কম্মট্ঠান সঙ্গহ পরমত্থদীপনী

১৭০. এৰং অট্ঠহি পরিচ্ছেদেহি সপচ্চযপভেদং নামরূপ ৰিভাগং দস্সেত্ৰা ইদানি ৰিদিতনামরূপ ৰিভাগস্স কম্মট্ঠানৰিধানং দস্সেন্তো সমথৰিপস্সনানন্তিআদি মাহ. ইতো পচ্চয সঙ্গহতো পরং সমথৰিপস্সনানং ভাৰনানং দুৰিধংপি কম্মট্ঠানং যথাক্কমং পৰক্খামীতি যোজনা. তত্থ কিলেসে অঞ্ঞেপিৰা ৰিতক্কাদযো ওল়ারিকধম্মে সমেতীতি সমথো. তথা পৰত্তো একগ্গতাসঙ্খাতো সমাধি. ৰিসেসেন পস্সন্তি এতাযাতি ৰিপস্সনা. অনিচ্চানুপস্সনাদিকা ভাৰনাপঞ্ঞা. তায হি যোগিনো খন্ধেসু লোকিযমহাজনেন পস্সিতং ইত্থিপুরিসাদিকং নিচ্চসুখাদিকঞ্চ অতিক্কমিত্ৰা ৰিসেসেন অনিচ্চাদিকমেৰ পস্সন্তীতি. ভাৰেতব্বাতি ভাৰনা. ভাৰেন্তিৰা চিত্তসন্তানং এতাহীতি ভাৰনা. কিরিযা কম্মং. তিট্ঠতি এত্থাতি ঠানং. কম্মস্স ঠানন্তি কম্মট্ঠানং. ৰীরিযারব্ভসঙ্খাতস্স যোগকম্মস্স পৰত্তিট্ঠানন্তি অত্থো. কসিণমণ্ডলাদিকং কসিণভাৰনাদিকঞ্চ. আদিমজ্ঝ পরিযোসানানঞ্হি সমুদাযভূকং একমেতং পথৰীকসিণ ভাৰনাদিকং ভাৰনাকম্মংপি অত্তনো অৰযৰভূতস্স যোগ কম্মস্স পৰত্তিট্ঠানং সম্ভৰতীতি.

ৰিভাৰনিযং পন

উত্তরুত্তর যোগকম্মস্স পদট্ঠানতায কম্মট্ঠানভূতং ভাৰনাৰিধিঞ্চাতিপি ৰুত্তং. তম্পি যুজ্জতিযেৰ.

যোগকম্মমেৰৰা সুখৰিসেসানং অধিট্ঠানট্ঠেনঠানন্তি কম্মট্ঠানং. তত্থাতি তস্মিং দুৰিধেপি কম্মট্ঠানে. সমথসঙ্গহেতি সমথ কম্মট্ঠানসঙ্গহে. দসকসিণানীতি দসকসিণমণ্ডলানি কসিণজ্ঝানানিচ. তদুভযানিপি হি যোগানুযোগসঙ্খাতস্স সমথ কম্মস্স পৰত্তিট্ঠানত্তা সমথকম্মট্ঠানানিনাম হোন্তীতি. দসঅসুভাতি দসঅসুভৰত্থূনি অসুভজ্ঝানানিচ. দসঅনুস্সতি যোতি বুদ্ধগুণাদীনি দসঅনুস্সতিট্ঠানানি অনুস্সরণসতি যোচ. সেসানিপি যথানুরূপং ৰত্তব্বানীতি. চরণং চরিযা. সমুদাচরণন্তি অত্থো. পৰত্তিবহুলতাতি ৰুত্তং হোতি. রাগস্স চরিযা রাগচরিযা. রাগচরিতাতি পাঠো, সো অট্ঠকথাযং নত্থি, পুগ্গলট্ঠানেএৰ সো যুত্তোতি. এসনযো সেসেসুপি.

[২৪৩] যো পন ৰিভাৰনিযং

চরিযানং সংসগ্গভেদো ৰুত্তো. সো ইধ নাধিপ্পেতো.

নহি কম্মট্ঠানানংনাম সংসগ্গচরিতস্সপি একস্স দ্ৰে তীণি দাতব্বানি হোতীতি. তেনেৰ হি সো ভেদো অট্ঠকথাযং নগরুকতোতি. সব্বাপি অপ্পনায পুব্বভাগপৰত্তা কামাৰচর ভাৰনা পরিকম্মভাৰনানাম. সা পন অপ্পনায আসন্নে দূরেতি দুৰিধা হোতি. তত্থ যা আসন্নে, সা অপ্পনং উপেচ্চ সমীপে ঠত্ৰা পৰত্তত্তা উপচারভাৰনাতি ৰুচ্চতি. ইতরা পন পরিকম্ম ভাৰনাএৰনাম. ইতি পরিকম্মভাৰনাপি সমানা পুব্বাপরৰিসেস পাকটভাৰত্থং অট্ঠকথাসু দ্ৰীহি নামেহি গহিতাতি ৰুত্তং পরিকম্মভাৰনা.ল. তিস্সোভাৰনাতি তাসং পন ৰিসেসো পরতো আগমিস্সতি. পরিকম্মনিমিত্তন্তি পরিকম্মভাৰনায আরম্মণভূতং কসিণমণ্ডলাদিনিমিত্তং. তঞ্চ তস্সা আরম্মণ ভাৰেন একংপি সমানং পুব্বাপরৰিসেসপাকটভাৰত্থং পরিকম্মনিমিত্তং উগ্গহনিমিত্তন্তি দ্ৰিধা ভিন্দিত্ৰা ৰুত্তং. তেসংপি ৰিসেসো আগমিস্সতি. ৰিদত্থিচতুরঙ্গুলসঙ্খাতেন পরিত্তপমাণেনৰা খল মণ্ডলাদিসঙ্খাতেন মহন্তপমাণেনৰা কতং অকতংৰা পথৰী মণ্ডলতলমেৰ অসেসফরিতব্বট্ঠেন কসিণন্তি পথৰীকসিণং. সকলসদ্দপরিযাযো হি কসিণসদ্দো. যথা কসিণেন জম্বুদীপস্সাতি. তস্মা যত্তকে পথৰীতলে নিমিত্তং গণ্হাতি, তত্তকং চিত্তেন অসেসং ফরিত্ৰা এৰ গহেতব্বং হোতি. ন পন তস্স একদেসে ঠত্ৰাতি, তেন ৰুত্তং পথৰীমণ্ডলতলমেৰ অসেসফরিতব্বট্ঠেন কসিণন্তি পথৰীকসিণন্তি. এসনযো সেসকসিণেসুপীতি. এত্থচ, অৰিভূতৰণ্ণায পথৰিযা এক তলভাৰেনসন্নিৰিট্ঠাসণ্ঠানপঞ্ঞত্তিইধপথৰীকসিণংনাম. তথা আপোকসিণং তেজোকসিণঞ্চ. ফুট্ঠট্ঠানে চিত্তেন সণ্ঠানং কত্ৰা গহিতা ৰাযুৰট্টি ৰাযোকসিণংনাম. নীলৰণ্ণৰিসিট্ঠাএকা সণ্ঠানপঞ্ঞত্তি নীলকসিণংনাম. তথা পীতলোহিতো দাতকসিণানিপি. চন্দসূরিযঅগ্গোভাসৰিসিট্ঠা কত্থচি দিস্সমানা সণ্ঠানপঞ্ঞত্তি আলোককসিণংনাম. তিত্তিছিদ্দৰাত পানছিদ্দাদীসু দিস্সমানা আকাসৰিসিট্ঠা সণ্ঠানপঞ্ঞত্তি আকাসকসিণংনামাতি. অতিৰিয ধুমাতং সুনভাৰং গতন্তি উদ্ধুমাতং. তদেৰ কুচ্ছিতত্তা উদ্ধুমাতকং. তথাভূতস্স ছৰসরীরস্সেতং নামং. তদেৰ পূতিভাৰং গতকালে পুরিমৰণ্ণং ৰিজহিত্ৰা পুন নীলভাৰং পত্তং ৰিনীলকং. তদেৰ পুন পচ্চিত্ৰা ততো ততো ৰিসন্দমানপুব্বযুত্তং ৰিপুব্বকং. যুদ্ধভূমিযাদীসু সত্থেন মজ্ঝে ছিন্দিত্ৰা থপিতং ৰিরূপছিন্নসরীরং ৰিচ্ছিন্নকংনাম. সোণ সিঙ্গালাদীহি ৰিৰিধাকারেন খাযিতপদেসযুত্তং সরীরং ৰিক্খাযিতকংনাম. সোণসিঙ্গালাদীহি এৰ খণ্ডাখণ্ডিকং কত্ৰা অপকড্ঢিত্ৰা ততো ততো খিত্তঅঙ্গপচ্চঙ্গযুত্তং সরীরং ৰিত্তক্খিকং নাম. অঙ্গপচ্চঙ্গেসু সত্থেন হনিত্ৰা খণ্ডাখণ্ডিকং কত্ৰা ততো ততো খিত্তঅঙ্গপচ্চঙ্গযুত্তং সরীরং হতৰিক্খিত্তকংনাম. পগ্ঘরিত লোহিতসরীরং লোহিতকং নাম. পুল়ুৰপরিপূরং সরীরং পুল়ুৰকং. সকলো অট্ঠিসঙ্ঘাটোৰা একমেকংৰা অট্ঠি অট্ঠিকং নাম. পুনপ্পুনং নিরন্তরং সরণং অনুস্সতি. বুদ্ধগুণস্স অনুস্সতি বুদ্ধানুস্সতি. এস নযো সেসাসুপীতি. তত্থ অরহতাদিগুণো বুদ্ধগুণোনাম. স্ৰক্খাততাদিগুণো ধম্মগুণোনাম. সুপ্পটিপন্নতাদিগুণো সঙ্ঘগুণো নাম. অত্তনো সীলস্স অখণ্ডতাদি গুণো সীলগুণোনাম. অত্তনো দানস্স ৰিগতমলমচ্ছেরতাদি গুণো চাগগুণোনাম. অত্তানং দেৰত্তংৰা সক্কত্তংৰা ব্রহ্মত্তংৰা ৰহিতুং সমত্থা অত্তনো সদ্ধাদিগুণা দেৰতাগুণানাম. ৰত্ত পটিপত্তিৰসেনৰা ধুতঙ্গসমাদানৰসেনৰা ঝানসমাপত্তিৰসেনৰা ৰিপস্সনাৰসেনৰা অত্তনো সন্তানে চিরংৰিকালং ৰিক্খম্ভিতানং কামরাগাদীনং ৰূপসমো অত্তনাঅধিগতনিব্বানঞ্চ উপসমোনাম. একভৰপরিযাপন্নস্স অত্তনো খন্ধসন্তানস্স ভেদো মরণং নাম. কেসকাযাদীনং নানাকাযানং সমূহভূতো অযং কাযো কাযোনাম. অত্তনি নিরন্তরং পৰত্তমানা অস্সাস পস্সাসা আনাপাণংনাম. মিজ্জতি সিনিয্হতীতি মেত্তা. যং আরব্ভ উপ্পজ্জতি. তস্স হিতসুখং অৰিপ্পকিণ্ণং কত্ৰা সঙ্গণ্হতীতি অত্থো. মিত্তস্সৰা এসা মিত্তেসুৰা ভৰাতি মেত্তা. অত্থতো পন পরসত্তানং হিতূপসংহারৰসেন পৰত্তো অদোসোএৰ. পরসত্তানং হিতূপসংহার হিতমোদন অহিতাপনযনসঙ্খাতং ব্যাপারত্তযং পহায তেসং কম্মসকতানুব্রূহনৰসেন উপপত্তিতো যুত্তিতো পেক্খতীতি উপেক্খা. তথা পৰত্তা তত্রমজ্ঝত্ততাএৰ. অপ্পমাণেসুসত্তেসু ভৰাতি অপ্পমঞ্ঞা. ন হি এত্তকেসু এৰ সত্তেসু এতা পৰত্তেতব্বা. ন ততো অঞ্ঞেসূতি এৰং এতাসং ৰিসযপরিচ্ছেদোনাম অত্থীতি. এৰংসন্তেপি আদিকম্মি কেন আদিতো একস্মিং পুগ্গলে অত্তনো ভাৰনাচিত্তং লদ্ধাসেৰনং লদ্ধৰিসেসঞ্চ কত্ৰা পচ্ছা দ্ৰীসু তীসূতিআদিনা ৰড্ঢিত্ৰা সীমসম্ভেদোচ ওধিসোফরণ অনোধিসোফরণ দিসাফরণানিৰ কত্তব্বানীতি. যং পন ৰিভঙ্গে মেত্তাসহগতেন চেতসা একং দিসং ফরিত্ৰা ৰিহরতীতিআদিনা পটিসম্ভিদামগ্গেচ সব্বেসত্তা অৰেরা হোন্তূতিআদিনা মেত্তাৰিধানং নাম ৰুত্তং. তং মেত্তাঝানে ৰসীভাৰপ্পত্তানং ৰসেন ৰুত্তন্তি দট্ঠব্বং. এতা পন ৰিসেসেন দোসপক্খিকানং কিলেসানং উজুপটিপক্খভূতা হোন্তীতি তংসমঙ্গিনোচ নিচ্চং সোম্মহদযভাৰেন ব্রহ্মসদি সত্তা ব্রহ্মানোনাম. তেসং ৰিহারোতি ব্রহ্মৰিহারো. সেট্ঠানংৰা সেট্ঠভূতোৰা ৰিহারোতি ব্রহ্মৰিহারোতি. আহারেতি অসিত পীত খাযিত সাযিত ৰসেন চতুপ্পভেদে অজ্ঝোহটাহারে. পটিকূলসঞ্ঞাতি আহারহেতু অনুভৰিতব্বানং দুক্খধম্মানং পচ্চৰেক্খনৰসেন সরসপটিকূলতা পচ্চৰেক্খনৰসেন আসযনিধান পক্কাপক্কফলনিস্সন্দপচ্চৰেক্খন ৰসেন চ তত্থ নিকন্তি পহানসঞ্ঞা. চতুধাতুৰৰত্থানন্তি সরীরগতানং পথৰিআদীনং চতুন্নং মহাধাতূনং সলক্খণা দিৰসেন ৰিসুং ৰিসুং পরিচ্ছিন্দিত্ৰা সমনুপস্সনং. তঞ্হি চতস্সো ধাতুযো ৰৰত্থপিযন্তি ৰিনিচ্ছিযন্তি সল্লক্খিযন্তি এতেনাতি চতুধাতুৰৰত্থানন্তি ৰুচ্চতীতি. অসুভসঞ্ঞা ভাৰেতব্বা রাগস্সপহানাযাতি ৰচনতো দসঅসুভা.ল. রাগচরিতস্স সপ্পাযাতি ৰুত্তং. তত্থ রাগেন চরতীতি রাগচরিতো. সো হি কামং কদাচি দোসেন চরতি. কদাচি মোহেন. কদাচি সদ্ধাদীসুপি অঞ্ঞতরেন. রাগো পনস্স উস্সন্নো. তস্মা উস্সন্নেন রাগেন সো রাগচরিতোতি সঙ্খ্যং গচ্ছতীতি. এসনযো সেসেসুপি. মেত্তা ভাৰেতব্বা ব্যাপাদস্স পহানাযাতি ৰচনতো মেত্তাদীনং তিণ্ণং ব্রহ্মৰিহারানং যথাক্কমং ব্যাপাদৰিহিংসা অরতীনং নিস্সরণতাৰচনতো সুপরিসুদ্ধানঞ্চ ৰণ্ণকসিণানং দোসৰত্থুত্তাভাৰতো চতস্সোঅপ্পমঞ্ঞাযো.ল. দোসচরিতস্সাতি ৰুত্তং. এত্থচ আদিকম্মিকস্সেৰাযং চরিযৰিভাগো. উপেক্খাচ আদিকম্মিকস্স নসম্ভৰতি. ৰক্খতিহি উপেক্খাপঞ্চমজ্ঝানিকাতি. তস্মা যস্স পুরিমা তিস্সো সপ্পাযা. তস্স তদনুগতিকা উপেক্খাপি সপ্পাযানাম হোতীতি কত্ৰা চতস্সো অপ্পমঞ্ঞাযোতি ৰুত্তন্তি দট্ঠব্বং. ইতরথা নিস্সরণঞ্হেতং রাগস্স. যদিদং উপেক্খা চেতো ৰিমুত্তীতি ৰচনতো উপেক্খা রাগচরিতস্সাতি ৰত্তব্বং সিযাতি. নীলাদীনিচ চত্তারি কসিণানীতি ইদঞ্চ মনাপিযরূপানি নীলাদীনি সন্ধায ৰুত্তং. অমনাপিযানি পন তানি রাগচরিতস্সেৰ সপ্পাযানীতি. আনাপাণসতি ভাৰেতব্বা ৰিতক্কুপচ্ছেদাযাতি ৰচনতো আনাপাণংৰিতক্কচরিতস্সাতি ৰুত্তং. মোহচরিতো পন পকতিযা পমাদবহুলো হোতি ৰিক্খিত্তচিত্তোচ. আনাপাণঞ্চনাম নিরন্তরং পৰত্তমানং তস্স সতিং উপ্পাদেন্তং ৰিয পৰত্ততীতি তং মোহচরিতস্সসপ্পাযন্তি ৰুত্তং সিযা.

