১১. ৰিসেসন+মেকত্থেন

ৰিসেসনং স্যাদ্যন্তং ৰিসেস্সেন স্যাদ্যন্তেন সমানাধিকরণেনসহে+কত্থং হোতি.

সমানত্থে পদে যত্থ, ভেদ্যভেদকৰাচকে;

ৰিসেসনসমাসো+যং, ৰিসেস্সত্থপধানতো.

ৰিসেস্সগত+মেৰ+ত্র, লিঙ্গ+মেতং পরং ততো;

কম্মধারয+মিচ্চে+স, সমাসো+ঞ্ঞেহি সঞ্ঞিতো.

সুত্তে ৰিসেস্সেনাতি অৰুত্তেপি ৰিসেসনস্স সম্বন্ধীসদ্দত্তা সামত্থিযতো লব্ভমানআকড্ঢিতসদ্দং পতি ‘‘ৰিসেস্সেনা’’তি ৰুত্তং. ৰুত্তঞ্চ –

সামঞ্ঞৰত্থু যা ৰত্থ+ন্তরতো তু ৰিসেসিয;

একপ্পকারে ঠপনা, ৰিসেসন+মিতী+রিতং.

একপ্পকারগং ৰত্থু, ৰিসেস্সন্তি পৰুচ্চতি;

পদানি যানি যানেৰ, সম্বন্ধ+মুপযন্তি+হ;

গম্যতে কামচারেন, ৰিসেসন+ৰিসেস্সতাতি.

এত্থ চ উপ্পলদব্বং রত্তুপ্পলাদিতো ৰিসেসযতীতি নীলসদ্দো ৰিসেসনং. তেন ৰিসেসিযতীতি উপ্পলসদ্দো ৰিসেস্সং. অপি চ ভমর+ঙ্গারাদিসামঞ্ঞ নীলত্থতো ৰিসেসিযতীতি নীলং ৰিসেস্সং. ন ৰত্থাদীনং, উপ্পলস্সেৰাতি ৰিসেসনতো উপ্পলং ৰিসেসনংতি কামচারেনেতি ৰুত্তং. অপি চ –

পরিতো অযন্ত্য+নেন+ত্থা, পরিযাযোতি ৰুচ্চতি;

গোৰাচাতি পৰুত্তে তু, ৰাচত্থো তু ৰিসেসনং.

ৰিসেস্সে দিস্সমানা যা, লিঙ্গ+সংখ্যা+ৰিভত্তিযো;

তুল্যাধিকরণে ভিয্যো, কত্তব্বা তা ৰিসেসনেতি –

ৰুত্তত্তা মহন্তো+চ্চাদীসু সমানলিঙ্গাদযো দট্ঠব্বা. ভিয্যোতি কিং, দেৰা পমাণং ইচ্চাদি.

সো চ ছব্বিধো ৰিসেসনপুব্বপদো, ৰিসেসনুত্তরপদো, ৰিসেসনোভযপদো, উপমানুত্তরপদো, সম্ভাৰনাপুব্বপদো, অৰধারণপুব্বপদোতি.

তত্থ ৰিসেসনপুব্বপদে তাৰ-মহন্তো চ সো পুরিসো চাতি ৰাক্যে ইমিনা সুত্তেন সমাসো. ‘‘ট ন্ত+ন্তূনং’’তি ন্তস্স টাদেসে দীঘো হোতি, মহাপুরিসো, মহাপুরিসা ইচ্চাদি.

ৰাক্যে তুল্যাধিকরণভাৰ পকাসনত্থং চ+ত-সদ্দপযোগো. ৰুত্তিযন্তু সমাসেনেৰ তপ্পকাসনতো ন তপ্পযোগো. এৰ+মঞ্ঞত্রাপি ৰুত্তত্থান+মপ্পযোগো. এৰং মহাৰীরো, মহামুনি. মহন্তঞ্চ তং বলঞ্চাতি মহাবলং, মহব্ভযং. সন্তো চ সো পুরিসো চাতি সপ্পুরিসো. তথা পুব্বপুরিসো, অপরপুরিসো, পঠমপুরিসো, মজ্ঝিমপুরিসো, উত্তমপুরিসো, পরপুরিসো, সেতহত্থী, কণ্হসপ্পো, নীলুপ্পলং, রত্তুপ্পলং, লোহিতচন্দনং. ক্ৰচি ন হোতি, পুণ্ণো মন্তানীপুত্তো, চিত্তো গহপতি. পুমা চ সো কোকিলো চাতি পুঙ্কোকিলো, উত্তরপদে পুমস্স পুং হোতি. এৰং পুন্নাগো.

খত্তিযা চ সা কঞ্ঞা চাতি খত্তিযকঞ্ঞা.