ৰেতুল্লৰাদো

কীদিসো ৰেতুল্লৰাদো নাম, যতো মহাৰিহারৰাসিনো অতিৰিয জিগুচ্ছিংসূতি? ইদানি ৰেতুল্লৰাদস্স সরূপং সব্বাকারেন পকাসেতুং ন সক্কা, ৰেতুল্লনামেন পোত্থকানং ৰা নিকাযস্স ৰা এতরহি অপাকটভাৰতো. অভিধম্মপিটকে পন কথাৰত্থুঅট্ঠকথাযং [কথা. অট্ঠ. ৭৯৩-৭৯৪ আদযো] কতিপযা ৰেতুল্লৰাদা আগতা. কথং? –

‘‘পরমত্থতো মগ্গফলানেৰ সঙ্ঘো, মগ্গফলেহি অঞ্ঞো সঙ্ঘো নাম নত্থি, মগ্গফলানি চ ন কিঞ্চি পটিগ্গণ্হন্তি, তস্মা ন ৰত্তব্বং সঙ্ঘো দক্খিণং পটিগ্গণ্হাতী’’তি চ (১).

‘‘মগ্গফলানেৰ সঙ্ঘো নাম, ন চ তানি দক্খিণং ৰিসোধেতুং সক্কোন্তি, তস্মা ন ৰত্তব্বং সঙ্ঘো দক্খিণং ৰিসোধেতী’’তি চ (২).

‘‘মগ্গফলানেৰ সঙ্ঘো নাম, ন চ তানি কিঞ্চি ভুঞ্জন্তি, তস্মা ন ৰত্তব্বং সঙ্ঘো ভুঞ্জতি পিৰতি খাদতি সাযতী’’তি চ (৩).

মগ্গফলানেৰ সঙ্ঘো নাম, ন চ সক্কা তেসং কিঞ্চি দাতুং, ন চ তেহি পটিগ্গণ্হিতুং, নাপি তেসং দানেন কোচি উপকারো ইজ্ঝতি, তস্মা ন ৰত্তব্বং সঙ্ঘস্স দিন্নং মহপ্ফল’’ন্তি চ (৪).

‘‘বুদ্ধো ভগৰা ন কিঞ্চি পরিভুঞ্জতি, লোকানুৰত্তনত্থং পন পরিভুঞ্জমানং ৰিয অত্তানং দস্সেতি, তস্মা নিরুপকারত্তা ন ৰত্তব্বং তস্মিং দিন্নং মহপ্ফল’’ন্তি চ (৫).

‘‘ভগৰা তুসিতভৰনে নিব্বত্তো তত্থেৰ ৰসতি, ন মনুস্সলোকং আগচ্ছতি, নিম্মিতরূপমত্তকং পনেত্থ দস্সেতী’’তি চ (৬).

‘‘তুসিতপুরে ঠিতো ভগৰা ধম্মদেসনত্থায অভিনিম্মিতং পেসেসি, তেন চেৰ, তস্স চ দেসনং সম্পটিচ্ছিত্ৰা আযস্মতা আনন্দেন ধম্মো দেসিতো, ন বুদ্ধেন ভগৰতা’’তি চ (৭).

‘‘একাধিপ্পাযেন মেথুনো ধম্মো পটিসেৰিতব্বো. অযং পনেত্থ অত্থো – কারুঞ্ঞেন ৰা একেন অধিপ্পাযেন একাধিপ্পাযো, সংসারে ৰা একতো ভৰিস্সামাতি ইত্থিযা সদ্ধিং বুদ্ধপূজাদীনি কত্ৰা পণিধিৰসেন একো অধিপ্পাযো অস্সাতি একাধিপ্পাযো, এৰরূপো দ্ৰিন্নম্পি জনানং একাধিপ্পাযো মেথুনো ধম্মো পটিসেৰিতব্বো’’তি চ (৮) এৰং ৰেতুল্লৰাদীনং লদ্ধিযো আগতা, এত্তকাযেৰ নেসং ৰাদা থেরৰাদগন্থৰসেন দানি পঞ্ঞাযন্তি.

এত্থ চ আদিতো চতূহি ৰাদেহি সুত্তন্তাগতসঙ্ঘো চ মিচ্ছা গহিতো, ৰিনযাগতসঙ্ঘো চ সব্বথা পটিক্খিত্তো. তদনন্তরং তযো ৰাদা ইস্সরনিম্মানৰাদানুৰত্তকা. অন্তিমস্স পন অসদ্ধম্মৰাদভাৰো অতিৰিয পাকটোতি.

অভিধম্মসমুচ্চযে পন ৰেতুল্লপিটকস্স বোধিসত্তপিটকভাৰো পকাসিতো, তস্মা সদ্ধম্মপুণ্ডরিকসুত্তাদিকে বোধিসত্তপিটকে আগতৰাদোপি ‘‘ৰেতুল্লৰাদো’’তি ৰেদিতব্বো [অভিধম্মসমুচ্চযে ৭৯-পিট্ঠে].