[২৪৪] ৰিভাৰনিযং পন

বুদ্ধিৰিসযভাৰেন মোহপটিপক্খত্তাতি কারণং ৰুত্তং. তং যুত্তং ৰিয ন দিস্সতি.

এৰঞ্হি সতি সো বুদ্ধিচরিতেন সহ ৰত্তব্বো সিযাতি. কামঞ্চ বুদ্ধগুণাদযোপি একন্তেন বুদ্ধিৰিসযাএৰ হোন্তি. তে পন ৰিসেসতো সদ্ধং উপব্রূহযন্তীতি ৰুত্তং বুদ্ধানুস্সতি আদযো.ল. সদ্ধাচরিতস্সাতি. পরমত্থতো সুখুমতরানি মরণাদীনি ৰিপুলবুদ্ধীনং এৰ ৰিসযানাম হোন্তীতি ৰুত্তং মরণ. ল. বুদ্ধিচরিতস্সাতি. সেসানিপনসব্বানিপীতি চত্তারি ভূত কসিণানি দ্ৰে আলোকাকাসকসিণানি চত্তারো আরুপ্পাচাতি দসৰিধানি কম্মট্ঠানানি. তত্থাপীতি তেসু দসসু সেস কম্মট্ঠানেসুপি. পুথুলং খলমণ্ডলাদিপমাণং মোহচরিতস্স সপ্পাযং. সম্বাধস্মিঞ্হি ওকাসে চিত্তং ভিয্যো সংমোহং আপজ্জতীতি. খুদ্দকং ৰিদত্থিচতুরঙ্গুলপমাণং ৰিতক্কচরিতস্সেৰ সপ্পাযং. মহন্তঞ্হি ৰিতক্কসন্ধাৰনস্স পচ্চযো হোতীতি. তত্থচ ৰিতক্কচরিতস্সেৰাতি এত্থ এৰসদ্দো খুদ্দকন্তিপদে যুজ্জতি. ৰিতক্কচরিতস্স খুদ্দকমেৰ সপ্পাযং. ন পুথুলন্তি. সব্বঞ্চেতং উজুৰিপচ্চনিকৰসেনচেৰ অতিসপ্পাযতাযচ ৰুত্তং. রাগাদীনং পন অৰিক্খম্ভিকা সদ্ধাদীনঞ্চ অনুপকারিকা কুসলভাৰনানাম নত্থীতিপি অট্ঠকথাযং ৰুত্তং. সব্বত্থাপীতি সব্বেসুপি চত্তালীস কম্মট্ঠানেসু. পরিকম্মভাৰনা লব্ভতেৰ পরিকম্মেন ৰিনা একস্সপি কম্মট্ঠানস্স অসম্পজ্জনতো. দসসুকম্মট্ঠানেসুউপচারভাৰনাৰ সম্পজ্জতি নত্থি অপ্পনা. কস্মা ইতি চে. বুদ্ধ ধম্ম সঙ্ঘ সীল চাগ দেৰতা উপসম গুণানং তাৰ গম্ভীরতায নানাপ্পকারগুণা নুস্সরণাধিমুত্ততাযগাতি হি অট্ঠকথাযং ৰুত্তং. তত্থ গম্ভীর তাযাতি এতেন একেকস্সপি গুণপদস্স গম্ভীরত্তা তব্বিসযো সমাধি মহাসমুদ্দে সসকো ৰিয তত্থ অপ্পনং পত্ৰা নিচ্চলভাৰেন পতিট্ঠাতুং নসক্কোতীতি দস্সেতি. নানাপ্পকার গুণানুস্সরণাধিমুত্ততাযৰাতি এতেন তেসং গুণানং অতপ্প নিযসভাৰত্তা এত্তকেএৰ গুণপদে ঠত্ৰা অপ্পনং পাপেস্সামীতি অত্তনো চিত্তং সন্ধারেতুংপি নসক্কোতীতি দস্সেতীতি. সেসেসু পন মরণসঞ্ঞাৰৰত্থানেসু মরণং তাৰ সভাৰ ধম্মত্তা সংৰেজনীযধম্মত্তাচ ইতরানিচ দ্ৰে সভাৰধম্মতায গম্ভীরত্তা অপ্পনায পতিট্ঠা নহোন্তীতি. যদিএৰং কস্মা লোকুত্তরজ্ঝানানি অতিগম্ভীরে নিব্বানসঙ্খাতে সভাৰধম্মে অপ্পনং পাপুণন্তি. দুতীযচতুত্থারুপ্পজ্ঝানানিচ পথমততীযারুপ্প সঙ্খাতে সভাৰধম্মেতি. ৰুচ্চতে, লোকুত্তরজ্ঝানানি তাৰ ৰিসুদ্ধিতো সম্মসনঞাণতোচ পট্ঠায অনুক্কমেন উপরুপরিপৰত্তানং ৰিসুদ্ধিভাৰনানং বলেন অতিগম্ভীরেপি নিব্বানসঙ্খাতে সভাৰধম্মে অপ্পনাভাৰেন পতিট্ঠাতুং সক্কোন্তি. আরুপ্পজ্ঝানানিচ অপ্পনাপত্তস্সেৰ পঞ্চমজ্ঝানসমাধিস্স উদযমত্তানি হোন্তীতি আরম্মণসমতিক্কমনমত্তকরণেন সভাৰধম্মেপি আরম্মণে অপ্পনাভাৰেন পতিট্ঠাতুং সক্কোন্তীতি. তত্থাপীতি তেসু সমতিংসঅপ্পনাকম্মট্ঠানেসুপি. পঞ্চকজ্ঝানে নিযুত্তানি পঞ্চকজ্ঝানি কানি. ঝানপঞ্চকস্স আরম্মণভাৰযোগ্যানীতি ৰুত্তংহোতি. পটিকূলারম্মণানিনাম অতিঅনিট্ঠানি লূখানি চিত্তরভিজননে পরিদুব্বলানি হোন্তীতি ন তানি অত্তনি চিত্তং রোচেত্ৰা থপেতুং সক্কোন্তি. তস্মা ৰিতক্কেন ৰিনা চিত্তং তত্থ একগ্গং হুত্ৰা ন তিট্ঠতি. ৰিতক্কবলেনেৰ তিট্ঠতীতি ৰুত্তং দসঅসুভা.ল. পথমজ্ঝানিকাতি. যদিএৰং কথং তেসু সোমনস্সজ্ঝানং হোতীতি নীৰরণসন্তাপং পহানবলেনচেৰ তং তং আনিসংসদস্সন ঞাণবলেনচ. ব্যাধিদুক্খপীল়িতস্স রোগিনো ৰমনৰিরেচনপৰত্তিযং ৰিয বহুং দানি ৰেত্তনং লভিস্সামীতি আনিসংসদস্সাৰিনো পুপ্ফচ্ছট্টকস্স গূথরাসিদস্সনে ৰিয চাতি দট্ঠব্বং. মেত্তাদযো তযো ব্রহ্মৰিহারা দোমনস্সসমুট্ঠিতানং ব্যাপাদৰিহিং সাঅরতীনং নিস্সরণভূতা হোন্তীতি ন তে কদাচি সোমনস্সেন ৰিনা অপ্পনং পাপুণন্তীতি ৰুত্তং মেত্তাদযো তযো চতুক্কজ্ঝানিকাতি. উপেক্খা পন সত্তেসু সব্বসো উদাসিনপক্খে ঠত্ৰা ভাৰিতব্বত্তা কদাচিপি উপেক্খাৰেদনায ৰিনা অপ্পনং নপাপুণাতীতি ৰুত্তং উপেক্খাপঞ্চমজ্ঝানিকাতি. চত্তারোপনআরুপ্পাতি কসিণুগ্ঘাটিমাকাসাদীনি চত্তারি আরুপ্পারম্মণানি. সব্বত্থাপীতি সব্বেসুপি চত্তালীসকম্মট্ঠানেসু. যথারহন্তি তংতংআরম্মণানুরূপং. আরম্মণেন ৰিনা পরিকম্মংনাম ন সিজ্ঝতি. আরম্মণস্স সুট্ঠু দল়্হৰিভূতগহণসঙ্খাতেন উগ্গহেন ৰিনা আরম্মণসম্পত্তি নাম নত্থি. অসতিচ আরম্মণসম্পত্তিযা উপচারজ্ঝানংপি তাৰ ন সম্পজ্জতি. পগেৰ অপ্পনাঝানন্তি ৰুত্তং পরিকম্মনিমিত্তং.ল. লব্ভন্তেৰাতি. তত্থ সব্বত্থাপীতি সব্বেসুপি চত্তালীসকম্মট্ঠানেসু. যথারহন্তি তংতংকম্মট্ঠানানুরূপং. পরিযাযেনাতি ইদং পন কস্সচি আরম্মণস্স চক্খুনা পস্সন্তস্সেৰ অৰিভূততরত্তা ৰুত্তং. যত্থ পন পথমং সভাৰধম্মং গণ্হিত্ৰা পচ্ছা তাদিসে তদাকারে তংসণ্ঠানে পঞ্ঞত্তারম্মণে উপচারোৰা অপ্পনাৰা পৰত্ততি. তত্থেৰ পটিভাগনিমিত্তংনাম লব্ভতীতি ৰুত্তং পটিভাগ নিমিত্তংপনাতিআদি. ৰুত্তমেৰত্থং দল়্হং করোন্তো তত্থহীতিআদিমাহ. এৰং সমথকম্মে পথমং উগ্গহকোসল্লং দস্সেত্ৰা ইদানি আদিতো পট্ঠায ভাৰনাৰিধানং দস্সেন্তো কথন্তিআদি মাহ. নিমিত্তং উগ্গণ্হন্তস্সাতি আরম্মণস্স যথা সণ্ঠিতং আকারং চিত্তে উপরুপরি ৰিভূতং কত্ৰা গণ্হন্তস্স সমনুপস্সন্তস্স. সাচভাৰনাতি উগ্গহণাকারেন পৰত্ত জৰনৰীথিপরংপরসঙ্খাতা সা চিত্তভাৰনা পরিকম্মভাৰনা নাম. পুনপ্পুনং করণৰসেন ৰড্ঢনাকারসণ্ঠিতত্তা. সমুগ্গহিতং হোতীতি ৰত্ৰা যথা সুট্ঠু উগ্গহিতং সমুগ্গহিতংনাম হোতি তং দস্সেতুং চক্খুনাপস্সন্তস্সেৰমনোদ্ৰারস্স আপাতমাগতন্তি ৰুত্তং. তত্থ মনোদ্ৰারস্সআপাতমাগতন্তি চক্খূনি নিম্মিলিত্ৰাৰা অঞ্ঞস্মিং ঠানে ঠত্ৰাৰা আৰজ্জন্তস্স চক্খুনা দিট্ঠসদিসং মনোদ্ৰারে পচ্চুপট্ঠিতং হোতি. উগ্গহনিমিত্তংনাম. সুট্ঠু অৰিনস্সমানং কত্ৰা গহিতত্তা. সাচ ভাৰনা সমাধিযতি. ন তাৰ ভাৰনন্তরভাৰং পাপুণাতীতি অধিপ্পাযো. তথা সমাহিতস্সাতি তেন মত্থকপত্তেন পরিকম্মসমাধিনা সমাহিতস্স এতস্স যোগিনো. ততোপরন্তি উগ্গহনিমিত্তুপ্পত্তি তো পরং. ভাৰনমনুযুঞ্জন্তস্স চিত্তে সন্নিসিন্নন্তি সম্বন্ধো. তত্থ অনুযুঞ্জন্থস্সাতি নিরন্তরং পদহন্তস্স. তপ্পটিভাগন্তি সভাৰ ধম্মভূতেন তেন উগ্গহনিমিত্তেন সদিসং. ৰত্থুধম্মৰিমুচ্চিতন্তি মেঘৰলাহকন্তরতোৰা রাহুমুখতোৰা নিক্খন্তচন্দমণ্ডলং ৰিয সভাৰধম্মভূতা উগ্গহনিমিত্ততো ৰিমুচ্চিত্ৰা ৰিসুং উপট্ঠিতং. ততোযেৰ পঞ্ঞত্তিসঙ্খাতং নিমিত্তপঞ্ঞত্তিইতি কথিতং. ভাৰনা মযন্তি কেৰলং ভাৰনাচিত্তবলেন পসিদ্ধং. আলম্বণন্তি তদেৰ সমুগ্গহিতং নিমিত্তালম্বণং চিত্তেসন্নিসন্নংসমপ্পিতংহোতীতি মনোদ্ৰারিকচিত্তসন্তানে সন্নিসিন্নং নিচ্চলভাৰেন সণ্ঠিতং হুত্ৰা সুট্ঠু অপ্পিতং পৰেসিতং হোতি. তন্তি নিমিত্তালম্বণং পৰুচ্চতীতি সম্বন্ধো. যস্মা চন্দমণ্ডলাদিকস্স ৰিয তস্স নিমিত্তালম্বণস্স পরিসুদ্ধপরিযোদাতভাৰেন উপট্ঠিততানাম কিলেসমলৰিক্খম্ভনেন পরিসুদ্ধপরিযোদাতভাৰং পত্ৰা ওভাসজাতস্স চিত্তস্স ৰসেনেৰ হোতি. ন তস্স আলম্বণস্স ৰসেন. নহি পঞ্ঞত্তি ধম্মে তাদিসো গুণোনাম উপলব্ভতীতি. তস্মা পটিভাগ নিমিত্তে সমুপ্পন্নে নীৰরণসঙ্খাতানং পটিবন্ধকধম্মানং ৰিক্খম্ভিততা সিদ্ধা হোতীতি ৰুত্তং ততোপট্ঠাযাতিআদি. পটিবন্ধন্তি নীৰারেন্তি নিস্সরণপক্খিকং চিত্তং পাতেন্তীতি পটিবন্ধা. নীৰরণ ধম্মা. ৰিসেসেন পহীনা পটিবন্ধা এতাযাতি পটিবন্ধৰিপ্পহীনা. সমাসেৰন্তস্সাতি সুট্ঠু আসেৰন্তস্স. সত্তৰিধং নিমিত্ত রক্খণৰিধানং সম্পাদেত্ৰা চক্কৰত্তিগব্ভং ৰিয সুট্ঠু রক্খিত্ৰা পুনপ্পুনং ভাৰনাৰসেন সেৰন্তস্সাতি অত্থো.

