অধম্মৰাদুপ্পত্তি

অযং পন আদিতো পট্ঠায সাসনমলভূতানং অধম্মৰাদানং উপ্পত্তি. অসোকরঞ্ঞো হি কালে উপ্পব্বাজেত্ৰা নিক্কড্ঢিতা অঞ্ঞতিত্থিযা বুদ্ধসাসনে অলদ্ধপতিট্ঠা কোধাভিভূতা পাটলিপুত্ততো নিক্খমিত্ৰা রাজগহসমীপে নালন্দাযং সন্নিপতিত্ৰা এৰং সম্মন্তযিংসু ‘‘মহাজনস্স বুদ্ধসাসনে অনৰগাহত্থায সক্যানং ধম্মৰিনযো নাসেতব্বো, তঞ্চ খো তেসং সমযং অজানন্তেহি ন সক্কা কাতুং, তস্মা যেন কেনচি উপাযেন পুনপি তত্থ পব্বজিতব্বমেৰা’’তি. তে এৰং সম্মন্তযিত্ৰা পুন আগন্ত্ৰা ৰিসুদ্ধত্থেরৰাদীনমন্তরং পৰিসিতুং অসক্কোন্তা তদঞ্ঞেসং সত্তরসন্নং মহাসঙ্ঘিকাদিনিকাযানং সন্তিকং উপসঙ্কমিত্ৰা অত্তনো অঞ্ঞতিত্থিযভাৰং অজানাপেত্ৰা পব্বজিত্ৰা পিটকত্তযমুগ্গণ্হিত্ৰা তঞ্চ ৰিপরিৰত্তেত্ৰা ততো কোসম্বিং গন্ত্ৰা ধম্মৰিনযনাসনায উপাযং মন্তযিত্ৰা ২৫৩-বুদ্ধৰস্সে ছসু ঠানেসু ৰসন্তা (১) হেমৰতিকো (২) রাজগিরিকো (৩) সিদ্ধত্থিকো (৪) পুব্বসেলিযো (৫) অপরসেলিযো (৬) ৰাজিরিযো (৭) ৰেতুল্লো (৮) অন্ধকো (৯) অঞ্ঞমহাসঙ্ঘিকোতি নৰ অভিনৰে নিকাযে উপ্পাদেসুং [নিকাযসঙ্গহে ৯-পিট্ঠে]. তেসং নামানি চ লদ্ধিযো চ কথাৰত্থুঅট্ঠকথাযং আগতাযেৰ.

তেসু হেমৰতিকা সদ্ধম্মপতিরূপকং বুদ্ধভাসিতভাৰেন দস্সেত্ৰা

(১) ৰণ্ণপিটকং নাম গন্থং অকংসু.

রাজগিরিকা (২) অঙ্গুলিমালপিটকং,

সিদ্ধত্থিকা (৩) গূল়্হৰেস্সন্তরং,

পুব্বসেলিযা (৪) রট্ঠপালগজ্জিতং,

অপরসেলিযা (৫) আল়ৰকগজ্জিতং,

ৰজিরপব্বতৰাসিনো ৰাজিরিযা (৬) গূল়্হৰিনযং নাম গন্থং অকংসু.

তেযেৰ সব্বে মাযাজালতন্ত-সমাজতন্তাদিকে অনেকে তন্তগন্থে চ, মরীচিকপ্প-হেরম্ভকপ্পাদিকে অনেকে কপ্পগন্থে চ অকংসু.

ৰেতুল্লৰাদিনো পন (৭) ৰেতুল্লপিটকমকংসু.

অন্ধকা চ (৮) রতনকূটাদিকে গন্থে,

অঞ্ঞমহাসঙ্ঘিকা চ (৯) অক্খরসারিযাদিসুত্তন্তে অকংসু [নিকাযসঙ্গহে ৯-পিট্ঠে].

তেসু পন সদ্ধম্মপতিরূপকেসু ৰেতুল্লৰাদো, ৰাজিরিযৰাদো, রতনকূটসত্থন্তি ইমানিযেৰ তীণি লঙ্কাদীপমুপাগতানি, অঞ্ঞানি পন ৰণ্ণপিটকাদীনি জম্বুদীপেযেৰ নিৰত্তন্তীতি নিকাযসঙ্গহে ৰুত্তং. ৰণ্ণপিটকাদীনম্পি পন লঙ্কাদীপমুপাগতচ্ছাযা দিস্সতেৰ. তথা হি সমন্তপাসাদিকায ৰিনযট্ঠকথাযং (৩, ৯-পিট্ঠে)

‘‘ৰণ্ণপিটক অঙ্গুলিমালপিটকরট্ঠপালগজ্জিতআল়ৰকগজ্জিতগূল়্হমগ্গগূল়্হৰেস্সন্তর গূল়্হৰিনয ৰেদল্লপিটকানি [এত্থ ‘‘ৰেপুল্ল, ৰেদল্লং, ৰেতুল্লন্তি অত্থকো একং, বোধিসত্তপিটকস্সেৰ নাম’’ন্তি ৰেদিতব্বং. তথা হি ৰুত্তং অসঙ্গেন নাম আচরিযেন অভিধম্মসমুচ্চযে নাম মহাযানিকগন্তে (৭৯-পিট্ঠে) ‘‘ৰেপুল্লং কতমং? বোধিসত্তপিটকসম্পযুত্তং ভাসিতং. যদুচ্চতে ৰেপুল্লং, তং ৰেদল্লমপ্যুচ্চতে, ৰেতুল্লমপ্যুচ্চতে. কিমত্থং ৰেপুল্লমুচ্চতে? সব্বসত্তানং হিতসুখাধিট্ঠানতো, উদারগম্ভীরধম্মদেসনাতো চ. কিমত্থমুচ্চতে ৰেদল্লং? সব্বাৰরণৰিদলনতো. কিমত্থমুচ্চতে ৰেতুল্লং? উপমানধম্মানং তুলনাভাৰতো’’তি] পন অবুদ্ধৰচনানিযেৰাতি ৰুত্ত’’ন্তি চ.

সারত্থপ্পকাসিনিযা সংযুত্তট্ঠকথাযম্পি (২, ১৮৬-পিট্ঠে)

‘‘গূল়্হৰিনযং গূল়্হৰেস্সন্তরং গূল়্হমহোসধং ৰণ্ণপিটকং অঙ্গুলিমালপিটকং রট্ঠপালগজ্জিতং আল়ৰকগজ্জিতং ৰেদল্লপিটকন্তি অবুদ্ধৰচনং সদ্ধম্মপতিরূপকং নামা’’তি চ–

তেসং পটিক্খেপো দিস্সতি. ন হি তানি অসুত্ৰা, তেসঞ্চ অত্থং অজানিত্ৰা সীহল়ট্ঠকথাচরিযেহি তানি পটিক্খিপিতুং সক্কা, নাপি তং পটিক্খেপৰচনং জম্বুদীপিকট্ঠকথাচরিযানং ৰচনং ভৰিতুং, মহামহিন্দত্থেরস্স সীহল়দীপং গমনসমযে তেসংযেৰ অভাৰতো. তস্মা তানি চ তদঞ্ঞানি চ মহাযানিকপিটকানি তংকালিকানি যেভুয্যেন সীহল়দীপমুপাগতানীতি গহেতব্বানি. তেসু চ ৰজ্জিপুত্তকগণপরিযাপন্নস্স ধম্মরুচিনিকাযস্স পিটকানং তদুপাগমনং পুব্বেৰ ৰুত্তং. তদঞ্ঞেসং পন তদুপাগমনং এৰং ৰেদিতব্বং.