ৰেদনাক্খন্ধকথা
৪৫৬. ইদানি যং ৰুত্তং ‘‘যংকিঞ্চি ৰেদযিতলক্খণং, সব্বং তং একতো কত্ৰা ৰেদনাক্খন্ধো ৰেদিতব্বো’’তি, এত্থাপি ৰেদযিতলক্খণং নাম ৰেদনাৰ. যথাহ – ‘‘ৰেদযতি ৰেদযতীতি খো আৰুসো, তস্মা ৰেদনাতি ৰুচ্চতী’’তি (ম. নি. ১.৪৫০). সা পন ৰেদযিতলক্খণেন সভাৰতো একৰিধাপি জাতিৰসেন তিৰিধা হোতি কুসলা, অকুসলা, অব্যাকতা চাতি.
তত্থ কামাৰচরং সোমনস্সুপেক্খাঞাণসঙ্খারভেদতো অট্ঠৰিধন্তিআদিনা নযেন ৰুত্তেন কুসলৰিঞ্ঞাণেন সম্পযুত্তা কুসলা, অকুসলেন সম্পযুত্তা অকুসলা, অব্যাকতেন সম্পযুত্তা অব্যাকতাতি ৰেদিতব্বা. সা সভাৰভেদতো পঞ্চৰিধা হোতি – সুখং দুক্খং সোমনস্সং দোমনস্সং উপেক্খাতি.
তত্থ কুসলৰিপাকেন কাযৰিঞ্ঞাণেন সম্পযুত্তং সুখং. অকুসলৰিপাকেন দুক্খং. কামাৰচরতো চতূহি কুসলেহি, চতূহি সহেতুকৰিপাকেহি, একেন অহেতুকৰিপাকেন, চতূহি সহেতুককিরিযেহি, একেন অহেতুককিরিযেন, চতূহি অকুসলেহি, রূপাৰচরতো ঠপেত্ৰা পঞ্চমজ্ঝানৰিঞ্ঞাণং চতূহি কুসলেহি, চতূহি ৰিপাকেহি, চতূহি কিরিযেহি, লোকুত্তরং পন যস্মা অঝানিকং নাম নত্থি, তস্মা অট্ঠ লোকুত্তরানি পঞ্চন্নং ঝানানং ৰসেন চত্তালীসং হোন্তি. তেসু ঠপেত্ৰা অট্ঠ পঞ্চমজ্ঝানিকানি সেসেহি দ্ৰত্তিংসায কুসলৰিপাকেহীতি এৰং সোমনস্সং দ্ৰাসট্ঠিযা ৰিঞ্ঞাণেহি সম্পযুত্তং. দোমনস্সং দ্ৰীহি অকুসলেহি. উপেক্খা অৰসেসপঞ্চপঞ্ঞাসায ৰিঞ্ঞাণেহি সম্পযুত্তা.
তত্থ ইট্ঠফোট্ঠব্বানুভৰনলক্খণং সুখং, সম্পযুত্তানং উপব্রূহনরসং, কাযিকঅস্সাদপচ্চুপট্ঠানং, কাযিন্দ্রিযপদট্ঠানং.
অনিট্ঠফোট্ঠব্বানুভৰনলক্খণং দুক্খং, সম্পযুত্তানং মিলাপনরসং, কাযিকাবাধপচ্চুপট্ঠানং, কাযিন্দ্রিযপদট্ঠানং.
ইট্ঠারম্মণানুভৰনলক্খণং সোমনস্সং, যথা তথা ৰা ইট্ঠাকারসম্ভোগরসং, চেতসিকঅস্সাদপচ্চুপট্ঠানং, পস্সদ্ধিপদট্ঠানং.
অনিট্ঠারম্মণানুভৰনলক্খণং দোমনস্সং, যথা তথা ৰা অনিট্ঠাকারসম্ভোগরসং, চেতসিকাবাধপচ্চুপট্ঠানং, একন্তেনেৰ হদযৰত্থুপদট্ঠানং.
মজ্ঝত্তৰেদযিতলক্খণা উপেক্খা, সম্পযুত্তানং নাতিউপব্রূহনমিলাপনরসা, সন্তভাৰপচ্চুপট্ঠানা, নিপ্পীতিকচিত্তপদট্ঠানাতি.
ইদং ৰেদনাক্খন্ধে ৰিত্থারকথামুখং.