আৰাসো গোচরো ভস্সং, পুগ্গলো ভোজনং উতু;

ইরিযাপথোতি সত্তে তে, অসপ্পাযে ৰিৰজ্জযে.

সপ্পাযে সত্ত সেৰেথ, এৰঞ্হি পটিপজ্জতো;

নচিরেনেৰ কালেন, হোতি কস্সচি অপ্পনাতি হি ৰুত্তং.

রূপাৰচরপথমজ্ঝানংঅপ্পেতীতি কামতণ্হায ৰিসযভাৰং অতিক্কমিত্ৰা সাতিসযং সণ্হসুখুমভাৰপ্পত্তং উপচারজ্ঝানতো সতগুণেনৰা সহস্সগুণেনৰা থিরতরজ্ঝানঙ্গযুত্তং রূপাৰচর সঙ্খাতং পথমজ্ঝানং তস্মিং নিমিত্তে অনুপৰিসিত্ৰা ৰিয ৰত্ততীতি অত্থো. তমেৰ পথমজ্ঝানং ৰসীভূতং কত্ৰাতি সম্বন্ধো. পঞ্চসু ৰসীতাসু পন পথমজ্ঝানতো ৰুট্ঠায পথমং ৰিতক্কং আৰজ্জতি. ততো ৰিচারং. ততো পীতিং. ততো সুখং. ততো সমাধিং. ততো পুন ৰিতক্কং. ততো ৰিচারন্তি এৰং পুনপ্পুনং ঝানঙ্গানি আৰজ্জন্তস্স যদা তংতংঝানঙ্গালম্বণা চিত্তৰারা অন্তরন্তরা কতিপযভৰঙ্গেহি অন্তরিতা হুত্ৰা নিরন্তরভূতা ৰিয পৰত্তন্তি. তদা আৰজ্জন পচ্চৰেক্খন ৰসিতাযো ৰসীভূতানাম হোন্তি. এতা পন সব্বঞ্ঞুবুদ্ধানং মত্থকপ্পত্তা হোন্তি. তেসঞ্হি যমকপাটি হারিযাদিকালেসু লহুকপৰত্তিং ইচ্ছন্তানং তংতংঝানঙ্গা রম্মণাচিত্তৰারাপি চতুপঞ্চজৰনিকাএৰ পৰত্তন্তি. অন্তরভৰঙ্গানিপি পচ্ছিমৰারস্স উপচার ভূতানি ভৰঙ্গ চলন সঙ্খাতানি দ্ৰেএৰ পৰত্তন্তি. যত্থ অপরং ঝানঙ্গং আপাত মাগচ্ছতি. নহি আরম্মণে আপাতং অনাগতে ভৰঙ্গং চলতি. নচ ৰিনা ভৰঙ্গচলনেন আৰজ্জনুপ্পত্তিনাম অত্থীতি. থপেত্ৰা সব্বঞ্ঞুবুদ্ধে অঞ্ঞেসং ৰসিভাৰপত্তানংপি অন্তরন্তরা ভৰঙ্গচারে গণনানাম নত্থীতি পটিসম্ভিদামগ্গট্ঠকথাযং ৰুত্তং. ৰিসুদ্ধিমগ্গে পন অযং পন মত্থকপ্পত্তাৰসী ভগৰতো যমকপাটিহারিযকালে লব্ভতি. অঞ্ঞেসংৰা এৰরূপে কালেতি ৰুত্তং. ঝানস্স সীঘতরং সমাপজ্জনসমত্থতা সমাপজ্জনৰসীনাম. তেনেৰ হি পাল়িযং সমাপজ্জনে দন্ধাযিতত্তং নত্থীতি ৰুত্তং. এসনযো সেসাসুপীতি. তথা সমাপজ্জিতং ঝানং অচ্ছরামত্তাদিৰসেন অতিপরিত্তকংপি খণং থপেতুং সমত্থতা অধিট্ঠানৰসীনাম. সমাপজ্জিতজ্ঝানতো সীঘতরং ৰুট্ঠাতুং সমত্থতা ৰুট্ঠানৰসীনাম. পচ্চৰেক্খনৰসী পন আৰজ্জনৰসিযা সিদ্ধায সিদ্ধাএৰ হোতীতি.

ৰিভাৰনিযং পন

যত্তকং কালং ইচ্ছতি. তত্তকং চিরতরং ঝানং থপেতুং সমত্থতা অধিট্ঠানৰসিতানামাতিপি ৰুত্তং. তথা পরিচ্ছিন্ন কালতো অন্তো অৰুট্ঠহিত্ৰা যথাপরিচ্ছিন্নকালৰসেনেৰ ৰুট্ঠানসমত্থতা ৰুট্ঠানৰসিতানামাতি. তংপি যুজ্জতিযেৰ.

