেতুকা.

১০৮০. কতমে ধম্মা অহেতুকা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা অহেতুকা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো, সব্বঞ্চ রূপং, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা অহেতুকা.

১০৮১. কতমে ধম্মা হেতুসম্পযুত্তা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা সম্পযুত্তা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা হেতুসম্পযুত্তা.

১০৮২. কতমে ধম্মা হেতুৰিপ্পযুত্তা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৰিপ্পযুত্তা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো, সব্বঞ্চ রূপং, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা হেতুৰিপ্পযুত্তা.

১০৮৩. কতমে ধম্মা হেতূ চেৰ সহেতুকা চ? লোভো মোহেন হেতু চেৰ সহেতুকো চ, মোহো লোভেন হেতু চেৰ সহেতুকো চ, দোসো মোহেন হেতু চেৰ সহেতুকো চ, মোহো দোসেন হেতু চেৰ সহেতুকো চ; অলোভো অদোসো অমোহো, তে অঞ্ঞমঞ্ঞং হেতূ চেৰ সহেতুকা চ – ইমে ধম্মা হেতূ চেৰ সহেতুকা চ.

১০৮৪. কতমে ধম্মা সহেতুকা চেৰ ন চ হেতূ? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা সহেতুকা তে ধম্মে ঠপেত্ৰা, ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা সহেতুকা চেৰ ন চ হেতূ.

১০৮৫. কতমে ধম্মা হেতূ চেৰ হেতুসম্পযুত্তা চ? লোভো মোহেন হেতু চেৰ হেতুসম্পযুত্তো চ, মোহো লোভেন হেতু চেৰ হেতুসম্পযুত্তো চ, দোসো মোহেন হেতু চেৰ হেতুসম্পযুত্তো চ, মোহো দোসেন হেতু চেৰ হেতুসম্পযুত্তো চ; অলোভো অদোসো অমোহো, তে অঞ্ঞমঞ্ঞং হেতূ চেৰ হেতুসম্পযুত্তা চ – ইমে ধম্মা হেতূ চেৰ হেতুসম্পযুত্তা চ.

১০৮৬. কতমে ধম্মা হেতুসম্পযুত্তা চেৰ ন চ হেতূ? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা সম্পযুত্তা তে ধম্মে ঠপেত্ৰা, ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা হেতুসম্পযুত্তা চেৰ ন চ হেতূ.

১০৮৭. কতমে ধম্মা ন হেতূ সহেতুকা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ন হেতূ সহেতুকা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা ন হেতূ সহেতুকা.

১০৮৮. কতমে ধম্মা ন হেতূ অহেতুকা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ন হেতূ অহেতুকা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো, সব্বঞ্চ রূপং, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা ন হেতূ অহেতুকা.

চূল়ন্তরদুকং

১০৮৯. কতমে ধম্মা সপ্পচ্চযা? পঞ্চক্খন্ধা – রূপক্খন্ধো, ৰেদনাক্খন্ধো, সঞ্ঞাক্খন্ধো, সঙ্খারক্খন্ধো, ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা সপ্পচ্চযা.

১০৯০. কতমে ধম্মা অপ্পচ্চযা? অসঙ্খতা ধাতু – ইমে ধম্মা অপ্পচ্চযা.

১০৯১. কতমে ধম্মা সঙ্খতা? যেৰ তে ধম্মা সপ্পচ্চযা, তেৰ তে ধম্মা সঙ্খতা.

১০৯২. কতমে ধম্মা অসঙ্খতা? যো এৰ সো ধম্মো অপ্পচ্চযো, সো এৰ সো ধম্মো অসঙ্খতো.

১০৯৩. কতমে ধম্মা সনিদস্সনা? রূপাযতনং – ইমে ধম্মা সনিদস্সনা.

১০৯৪. কতমে ধম্মা অনিদস্সনা? চক্খাযতনং…পে… ফোট্ঠব্বাযতনং, ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো, যঞ্চ রূপং অনিদস্সনং অপ্পটিঘং ধম্মাযতনপরিযাপন্নং, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা অনিদস্সনা.

১০৯৫. কতমে ধম্মা সপ্পটিঘা? চক্খাযতনং…পে… ফোট্ঠব্বাযতনং – ইমে ধম্মা সপ্পটিঘা.

১০৯৬. কতমে ধম্মা অপ্পটিঘা? ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো, যঞ্চ রূপং অনিদস্সনং অপ্পটিঘং ধম্মাযতনপরিযাপন্নং, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা অপ্পটিঘা.

১০৯৭. কতমে ধম্মা রূপিনো? চত্তারো চ মহাভূতা চতুন্নঞ্চ মহাভূতানং উপাদায রূপং – ইমে ধম্মা রূপিনো.

১০৯৮. কতমে ধম্মা অরূপিনো? ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা অরূপিনো.

১০৯৯. কতমে ধম্মা লোকিযা? সাসৰা কুসলাকুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা, অরূপাৰচরা, রূপক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা লোকিযা.

১১০০. কতমে ধম্মা লোকুত্তরা? অপরিযাপন্না মগ্গা চ, মগ্গফলানি চ, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা লোকুত্তরা.

১১০১. কতমে ধম্মা কেনচি ৰিঞ্ঞেয্যা, কেনচি ন ৰিঞ্ঞেয্যা? যে তে ধম্মা চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা সোতৰিঞ্ঞেয্যা; যে ৰা পন তে ধম্মা সোতৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা. যে তে ধম্মা চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা ঘানৰিঞ্ঞেয্যা; যে ৰা পন তে ধম্মা ঘানৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা. যে তে ধম্মা চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা; যে ৰা পন তে ধম্মা জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা. যে তে ধম্মা চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা কাযৰিঞ্ঞেয্যা; যে ৰা পন তে ধম্মা কাযৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা. যে তে ধম্মা সোতৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা ঘানৰিঞ্ঞেয্যা; যে ৰা পন তে ধম্মা ঘানৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা সোতৰিঞ্ঞেয্যা. যে তে ধম্মা সোতৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা; যে ৰা পন তে ধম্মা জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা সোতৰিঞ্ঞেয্যা. যে তে ধম্মা সোতৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা কাযৰিঞ্ঞেয্যা; যে ৰা পন তে ধম্মা কাযৰিঞ্ঞেয্যা ন তে ধম্মা সোতৰিঞ্ঞেয্যা. যে তে ধম্মা সোতৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা; যে ৰা পন তে ধম্মা চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা সোতৰিঞ্ঞেয্যা. যে তে ধম্মা ঘানৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা; যে ৰা পন তে ধম্মা জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা ঘানৰিঞ্ঞেয্যা. যে তে ধম্মা ঘানৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা কাযৰিঞ্ঞেয্যা; যে ৰা পন তে ধম্মা কাযৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা ঘানৰিঞ্ঞেয্যা. যে তে ধম্মা ঘানৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা; যে ৰা পন তে ধম্মা চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা ঘানৰিঞ্ঞেয্যা. যে তে ধম্মা ঘানৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা সোতৰিঞ্ঞেয্যা; যে ৰা পন তে ধম্মা সোতৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা ঘানৰিঞ্ঞেয্যা. যে তে ধম্মা জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা কাযৰিঞ্ঞেয্যা; যে ৰা পন তে ধম্মা কাযৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা. যে তে ধম্মা জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা; যে ৰা পন তে ধম্মা চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা. যে তে ধম্মা জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা সোতৰিঞ্ঞেয্যা; যে ৰা পন তে ধম্মা সোতৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা. যে তে ধম্মা জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা ঘানৰিঞ্ঞেয্যা; যে ৰা পন তে ধম্মা ঘানৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা. যে তে ধম্মা কাযৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা; যে ৰা পন তে ধম্মা চক্খুৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা কাযৰিঞ্ঞেয্যা. যে তে ধম্মা কাযৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা সোতৰিঞ্ঞেয্যা; যে ৰা পন তে ধম্মা সোতৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা কাযৰিঞ্ঞেয্যা. যে তে ধম্মা কাযৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা ঘানৰিঞ্ঞেয্যা; যে ৰা পন তে ধম্মা ঘানৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা কাযৰিঞ্ঞেয্যা. যে তে ধম্মা কাযৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা; যে ৰা পন তে ধম্মা জিৰ্হাৰিঞ্ঞেয্যা, ন তে ধম্মা কাযৰিঞ্ঞেয্যা. ইমে ধম্মা কেনচি ৰিঞ্ঞেয্যা কেনচি ন ৰিঞ্ঞেয্যা.

