৫,১৬. পযোজকব্যাপারে ণাপি চ
কত্তারং যো পযোজেতি, তস্স ব্যাপারে ক্রিযত্থা ণি+ণাপী হোন্তি বহুলং.
ণিপচ্চযো উৰণ্ণন্তা, আতো ণাপেৰ হোতি+হ;
দ্ৰে দ্ৰে+কো হোতি ৰা সেসে, বহুলংত্যনুৰুত্তিযা.
অকম্মকাপি হোন্তেৰ, ণি+ণাপ্যন্তা সকম্মকা;
সকম্মকা দ্ৰিকম্মা+স্সু, দ্ৰিকম্মা চ তিকম্মকা.
তস্মা কত্তরি কম্মে চ, ণি+ণাপীনং তু সম্ভৰো;
ন ভাৰে সুদ্ধকত্তা তু, কম্মং হোতি পযোজকে.
নযাদীনং পধানঞ্চ, অপধানং দুহাদিনং;
সুদ্ধকত্তা ণি+ণাপীসু, কম্ম+মক্খ্যাত গোচরং.
ভৰিতুং পযোজযতীতি অত্থে ইমিনা ণিপ্পচ্চযো. ণকারো ণানুবন্ধকারিযত্থো. ‘‘যুৰণ্ণান+মে+ও পচ্চযে’’তি ওকারে ‘‘আযা+ৰা ণানুবন্ধে’’তি ণানুবন্ধে আৰাদেসো. ত্যাদিম্হি ‘‘ণি+ণাপ্যা+পীহি ৰা’’তি লৰিকরণে একারে ‘‘এওন+মযৰা সরে’’তি অযাদেসো. সো সমাধিং ভাৰযতি ভাৰেতি, ভাৰযন্তি ভাৰেন্তি+চ্চাদি. কম্মে-তেন সমাধি ভাৰীযতি+চ্চাদি. এত্থ ‘‘দীঘো সরস্সা’’তি ক্যে ইকারস্স দীঘো. ভাৰযিস্সতি ভাৰেস্সতি, ভাৰযিস্সন্তি ভাৰেস্সন্তি+চ্চাদি. অজ্জতনে ঈস্স সিম্হি অভাৰেসি ভাৰেসি, অভাৰযি ভাৰযি, অভাৰযিংসু ভাৰযিংসু. পরস্সরলোপে অভাৰেসুং ভাৰেসুং, অভাৰযংসু ভাৰযংসু, অভাৰযুং ভাৰযুং ইচ্চাদি. কম্মে-অভাৰীযি ভাৰীযি ইচ্চাদি. অভাৰিস্স অভাৰযিস্স, অভাৰিস্সংসু অভাৰযিস্সংসু. কম্মে-অভাৰযিস্সং ইচ্চাদি. ভাৰে ভাৰেয্য ইচ্চাদি. কম্মে-ভাৰীযেয্য ইচ্চাদি. ভাৰযতু ভাৰেতু ইচ্চাদি. কম্মে-ভাৰীযতু ইচ্চাদি.
পচিতুং পযোজেতীতি অত্থে ণি+ণাপী হোন্তি. সো দেৰদত্তেন ওদনং পাচযতি পাচেতি ইচ্চাদি, তথা পাচাপযতি পাচাপেতি+চ্চাদি. কম্মে-সো তেন দেৰদত্তেন ওদনো পাচীযতি পাচাপীযতি+চ্চাদি, ভৰিস্সত্যাদীসুপি যোজেতব্বং.
গন্তুং পযোজেতীতি অত্থে সো তং পুরিসং গামং গমযতি গমেতি গচ্ছাপযতি গচ্ছাপেতি+চ্চাদি. কম্মে-তেন সো গামং গমীযতি গচ্ছাপীযতি+চ্চাদি.
গুহ=সংৰরণে, গুহিতুং পযোজেতীতি ণিম্হি ‘‘গুহিস্স সরে’’তি দীঘো. গূহযতি, গূহযন্তি ইচ্চাদি.
দিস+দুস=অপ্পীতিযং, দুসিতুং পযোজেতীতি ণিম্হি ‘‘ণিম্হি দীঘো দুসস্সা’’তি দীঘে দূসযতি+চ্চাদি.
তথা ইচ্ছন্তং পযোজযতি ইচ্ছাপযতি ইচ্ছাপেতি, এসযতি এসেতি. নিযচ্ছন্তং পযোজযতি নিযমযতি নিযমেতি. তথা আসযতি আসেতি, অচ্ছাপযতি অচ্ছাপেতি. লাভযতি লাভেতি, এৰং ৰাসযতি ৰাসেতি, ৰাসাপযতি ৰাসাপেতি. ৰাহযতি ৰাহেতি, ৰাহাপযতি ৰাহাপেতি+চ্চাদি. এৰং জীরযতি, মারযতি, দস্সযতি ইচ্চাদি. হূ=সত্তাযং, পহোন্তং পযোজযতি পহাৰযতি পহাৰেতি ইচ্চাদি. সাযযতি সাযাপযতি সাযাপেতি. নাযাপযতি নাযাপেতি. পতিট্ঠাপযতি পতিট্ঠাপেতি. রস্সে পতিট্ঠপেতি. হন্তুং পযোজযতীতি ণি+ণাপী, ‘‘হনস্স ঘাতো ণানুবন্ধে’’তি ঘাতাদেসে ঘাতযতি ঘাতেতি. তথা জুহাৰযতি জুহাৰেতি, জহাপযতি জহাপেতি. হাপযতি হাপেতি. দাপযতি দাপেতি. ৰিধাপযতি ৰিধাপেতি, পিদহাপযতি পিদহাপেতি. (ভূৰাদিনযো).
ইদানি রুধাদিঅট্ঠগণা দস্সীযন্তে-রোধযতি রোধেতি. দেৰযতি দেৰেতি. তোদযতি তোদেতি. জযাপযতি জযাপেতি. ৰিক্কযতি ৰিক্কযাপেতি. সাৰযতি সাৰেতি. ৰিতানযতি ৰিতানেতি. চোরাপযতি চোরাপেতি ইচ্চাদি.
খাদীহি পচ্চযন্তেহি, অপি হোন্তি ণি+ণাপযো;
ণি+ণাপিনা+নকানানং, দস্সনঞ্চেত্থ সাধনং.
তিতিক্খন্তং পযোজযতি তিতিক্খেতি তিতিক্খাপেতি, তিকিচ্ছযতি তিকিচ্ছেতি তিকিচ্ছাপযতি তিকিচ্ছাপেতি. এৰং বুভুক্খেতি বুভুক্খাপেতি. পব্বতাযযতি. পুত্তীযযতি ইচ্চাদি. (খাদিপচ্চযনযো).
ইতি পযোগসিদ্ধিযং ত্যাদিকণ্ডো ছট্ঠো.