পাল়িযঞ্হি পথমজ্ঝানং যত্থিচ্ছকং যদিচ্ছকং যাৰতিচ্ছকং অধিট্ঠাতি. অধিট্ঠানায দন্ধাযিতত্তং নত্থীতিআদিনা সীঘতরংৰা হোতু. চিরতরংৰা. যত্তকং কালং ঝানং থপেতুংৰা যত্তকে কালে ততো উট্ঠাতুংৰা ইচ্ছতি. তত্তকং কালং অনূনংৰা অনধিকংৰা কত্ৰা অধিট্ঠাতুংৰা ৰুট্ঠাতুংৰা সমত্থতাপি দস্সিতাযেৰ হোতীতি. এৰঞ্চসতি ৰুট্ঠানৰসিতাপি অধিট্ঠানৰসিতায সিদ্ধায সিদ্ধাএৰাতি তাসং দ্ৰিন্নং ৰিসেসকপ্পনাপি নিপ্পযোজনা হোতীতি দট্ঠব্বা. ৰসনং ৰসী. সমত্থতাতি অত্থো. ইস্সর ভাৰোতি ৰুত্তং হোতি. ৰসীএৰ ৰসিতা. যথা দেৰোএৰ দেৰতাতি. কত্ৰা পদহতোতি সম্বন্ধো. ৰিতক্কাদিকং ওল়ারিকঙ্গং পহানাযাতি এত্থ পথমজ্ঝানং তাৰ ৰসীভূতং কত্ৰা ঠিতস্স ৰিতক্কো ওল়ারিকতো উপট্ঠাতি. তদা অহোৰতমে অৰিতক্কং ঝানং অস্সাতি এৰমস্স অজ্ঝাসযো সণ্ঠাতি. তদা অৰিতক্কং ঝানং সমাপজ্জিস্সামীতি পুন তস্মিং পটিভাগনিমিত্তে পরিকম্মং করোন্তস্স সা ভাৰনা ৰিতক্কৰিরাগভাৰনানাম হোতি. সাপি যাৰ ৰিতক্কে নিকন্তি ন পরিযাদিযতি, তাৰ পরিকম্মভাৰনানাম. পরিযাদিন্নায পন ৰিতক্কনিকন্তিযা উপচার ভাৰনানাম হোতি. এসনযো সেসজ্ঝানুপচারেসুপি. এৰং তংতংঝানঙ্গৰিরাগভাৰনাবলেন ৰিতক্কাদিকস্স ওল়ারিকস্স তস্স তস্স ঝানঙ্গস্স পজহনত্থায. ৰিচারাদিসুখুমঙ্গুপ্পত্তিযাতি ৰিচারাদীনং সুখুমানং চতুন্নং তিণ্ণং দ্ৰিন্নং পুন দ্ৰিন্নংৰা ঝানঙ্গানং তেন তেন ৰিতক্কাদিনা ওল়ারিকেন অঙ্গেন ৰিনা পুন উপ্পত্তিযা. পাহতোতি পদহন্তস্স. পধাননামকং আতাপৰীরিযং করোন্তস্সাতি অত্থো. দুতীযজ্ঝানাদযোতি দুতীযজ্ঝানাদীনি সেসরূপাৰচরজ্ঝানানি. যথারহন্তি ইদং দ্ৰাৰীসকম্মট্ঠানেসু দুতীযজ্ঝানাদীনং অনুরূপানি কসিণআনাপাণানি সন্ধায ৰুত্তং. অৰসেসেসু পন অট্ঠারসকম্মট্ঠানেসু যস্মা অরূপজ্ঝানানি নাম আরম্মণাতিক্কমনৰসেনেৰ পৰত্তন্তি. তদতিক্কমনত্থঞ্চ কসিণুগ্ঘাটনংনাম হোতি. তস্মা যেসু তদুগ্ঘাটনং সম্ভৰতি. তানিযেৰ কসিণানি দস্সেতুং আকাসৰজ্জিতকসিণেসূতি ৰুত্তং. আকাসকসিণঞ্হি উগ্ঘাটীযমানংপি আকাস মেৰ হোতীতি নত্থি তত্থ তদতিক্কমনসম্ভৰোতি. উগ্ঘাটেত্ৰাতি যথাদিট্ঠে কসিণনিমিত্তে কসিণনিমিত্তসঞ্ঞং অকত্ৰা তত্থ আকাসং অনন্তং আকাসং অনন্তন্তি আকাসসঞ্ঞং পৰত্তেন্তস্স চিত্তে তংকসিণনিমিত্তং অন্তরধাযতি. তপ্পমাণং আকাসমেৰ উপট্ঠাতি. এৰং কসিণসঞ্ঞাৰিধমনেন আকাসসঞ্ঞাপৰত্তনেনচ যংকিঞ্চি কসিণং উগ্ঘাটেত্ৰা ৰিযোজেত্ৰাতি অত্থো. লদ্ধং আকাসং আরব্ভাতি পাট্ঠসেসেন সম্বন্ধো. এসনযো পথমা রুপ্পৰিঞ্ঞাণন্তিআদীসুপি. অনন্তৰসেনাতি অনন্তং আকাসন্তি এৰং পৰত্তমনসিকারৰসেন. সন্তমেতং পণীতমেতন্তি পরিকম্মং করোন্তস্সাতি এত্থ তথা সম্ভাৰেত্ৰা পরিকম্মং করোন্তস্সপি আরম্মণস্স সমতিক্কন্তত্তা উপরি ঝানং হোতিযেৰাতি ৰুত্তং চতুত্থারুপ্পমপ্পেতীতি. পরিকম্মংকত্ৰাতি সো ভগৰা ইতিপি অরহন্তিআদিনা সমনুস্সরণপরিকম্মং কত্ৰা. তস্মিন্তি তস্মিং বুদ্ধগুণাদিকে আলম্বণে. ভূমত্থে চেতং ভুম্মৰচনং. নিমিত্তেতি তস্স আরম্মণস্স আকারসঙ্খাতে নিমিত্তে. ভাৰলক্খণে চেতং ভুম্মৰচনং. সাধুকমুগ্গহিতেতি আরম্মণস্স ৰিভূততর ৰসেনৰা চিত্তস্স তস্মিং নিন্নপোণপব্ভারৰসেনৰা সুট্ঠু উগ্গহিতে. উপচারোচ সম্পজ্জতি অরিযসাৰকানং দিট্ঠসচ্চানন্তি অধিপ্পাযো. ইতরেসংপি ৰা মরণসঞ্ঞাৰৰত্থানেসূতি. এত্থচ নীৰরণৰিক্খম্ভনেন ঝানঙ্গপাতুভাৰেনচউপচারসম্পদা ৰেদিতব্বা. এৰং চত্তালীসকম্মট্ঠানেসুযথারহংসমথজ্ঝানানং পৰত্তিং দস্সেত্ৰাইদানিতেসুসমথজ্ঝানেসুকসিণজ্ঝানানং নিসন্দভূতংঅভিঞ্ঞা পৰত্তিং দস্সেতুং অভিঞ্ঞাৰসেনপৰত্তমানন্তিআদি ৰুত্তং. তত্থ যো কতাধিকারো হোতি. আসন্নভৰে সমথজ্ঝানেসু কতাভিযোগোৰা হোতি, পূরিতবোধিসম্ভারো মহাপুরিস জাতিকোৰা. তস্স অট্ঠৰিধেসু নৰৰিধেসুৰা সমথজ্ঝানেসুসিজ্ঝ মানেসু অভিঞ্ঞাপি সিজ্ঝতিযেৰ. রূপজ্ঝানমত্তেসুপি সিজ্ঝন্তেসু সিজ্ঝতি যেৰাতিপি ৰদন্তি. তেনেৰ হি অট্ঠসালিনিযং ৰিসুদ্ধিমগ্গেচ আরুপ্পজ্ঝানানংপচ্চযভাৰংঅনুপগতস্সপিআকাসকসিণজ্ঝানস্স অভিঞ্ঞাপাদকতাসম্ভৰো ৰুত্তোতি. দীঘনিকাযট্ঠকথাযং পন নহি অট্ঠসু সমাপত্তীসু চুদ্দসহাকারেহি চিণ্ণৰসীভাৰং ৰিনা উপরি অভিঞ্ঞাধিগমো হোতীতি ৰুত্তং. তং পন থপেত্ৰা পুরিস ৰিসেসে অৰসেসানং বহূনং আদিকম্মিককুলপুত্তানং সাধারণৰসেন ৰুত্তন্তি যুত্তং. তেনেৰ হি ৰিসুদ্ধিমগ্গে ইমেহি পন চুদ্দসহি আকারেহি চিত্তং অপরিদমেত্ৰা পুব্বে অভাৰিতভাৰনো আদিকম্মিকো যোগাৰচরো ইদ্ধিৰিকুব্বনং সম্পাদেস্সতীতি নেতং ঠানং ৰিজ্জতীতি ৰুত্তং. তস্মা তাদিসানং অট্ঠসু সমাপত্তীসু চিণ্ণৰসীভাৰানং অভিঞ্ঞাকম্মে আদিকম্মিককুলপুত্তানং কসিণা নুলোমতো কসিণপটিলোমতোতিআদিনা নযেন ৰুত্তেহি চুদ্দসহি আকারেহি অত্তনো রূপপঞ্চমজ্ঝানচিত্তং পরিদমেত্ৰা তিক্খং সূরং অভিনীহারক্খমং কত্ৰা ইদানি ইদ্ধিৰিকুব্বনং করিস্সা মীতি আরভন্তানং অভিঞ্ঞাৰসেন পৰত্তমানং পন রূপাৰচরপঞ্চ মজ্ঝানং রূপাদীসু ছসু আলম্বণেসু যথারহং অপ্পেতীতি যোজনা ৰেদিতব্বা. অভিঞ্ঞাপাদকপঞ্চমজ্ঝানা ৰুট্ঠহিত্ৰাতি অভিঞ্ঞায পাদকত্থায যংঅভিঞ্ঞাজাতিকং রূপাৰচরপঞ্চমজ্ঝানং সব্বপথমং সমাপজ্জিযতি. ততো ভৰঙ্গপৰত্তিৰসেন ৰুট্ঠহিত্ৰা. অধিট্ঠাতব্বন্তি অধিট্ঠেয্যং. সৰত্থুকং সতরূপসহস্সরূপাদিকং নিম্মিতরূপং. তং অধিট্ঠেয্যং আদি যস্স অৰত্থুকস্স আৰিভাৰতিরোভাৰাদিকস্স কম্মস্সাতি অধিট্ঠেয্যাদিকং. আৰজ্জিত্ৰা পরিকম্মংকরোন্তস্সাতি এত্থ ইদ্ধিৰিধে তাৰ যংযংসতাদিকং নিম্মিতরূপংৰা আৰিভাৰাদিকং নিম্মিতকম্মংৰা নিপ্ফাদেতুং ইচ্ছতি. তং তং অৰজ্জিত্ৰা সল্লক্খেত্ৰা সতং হোমি সহস্সং হোমীতিৰা সতং হোতু সহস্সং হোতূতিৰা ইদঞ্চিদঞ্চ হোতু এৰঞ্চেৰঞ্চ হোতূতিৰা পরিকম্মং করোন্তস্স. দিব্বসোতাদীসু পন যং যং আরম্মণং সোতুংৰা পস্সিতুংৰা জানিতুংৰা অনুস্সরিতুংৰা ইচ্ছতি. তং তং সল্লক্খেত্ৰা অসুকস্স অসুকানংৰা সদ্দং সুণোমীতিআদিনা পরিকম্মং করোন্তস্স. অট্ঠকথাযং পন পরিকম্মং কত্ৰা পুন পাদকজ্ঝানসমাপজ্জনং আগতমেৰ. যথাহ অভিঞ্ঞাপাদকজ্ঝানং সমাপজ্জিত্ৰা ৰুট্ঠায সচে সতং ইচ্ছতি. সতং হোমীতি পরিকম্মং কত্ৰা পুন অভিঞ্ঞাপাদকং ঝানং সমাপজ্জিত্ৰা ৰুট্ঠায অধিট্ঠাতি. অধিট্ঠানচিত্তেন সহেৰ সতং হোতীতি. তত্থচ আদিতো পাদকজ্ঝানসমাপজ্জনং পরিকম্ম চিত্তস্স সমাদানত্থায হোতি. পচ্ছিমং পন অভিঞ্ঞায অনু বলপ্পদানত্থাযাতি. তথা হি পাদকজ্ঝানবলেন সুট্ঠু সমাহিতং পরিকম্মচিত্তংনাম অত্তনো ৰিসযে অভিঞ্ঞাচিত্তগতিকং হোতি. পুব্বেনিৰাসানুস্সরণকালে তেনেৰ চিত্তেন তস্মিং ভৰে অতীতং ধম্মজাতং যাৰ পটিসন্ধিযা জানাতি. তেনেৰ হি অট্ঠকথাযং তংসম্পযুত্তং ঞাণং পরিকম্মসমাধিঞাণন্তি ৰুত্তং. অতীতংসঞাণন্তিপি ৰুচ্চতীতি. সেসাভিঞ্ঞাসুপি তস্স ঞাণস্স ৰিসযৰিসেসো যথারহং ৰত্তব্বোতি. থেরেন পন পচ্ছিমং পাদকজ্ঝানসমাপজ্জনংনাম ন সব্বেসং হোতি. ন হি অভিঞ্ঞাসু ৰসীভাৰপত্তানং পুন পাদকজ্ঝানেন কিচ্চং অত্থীতি কত্ৰা তং ইধ নগহিতন্তি দট্ঠব্বং. রূপাদীসুআলম্বণেসুযথারহমপ্পেতীতি এত্থ ইদ্ধিৰিধঞাণং তাৰ তেকালিকভূতেসু ছসু আরম্মণেসু পৰত্ততি. তঞ্হি রূপাদীসু ছসু আরম্মণধম্মেসু যং যং নিপ্ফাদেতি. তং তং আরম্মণং কত্ৰা পৰত্ততি. পাদকজ্ঝানচিত্তং পন কাযগতিকং অধিট্ঠহিত্ৰা দিস্সমানেনকাযেন আকাসেগমনকালে অতীতং পাদকজ্ঝানচিত্তং আরব্ভ পৰত্ততি. কাযং চিত্তগতিকং অধিট্ঠহিত্ৰা অদিস্সমানেন কাযেন গমনকালে পচ্চুপ্পন্নং রূপকাযং আরব্ভ পৰত্ততি. তথাপৰত্তমানস্স পন তস্স ঞাণস্স কিঞ্চিরূপং আরম্মণ মত্তং হোতি. কিঞ্চি আরম্মণপুরেজাতং. কিঞ্চি ৰত্থারম্মণ পুরেজাতং হোতীতি দট্ঠব্বং. অনাগতে ইদংনাম হোতূতি অধিট্ঠান কালে অনাগতং তংতংরূপধম্মং আরব্ভ পৰত্ততীতি. পচ্চুপ্পন্নো সদ্দো দিব্বসোতস্স আরম্মণং হোতি. অতীতে সত্তদিৰসানি অনাগতে সত্তদিৰসানীতি এত্থন্তরে কালে অতীতা নাগতপচ্চুপ্পন্নভূতং পরস্সচিত্তং চত্তারোৰা খন্ধা চেতোপরিয ঞাণস্স. চিত্তঞ্হি জানন্তো তং সম্পযুত্তধম্মংপি ইচ্ছন্তো জানিস্সতিযেৰ. এৰঞ্চ কত্ৰা পট্ঠানে কুসলা খন্ধা চেতো পরিযঞাণস্স যথাকম্মুপগঞাণস্স আরম্মণপচ্চযেন পচ্চযোতি ঞাণদ্ৰযং একতো কত্ৰা ৰুত্তং. এত্থচ অট্ঠকথাযং তাৰ পরচিত্তস্স পচ্চুপ্পন্নালম্বণতানাম সন্ততিৰসেনৰা অদ্ধা ৰসেনৰা যোজিতা. যদি হি খণিকৰসেন যোজেয্য. আৰজ্জনে পচ্চুপ্পন্নং যংকিঞ্চি একং চিত্তং আৰজ্জেত্ৰা নিরুদ্ধে জৰনানিপি তদেৰ আৰজ্জনেন সদ্ধিং নিরুদ্ধং অতীতং গণ্হন্তীতি তানি কালতো আৰজ্জনেন সহ ভিন্নালম্বণানি নাম হোন্তি. নচ অনিট্ঠে মগ্গফলৰীথিতো অঞ্ঞস্মিং ঠানে কালমত্তেনাপি তেসং তেন সহ ভিন্নালম্বণতা অট্ঠকথাচরিযেহি অনু মতাতি. তস্মা ঈদিসেসু ঠানেসু পচ্চুপ্পন্নংনাম সন্ততিৰসেন অদ্ধাৰসেনচ গহেতুং যুত্তন্তি. মূলটীকাযং পন খণিকপচ্চুপ্পন্ন ৰসেনেৰ যোজিতং. নহি অভিধম্মে অতীতারম্মণত্তিকং সন্ততি অদ্ধানৰসেনেৰ ৰুত্তন্তি সক্কা ৰত্তুং. ইতরথা পচ্চুপ্পন্নো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো আসেৰনপচ্চযেন পচ্চযোতি ৰত্তব্বো সিযা. ন তু ৰুত্তো. অতীতো ধম্মো পচ্চুপ্পন্নস্স ধম্মস্স অনন্তরপচ্চযেন পচ্চযো আসেৰনপচ্চযেন পচ্চযোতিচ্চেৰ পন ৰুত্তো, তস্মা আৰজ্জনাদীনি সব্বানি চিত্তানি পচ্চেকং অত্তনা খণৰসেন সহুপ্পন্নানি পরস্স চিত্তানিগণ্হন্তীতি যুত্তং, নচ তানি ধম্মতো ভিন্না লম্বণানিনাম হোন্তি. গহণা কারস্স অভিন্নত্তা. আৰজ্জনংপি হি চিত্তন্তেৰ আৰজ্জতি. জৰনানিচ চিত্তং চিত্তন্তেৰ জৰন্তি. তানিচ সব্বানি চিত্তানিএৰ হোন্তীতি. অতীতানন্তর চুতিতো পন পট্ঠায অতীতা খন্ধা খন্ধুপনি বন্ধা নাম গোত্তকসিণ নিমিত্তাদিকা পঞ্ঞত্তিযো নিব্বানঞ্চ পুব্বেনিৰাসঞাণস্স আরম্মণং হোতি. পচ্চুপ্পন্নং রূপারম্মণং দিব্বচক্খুস্সাতি এৰং রূপাদীসু ছসু আলম্বণেসু যথারহ মপ্পেতীতি. ইদানি অভিঞ্ঞাৰসেন পৰক্খস্স তস্স পঞ্চমজ্ঝানস্স কিচ্চভেদেন পভেদং দস্সেতুং ইদ্ধিৰিধন্তিআদিগাথ মাহ. তত্থ যং যং অধিট্ঠাতি. যথা যথাচ অধিট্ঠাতি. তস্স তস্স তথা তথাৰা ইজ্ঝন সঙ্খাতো ৰিধো কোট্ঠাসো পকারোৰা এতস্সাতি ইদ্ধিৰিধং. তং পন তিৰিধং অধিট্ঠা নিদ্ধি ৰিকুব্বনিদ্ধি মনোমযিদ্ধি ৰসেন. তত্থ অত্তনো পকতিৰণ্ণং অৰিজহিত্ৰা তস্সেৰ সত সহস্সাদি বহুভাৰ করণ ৰসেনৰা আকাসগমনাদিৰসেন ৰা বহিদ্ধা নানাৰণ্ণ পাটিহারিয দস্সন ৰসেনৰা পৰত্তিতা ইদ্ধি অধিট্ঠানিদ্ধিনাম. পকতিৰণ্ণং পন ৰিজহিত্ৰা অত্তানমেৰ কুমারৰণ্ণনাগৰণ্ণাদিকং কত্ৰা দস্সনৰসেন পৰত্তিতা ইদ্ধি ৰিকুব্বনিদ্ধিনাম. অত্তনো সরীরব্ভন্তরে অঞ্ঞং সব্বসো অত্তনা সদিসং সরীরং নিম্মিনিত্ৰা নীহরিত্ৰা দস্সনৰসেন পৰত্তিতা ইদ্ধি মনোমযিদ্ধিনাম. দিৰে ভৰং দিব্বং. দেৰলোকে জাতন্তি অত্থো. দিব্বঞ্চ তং সোতঞ্চাতি দিব্বসোতং. দেৰানং উল়ারকম্মনিব্বত্তা দূরেপি পটিচ্ছন্নেপি আরম্মণসম্পটিচ্ছনসমত্থং পসাদসোতং. দিব্বসোতসদিসত্তা পন ইদং অভিঞ্ঞাঞাণংপি দিব্বসোতন্তি ৰুচ্চতি. কসিণজ্ঝান সঙ্খাতেনৰা দিব্বৰিহারেন পটিলদ্ধত্তা সযঞ্চ তস্মিং দিব্বৰিহারে পরিযাপন্নত্তা দিব্বঞ্চ তং সোতঞ্চাতি দিব্বসোতং. পরস্স চিত্তং ৰিজানন্তি এতেনাতি পরচিত্তৰিজাননং. তদেৰ চেতোপরিযাযন্তি পরিচ্ছিজ্জ জানন্তি এতেনাতি কত্ৰা চেতোপরিযঞাণন্তিপি ৰুচ্চতি. পুব্বে নিৰাসো ৰুচ্চতি অতীতভৰেসু অত্তনো ছসু দ্ৰারেসু আপাতং আগতা সুট্ঠু ৰিদিতা ধম্মা. পুব্বে অতীতজাতীসু গোচর নিৰাসৰসেন নিৰসিংসু অত্তনো ছদ্ৰারিকানি চিত্তানি এত্থাতি কত্ৰা. সব্বঞ্ঞুবুদ্ধানং পন পরেসং ছদ্ৰারগহিতাপি ধম্মা পুব্বে নিৰাসো হোতিযেৰ, পুব্বে নিৰাসস্স অনুস্সরণং পুব্বেনিৰাসানুস্সতি. ইধ পন তং সম্পযুত্তঞাণং অধিপ্পেতং. পুব্বে ৰুত্তনযেন দিব্বঞ্চ তং চক্খুচাতি দিব্বচক্খু. তং সদিসত্তা ইদং অভিঞ্ঞাঞাণংপি দিব্বচক্খূতি ৰুচ্চতি. দিব্বৰিহার ৰসেন পটিলদ্ধত্তা সযঞ্চ দিব্বৰিহারসন্নিস্সিতত্তা দিব্বঞ্চ তং চক্খুচাতি দিব্বচক্খু. যথাকম্মুপগঞাণং অনাগতংসঞাণন্তি ইমানি দ্ৰে ঞাণানি ইমস্সেৰ পরিভণ্ডঞাণানিনাম. নহি তেসং পটিলাভত্থায ৰিসুং চিত্তপরিদমনপরিকম্মংনাম অত্থি. দিব্বচক্খুঞাণে পটিলদ্ধে তেসংপি পটিলদ্ধত্তাতি. তত্থ দিব্বচক্খুনা নিরযেসু দুক্খং দেৰেসুৰা সুখং অনুভৰন্তে সত্তে দিস্ৰা তেসং অতীতং কম্মং জানিস্সামীতি পরিকম্মং করোন্তস্স তং কম্মারম্মণং যথাকম্মুপগঞাণং পৰত্ততি. ততো চৰিত্ৰা কত্থ ভৰিস্সন্তীতি তেসং অনাগতে পৰত্তিং পস্সিস্সামীতি পরিকম্মং করোন্তস্স তেসং অনাগতখন্ধারম্মণং অনাগতংসঞাণং পৰত্ততি. পুব্বে নিৰাসানুস্সতি ঞাণং ৰিযচ সব্বংপি অনাগতধম্মজাতং এতস্স আরম্মণং হোতিযেৰ. এতঞ্হি অত্তনো ৰিসযে সব্বঞ্ঞুতঞাণগতিকন্তি অট্ঠকথাযং ৰুত্তং.