আসৰগোচ্ছকং

১১০২. কতমে ধম্মা আসৰা? চত্তারো আসৰা – কামাসৰো, ভৰাসৰো, দিট্ঠাসৰো, অৰিজ্জাসৰো.

১১০৩. তত্থ কতমো কামাসৰো? যো কামেসু কামচ্ছন্দো কামরাগো কামনন্দী কামতণ্হা কামসিনেহো কামপরিল়াহো কামমুচ্ছা কামজ্ঝোসানং – অযং ৰুচ্চতি কামাসৰো.

১১০৪. তত্থ কতমো ভৰাসৰো? যো ভৰেসু ভৰছন্দো [ভৰচ্ছন্দো (সী. স্যা.)] ভৰরাগো ভৰনন্দী ভৰতণ্হা ভৰসিনেহো ভৰপরিল়াহো ভৰমুচ্ছা ভৰজ্ঝোসানং – অযং ৰুচ্চতি ভৰাসৰো.

১১০৫. তত্থ কতমো দিট্ঠাসৰো? সস্সতো লোকোতি ৰা, অসস্সতো লোকোতি ৰা, অন্তৰা লোকোতি ৰা, অনন্তৰা লোকোতি ৰা, তং জীৰং তং সরীরন্তি ৰা, অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীরন্তি ৰা, হোতি তথাগতো পরং মরণাতি ৰা, ন হোতি তথাগতো পরং মরণাতি ৰা, হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পরং মরণাতি ৰা, নেৰ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পরং মরণাতি ৰা; যা এৰরূপা দিট্ঠি দিট্ঠিগতং দিট্ঠিগহনং দিট্ঠিকন্তারো দিট্ঠিৰিসূকাযিকং দিট্ঠিৰিপ্ফন্দিতং দিট্ঠিসংযোজনং গাহো পটিগ্গাহো অভিনিৰেসো পরামাসো কুম্মগ্গো মিচ্ছাপথো মিচ্ছত্তং তিত্থাযতনং ৰিপরিযাসগ্গাহো – অযং ৰুচ্চতি দিট্ঠাসৰো. সব্বাপি মিচ্ছাদিট্ঠি দিট্ঠাসৰো.

১১০৬. তত্থ কতমো অৰিজ্জাসৰো? দুক্খে অঞ্ঞাণং, দুক্খসমুদযে অঞ্ঞাণং, দুক্খনিরোধে অঞ্ঞাণং, দুক্খনিরোধগামিনিযা পটিপদায অঞ্ঞাণং, পুব্বন্তে অঞ্ঞাণং, অপরন্তে অঞ্ঞাণং, পুব্বন্তাপরন্তে অঞ্ঞাণং, ইদপ্পচ্চযতা পটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু অঞ্ঞাণংः যং এৰরূপং অঞ্ঞাণং অদস্সনং অনভিসমযো অননুবোধো অসম্বোধো অপ্পটিৰেধো অসংগাহনা অপরিযোগাহনা অসমপেক্খনা অপচ্চৰেক্খণা অপচ্চক্খকম্মং দুম্মেজ্ঝং বাল্যং অসম্পজঞ্ঞং মোহো পমোহো সম্মোহো অৰিজ্জা অৰিজ্জোঘো অৰিজ্জাযোগো অৰিজ্জানুসযো অৰিজ্জাপরিযুট্ঠানং অৰিজ্জালঙ্গী মোহো অকুসলমূলং – অযং ৰুচ্চতি অৰিজ্জাসৰো.

ইমে ধম্মা আসৰা.

১১০৭. কতমে ধম্মা নো আসৰা? তে ধম্মে ঠপেত্ৰা অৰসেসা কুসলাকুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা, অরূপাৰচরা, অপরিযাপন্না ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো; সব্বঞ্চ রূপং অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা নো আসৰা.

১১০৮. কতমে ধম্মা সাসৰা? কুসলাকুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা, অরূপাৰচরা; রূপক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা সাসৰা.

১১০৯. কতমে ধম্মা অনাসৰা? অপরিযাপন্না মগ্গা চ মগ্গফলানি চ, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা অনাসৰা.

১১১০. কতমে ধম্মা আসৰসম্পযুত্তা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা সম্পযুত্তা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা আসৰসম্পযুত্তা.

১১১১. কতমে ধম্মা আসৰৰিপ্পযুত্তা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৰিপ্পযুত্তা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো; সব্বঞ্চ রূপং, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা আসৰৰিপ্পযুত্তা.

১১১২. কতমে ধম্মা আসৰা চেৰ সাসৰা চ? তেযেৰ আসৰা আসৰা চেৰ সাসৰা চ.

১১১৩. কতমে ধম্মা সাসৰা চেৰ নো চ আসৰা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা সাসৰা, তে ধম্মে ঠপেত্ৰা অৰসেসা সাসৰা কুসলাকুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা, অরূপাৰচরা; রূপক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা সাসৰা চেৰ নো চ আসৰা.

