ৰেতুল্লৰাদস্স দুতিযনিগ্গহো
গোঠাভযো পন রাজা পঞ্চসু [মহাৰিহার, চেতিয, থূপারাম, ইস্সরসমণক, ৰেস্সগিরিৰিহারসঙ্খাতেসু] ৰিহারেসু মহাভিক্খুসঙ্ঘং একতো সন্নিপাতেত্ৰা তং পৰত্তিং পুচ্ছিত্ৰা ৰেতুল্লৰাদস্স অবুদ্ধভাসিতভাৰং ঞত্ৰা তংৰাদিনো সট্ঠি পাপভিক্খূ লক্খণাহতে কত্ৰা রট্ঠতো পব্বাজেসি, ৰেতুল্লপোত্থকানি চ ঝাপেত্ৰা বুদ্ধসাসনং জোতেসি [মহাৰংসে ৩৬, ১১১-১১২-গাথাসু, নিকায ১৩-পিট্ঠে].
তদা রট্ঠতো পব্বাজিতেসু তেসু ভিক্খূসু কেচি কাৰীরপট্টনং গন্ত্ৰা তত্থ ৰসন্তি. তস্মিঞ্চ সমযে একো অঞ্ঞতিত্থিযমাণৰকো দেসন্তরতো কাৰীরমাগন্ত্ৰা পট্টনগামিকেহি তেসং ভিক্খূনং কতূপহারং দিস্ৰা লাভসক্কারং নিস্সায তেসং সন্তিকে পব্বজিত্ৰা সঙ্ঘমিত্তোতি নামেন পাকটো অহোসি. সো মহাৰিহারৰাসীনং ধম্মৰিনিচ্ছযং নিস্সায গোঠাভযরঞ্ঞা ৰেতুল্লৰাদহেতু তেসং ভিক্খূনং রট্ঠা পব্বাজিতভাৰং ঞত্ৰা মহাৰিহারৰাসীনং কুদ্ধো হুত্ৰা ‘‘ৰেতুল্লৰাদং ৰা নে গাহাপেস্সামি, ৰিহারে ৰা নেসং উম্মূলেত্ৰা ৰিনাসেস্সামী’’তি সীহল়দীপং গন্ত্ৰা রাজানং পসাদেত্ৰা তস্স দ্ৰে পুত্তে সিপ্পং সিক্খাপেস্সামীতি আরভি. তথাপি অত্তনো ৰাদস্স জাননসমত্থং জেট্ঠতিস্সং ওহায অনাগতে অত্তনো ৰচনং কারাপেতুং সক্কুণেয্যং কনিট্ঠং মহাসেনকুমারমেৰ সঙ্গণ্হিত্ৰা সিপ্পং সিক্খাপেসি. ৰিতুনো অচ্চযেন জেট্ঠতিস্সকুমারে রজ্জং পত্তে (৮১০-৮১৯-বু-ৰ) সো তস্স রঞ্ঞো ভীতো কাৰীরপট্টনমেৰ গতো [মহাৰংসে ৩৬, ১১৩-গাথাদীসু, নিকায ১৪-পিট্ঠে].
মহাসেনরঞ্ঞো পন কালে (৮১৯-৮৪৫-বু-ৰ) সো পুন সীহল়দীপমাগন্ত্ৰা অভযগিরিৰিহারে ৰসন্তো মহাৰিহারৰাসীহি ৰেতুল্লৰাদং গাহাপেতুং নানাপকারেহি ৰাযামমকাসি. তথাপি তেহি তং গাহাপেতুং অসক্কোন্তো রাজানং উপসঙ্কমিত্ৰা নানাকারণেহি সঞ্ঞাপেত্ৰা ‘‘যো কোচি একস্সপি ভিক্খুস্স মহাৰিহারৰাসিনো আহারং দদেয্য, তস্স সতং দণ্ডো’’তি রঞ্ঞো আণায নগরে ভেরিং চরাপেসি. তদা মহাৰিহারৰাসিনো নগরে পিণ্ডায চরন্তা তযো দিৰসে ভিক্খমলদ্ধা মহাপাসাদে সন্নিপতিত্ৰা ‘‘সচে মযং খুদাহেতু অধম্মং ধম্মোতি গণ্হেয্যাম, বহূ জনা তং গহেত্ৰা অপাযগামিনো ভৰিস্সন্তি, মযঞ্চ সব্বে সাৰজ্জা ভৰিস্সাম, তস্মা ন মযং জীৰিতহেতুপি ৰেতুল্লৰাদং পটিগ্গণ্হিস্সামা’’তি সম্মন্তযিত্ৰা মহাৰিহারাদিকে সব্বৰিহারে ছড্ডেত্ৰা রোহণজনপদঞ্চ মলযপদেসঞ্চ অগমিংসু [মহাৰংসে ৩৭, ২-৬-গাথাসু. নিকাযসঙ্গহে ১৪-পিট্ঠে].