ৰিভাৰনিযং পন

অনাগতে সত্তদিৰসতো পট্ঠায চিত্তচেতসিকধম্মা দুতীযদিৰসতো পট্ঠায যংকিঞ্চি আরম্মণং এতস্স ৰিসযোতি অধিপ্পেতং. তম্পি যুত্তংৰিয দিস্সতি.

নহি ভৰন্তরেপি অনাৰতধম্মে জানিতুং সমত্থং এতং ইমস্মিং ভৰে অনাগতধম্মে নজানাতীতি সক্কা ভৰিতুং. যথা চেতং, তথা পুব্বেনিৰাসঞাণংপি ইমস্মিং ভৰে পরসন্তানগতে অতীতধম্মেতি. পাল়িযং পন অট্ঠকথাসুচ ভৰন্তরগতধম্মেহি এৰ ঞাণদ্ৰযং যোজিতং. তং পন অসাধারণকালৰসেন আনুভাৰৰিসেসপাকটত্থং যোজিতন্তি যুত্তং সিযাতি. গোচরভেদোতি দসকসিণাদীসু গোচরেসু সমথজ্ঝানানং পৰত্তিভেদো.

সমথকম্মট্ঠাননযো.

১৭১. সব্বলোকিযমহাজনেহি যথাদিট্ঠং পুগ্গলসত্তইত্থি পুরিসাদিকং নিচ্চ ধুৰ সুখ অত্ত নিমিত্তঞ্চ অতিক্কমিত্ৰা ৰিসেসেন পস্সন্তি এতাযাতি ৰিপস্সনা. কিরিযা কম্মং. ভাৰনাপযোগো. ৰিপস্সনায কম্মং ৰিপস্সনাকম্মং. ৰিপস্সনা এৰ ৰা কম্মন্তি ৰিপস্সনা কম্মং. ৰিপস্সনাকম্মস্স ঠানং অধিট্ঠানং ভুমীতি ৰিপস্সনাকম্মট্ঠানং. খন্ধাদিধম্মজাতং. ৰিপস্সনা কম্মমেৰ ৰা উত্তরুত্তরস্স ভাৰনা ৰিসেসস্স আনিসংসৰিসেসস্সৰা ঠানং আসন্নকারণন্তি ৰিপস্সনাকম্মট্ঠানং. তস্মিং ৰিপস্সনাকম্মট্ঠানে সত্তৰিধেন ৰিসুদ্ধি সঙ্গহো তীণি লক্খণানীতিআদিনা সম্বন্ধো. নিচ্চসীলমেৰ সযঞ্চ দুস্সিল্যমলতো ৰিসুদ্ধত্তা কাযং ৰাচঞ্চ ততো ৰিসোধনতো ৰিসুদ্ধীতি সীলৰিসুদ্ধি. সুভাৰিত চিত্তসন্তানমেৰ সযঞ্চ নীৰরণমলতো ৰিসুদ্ধত্তা তংসমঙ্গিপুগ্গলঞ্চ ততো ৰিসোধনতো ৰিসুদ্ধীতি চিত্তৰিসুদ্ধি. চিত্তসীসেন চেত্থ সমাধি অধিপ্পেতো. ধম্মৰৰত্থানঞাণসঙ্খাতা দিট্ঠিএৰ তং সমঙ্গিপুগ্গলং সক্কাযদিট্ঠিমলতো ৰিসোধনতো ৰিসুদ্ধীতি দিট্ঠিৰিসুদ্ধি. সোল়সৰিধং অট্ঠৰিধং কঙ্খং ৰিতরন্তি অতিক্কমন্তি এতাযাতি কঙ্খাৰিতরণা. পচ্চযপরিগ্গহঞাণং. সা এৰ তংসমঙ্গিপুগ্গলং অহেতু দিট্ঠি ৰিসমহেতুদিট্ঠীহি সদ্ধিং যথাৰুত্তাহি দুৰিধাহি কঙ্খাহি ৰিসোধনতো ৰিসুদ্ধীতি কঙ্খাৰিতরণৰিসুদ্ধি. মগ্গোচ অমগ্গোচ মগ্গামগ্গা. তত্থ ঞাণদস্সনৰিসুদ্ধাধিগমনস্স উপাযভূতো মনসিকারৰিধিৰা অরিযমগ্গোৰা মগ্গোনাম. তস্স অনুপাযভূতো মনসিকারোৰা অধিমানৰত্থূনিৰা অমগ্গোনাম. মগ্গস্স মগ্গতো অমগ্গস্সচ অমগ্গতো জাননং দস্সনঞ্চ মগ্গামগ্গঞাণদস্সনং. তমেৰ তংসমঙ্গীপুগ্গলং অমগ্গে মগ্গসঞ্ঞায ৰিসোধনতো ৰিসুদ্ধীতি মগ্গামগ্গঞাণদস্সনৰিসুদ্ধি নাম. উপরি ৰিসেসং পটিপজ্জন্তি এতাযাতি পটিপদা. ৰিপস্সনাপরংপরসঙ্খাতো পুব্বভাগমগ্গো. পটিপদাভূতং ঞাণদস্সনন্তি পটিপদাঞাণদস্সনং. তমেৰ নিচ্চসঞ্ঞাদিতো ৰিসুদ্ধত্তা ৰিসুদ্ধীতি পটিপদাঞাণদস্সনৰিসুদ্ধিনাম, অরিযমগ্গঞাণসঙ্খাত ঞাণদস্সনমেৰ সম্মোহমলতো ৰিসুদ্ধত্তা ৰিসুদ্ধীতি ঞাণদস্সনৰিসুদ্ধিনাম. এত্থচ সুতমযাদিৰসেন সিদ্ধং অনুমান ঞাণংপি ঞাণমেৰাতি তং পটিক্খিপিত্ৰা অত্থপচ্চক্খঞাণমেৰ গহেতুং সব্বত্থ দস্সনগহণং কতন্তি ৰেদিতব্বং. লক্খীযন্তি সল্লক্খীযন্তি ইমে অনিচ্চাএৰাতি একন্তেন ৰিনিচ্ছীযন্তি ধম্মা এতেনাতি লক্খণং অনিচ্চতা এৰ লক্খণন্তি অনিচ্চলক্খণং. পুব্বপদে ভাৰপচ্চযলোপো. অঞ্ঞোহি অনিচ্চো, অঞ্ঞা অনিচ্চতাতি. তত্থ যথাগমনক্রিযাযোগেন পুরিসো গতোতি ৰুচ্চতি. ন পন গমন ক্রিযা পুরিসো. নচ পুরিসো গমনক্রিযা. অঞ্ঞা হি ক্রিযা, অঞ্ঞো পুরিসো. তথা অনিচ্চতাযোগেন সব্বো সঙ্খতধম্মো অনিচ্চোতি ৰুচ্চতি. ন পন অনিচ্চতা সো ধম্মো, নচ সো ধম্মো অনিচ্চতা. অঞ্ঞা হি অনিচ্চতা, অঞ্ঞো সো ধম্মোতি. কতমা পন সা অনিচ্চতাতি. ৰিপরিণামা কারো. জীরণাকারো ভিজ্জনাকারোতি ৰুত্তং হোতি. তং পন আকারং দিস্ৰা তদাকারৰন্তে ধম্মে ঞাণং পৰত্ততি অযং ধম্মো অনিচ্চোতি. তস্মা সা অনিচ্চতাযেৰ ইধ লক্খণন্তিপি ৰুচ্চতীতি. এসনযো সেসেসুপি দ্ৰীসু. তত্থ পন অভিণ্হসংপটিপীল়নাকারো দুক্খতানাম. অৰসৰত্তনাকারো অনত্ততানামাতি. যথাৰুত্তায পন অনিচ্চতায সহ অনিচ্চস্স ধম্মস্স অনিচ্চেন ৰা ধম্মেন সহ অনিচ্চতায অনুঅনুপস্সনা অনিচ্চানুপস্সনা. এস নযো সেসাসুপি দ্ৰীসু. যাৰ সরীরে ধম্মানং তিৰিধলক্খণযুত্ততা অত্তনো ঞাণেন পঞ্ঞাযতি. তাৰ তেসু তিৰিধলক্খণৰিভাৰনৰসেন পুনপ্পুনং মসনং আমসনং সম্মসনং. সম্মসনাকারেন পৰত্তং ঞাণং সম্মসনঞাণং. উদযো ৰুচ্চতি তংতং খণানুরূপং তংতং পচ্চযানুরূপঞ্চ নৰনৰানং ধম্মানং পাতু ভাৰো চেৰ উপরুপরি ৰড্ঢনঞ্চ. ৰযো ৰুচ্চতি যত্থ যত্থ লদ্ধপচ্চযা নৰনৰা ধম্মা পাতুভৰন্তি চেৰ ৰড্ঢন্তিচ. তত্থ তত্থ অলদ্ধপচ্চযানং পুরাণধম্মানং অন্তরধানং. সমূহ সন্ততিৰসেন পন উদযপক্খস্সৰা ৰযপক্খস্সৰা সমনুপস্সনঞাণং উদযব্বযঞাণং. তেসু পন দ্ৰীসু পক্খেসু উদযকোট্ঠাসোনাম উপরুপরি পাকটো হুত্ৰা আগচ্ছতি. ৰযকোট্ঠাসো পন অপাকটো. সো এৰ চ অনিচ্চতায পরমা কোটীতি তস্সেৰ সুট্ঠুতরং সমনুপস্সনঞাণং ভঙ্গঞাণং. ভঙ্গে দিট্ঠে এৰং ভিজ্জনসভাৰানং ধম্মানং অনেকসহস্সসোক দুক্খৰত্থুভাৰেন তথা তথা ভাযিতব্বপকারসমনুপস্সনঞাণং ভযঞাণং নাম. লোকে পন কিঞ্চি ভযৰত্থুং পস্সন্তাপি আসন্নে অঞ্ঞস্মিং পটিসরণে সতি ন ভাযন্তি. অসতি এৰ ভাযন্তি. এৰং ভাযিতব্বানং তেসং সব্বসো অঞ্ঞপটিসরণাভাৰদস্সনং আদীনৰঞাণং নাম. কুতোচি পটিসরণাভাৰেন তেহি উক্কণ্ঠতাকার সহিতং ৰিপস্সনাঞাণং নিব্বিদাঞাণংনাম. নিব্বিন্দীযমানেহি তেহি অত্তানং ৰিমুচ্চিতুং অজ্ঝাসযসহিতং ৰিপস্সনাঞাণং মুচ্চিতুকম্যতাঞাণং নাম. সুট্ঠু মুচ্চিতুং ইচ্ছন্তস্স সীঘং মুচ্চনত্থং তেসং ধম্মানং চত্তালীসায আকারেহি অনেকাদীনৰরাসি ভাৰ পটিসঙ্খানৰসেন সুট্ঠুৰিপ্ফারতরং পৰত্তমানং ৰিপস্সনা ঞাণং পটিসঙ্খাঞাণং নাম. তেসং পন অনেকাদীনৰরাসিভাৰে সুট্ঠু দিট্ঠে সঙ্খারেসু নিকন্তিযা পরিযাদিন্নায ইদানি মুচ্চনুপাযো লদ্ধোতি অধিমত্তব্যাপারং অকত্ৰা সমেন ৰাযামেন সঙ্খারে পরিগ্গণ্হন্তস্স সঙ্খারপরিগ্গহে মজ্ঝত্তাকারসহিতং সঙ্খারেসুৰা ভযঞ্চ নন্দিঞ্চ পহায উদাসিনভাৰসহিতং ৰিপস্সনাঞাণং সঙ্খারুপেক্খাঞাণংনাম. উপরি মগ্গপ্পৰত্তিং ৰহিতুং সমত্থভাৰেন মগ্গুপ্পত্তিযা অনুলোমেহি থামবলেহি সম্পন্নং ৰিপস্সনাঞাণং অনুলোমঞাণং নাম. হেট্ঠিমানংৰা ঞাণানংতং অনুলোমং হোতি লক্খণত্তযস্স সুট্ঠুতরং ৰিভাৰনতো. উপরিমগ্গস্সৰা অনুলোমং হোতি তস্স পরিকম্মভাৰতো, পদট্ঠানত্তাচাতিপি অনুলোমঞাণং নামাতি. অত্ত জীৰসুঞ্ঞতাদস্সন বলেন খন্ধেসু কিলেসবন্ধনতো ৰিমুচ্চমানো মগ্গো সুঞ্ঞতাৰিমোক্খো নাম. সঙ্খারানং যানি নিমিত্তানি কিলেসানং অৰস্সযো হোতি. তানি ৰিধমিত্ৰা সব্বসো ধম্মানং অনাথ ভাৰ দস্সন বলেন ৰিমুচ্চমানো মগ্গো অনিমিত্তোৰিমোক্খো নাম. সঙ্খারেসু সব্বসো অস্সাসাভাৰ দস্সনবলেন ৰিমুচ্চমানো মগ্গো অপ্পণিহিতোৰিমোক্খোনাম. সুঞ্ঞতানুপস্সনাতি অনত্তানুপস্সনা. সা হি ধম্মানং সমূহঘন সন্ততিঘন কিচ্চঘন আরম্মণঘনেসু তংতংঘন ৰিনিব্ভুজ্জন ৰসেন পৰত্তত্তা অত্তা ইতি গহেতব্বস্স কস্সচি সারস্স অভাৰানুপস্সনতো সুঞ্ঞতানুপস্সনাতি ৰুচ্চতি. অনিমিত্তা নুপস্সনাতি অনিচ্চানুপস্সনা. সাপি হি সন্ততি ৰিচ্ছেদন ৰসেন পৰত্তত্তা অহন্তি গহিতস্স নিমিত্তস্স ৰিধমনতো অনিমিত্তানুপস্সনাতি ৰুচ্চতি. অপণিহিতানুপস্সনাতি দুক্খা নুপস্সনা. সাপি হি মহাআদীনৰরাসি ভাৰ ৰিভাৰনৰসেন পৰত্তত্তা ইদং মম এতং মমাতি গহেতব্বস্স কস্সচি পণিহিত গুণস্স অভাৰানুপস্সনতো অপ্পণিহিতানুপস্সনাতি ৰুচ্চতীতি. পাতিমোক্খসংৰরসীলন্তি ৰিনযপঞ্ঞত্তিসীলং. তঞ্হি সব্বলো কিযসীলানং জেট্ঠকত্তা পতিচ হোতি. চতুভূমককুসলানং আদিপভৰভূতত্তা মুখঞ্চ. ইতি পতিমুখট্ঠেন পাতিমোক্খন্তি ৰুচ্চতি. তমেৰচ দুস্সিল্যমগ্গস্স সংৰরণতো পিদহনতো সংৰরোতি ৰুচ্চতীতি. যেসং ধম্মানং উপ্পত্তিযা চক্খাদীনি ইন্দ্রিযানি ৰিফন্দিতানি হোন্তি. লোলানি হোন্তি. তদনুবন্ধাচ অকুসলধম্মা উপ্পজ্জন্তি. তেসং উপ্পত্তি মগ্গস্স সংৰরণৰসেন পৰত্তমানা সতি ইন্দ্রিয সংৰরোনাম. সো এৰ সীলন্তি ইন্দ্রিযসংৰরসীলং. আজীৰন্তি জীৰিতং কপ্পেন্তি এতেনাতি আজীৰো. পচ্চযপরিযেসনৰাযামো. সোযেৰ বুদ্ধপটিকুট্ঠেহি পুপ্ফদানাদীহি মিচ্ছাপযোগেহি তিৰিধকুহনৰত্থুহিচ পরিসুদ্ধত্তা আজীৰপারিসুদ্ধিনাম. সা এৰ সীলন্তি সমাসো. তথারূপেন পরিসুদ্ধেন ভিক্খাচারাদিনা পযোগেন পটিলদ্ধানং পচ্চযানং পটিগ্গহণ পরিভুঞ্জনকালেসু সম্মোহস্স গেধস্স মদস্স পমাদস্সচ পহানত্থং তংতংপযোজনমরিযাদংৰা পটিকূললক্খণংৰা ধাতুমত্তলক্খণংৰা পরিগ্গহণ পচ্চৰেক্খনৰসেন পৰত্তং পচ্চযসেৰনে পটিসঙ্খাঞাণং পচ্চয সন্নিস্সিতসীলংনাম. পরিসুজ্ঝতীতি পরিসুদ্ধি. পরিসুদ্ধিএৰ পারিসুদ্ধি. সা এৰ সীলন্তি সমাসো. চত্তারি পারিসুদ্ধিসীলানীতি চতুপারি সুদ্ধিসীলং. চিত্তৰিসুদ্ধীতি এত্থ চিত্তসদ্দেন সমাধি নিদ্দিট্ঠোতি ৰুত্তং দুৰিধোপিসমাধি চিত্তৰিসুদ্ধিনামাতি. লক্খণরসপচ্চুপট্ঠানপদট্ঠান ৰসেনাতি এত্থ ধম্মানং পচ্চত্তসভাৰো লক্খণংনাম. অগ্গিস্স উণ্হত্তং ৰিয. তেন সভাৰেন সাধেতব্বং কিচ্চংৰা সাধনপচ্চযা পটিলদ্ধগুণসঙ্খাতা সম্পত্তিৰা রসোনাম. অগ্গিস্স পরিৰাচন জোতনানি ৰিয. সা এৰ সম্পত্তিৰা কারিযসঙ্খাতং ফলংৰা পচ্চুপট্ঠানংনাম. অগ্গিস্স ধূমো ৰিয. অত্তনো উপ্পত্তিযা অসাধারণপচ্চযসঙ্খাতং আসন্নকারণং পদট্ঠানংনাম. তেসং ৰসেন নামস্সচ রূপস্সচ পরিগ্গহো ঞাণেন পরিচ্ছিন্দিত্ৰা গহণং নামরূপৰৰত্থানং দিট্ঠিৰিসুদ্ধিনাম. এত্থচ পরিগ্গহো দুৰিধো সঙ্খেপ পরিগ্গহো ৰিত্থারপরিগ্গহোতি. তত্থ অজ্ঝত্তধম্মে দ্ৰিধা কত্ৰা ইদং নামমেৰ, ন রূপং. ইদং রূপমেৰ, ন নামং. অঞ্ঞং নামং অঞ্ঞং রূপং. তদুভযতোচ অঞ্ঞো অত্তাৰা জীৰোৰা সত্তোৰা পুগ্গলোৰা মনুস্সোৰা দেৰোৰা ব্রহ্মাৰা নত্থীতি এৰং পচ্চক্খতো সুদিট্ঠং কত্ৰা পরিগ্গণ্হনং সঙ্খেপপরিগ্গহোনাম. ঞাণুত্তরিকোহি পুগ্গলো এত্তকমত্তেনপি সক্কাযদিট্ঠিং ৰিক্খম্ভেতুং সক্কোতি সদ্ধিং সঞ্ঞা চিত্তৰিপল্লাসেহীতি. তযো হি ৰিপল্লাসা. যথাহ-অনত্তনি অত্তাতি সঞ্ঞাৰিপল্লাসো চিত্তৰিপল্লাসো দিট্ঠিৰিপল্লাসোতি. তত্থ সত্থুসাসনধম্মে সুট্ঠু পতিট্ঠিতেন সদ্ধামত্তেনপি দিট্ঠি ৰিপল্লাসো ৰিক্খম্ভিতো হোতি. ইতরে পন নামরূপপরিগ্গহে কতেযেৰ ৰিক্খম্ভিতা হোন্তি. যাৰচ এতে দ্ৰে অৰিক্খম্ভিতা হোন্তি. তাৰ নামরূপপরিগ্গহোচ অপরিসুদ্ধোযেৰ হোতি. তংমূলিকাচ কিলেসধম্মা অৰিক্খম্ভিতা এৰ হোন্তীতি অপিচ. চতুন্নং আহারানং ৰসেন চতুধা, পঞ্চন্নং খন্ধানং ৰসেন পঞ্চধা, ছন্নং ধাতূনং ৰসেন ছধাতিআদিনা নযেন নামরূপং পরিগ্গহে তব্বমেৰ. তত্থ ছ ধাতুযোনাম পথৰিধাতু আপোধাতু তেজোধাতু ৰাযোধাতু আকাসধাতু ৰিঞ্ঞাণধাতুযো. পক্কুসাতি কুলপুত্তো হি ইমা ছ ধাতুযো পরিগ্গণ্হিত্ৰা অনাগামিফলং পত্ৰা চপিত্ৰা সুদ্ধাৰাসেসু নিব্বত্তোতি. যত্তকে ৰা পন ধম্মে পরিগ্গণ্হন্তো অত্তা মেতি পৰত্তমানে সঞ্ঞাচিত্তদিট্ঠি ৰিপল্লাসে ৰিক্খম্ভেতুং সক্কোতি. তত্তকাপি পরিগ্গহেতব্বা যেৰাতি. ইমস্মিং পন সঙ্গহপকরণে যো যো চিত্তচেতসিক ৰিভাগো রূপৰিভাগোচ হেট্ঠা ৰুত্তো. তস্স সব্বস্স ৰসেন নামরূপস্স পরিগ্গণ্হনং ৰিত্থারপরিগ্গহোনাম. অযংপন