১১১৪. কতমে ধম্মা আসৰা চেৰ আসৰসম্পযুত্তা চ? কামাসৰো অৰিজ্জাসৰেন আসৰো চেৰ আসৰসম্পযুত্তো চ, অৰিজ্জাসৰো কামাসৰেন আসৰো চেৰ আসৰসম্পযুত্তো চ, ভৰাসৰো অৰিজ্জাসৰেন আসৰো চেৰ আসৰসম্পযুত্তো চ, অৰিজ্জাসৰো ভৰাসৰেন আসৰো চেৰ আসৰসম্পযুত্তো চ, দিট্ঠাসৰো অৰিজ্জাসৰেন আসৰো চেৰ আসৰসম্পযুত্তো চ, অৰিজ্জাসৰো দিট্ঠাসৰেন আসৰো চেৰ আসৰসম্পযুত্তো চ – ইমে ধম্মা আসৰা চেৰ আসৰসম্পযুত্তা চ.

১১১৫. কতমে ধম্মা আসৰসম্পযুত্তা চেৰ নো চ আসৰা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা সম্পযুত্তা, তে ধম্মে ঠপেত্ৰা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা আসৰসম্পযুত্তা চেৰ নো চ আসৰা.

১১১৬. কতমে ধম্মা আসৰৰিপ্পযুত্তা সাসৰা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৰিপ্পযুত্তা সাসৰা কুসলাকুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা, অরূপাৰচরা, রূপক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা আসৰৰিপ্পযুত্তা সাসৰা.

১১১৭. কতমে ধম্মা আসৰৰিপ্পযুত্তা অনাসৰা? অপরিযাপন্না মগ্গা চ, মগ্গফলানি চ, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা আসৰৰিপ্পযুত্তা অনাসৰা.

নিক্খেপকণ্ডে পঠমভাণৰারো.

সংযোজনগোচ্ছকং

১১১৮. কতমে ধম্মা সংযোজনা? দস সংযোজনানি – কামরাগসংযোজনং, পটিঘসংযোজনং, মানসংযোজনং, দিট্ঠিসংযোজনং, ৰিচিকিচ্ছাসংযোজনং, সীলব্বতপরামাসসংযোজনং, ভৰরাগসংযোজনং, ইস্সাসংযোজনং, মচ্ছরিযসংযোজনং, অৰিজ্জাসংযোজনং.

১১১৯. তত্থ কতমং কামরাগসংযোজনং? যো কামেসু কামচ্ছন্দো কামরাগো কামনন্দী কামতণ্হা কামসিনেহো কামপরিল়াহো কামমুচ্ছা কামজ্ঝোসানং – ইদং ৰুচ্চতি কামরাগসংযোজনং.

১১২০. তত্থ কতমং পটিঘসংযোজনং? অনত্থং মে অচরীতি আঘাতো জাযতি, অনত্থং মে চরতীতি আঘাতো জাযতি, অনত্থং মে চরিস্সতীতি আঘাতো জাযতি, পিযস্স মে মনাপস্স অনত্থং অচরি…পে… অনত্থং চরতি…পে… অনত্থং চরিস্সতীতি আঘাতো জাযতি, অপ্পিযস্স মে অমনাপস্স অত্থং অচরি…পে… অত্থং চরতি…পে… অত্থং চরিস্সতীতি আঘাতো জাযতি, অট্ঠানে ৰা পন আঘাতো জাযতি. যো এৰরূপো চিত্তস্স আঘাতো পটিঘাতো পটিঘং পটিৰিরোধো কোপো পকোপো সম্পকোপো দোসো পদোসো সম্পদোসো চিত্তস্স ব্যাপত্তি মনোপদোসো কোধো কুজ্ঝনা কুজ্ঝিতত্তং দোসো দুস্সনা দুস্সিতত্তং ব্যাপত্তি ব্যাপজ্জনা ব্যাপজ্জিতত্তং ৰিরোধো পটিৰিরোধো চণ্ডিক্কং অসুরোপো অনত্তমনতা চিত্তস্স – ইদং ৰুচ্চতি পটিঘসংযোজনং.

১১২১. তত্থ কতমং মানসংযোজনং? সেয্যোহমস্মীতি মানো, সদিসোহমস্মীতি মানো, হীনোহমস্মীতি মানো. যো এৰরূপো মানো মঞ্ঞনা মঞ্ঞিতত্তং উন্নতি উন্নমো [উণ্ণতি উণ্ণামো (স্যা.)] ধজো সম্পগ্গাহো কেতুকম্যতা চিত্তস্স – ইদং ৰুচ্চতি মানসংযোজনং.

১১২২. তত্থ কতমং দিট্ঠিসংযোজনং? সস্সতো লোকোতি ৰা, অসস্সতো লোকোতি ৰা, অন্তৰা লোকোতি ৰা, অনন্তৰা লোকোতি ৰা, তং জীৰং তং সরীরন্তি ৰা, অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীরন্তি ৰা, হোতি তথাগতো পরং মরণাতি ৰা, ন হোতি তথাগতো পরং মরণাতি ৰা, হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পরং মরণাতি ৰা, নেৰ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পরং মরণাতি ৰা; যা এৰরূপা দিট্ঠি দিট্ঠিগতং দিট্ঠিগহনং দিট্ঠিকন্তারো দিট্ঠিৰিসূকাযিকং দিট্ঠিৰিপ্ফন্দিতং দিট্ঠিসংযোজনং গাহো পটিগ্গাহো অভিনিৰেসো পরামাসো কুম্মগ্গো মিচ্ছাপথো মিচ্ছত্তং তিত্থাযতনং ৰিপরিযাসগ্গাহো – ইদং ৰুচ্চতি দিট্ঠিসংযোজনং. ঠপেত্ৰা সীলব্বতপরামাসসংযোজনং সব্বাপি মিচ্ছাদিট্ঠি দিট্ঠিসংযোজনং.

১১২৩. তত্থ কতমং ৰিচিকিচ্ছাসংযোজনং? সত্থরি কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতি, ধম্মে কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতি, সঙ্ঘে কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতি, সিক্খায কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতি, পুব্বন্তে কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতি, অপরন্তে কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতি, পুব্বন্তাপরন্তে কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতি, ইদপ্পচ্চযতা পটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতিः যা এৰরূপা কঙ্খা কঙ্খাযনা কঙ্খাযিতত্তং ৰিমতি ৰিচিকিচ্ছা দ্ৰেল়্হকং দ্ৰেধাপথো সংসযো অনেকংসগ্গাহো আসপ্পনা পরিসপ্পনা অপরিযোগাহনা থম্ভিতত্তং চিত্তস্স মনোৰিলেখো – ইদং ৰুচ্চতি ৰিচিকিচ্ছাসংযোজনং.

