ৰিসুদ্ধিমগ্গস্স করণং
তেসু তাৰ ৰিসুদ্ধিমগ্গং আচরিযবুদ্ধঘোসো সঙ্ঘপালত্থেরেন অজ্ঝেসিতো মহাৰিহারস্স দক্খিণভাগে পধানঘরে মহানিগমস্সামিনো পাসাদে [পরি. অট্ঠ. নিগমনকথা] ৰসন্তো অকাসি. এত্তাৰতা চ ‘‘সো পনেস ৰিসুদ্ধিমগ্গো কেন কতো, কদা কতো, কত্থ কতো, কস্মা কতো’’তি ইমেসং পঞ্হানমত্থো ৰিত্থারেন ৰিভাৰিতো হোতি.
ইদানি কিমত্থং কতোতিআদীনং পঞ্হানমত্থং পকাসযিস্সাম. তত্থ কিমত্থং কতোতি এতস্স পন পঞ্হস্স অত্থো আচরিযেনেৰ পকাসিতো. কথং?
‘‘সুদুল্লভং লভিত্ৰান, পব্বজ্জং জিনসাসনে;
সীলাদিসঙ্গহং খেমং, উজুং মগ্গং ৰিসুদ্ধিযা.
যথাভূতং অজানন্তা, সুদ্ধিকামাপি যে ইধ;
ৰিসুদ্ধিং নাধিগচ্ছন্তি, ৰাযমন্তাপি যোগিনো.
তেসং পামোজ্জকরণং, সুৰিসুদ্ধৰিনিচ্ছযং;
মহাৰিহারৰাসীনং, দেসনানযনিস্সিতং.
ৰিসুদ্ধিমগ্গং ভাসিস্সং, তং মে সক্কচ্চ ভাসতো;
ৰিসুদ্ধিকামা সব্বেপি, নিসামযথ সাধৰো’’তি [ৰিসুদ্ধি. ১.২].
তস্মা এস ৰিসুদ্ধিমগ্গো ৰিসুদ্ধিসঙ্খাতনিব্বানকামানং সাধুজনানং সীলসমাধিপঞ্ঞাসঙ্খাতস্স ৰিসুদ্ধিমগ্গস্স যাথাৰতো জাননত্থায কতোতি পধানপ্পযোজনৰসেন ৰেদিতব্বো. অপ্পধানপ্পযোজনৰসেন পন চতূসু আগমট্ঠকথাসু গন্থসল্লহুকভাৰত্থাযপি কতোতি ৰেদিতব্বো. তথা হি ৰুত্তং আগমট্ঠকথাসু –
‘‘মজ্ঝে ৰিসুদ্ধিমগ্গো, এস চতুন্নম্পি আগমানঞ্হি;
ঠত্ৰা পকাসযিস্সতি, তত্থ যথাভাসিতমত্থং;
ইচ্চেৰ মে কতো’’তি [দী. নি. অট্ঠ. ১.গন্থারম্ভকথা].