আদিকম্মিকানং অৰিসযো. পটিৰিদ্ধচতুসচ্চানং পন আভিধম্মিকত্থেরানং এৰ ৰিসযোতি ৰেদিতব্বো. নামরূপং পরিগ্গণ্হন্তস্স পন নামরূপ মত্ততো উদ্ধং অঞ্ঞস্স কস্সচি অভাৰদস্সনতোচ সরীরব্ভন্তরে জীৰসঞ্ঞিতো অত্তা অত্থি. সো করোতি, সো পটিসংৰেদেতি, সংসরতি, সন্ধাৰতীতি এৰং পৰত্তা দিট্ঠি পহীযতি. সুদ্ধে নামে এৰৰারূপে এৰৰা পুগ্গলসত্তক্রিযসঞ্ঞিতানং ঈহাব্যাপারানং সব্বসো অভাৰদস্সনতো তদুভযসংযোগেএৰ তেসং লব্ভমানতা দস্সনতোচ তদুভযংৰা একমেকংৰা উদ্দিস্স অত্তাতি পৰত্তা দিট্ঠি পহীযতি. অত্তা জীৰো সত্তো পুগ্গলো মনুস্সো দেৰো ব্রহ্মাতি এৰমাদীসু ৰোহারেসুচ ৰোহার মত্তে অট্ঠত্ৰা অত্তানাম একন্ততো অত্থি জীৰোনাম একন্ততো অত্থীতিআদিনা তদত্থাভিনিৰেসৰসেন অতিধাৰনঞ্চ পহীযতীতি দট্ঠব্বং. তদত্থাভিনিৰেসোতিচ অত্তানাম অত্থি জীৰোনাম অত্থীতিআদিনা দল়্হতরং অভিনিৰেসো. অতিধাৰনন্তি নামরূপং অত্তাতিআদিনা গহণং. পচ্চযপরিগ্গহোতি এত্থপি দুৰিধো পচ্চযপরিগ্গহো সঙ্খেপতো ৰিত্থারতো চাতি. তত্থ ৰত্থারম্মণৰসেন নামস্স চিত্তোতুকাহারৰসেন রূপস্স অৰিজ্জাতণ্হুপাদানকম্মৰসেন তদুভযস্সচ পচ্চযং পরিগ্গণ্হন্তো সঙ্খেপতো পরিগ্গণ্হাতিনাম. হেট্ঠা পচ্চযসঙ্গহে ৰিভত্তেহি পটিচ্চসমুপ্পাদনয পট্ঠাননযেহি পরিগ্গণ্হন্তো ৰিত্থারতো পরিগ্গণ্হাতিনাম. এত্থপি পট্ঠাননযেন পরিগ্গহো আদিকম্মিকানং অৰিসযোএৰ. পচ্চযং পরিগ্গণ্হন্তস্সপন যথাৰৰত্থিতস্স সব্বস্স নামরূপস্স সব্বসো পচ্চযাযত্তৰুত্তিকতাদস্সনতো অহেতুকদিট্ঠি পহীযতি. অত্তনো অনুরূপপচ্চযসামগ্গিযা ৰিনা অঞ্ঞথা পৰত্তিযা অদস্সনতো ইস্সরনিম্মান কালনিম্মানাদিকা ৰিসমহেতুদিট্ঠিচ পহীযতি. হেতুসম্ভারপচ্চযেহি কম্মপ্পৰত্তিযা ৰিপাকপ্পৰত্তিযাচ অঞ্ঞস্স কম্মকারকস্সৰা ৰিপাক ৰেদকস্সৰা কত্তুনো অভাৰদস্সনতো কারক ৰেদক দিট্ঠি পহীযতি. অনমতগ্গেচ সংসারে তীসু অদ্ধাসু হেতুফল পরংপরাৰসেন কেৰলস্স নামরূপমত্তস্সেৰ পৰত্তিদস্সনতো অহোসিং নুখো অহমতীতমদ্ধানন্তি এৰমাদিকায পুগ্গলসত্ত ৰিসযায সোল়সৰিধায কঙ্খাযচ অতিক্কমো হোতি. সভাৰধম্মপৰত্তিযাচ সুট্ঠু দিট্ঠায দেসনাধম্মস্স সুধম্মতা দস্সনতো বুদ্ধসুবুদ্ধতঞ্চ দিস্ৰা সত্থরি কঙ্খতি ধম্মে কঙ্খতীতিআদিনযপৰত্তা অট্ঠৰিধাপি কঙ্খা পহীযতীতি. লোকুত্তরধম্মানং সঙ্খতানংপি সতং অসম্মসনুপগত্তা তেভূমকসঙ্খারেসূতি ৰুত্তং. অনুসযসমূহনত্থঞ্চ সম্মসনন্তি কত্ৰা যত্থ কামরাগাদযো অনুসযা অনুসেন্তি. তেযেৰ ধম্মা সম্মসনারহা হোন্তীতি ৰুত্তং তেভূমকসঙ্খারেসূতি. ইমস্স চ পদস্স লক্খণত্তযং সম্মসন্তস্সাতি ইমিনা সম্বন্ধো. অতীতাদিভেদভিন্নেসূতি অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নজ্ঝত্তবহিদ্ধাদীহি একাদসহি ভেদেহি ভিন্নেসু. খন্ধাদিনযংআরব্ভাতি পটিসম্ভিদামগ্গে ৰিভত্তং খন্ধপঞ্চকং দ্ৰারছক্কং আরম্মণছক্কং ৰিঞ্ঞাণছক্কং ফস্সছক্কং ৰেদনাছক্কং সঞ্ঞাছক্কন্তি এৰমাদিকং সম্মসনভূমিৰিভাগনযং আরব্ভ অনুগন্ত্ৰা তংনযানুসারেনাতি অত্থো. তত্থ পন তেৰীসতিযা ধম্মকোট্ঠাসেসু যস্স যো কোট্ঠাসো পাকটো হোতি. তেন তং গহেত্ৰা সম্মসনং আরভিতব্বং. সক্কোন্তেন পন সব্বম্পি গহেত্ৰা আরভিতব্বমেৰ. কলাপৰসেনসংখিপিত্ৰাতি খন্ধপঞ্চকেন যে রূপং তাৰ অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নাদিভেদভিন্নংপি সমানং সব্বং একরূপপিণ্ডভাৰেন সংখিপিত্ৰা এস নযো ৰেদনা দীসুপীতি. তত্রাযং নযো. যংকিঞ্চি রূপং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অজ্ঝত্তংৰা বহিদ্ধাৰা ওল়ারিতংৰা সুখুমংৰা হীনংৰা পণীতংৰা যং দূরে সন্তিকেৰা. সব্বং রূপং অনিচ্চং খযট্ঠেন দুক্খং ভযট্ঠেন অনত্তা অসারকট্ঠেন. যাকাচি ৰেদনা.ল. যাকাচি সঞ্ঞা.ল. যেকেচি সঙ্খারা.ল. যংকিঞ্চি ৰিঞ্ঞাণং.ল. সব্বং ৰিঞ্ঞাণং অনিচ্চং খযট্ঠেন. দুক্খং ভযট্ঠেন অনত্তা অসারকট্ঠেনাতি. এত্থচ সব্বং রূপং.ল. সব্বং ৰিঞ্ঞাণন্তি গহণমেৰ কলাপৰসেন সঙ্খিপনন্তি দট্ঠব্বং. অনিচ্চংখযট্ঠেনাতি এত্থ রূপং অনিচ্চং খযট্ঠেন. ৰেদনা অনিচ্চা. সঞ্ঞা অনিচ্চা. সঙ্খারা অনিচ্চা. ৰিঞ্ঞাণং অনিচ্চং খযট্ঠেনাতিআদিনা নযেন সম্মসিতব্বধম্মপরিগ্গহেন সহেৰ সম্মসনং কাতব্বং. ইতরথা সম্মসনং ন রুহতি. তদত্থস্স পন পাকটত্তা ইধ অনিচ্চং খযট্ঠেনাতিআদিনা সম্মসনপদমেৰ থেরেন গহিতন্তি দট্ঠব্বং. তত্থ রূপং অনিচ্চং খযট্ঠেনাতি তংতংরূপং ঞাণেন দল়্হং গহেত্ৰা অযং পথৰিধাতু অনিচ্চা খযট্ঠেন. অযং আপোধাতু অনিচ্চা খযট্ঠেনাতিআদিনা সম্মসনং কাতব্বং. তত্থ ইমস্মিং কাযে সব্বং থদ্ধক্রিযামত্তং পথৰীনাম. সাচ ক্রিযা সীতুণ্হপরিৰত্তিযাৰা পরিৰত্ততি. নানাহারপরিৰত্তিযা ৰা নানাচিত্তপরিৰত্তিযাৰা নানিরিযাপথপরিৰত্তিযাৰা নানা কাযিকক্রিযা পরিৰত্তিযাৰা পরিৰত্ততি. নানাসন্ততি সঙ্কন্তি হোতীতি অত্থো. তত্থ নৰনৰাসু ক্রিযাসন্ততীসু পাতুভোন্তীসু পুব্বপুব্বক্রিযাসন্ততিযো নস্সন্তি. যস্মাচ সন্ততি নাম ধম্মতো ৰিসুং নত্থি, তস্মা নৰনৰসন্ততীনং পাতুভাৰোনাম নৰনৰক্রিযানং উপ্পত্তিএৰ. পুব্বপুব্বসন্ততীনং নস্সনংনাম পুব্বপুব্ব ক্রিযানং ভিজ্জনমেৰাতি. এৰং অত্তনো কাযে নানাথদ্ধক্রিযানং পরিৰত্তিং পস্সন্তো পথৰিধাতুযা খযৰযং পস্সতি. তঞ্চ পস্সন্তো তংসহজাতানং রূপানং খযৰযং পস্সতিযেৰ. আপো নাম আবন্ধনক্রিযামত্তং. তেজোনাম সীতক্রিযামত্তং উণ্হ ক্রিযামত্তঞ্চ. ৰাযোনাম ৰিত্থম্ভনক্রিযামত্তং. ইমাচ ক্রিযা খণে খণে পরিৰত্তন্তিযেৰ. ইমাসঞ্চ, ৰিসুং ৰিসুং সন্ততিপরিৰত্তিং পস্সন্তো আপাদীনং তংসহজাতরূপানঞ্চ খযৰযং পস্সতি. সন্ততিপরিৰত্তিং পন বহিদ্ধা চক্খুনা দিস্ৰা জানাতি, সরীরব্ভন্তরে পন কাযসংফস্সেন জানাতি. সন্ততিসরীরভূতানং পন ধাতূনং খযৰযং ঞাণেনএৰ পস্সতি. তস্মা অত্তনো সরীরব্ভন্তরে তংতংসন্ততি পরিৰত্তিং ঞত্ৰাৰা তথা তথা কপ্পেত্ৰা ৰা রূপধাতূনং অনিচ্চত্তং ঞাণেন সুদিট্ঠং কত্ৰা পুনপ্পুনং সম্মসিতব্বং. সেসখন্ধেসুপি তংতংসন্ততিনানাত্তং ঞত্ৰা ৰেদনাদীনং খযৰযং সুদিট্ঠং কত্ৰা সম্মসনং কাতব্বন্তি. ভযট্ঠেনাতি ভাযিতব্বট্ঠেন. যঞ্হি অনিচ্চং হোতি. খণমত্তেপি ৰিপরিণামধম্মং. তং একন্তেন ভাযিতব্বমেৰ. কস্মা, তঞ্হি যো অভাযিত্ৰা ৰিস্সাসং করোতি. এতং মেতি অত্তনো অঙ্গং কত্ৰা পরিহরতি. তং অপরিযন্তেহি অনেকসহস্সেহি অভিসঙ্খরণদুক্খেহিৰা ৰিপরিণামদুক্খেহিৰা অভিণ্হং পীল়েতি. বাধতি. ইতি নানাদুক্খধম্মেহি অভিণ্হং সম্পটিপীল়নসভাৰত্তা একন্তেন ভাযিতব্বট্ঠেন দুক্খংনামাতি. অত্তপটিপক্খত্তা অনত্তা. যো হি ইতো উদ্ধং ময্হং অব্ভন্তরিমতরোনাম নত্থীতি এৰং পরমজ্ঝত্তভাৰেন পরিগ্গহিতো হোতি. সো অত্তাতি ৰুচ্চতি. কতমো পন তথাপরিগ্গহি তব্বোতি. যো অত্তনো ৰসে সব্বসো ৰত্ততি. যথা ৰুত্তেহি অভিসঙ্খরণকিচ্চেহি ৰিনা কেৰলং অত্তনো ছন্দেনৰা ৰসেনৰা অজ্ঝাসযেনৰা আণাৰিধানেনৰা নিচ্চং অৰিরজ্ঝমানো পৰত্ততি. সো তথা পরিগ্গহেতব্বোতি. তথারূপো এৰ হি ধম্মো নিচ্চং সুখকামানং দুক্খপটিকূলানং সত্তানং অত্তকিচ্চং করোতি নামাতি. যো পন নিচ্চং সুখকামানং তেসং যথাপৰত্তং সুখং ৰিদ্ধংসেতি ৰিকিরেতি. দুক্খপটিকূলানং তেসং অভিসঙ্খরণাদি মূলকং নানাদুক্খং জনেতি ৰড্ঢেতি. সো অত্তপটিপক্খোএৰ হোতি. ইদঞ্চ রূপং এদিসমেৰ হোতি. ইতি অত্তকিচ্চস্স অকরণতো অত্তপটিপক্খকিচ্চস্স করণতোচ রূপং অনত্তানামাতি. কস্মা পনেতং অত্তনো ৰসে নৰত্ততি অত্তকিচ্চং ন করোতি অত্তপটিপক্খকিচ্চং করোতীতি আহ অসারকট্ঠেনাতি. তত্থ সারোনাম পচ্চযসামগ্গিযা ৰিনা কেৰলং অজ্ঝাসযমত্তেন উপ্পজ্জিতুংৰা উপ্পজ্জিত্ৰাচ পচ্চযুপত্থম্ভেন ৰিনা যদিচ্ছকং পতিট্ঠাতুং ৰা সমত্থভাৰসঙ্খাতো থামবলৰিসেসো ৰুচ্চতি. রূপং পন সযংপি এৰরূপো সারোনাম ন হোতি. নচ এৰরূপেন সারেন যুত্তন্তি. নহি তস্স পচ্চযসামগ্গিযা ৰিনা উপ্পজ্জিতুংৰা উপ্পজ্জিত্ৰাপি পচ্চযুপত্থম্ভেন ৰিনা খণমত্তংপি পতিট্ঠাতুংৰা থামোৰা বলংৰা অত্থি. যঞ্চ অত্তনো থামেন বলেন ৰিনা কেৰলং পচ্চযসামগ্গি বলেনেৰ উপ্পজ্জতি. পচ্চযুপত্থম্ভেনেৰ পতিট্ঠাতি. তং অনেক সহস্সানি পচ্চযাভিসঙ্খরণদুক্খানি জনেত্ৰা একন্তেন নিচ্চং অত্তপটিপক্খকিচ্চং করোতি, পীল়েতি, বাধতিযেৰাতি. এসনযো ৰেদনা অনিচ্চা খযট্ঠেনাতিআদীসু. ইতি লক্খণত্তযং সম্ম সন্তস্সাতি সম্বন্ধো. অদ্ধানৰসেনাতি একেকভৰপরিচ্ছিন্নস্স পৰত্তকালস্স ৰসেন. নহি ভৰন্তরে উপ্পন্নং খন্ধপঞ্চকং অঞ্ঞং ভৰন্তরং গচ্ছতি. তস্মিং তস্মিং ভৰেএৰ অসেসং নিরুজ্ঝতীতি. অপিচ, একস্মিং ভৰেপি তিণ্ণং ৰযানং মন্দাদীনং দসন্নং দসকানং সংৰচ্ছরউতু মাস পক্খতিথি অহোরত্তি যাম পহারাদীনঞ্চ ৰসেন অদ্ধানভেদো যোজেতব্বো. সন্ততিৰসেনাতি সভাগেকসন্তানৰসেন পৰত্তমানায রূপসন্ততিযাৰা অরূপ সন্ততিযাৰা ৰসেন. খণৰসেনাতি রূপারূপধম্মানং আযু পরিমাণসঙ্খাতস্স খণস্স ৰসেন. এত্থচ খণৰসেন সম্মসনংনাম সব্বঞ্ঞুবুদ্ধানং এৰ ৰিসযো সিযা, ন সাৰকানং. নহি তে এৰং পরিত্তকে খণে উপ্পাদংৰা নিরোধংৰা সম্পাপুণিতুং সক্কোন্তীতি. তস্মা অদ্ধাসন্ততিৰসেন সম্মসনমেৰ ইধা ধিপ্পেতন্তি দট্ঠব্বং. লক্খণত্তযংসম্মসন্তস্সাতি তেসু তেভূমক সঙ্খারেসু ধম্মেসু তিলক্খণানি আরোপেত্ৰা তে ধম্মে পুনপ্পুনং আমসন্তস্স পরিমজ্জন্তস্স. তেসং ধম্মানং অনিচ্চ জাতিকতংৰা দুক্খজাতিকতংৰা অনত্তজাতিকতংৰা ঞাণে সুট্ঠু পাকটং করোন্তস্সাতি অত্থো. ৰিসেসতো পন ইমস্মিং ঞাণে অনিচ্চলক্খণদস্সনমেৰ পধানং. তস্মিং দিট্ঠেযেৰ ইতরানি কমেন দিট্ঠানি হোন্তি. অদিট্ঠেচ অদিট্ঠানীতি. তস্মা আদিতো অনিচ্চলক্খণস্সেৰ সুট্ঠু পাকটভাৰো অধিপ্পেতোতি. তেস্ৰেৰাতি তেভূমকসঙ্খারেসু এৰ. পচ্চযৰসেনাতি রূপক্খন্ধে তাৰ অৰিজ্জাতণ্হুপাদানকম্মাহারসঙ্খাতানং পচ্চযানং ৰসেন. ৰেদনাসঞ্ঞাসঙ্খারেসু পন আহারট্ঠানে ফস্সো ৰত্তব্বো. ৰিঞ্ঞাণেচ নামরূপং. তত্রাযং নযো. অতীতানন্তরভৰে অৰিজ্জাতণ্হুপাদান কম্মেসু অপ্পহীনৰসেন সমুদিতেসু ইমস্মিং ভৰে পটিসন্ধিতো পট্ঠায রূপসন্ততিযো ৰেদনাসঞ্ঞাসঙ্খার ৰিঞ্ঞাণসন্ততিযোচ সমুদেন্তি. যাৰ মরণকালা খণে খণে নানাকলাপৰসেন উদেন্তি পসৰন্তি. তেসু পন তস্মিং ভৰে এৰ পহীনৰসেন নিরুদ্ধেসু তা রূপারূপসন্ততিযো নিরুজ্ঝন্তি. ভৰন্তরে পুন অনুপ্পাদসঙ্খাতং নিরোধং পাপুণন্তি. এত্থ পন যথা উদকে সতি মচ্ছানাম হোন্তি, অসতি ন হোন্তি. এৰং কম্মজেসু নামরূপেসু সতি ইতরানি নামরূপানি হোন্তি. অসতি ন হোন্তীতি ইতরানি সব্বানি কম্মজেসু সঙ্গহেত্ৰা কম্মৰসেন উদযব্বযৰিধানং গহিতন্তি দট্ঠব্বং. এৰং অৰিজ্জাতণ্হুপাদানকম্মপচ্চযানং ৰসেন পঞ্চক্খন্ধস্স উদযব্বযপৰত্তি হোতীতি. কম্মৰসেন পন ইমস্মিং ভৰে সমুদেন্তানিপি পটিসন্ধিতো পট্ঠায খণে খণে কবল়ীকারাহারূপত্থম্ভনং লদ্ধা এৰ যথা পৰত্তরূপসন্ততিযো অনুবন্ধ মানা নৰনৰা রূপসন্ততিযো সমুদেন্তি. অলদ্ধা পন নিরুজ্ঝন্তি. তং সন্ততিযং পুন অনুপ্পাদসঙ্খাতং একভৰনিরোধং পাপুণন্তি, যথা পৰত্তসন্ততিযো ৰা ছিজ্জন্তি ভিজ্জন্তি অন্তরধাযন্তীতি.