১১২৪. তত্থ কতমং সীলব্বতপরামাসসংযোজনং? ইতো বহিদ্ধা সমণব্রাহ্মণানং সীলেন সুদ্ধি ৰতেন সুদ্ধি সীলব্বতেন সুদ্ধীতি; যা এৰরূপা দিট্ঠি দিট্ঠিগতং দিট্ঠিগহনং দিট্ঠিকন্তারো দিট্ঠিৰিসূকাযিকং দিট্ঠিৰিপ্ফন্দিতং দিট্ঠিসংযোজনং গাহো পতিট্ঠাহো অভিনিৰেসো পরামাসো কুম্মগ্গো মিচ্ছাপথো মিচ্ছত্তং তিত্থাযতনং ৰিপরিযাসগ্গাহো – ইদং ৰুচ্চতি সীলব্বতপরামাসসংযোজনং.

১১২৫. তত্থ কতমং ভৰরাগসংযোজনং? যো ভৰেসু ভৰছন্দো ভৰরাগো ভৰনন্দী ভৰতণ্হা ভৰসিনেহো ভৰপরিল়াহো ভৰমুচ্ছা ভৰজ্ঝোসানং – ইদং ৰুচ্চতি ভৰরাগসংযোজনং.

১১২৬. তত্থ কতমং ইস্সাসংযোজনং? যা পরলাভসক্কারগরুকারমাননৰন্দনপূজনাসু ইস্সা ইস্সাযনা ইস্সাযিতত্তং উসূযা উসূযনা উসূযিতত্তং [উস্সুযা উস্সুযনা উস্সুযিতত্তং (ক.)] – ইদং ৰুচ্চতি ইস্সাসংযোজনং.

১১২৭. তত্থ কতমং মচ্ছরিযসংযোজনং? পঞ্চ মচ্ছরিযানি – আৰাসমচ্ছরিযং, কুলমচ্ছরিযং, লাভমচ্ছরিযং, ৰণ্ণমচ্ছরিযং, ধম্মমচ্ছরিযং. যং এৰরূপং মচ্ছেরং মচ্ছরাযনা মচ্ছরাযিতত্তং ৰেৰিচ্ছং কদরিযং কটুকঞ্চুকতা অগ্গহিতত্তং চিত্তস্স – ইদং ৰুচ্চতি মচ্ছরিযসংযোজনং.

১১২৮. তত্থ কতমং অৰিজ্জাসংযোজনং? দুক্খে অঞ্ঞাণং, দুক্খসমুদযে অঞ্ঞাণং, দুক্খনিরোধে অঞ্ঞাণং, দুক্খনিরোধগামিনিযা পটিপদায অঞ্ঞাণং, পুব্বন্তে অঞ্ঞাণং, অপরন্তে অঞ্ঞাণং, পুব্বন্তাপরন্তে অঞ্ঞাণং, ইদপ্পচ্চযতা পটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু অঞ্ঞাণংः যং এৰরূপং অঞ্ঞাণং অদস্সনং অনভিসমযো অননুবোধো অসম্বোধো অপ্পটিৰেধো অসংগাহনা অপরিযোগাহনা অসমপেক্খনা অপচ্চৰেক্খণা অপচ্চক্খকম্মং দুম্মেজ্ঝং বাল্যং অসম্পজঞ্ঞং মোহো পমোহো সম্মোহো অৰিজ্জা অৰিজ্জোঘো অৰিজ্জাযোগো অৰিজ্জানুসযো অৰিজ্জাপরিযুট্ঠানং অৰিজ্জালঙ্গী মোহো অকুসলমূলং – ইদং ৰুচ্চতি অৰিজ্জাসংযোজনং.

ইমে ধম্মা সংযোজনা.

১১২৯. কতমে ধম্মা নো সংযোজনা? তে ধম্মে ঠপেত্ৰা অৰসেসা কুসলাকুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা, অরূপাৰচরা, অপরিযাপন্না; ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো; সব্বঞ্চ রূপং, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা নো সংযোজনা.

১১৩০. কতমে ধম্মা সংযোজনিযা? সাসৰা কুসলাকুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা, অরূপাৰচরা; রূপক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা সংযোজনিযা.

১১৩১. কতমে ধম্মা অসংযোজনিযা? অপরিযাপন্না মগ্গা চ, মগ্গফলানি চ, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা অসংযোজনিযা.

১১৩২. কতমে ধম্মা সংযোজনসম্পযুত্তা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা সম্পযুত্তা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা সংযোজনসম্পযুত্তা.

১১৩৩. কতমে ধম্মা সংযোজনৰিপ্পযুত্তা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৰিপ্পযুত্তা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো; সব্বঞ্চ রূপং, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা সংযোজনৰিপ্পযুত্তা.

১১৩৪. কতমে ধম্মা সংযোজনা চেৰ সংযোজনিযা চ? তানেৰ সংযোজনানি সংযোজনা চেৰ সংযোজনিযা চ.

১১৩৫. কতমে ধম্মা সংযোজনিযা চেৰ নো চ সংযোজনা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা সংযোজনিযা, তে ধম্মে ঠপেত্ৰা অৰসেসা সাসৰা কুসলাকুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা, অরূপাৰচরা; রূপক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা সংযোজনিযা চেৰ নো চ সংযোজনা.

১১৩৬. কতমে ধম্মা সংযোজনা চেৰ সংযোজনসম্পযুত্তা চ? কামরাগসংযোজনং অৰিজ্জাসংযোজনেন সংযোজনঞ্চেৰ সংযোজনসম্পযুত্তঞ্চ, অৰিজ্জাসংযোজনং কামরাগসংযোজনেন সংযোজনঞ্চেৰ সংযোজনসম্পযুত্তঞ্চ, পটিঘসংযোজনং অৰিজ্জাসংযোজনেন সংযোজনঞ্চেৰ সংযোজনসম্পযুত্তঞ্চ, অৰিজ্জাসংযোজনং পটিঘসংযোজনেন সংযোজনঞ্চেৰ সংযোজনসম্পযুত্তঞ্চ, মানসংযোজনং অৰিজ্জাসংযোজনেন সংযোজনঞ্চেৰ সংযোজনসম্পযুত্তঞ্চ, অৰিজ্জাসংযোজনং মানসংযোজনেন সংযোজনঞ্চেৰ সংযোজনসম্পযুত্তঞ্চ, দিট্ঠিসংযোজনং অৰিজ্জাসংযোজনেন সংযোজনঞ্চেৰ সংযোজনসম্পযুত্তঞ্চ, অৰিজ্জাসংযোজনং দিট্ঠিসংযোজনেন সংযোজনঞ্চেৰ সংযোজনসম্পযুত্তঞ্চ, ৰিচিকিচ্ছাসংযোজনং অৰিজ্জাসংযোজনেন সংযোজনঞ্চেৰ সংযোজনসম্পযুত্তঞ্চ, অৰিজ্জাসংযোজনং ৰিচিকিচ্ছাসংযোজনেন সংযোজনঞ্চেৰ সংযোজনসম্পযুত্তঞ্চ, সীলব্বতপরামাসসংযোজনং অৰিজ্জাসংযোজনেন সংযোজনঞ্চেৰ সংযোজনসম্পযুত্তঞ্চ, অৰিজ্জাসংযোজনং সীলব্বতপরামাসসংযোজনেন সংযোজনঞ্চেৰ সংযোজনসম্পযুত্তঞ্চ, ভৰরাগসংযোজনং অৰিজ্জাসংযোজনেন সংযোজনঞ্চেৰ সংযোজনসম্পযুত্তঞ্চ, অৰিজ্জাসংযোজনং ভৰরাগসংযোজনেন সংযোজনঞ্চেৰ সংযোজনসম্পযুত্তঞ্চ, ইস্সাসংযোজনং অৰিজ্জাসংযোজনেন সংযোজনঞ্চেৰ সংযোজনসম্পযুত্তঞ্চ, অৰিজ্জাসংযোজনং ইস্সাসংযোজনেন সংযোজনঞ্চেৰ সংযোজনসম্পযুত্তঞ্চ, মচ্ছরিযসংযোজনং অৰিজ্জাসংযোজনেন সংযোজনঞ্চেৰ সংযোজনসম্পযুত্তঞ্চ, অৰিজ্জাসংযোজনং মচ্ছরিযসংযোজনেন সংযোজনঞ্চেৰ সংযোজনসম্পযুত্তঞ্চ – ইমে ধম্মা সংযোজনা চেৰ সংযোজনসম্পযুত্তা চ.

১১৩৭. কতমে ধম্মা সংযোজনসম্পযুত্তা চেৰ নো চ সংযোজনা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা সম্পযুত্তা, তে ধম্মে ঠপেত্ৰা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা সংযোজনসম্পযুত্তা চেৰ নো চ সংযোজনা.

১১৩৮. কতমে ধম্মা সংযোজনৰিপ্পযুত্তা সংযোজনিযা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৰিপ্পযুত্তা সাসৰা কুসলাকুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা, অরূপাৰচরা; রূপক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা সংযোজনৰিপ্পযুত্তা সংযোজনিযা.

১১৩৯. কতমে ধম্মা সংযোজনৰিপ্পযুত্তা অসংযোজনিযা? অপরিযাপন্না মগ্গা চ, মগ্গফলানি চ, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা সংযোজনৰিপ্পযুত্তা অসংযোজনিযা.

গন্থগোচ্ছকং

১১৪০. কতমে ধম্মা গন্থা? চত্তারো গন্থা – অভিজ্ঝা কাযগন্থো, ব্যাপাদো কাযগন্থো, সীলব্বতপরামাসো কাযগন্থো, ইদং সচ্চাভিনিৰেসো কাযগন্থো.

১১৪১. তত্থ কতমো অভিজ্ঝা কাযগন্থো? যো রাগো সারাগো অনুনযো অনুরোধো নন্দী নন্দীরাগো চিত্তস্স সারাগো ইচ্ছা মুচ্ছা অজ্ঝোসানং গেধো পলিগেধো সঙ্গো পঙ্কো এজা মাযা জনিকা সঞ্জননী সিব্বিনী জালিনী সরিতা ৰিসত্তিকা সুত্তং ৰিসটা আযূহিনী দুতিযা পণিধি ভৰনেত্তি ৰনং ৰনথো সন্থৰো সিনেহো অপেক্খা পটিবন্ধু আসা আসিসনা আসিসিতত্তং রূপাসা সদ্দাসা গন্ধাসা রসাসা ফোট্ঠব্বাসা লাভাসা ধনাসা পুত্তাসা জীৰিতাসা জপ্পা পজপ্পা অভিজপ্পা জপ্পা জপ্পনা জপ্পিতত্তং লোলুপ্পং লোলুপ্পাযনা লোলুপ্পাযিতত্তং পুচ্ছঞ্জিকতা সাধুকম্যতা অধম্মরাগো ৰিসমলোভো নিকন্তি নিকামনা পত্থনা পিহনা সম্পত্থনা কামতণ্হা ভৰতণ্হা ৰিভৰতণ্হা রূপতণ্হা অরূপতণ্হা নিরোধতণ্হা রূপতণ্হা সদ্দতণ্হা গন্ধতণ্হা রসতণ্হা ফোট্ঠব্বতণ্হা ধম্মতণ্হা ওঘো যোগো গন্থো উপাদানং আৰরণং নীৰরণং ছাদনং বন্ধনং উপক্কিলেসো অনুসযো পরিযুট্ঠানং লতা ৰেৰিচ্ছং দুক্খমূলং দুক্খনিদানং দুক্খপ্পভৰো মারপাসো মারবল়িসং মারৰিসযো তণ্হানদী তণ্হাজালং তণ্হাগদ্দুলং তণ্হাসমুদ্দো অভিজ্ঝা লোভো অকুসলমূলং – অযং ৰুচ্চতি অভিজ্ঝা কাযগন্থো.

১১৪২. তত্থ কতমো ব্যাপাদো কাযগন্থো? অনত্থং মে অচরী তি আঘাতো জাযতি, অনত্থং মে চরতীতি আঘাতো জাযতি, অনত্থং মে চরিস্সতীতি আঘাতো জাযতি, পিযস্স মে মনাপস্স অনত্থং অচরি…পে… অনত্থং চরতি…পে… অনত্থং চরিস্সতীতি আঘাতো জাযতি, অপ্পিযস্স মে অমনাপস্স অত্থং অচরি…পে… অত্থং চরতি…পে… অত্থং চরিস্সতীতি আঘাতো জাযতি, অট্ঠানে ৰা পন আঘাতো জাযতি. যো এৰরূপো চিত্তস্স আঘাতো পটিঘাতো পটিঘং পটিৰিরোধো কোপো পকোপো সম্পকোপো দোসো পদোসো সম্পদোসো চিত্তস্স ব্যাপত্তি মনোপদোসো কোধো কুজ্ঝনা কুজ্ঝিতত্তং দোসো দুস্সনা দুস্সিতত্তং ব্যাপত্তি ব্যাপজ্জনা ব্যাপজ্জিতত্তং ৰিরোধো পটিৰিরোধো চণ্ডিক্কং অসুরোপো অনত্তমনতা চিত্তস্স – অযং ৰুচ্চতি ব্যাপাদো কাযগন্থো.

১১৪৩. তত্থ কতমো সীলব্বতপরামাসো কাযগন্থো? ইতো বহিদ্ধা সমণব্রাহ্মণানং সীলেন সুদ্ধি, ৰতেন সুদ্ধি, সীলব্বতেন সুদ্ধীতিः যা এৰরূপা দিট্ঠি দিট্ঠিগতং দিট্ঠিগহনং দিট্ঠিকন্তারো দিট্ঠিৰিসূকাযিকং দিট্ঠিৰিপ্ফন্দিতং দিট্ঠিসংযোজনং গাহো পতিট্ঠাহো অভিনিৰেসো পরামাসো কুম্মগ্গো মিচ্ছাপথো মিচ্ছত্তং তিত্থাযতনং ৰিপরিযাসগ্গাহো – অযং ৰুচ্চতি সীলব্বতপরামাসো কাযগন্থো.