ৰেদনাসঞ্ঞাসঙ্খারা পন বহিদ্ধা আরম্মণেসু আপাতাগতেসু আরম্মণসম্ফস্সং লদ্ধাএৰ ছদ্ৰারিকা কুসলাকুসলৰিপাক ক্রিযভূতা সমুদেন্তি. নৰনৰা সন্ততিযো পাতুভৰন্তি. অলদ্ধা পন নিরুজ্ঝন্তি. সন্ততিং ন ঘটেন্তি. ৰিঞ্ঞাণংচ সহজাত নামেচ ৰত্থুরূপেচ পৰত্তমানেএৰ পৰত্ততি. নিৰত্তমানে নিৰত্ততীতি. খণৰসেনাতি ৰুত্তপ্পকারে পচ্চযে অনপেক্খিত্ৰা কেৰলং নামরূপানং পৰত্তিক্খণৰসেন. খণসদ্দেন চেত্থ সম্মসনঞাণে ৰুত্তরূপসন্ততি নামসন্ততিযোপি গহেতব্বা. নহি সাৰকানং ঞাণং খণৰসেন নামরূপানং উদযংৰা ৰযং ৰা সম্পাপুণিতুং সক্কোতীতি. যথা পন রত্তন্ধকারে অন্তো লেণে মহন্তো তমোখন্ধো জাযতি. দীপং জালেন্তস্স পন দীপোভাসো একক্খণে এৰ সকলং অন্তোলেণং ফরমানো উদেতি. তমোখন্ধো ৰেতি. আলোকস্স উদযো হোতি. তমোখন্ধস্স ৰযো. পুন দীপে নিব্বাপীযমানে তমোখন্ধস্স উদযো হোতি. আলোকস্স ৰযো. এৰ মেৰং সরীরে নানাউতুৰসেনৰা নানাহারৰসেনৰা নানাচিত্ত ৰসেনৰা নানিরিযাপথৰসেনৰা নানাপযোগৰসেনৰা উদযপক্খানং ৰযপক্খানঞ্চ নানাসন্ততীনং উদযঞ্চ উদযতো ৰযঞ্চ ৰযতো সুদিট্ঠং কত্ৰা সমনুপস্সন্তস্সাতি অত্থো. এৰং সমনুপস্সন্তস্স পন আরদ্ধৰিপস্সকভাৰং পত্তস্স উদযব্বয ঞাণে তিক্খে সূরে ৰহন্তে দসৰিধা ৰিপস্সনুপক্কিলেসসঙ্খাতা পারিপন্থকধম্মা উপ্পজ্জন্তি. তে দস্সেতুং ওভাসোতিআদিগাথ মাহ. তত্থ ওভাসোতি ৰিপস্সনা চিত্তসমুট্ঠিতো সরীরোভাসো. পীতীতি ৰিপস্সনাচিত্তসম্পযুত্তা পঞ্চৰিধা পীতি. পস্সদ্ধীতি দুৰিধাপস্সদ্ধি. অধিমোক্খোতি সদ্ধাধিমোক্খো. পগ্গহোতি ৰীরিযং. সুখন্তি সোমনস্সং. ঞাণন্তি ৰিপস্সনা ঞাণং. উপট্ঠানন্তি সতি. উপেক্খাতি তত্রমজ্ঝত্তুপেক্খা চেৰ আৰজ্জনুপেক্খা চ. নিকন্তীতি ওভাসাদীহি সহ ৰিপস্সনায আলযং কুরুমানা সুখুমা তণ্হা. অযমেৰ পন একন্ততো ৰিপস্সনুপক্কিলেসো হোতি. ওভাসাদযো পন তস্সা ৰত্থুভূতত্তা উপক্কিলেসাতি ৰুত্তা. তেসু হি উপ্পজ্জমানেসু ন ৰত মে ইতো পুব্বে এৰরূপো ওভাসো উপ্পন্নপুব্বো. এৰরূপা পীতি.ল. উপেক্খা উপ্পন্নপুব্বা অদ্ধা মগ্গং পত্তোস্মি. ফলং পত্তোস্মীতি এৰং অস্সাদসহিতা অমগ্গে মগ্গসঞ্ঞা অফলে ফলসঞ্ঞা উপ্পজ্জতি. তদা কোচি অব্যত্তো যোগাৰচরো কম্মট্ঠানং ৰিস্সজ্জেত্ৰা অধিমানৰসেন ৰিক্খিপন্তো ৰিচরতীতি. ব্যত্তো পন তাৰদেৰ সভিং পটিলভিত্ৰা ইদানি মম এতেসু ওভাসাদীসু এতং মম এসো হ মস্মি এসো মে অত্তাতি চিত্তস্স নিকামনাকারো পঞ্ঞাযতি. নচ লোকুত্তরধম্মোনাম ঈদিসস্স নিকামনস্স ৰত্থু. অদ্ধা মম সংকিলেসধম্মো উপ্পন্নো. সো ৰড্ঢমানো মং নিয্যানমুখতো পাতেত্ৰা ৰট্টমুখে যোজেস্সতি. হন্দ তেস্ৰেৰ লক্খণত্তযং আরোপেত্ৰা নিকন্তিং সোধেত্ৰা যথাপৰত্তং ৰিপস্সনাৰীথিং পটিপাদেস্সামীতি তে ওভাসাদযো এৰ তাৰ পরিগ্গণ্হাতি. অযং মে ওভাসো অনিচ্চো খযট্ঠেন দুক্খো ভযট্ঠেন অনত্তা অসারকট্ঠেনাতিআদিনা সম্মসতীতি অত্থো. এৰং তে ওভাসাদিকে ৰিপস্সনায উপক্কিলেসভূতে পরিপন্থ ধম্মে পরিগ্গণ্হিত্ৰা তপ্পরিগ্গহৰসেন তেসু নিকন্তিং পরিযাদি যিত্ৰা ঠিতস্স উপ্পন্নং মগ্গামগ্গলক্খণৰৰত্থানঞাণং মগ্গামগ্গঞাণ দস্সনৰিসুদ্ধিনাম. অমগ্গেসু ওভাসাদীসু মগ্গসঞ্ঞামলতো যথা ৰুত্তনিকন্তিমলতোচ ৰিসুদ্ধত্তা. তঞ্হি ঞাণং তেসু নিকন্তিযাপি ৰিক্খম্ভিতায এৰ ওভাসাদিপটিবন্ধতো সুট্ঠু পরিসুদ্ধংনাম হোতীতি.