১১৪৪. তত্থ কতমো ইদংসচ্চাভিনিৰেসো কাযগন্থো? সস্সতো লোকো, ইদমেৰ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি ৰা; অসস্সতো লোকো, ইদমেৰ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি ৰা; অন্তৰা লোকো, ইদমেৰ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি ৰা; অনন্তৰা লোকো, ইদমেৰ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি ৰা; তং জীৰং তং সরীরং, ইদমেৰ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি ৰা; অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীরং, ইদমেৰ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি ৰা; হোতি তথাগতো পরং মরণা, ইদমেৰ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি ৰা; ন হোতি তথাগতো পরং মরণা, ইদমেৰ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি ৰা; হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পরং মরণা, ইদমেৰ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি ৰা; নেৰ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পরং মরণা, ইদমেৰ সচ্চং মোঘমঞ্ঞন্তি ৰাः যা এৰরূপা দিট্ঠি দিট্ঠিগতং দিট্ঠিগহনং দিট্ঠিকন্তারো দিট্ঠিৰিসূকাযিকং দিট্ঠিৰিপ্ফন্দিতং দিট্ঠিসংযোজনং গাহো পতিট্ঠাহো অভিনিৰেসো পরামাসো কুম্মগ্গো মিচ্ছাপথো মিচ্ছত্তং তিত্থাযতনং ৰিপরিযাসগ্গাহো – অযং ৰুচ্চতি ইদংসচ্চাভিনিৰেসো কাযগন্থো. ঠপেত্ৰা সীলব্বতপরামাসং কাযগন্থং সব্বাপি মিচ্ছাদিট্ঠি ইদংসচ্চাভিনিৰেসো কাযগন্থো.

ইমে ধম্মা গন্থা.

১১৪৫. কতমে ধম্মা নো গন্থা? তে ধম্মে ঠপেত্ৰা অৰসেসা কুসলাকুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা, অরূপাৰচরা, অপরিযাপন্না; ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো; সব্বঞ্চ রূপং, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা নো গন্থা.

১১৪৬. কতমে ধম্মা গন্থনিযা? সাসৰা কুসলাকুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা, অরূপাৰচরা; রূপক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা গন্থনিযা.

১১৪৭. কতমে ধম্মা অগন্থনিযা? অপরিযাপন্না মগ্গা চ, মগ্গফলানি চ, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা অগন্থনিযা.

১১৪৮. কতমে ধম্মা গন্থসম্পযুত্তা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা সম্পযুত্তা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা গন্থসম্পযুত্তা.

১১৪৯. কতমে ধম্মা গন্থৰিপ্পযুত্তা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৰিপ্পযুত্তা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো, সব্বঞ্চ রূপং অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা গন্থৰিপ্পযুত্তা.

১১৫০. কতমে ধম্মা গন্থা চেৰ গন্থনিযা চ? তেৰ গন্থা গন্থা চেৰ গন্থনিযা চ.

১১৫১. কতমে ধম্মা গন্থনিযা চেৰ নো চ গন্থা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা গন্থনিযা, তে ধম্মে ঠপেত্ৰা অৰসেসা সাসৰা কুসলাকুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা, অরূপাৰচরা; রূপক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা গন্থনিযা চেৰ নো চ গন্থা.

১১৫২. কতমে ধম্মা গন্থা চেৰ গন্থসম্পযুত্তা চ? সীলব্বতপরামাসো কাযগন্থো অভিজ্ঝাকাযগন্থেন গন্থো চেৰ গন্থসম্পযুত্তো চ, অভিজ্ঝাকাযগন্থো সীলব্বতপরামাসেন কাযগন্থেন গন্থো চেৰ গন্থসম্পযুত্তো চ, ইদংসচ্চাভিনিৰেসো কাযগন্থো অভিজ্ঝাকাযগন্থেন গন্থো চেৰ গন্থসম্পযুত্তো চ, অভিজ্ঝাকাযগন্থো ইদংসচ্চাভিনিৰেসেন কাযগন্থেন গন্থো চেৰ গন্থসম্পযুত্তো চ – ইমে ধম্মা গন্থা চেৰ গন্থসম্পযুত্তা চ.

১১৫৩. কতমে ধম্মা গন্থসম্পযুত্তা চেৰ নো চ গন্থা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা সম্পযুত্তা, তে ধম্মে ঠপেত্ৰা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা গন্থসম্পযুত্তা চেৰ নো চ গন্থা.

১১৫৪. কতমে ধম্মা গন্থৰিপ্পযুত্তা গন্থনিযা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৰিপ্পযুত্তা সাসৰা কুসলাকুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা, অরূপাৰচরা; রূপক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা গন্থৰিপ্পযুত্তা গন্থনিযা.

১১৫৫. কতমে ধম্মা গন্থৰিপ্পযুত্তা অগন্থনিযা? অপরিযাপন্না মগ্গা চ, মগ্গফলানি চ, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা গন্থৰিপ্পযুত্তা অগন্থনিযা.

ওঘগোচ্ছকং

১১৫৬. কতমে ধম্মা ওঘা? চত্তারো ওঘা…পে… ইমে ধম্মা ওঘৰিপ্পযুত্তা ওঘনিযা.

যোগগোচ্ছকং

১১৫৭. কতমে ধম্মা যোগা? চত্তারো যোগা…পে… ইমে ধম্মা যোগৰিপ্পযুত্তা যোগনিযা.

নীৰরণগোচ্ছকং

১১৫৮. কতমে ধম্মা নীৰরণা? ছ নীৰরণা [নীৰরণানি (স্যা.)] – কামচ্ছন্দনীৰরণং, ব্যাপাদনীৰরণং, থিনমিদ্ধনীৰরণং, উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চনীৰরণং, ৰিচিকিচ্ছানীৰরণং, অৰিজ্জানীৰরণং.

১১৫৯. তত্থ কতমং কামচ্ছন্দনীৰরণং? যো কামেসু কামচ্ছন্দো কামরাগো কামনন্দী কামতণ্হা কামসিনেহো কামপরিল়াহো কামমুচ্ছা কামজ্ঝোসানং – ইদং ৰুচ্চতি কামচ্ছন্দনীৰরণং.

১১৬০. তত্থ কতমং ব্যাপাদনীৰরণং? অনত্থং মে অচরীতি আঘাতো জাযতি, অনত্থং মে চরতীতি আঘাতো জাযতি; অনত্থং মে চরিস্সতীতি আঘাতো জাযতি; পিযস্স মে মনাপস্স অনত্থং অচরি…পে… অনত্থং চরতি…পে… অনত্থং চরিস্সতীতি আঘাতো জাযতি, অপ্পিযস্স মে অমনাপস্স অত্থং অচরি…পে… অত্থং চরতি…পে… অত্থং চরিস্সতীতি আঘাতো জাযতি, অট্ঠানে ৰা পন আঘাতো জাযতি. যো এৰরূপো চিত্তস্স আঘাতো পটিঘাতো পটিঘং পটিৰিরোধো কোপো পকোপো সম্পকোপো দোসো পদোসো সম্পদোসো চিত্তস্স ব্যাপত্তি মনোপদোসো কোধো কুজ্ঝনা কুজ্ঝিতত্তং দোসো দুস্সনা দুস্সিতত্তং ব্যাপত্তি ব্যাপজ্জনা ব্যাপজ্জিতত্তং ৰিরোধো পটিৰিরোধো চণ্ডিক্কং অসুরোপো অনত্তমনতা চিত্তস্স – ইদং ৰুচ্চতি ব্যাপাদনীৰরণং.

১১৬১. তত্থ কতমং থিনমিদ্ধনীৰরণং? অত্থি থিনং, অত্থি মিদ্ধং.

১১৬২. তত্থ কতমং থিনং? যা চিত্তস্স অকল্লতা অকম্মঞ্ঞতা ওলীযনা সল্লীযনা লীনং লীযনা লীযিতত্তং থিনং থিযনা থিযিতত্তং চিত্তস্স – ইদং ৰুচ্চতি থিনং.

১১৬৩. তত্থ কতমং মিদ্ধং? যা কাযস্স অকল্লতা অকম্মঞ্ঞতা ওনাহো পরিযোনাহো অন্তোসমোরোধো মিদ্ধং সোপ্পং পচলাযিকা সোপ্পং সুপনা সুপিতত্তং – ইদং ৰুচ্চতি মিদ্ধং. ইতি ইদঞ্চ থিনং, ইদঞ্চ মিদ্ধং – ইদং ৰুচ্চতি থিনমিদ্ধনীৰরণং.

১১৬৪. তত্থ কতমং উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চনীৰরণং? অত্থি উদ্ধচ্চং, অত্থি কুক্কুচ্চং.

১১৬৫. তত্থ কতমং উদ্ধচ্চং? যং চিত্তস্স উদ্ধচ্চং অৰূপসমো চেতসো ৰিক্খেপো ভন্তত্তং চিত্তস্স – ইদং ৰুচ্চতি উদ্ধচ্চং.

১১৬৬. তত্থ কতমং কুক্কুচ্চং? অকপ্পিযে কপ্পিযসঞ্ঞিতা, কপ্পিযে অকপ্পিযসঞ্ঞিতা, অৰজ্জে ৰজ্জসঞ্ঞিতা, ৰজ্জে অৰজ্জসঞ্ঞিতা. যং এৰরূপং কুক্কুচ্চং কুক্কুচ্চাযনা কুক্কুচ্চাযিতত্তং চেতসো ৰিপ্পটিসারো মনোৰিলেখো – ইদং ৰুচ্চতি কুক্কুচ্চং. ইতি ইদঞ্চ উদ্ধচ্চং, ইদঞ্চ কুক্কুচ্চং – ইদং ৰুচ্চতি উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চনীৰরণং.

১১৬৭. তত্থ কতমং ৰিচিকিচ্ছানীৰরণং? সত্থরি কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতি, ধম্মে কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতি, সঙ্ঘে কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতি, সিক্খায কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতি, পুব্বন্তে কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতি, অপরন্তে কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতি, পুব্বন্তাপরন্তে কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতি, ইদপ্পচ্চযতা পটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু কঙ্খতি ৰিচিকিচ্ছতি. যা এৰরূপা কঙ্খা কঙ্খাযনা কঙ্খাযিতত্তং ৰিমতি ৰিচিকিচ্ছা দ্ৰেল়্হকং দ্ৰেধাপথো সংসযো অনেকংসগ্গাহো আসপ্পনা পরিসপ্পনা অপরিযোগাহনা থম্ভিতত্তং চিত্তস্স মনোৰিলেখো – ইদং ৰুচ্চতি ৰিচিকিচ্ছানীৰরণং.

১১৬৮. তত্থ কতমং অৰিজ্জানীৰরণং? দুক্খে অঞ্ঞাণং, দুক্খসমুদযে অঞ্ঞাণং, দুক্খনিরোধে অঞ্ঞাণং, দুক্খনিরোধগামিনিযা পটিপদায অঞ্ঞাণং, পুব্বন্তে অঞ্ঞাণং, অপরন্তে অঞ্ঞাণং, পুব্বন্তাপরন্তে অঞ্ঞাণং, ইদপ্পচ্চযতা পটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু অঞ্ঞাণংः যং এৰরূপং অঞ্ঞাণং অদস্সনং অনভিসমযো অননুবোধো অসম্বোধো অপ্পটিৰেধো অসংগাহনা অপরিযোগাহনা অসমপেক্খনা অপচ্চৰেক্খণা অপচ্চক্খকম্মং দুম্মেজ্ঝং বাল্যং অসম্পজঞ্ঞং মোহো পমোহো সম্মোহো অৰিজ্জা অৰিজ্জোঘো অৰিজ্জাযোগো অৰিজ্জানুসযো অৰিজ্জাপরিযুট্ঠানং অৰিজ্জালঙ্গী মোহো অকুসলমূলং – ইদং ৰুচ্চতি অৰিজ্জানীৰরণং.

ইমে ধম্মা নীৰরণা.

১১৬৯. কতমে ধম্মা নো নীৰরণা? তে ধম্মে ঠপেত্ৰা অৰসেসা কুসলাকুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা, অরূপাৰচরা, অপরিযাপন্না; ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো; সব্বঞ্চ রূপং, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা নো নীৰরণা.

১১৭০. কতমে ধম্মা নীৰরণিযা? সাসৰা কুসলাকুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা, অরূপাৰচরা; রূপক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা নীৰরণিযা.

১১৭১. কতমে ধম্মা অনীৰরণিযা? অপরিযাপন্না মগ্গা চ, মগ্গফলানি চ, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা অনীৰরণিযা.

১১৭২. কতমে ধম্মা নীৰরণসম্পযুত্তা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা সম্পযুত্তা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা নীৰরণসম্পযুত্তা.

১১৭৩. কতমে ধম্মা নীৰরণৰিপ্পযুত্তা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৰিপ্পযুত্তা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো; সব্বঞ্চ রূপং, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা নীৰরণৰিপ্পযুত্তা.

১১৭৪. কতমে ধম্মা নীৰরণা চেৰ নীৰরণিযা চ? তানেৰ নীৰরণানি নীৰরণা চেৰ নীৰরণিযা চ.

১১৭৫. কতমে ধম্মা নীৰরণিযা চেৰ নো চ নীৰরণা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা নীৰরণিযা, তে ধম্মে ঠপেত্ৰা অৰসেসা সাসৰা কুসলাকুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা, অরূপাৰচরা; রূপক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা নীৰরণিযা চেৰ নো চ নীৰরণা.

১১৭৬. কতমে ধম্মা নীৰরণা চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তা চ? কামচ্ছন্দনীৰরণং অৰিজ্জানীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, অৰিজ্জানীৰরণং কামচ্ছন্দনীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, ব্যাপাদনীৰরণং অৰিজ্জানীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, অৰিজ্জানীৰরণং ব্যাপাদনীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, থিনমিদ্ধনীৰরণং অৰিজ্জানীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, অৰিজ্জানীৰরণং থিনমিদ্ধনীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, উদ্ধচ্চনীৰরণং অৰিজ্জানীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, অৰিজ্জানীৰরণং উদ্ধচ্চনীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, কুক্কুচ্চনীৰরণং অৰিজ্জানীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, অৰিজ্জানীৰরণং কুক্কুচ্চনীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, ৰিচিকিচ্ছানীৰরণং অৰিজ্জানীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, অৰিজ্জানীৰরণং ৰিচিকিচ্ছানীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, কামচ্ছন্দনীৰরণং উদ্ধচ্চনীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, উদ্ধচ্চনীৰরণং কামচ্ছন্দনীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, ব্যাপাদনীৰরণং উদ্ধচ্চনীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, উদ্ধচ্চনীৰরণং ব্যাপাদনীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, থিনমিদ্ধনীৰরণং উদ্ধচ্চনীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, উদ্ধচ্চনীৰরণং থিনমিদ্ধনীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, কুক্কুচ্চনীৰরণং উদ্ধচ্চনীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, উদ্ধচ্চনীৰরণং কুক্কুচ্চনীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, ৰিচিকিচ্ছানীৰরণং উদ্ধচ্চনীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, উদ্ধচ্চনীৰরণং ৰিচিকিচ্ছানীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, অৰিজ্জানীৰরণং উদ্ধচ্চনীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ, উদ্ধচ্চনীৰরণং অৰিজ্জানীৰরণেন নীৰরণঞ্চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তঞ্চ – ইমে ধম্মা নীৰরণা চেৰ নীৰরণসম্পযুত্তা চ.

১১৭৭. কতমে ধম্মা নীৰরণসম্পযুত্তা চেৰ নো চ নীৰরণা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা সম্পযুত্তা, তে ধম্মে ঠপেত্ৰা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা নীৰরণসম্পযুত্তা চেৰ নো চ নীৰরণা.

১১৭৮. কতমে ধম্মা নীৰরণৰিপ্পযুত্তা নীৰরণিযা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৰিপ্পযুত্তা সাসৰা কুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা, অরূপাৰচরা; রূপক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা নীৰরণৰিপ্পযুত্তা নীৰরণিযা.

১১৭৯. কতমে ধম্মা নীৰরণৰিপ্পযুত্তা অনীৰরণিযা? অপরিযাপন্না মগ্গা চ, মগ্গফলানি চ, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা নীৰরণৰিপ্পযুত্তা অনীৰরণিযা.

পরামাসগোচ্ছকং

১১৮০. কতমে ধম্মা পরামাসা? দিট্ঠিপরামাসো.

১১৮১. তত্থ কতমো দিট্ঠিপরামাসো? সস্সতো লোকোতি ৰা, অসস্সতো লোকোতি ৰা, অন্তৰা লোকোতি ৰা, অনন্তৰা লোকোতি ৰা, তং জীৰং তং সরীরন্তি ৰা, অঞ্ঞং জীৰং অঞ্ঞং সরীরন্তি ৰা, হোতি তথাগতো পরং মরণাতি ৰা, ন হোতি তথাগতো পরং মরণাতি ৰা, হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পরং মরণাতি ৰা, নেৰ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পরং মরণাতি ৰাः যা এৰরূপা দিট্ঠি দিট্ঠিগতং দিট্ঠিগহনং দিট্ঠিকন্তারো দিট্ঠিৰিসূকাযিকং দিট্ঠিৰিপ্ফন্দিতং দিট্ঠিসংযোজনং গাহো পতিট্ঠাহো অভিনিৰেসো পরামাসো কুম্মগ্গো মিচ্ছাপথো মিচ্ছত্তং তিত্থাযতনং ৰিপরিযাসগ্গাহো – অযং ৰুচ্চতি দিট্ঠিপরামাসো. সব্বাপি মিচ্ছাদিট্ঠি দিট্ঠিপরামাসো.

ইমে ধম্মা পরামাসা.

১১৮২. কতমে ধম্মা নো পরামাসা? তে ধম্মে ঠপেত্ৰা অৰসেসা কুসলাকুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা, অরূপাৰচরা, অপরিযাপন্না; ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো; সব্বঞ্চ রূপং, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা নো পরামাসা.

১১৮৩. কতমে ধম্মা পরামট্ঠা? সাসৰা কুসলাকুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা, অরূপাৰচরা; রূপক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা পরামট্ঠা.

১১৮৪. কতমে ধম্মা অপরামট্ঠা? অপরিযাপন্না মগ্গা চ, মগ্গফলানি চ, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা অপরামট্ঠা.

১১৮৫. কতমে ধম্মা পরামাসসম্পযুত্তা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা সম্পযুত্তা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা পরামাসসম্পযুত্তা.

১১৮৬. কতমে ধম্মা পরামাসৰিপ্পযুত্তা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৰিপ্পযুত্তা ৰেদনাক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো; সব্বঞ্চ রূপং, অসঙ্খতা চ ধাতু – ইমে ধম্মা পরামাসৰিপ্পযুত্তা.

১১৮৭. কতমে ধম্মা পরামাসা চেৰ পরামট্ঠা চ? স্ৰেৰ পরামাসো পরামাসো চেৰ পরামট্ঠো চ.

১১৮৮. কতমে ধম্মা পরামট্ঠা চেৰ নো চ পরামাসা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা পরামট্ঠা, তে ধম্মে ঠপেত্ৰা অৰসেসা সাসৰা কুসলাকুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা, অরূপাৰচরা; রূপক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা পরামট্ঠা চেৰ নো চ পরামাসা.

১১৮৯. কতমে ধম্মা পরামাসৰিপ্পযুত্তা পরামট্ঠা? তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা ৰিপ্পযুত্তা সাসৰা কুসলাকুসলাব্যাকতা ধম্মা কামাৰচরা, রূপাৰচরা অরূপাৰচরা; রূপক্খন্ধো…পে… ৰিঞ্ঞাণক্খন্ধো – ইমে ধম্মা পরামাসৰিপ্পযুত্তা পরামট্ঠা.