[২৪৫] ৰিভাৰনিযং পন

অনিচ্চাদিৰসেন ওভাসাদি পটিবন্ধপরিগ্গহং ৰিসুং অৰত্ৰা মগ্গামগ্গজাননমত্তেনেৰ মগ্গামগ্গঞাণদস্সনৰিসুদ্ধিনাম ৰুত্তা. সা অট্ঠকথায ন সমেতি.

তথা পরিপন্থৰিমুত্তস্সাতি তথা পরিগ্গহেত্ৰা ততো ৰিপস্সনুপক্কিলেসপরিপন্থতো ৰিমুত্তস্স যাৰানুলোমাতি যাৰঅনুলোমঞাণা. তিলক্খণং আরোপেত্ৰাতি সম্বন্ধো. ৰিপস্সনাপরিপাকংআগম্মাতি সঙ্খারুপেক্খাভাৰং পত্ৰা তিৰিধ ৰিমোক্খমুখভাৰপ্পত্তিযাচেৰ সত্তঅরিযপুগ্গলৰিভাগস্স পচ্চয ভাৰপ্পত্তিযাচ ৰিপস্সনাঞাণস্স পরিপাকং আগম্ম পটিচ্চ. ইদানি অপ্পনা উপ্পজ্জিস্সতীতি ৰত্তব্বক্খণেতি সম্বন্ধো. অপ্পনা তিচ সোতাপত্তিমগ্গঅপ্পনা. দ্ৰেতীণিৰিপস্সনাচিত্তানীতি তিক্খপঞ্ঞস্স দ্ৰে ৰিপস্সনাচিত্তানি. মন্দপঞ্ঞস্স তীণি ৰিপস্সনাচিত্তানি. যংকিঞ্চীতি তীসু লক্খণেসু অঞ্ঞতরং যংকিঞ্চি. যাসিখাপত্তাসানুলোমাসঙ্খারুপেক্খাতি মত্থকপত্তা অনুলোমঞাণসহিতা যা সঙ্খারুপেক্খা অত্থি. সা ৰুট্ঠানগামিনিৰিপস্সনাতিচ ৰুচ্চতীতি যোজনা. সঙ্খারুপেক্খাঞাণং অনুলোমঞাণন্তি ইমানি দ্ৰে ঞাণানি ৰুট্ঠানগামিনি ৰিপস্সনানামাতি ৰুচ্চন্তীতি ৰুত্তং হোতি. ইদং পন পরিপাকগতৰিপস্সনা দস্সনৰচনং. এত্থচ ৰুট্ঠানন্তি মগ্গো ৰুচ্চতি. সো হি ৰিপস্সনাঞাণস্স আরম্মণভূত সঙ্খারনিমিত্ততোৰা সযং সংযোজনৰত্থুভাৰতোৰা ৰুট্ঠাতি. তং সমঙ্গিপুগ্গলংৰা পুথুজ্জনভাৰতো সমুদযপহানৰসেন ৰট্ট পৰত্ততোচ ৰুট্ঠাপেতি. তস্মা ৰুট্ঠানন্তি ৰুচ্চতি. অৰস্সং ৰুট্ঠানং গচ্ছন্তি এতাযাতি ৰুট্ঠানগামিনীতি এৰং দ্ৰিন্নং ঞাণানং ৰুট্ঠান গামিনিভাৰো ৰেদিতব্বো. ততোপরন্তি দ্ৰিন্নংৰা তিণ্ণংৰা ৰিপস্সনা চিত্তানং পৰত্তিযা পরং নিব্বানং আলম্বিত্ৰাতি মগ্গস্স আৰজ্জনট্ঠানিযং হুত্ৰা তস্স পুরেচরভাৰেন নিব্বানমেৰ আরম্মণং কত্ৰা. ততো যেৰচ তং ৰিপস্সনানামং নলভতীতি. পুথুজ্জন গোত্তমভিভৰন্তন্তি এতেন গোত্তং ভৰতি অভিভৰতীতি গোত্রভু. গোত্তন্তি চেত্থ পরিপুণ্ণকিলেস সমাযোগেন অনরিযভাৰসঙ্খাতা পুথুজ্জনজাতি ৰুচ্চতীতি ইমমত্থং দস্সেতি. অরিযগোত্তমভিসম্ভোন্তঞ্চাতি এতেন গোত্তং ভৰতি পাপুণাতীতি গোত্রভু. গোত্তন্তিচ তংতং কিলেস ৰিসুদ্ধভাৰ সঙ্খাতা অরিযজাতি ৰুচ্চতীতি ইমমত্থং দস্সেতি. মগ্গো অপ্পনা ৰীথিং ওতরতীতি সম্বন্ধো. দুক্খসচ্চংপরিজানন্তোতি তেভূমক ধম্মানং একন্তদুক্খভাৰং পরিচ্ছিজ্জ জানন্তো. পরিজাননঞ্চেত্থ তেসং দুক্খভাৰ পটিচ্ছাদকস্স সম্মোহস্স পহানমেৰ দট্ঠব্বং. সমুদয সচ্চংপজহন্তোতি অত্তনো চিত্তসন্তানে অনুসযভাৰেন পৰত্তমানং তণ্হাসঙ্খাতং সমুদযসচ্চং একদেসেনৰা অনৰসেসেনৰা অপচ্ছাৰত্তিকং কত্ৰা পজহন্তো. নিরোধসচ্চংসচ্ছিকরোন্তোতি চক্খুমা ৰিয নভমজ্ঝে ৰিরোচমানং চন্দমণ্ডলং অত্তনো সন্তানে একদেসস্সৰা সকলস্সৰা কিলেস ৰট্টস্সৰা আযতিং ভাৰিনো ৰিপাকৰট্টস্সংৰা অত্তনো সন্তানে পুন অনুপ্পাদধম্মভাপত্তিৰসেন নিরোধসঙ্খাতং নিব্বানং পচ্চক্খং করোন্তো. মগ্গসচ্চংভাৰনাৰসেনাতি ইতো পুব্বে অনমতগ্গে সংসারে অনুপ্পন্নপুব্বস্স অট্ঠঙ্গিকস্স মগ্গসচ্চস্স উপ্পাদনসঙ্খাতায ভাৰনায ৰসেন. মগ্গচেতনায পন আনন্তরিকফলত্তা তঙ্খণে অপনীতগ্গিকে পদেসে পুন উদকং আসিঞ্চিত্ৰা নিব্বাপেন্তো ৰিয মগ্গানুকূলপৰত্তিৰসেন দুক্খপরিজাননাদীনি চত্তারি কিচ্চানি অনুকুব্বন্তানি ততোপরং দ্ৰেৰা তীণিৰা ফলচিত্তানি পৰত্তন্তি. ততোপরং ভৰঙ্গপাতো হোতীতি দস্সেতুং ততোপরন্তিআদিমাহ. যথা পন পসাদচক্খুনাৰা দিব্বচক্খুনাৰা কিঞ্চিরূপং পস্সন্তস্স তানি চক্খূনি তং রূপং পচ্চক্খং কত্ৰা পচ্ছা তস্স পুগ্গলস্সপি পচ্চক্খতো পাতুভূতং কত্ৰা নিরুজ্ঝন্তি. ন তাৰ তেসং উপ্পত্তিক্খণে তং রূপং তস্স অহং ইদংনাম পস্সামীতি পাকটং হোতি. পচ্ছা পন পচ্চৰেক্খন ৰারেসু পৰত্তমানেসুএৰ তংরূপং তদনুবন্ধাচ নানাকারা তস্স পাতুভূতা হোন্তি. এৰমেৰং ইধপি পচ্চৰেক্খনৰারেসু পৰত্তমানেসুএৰ নিব্বানঞ্চ তদনুবন্ধানি মগ্গফলাদীনিচ পাতুভৰন্তীতি ৰুত্তং পুনভৰঙ্গং.ল. পৰত্তন্তীতি. ইদানি পচ্চৰেক্খনঞাণস্স ভূমিং দস্সেতুং মগ্গংফলঞ্চনিব্বানন্তিআদিগাথ মাহ. তত্থ পণ্ডিতোতি অরিযায পঞ্ঞায সমন্নাগতো ফলট্ঠো. হীনেতি পহীনে. সেসেতি অপহীনে উপরিমগ্গৰজ্ঝে. ইমানি পন দ্ৰে পহীনাৰসিট্ঠকিলেসপচ্চৰেক্খনানি কেসঞ্চি জীৰিতসমসীসিপুগ্গলানং কিলেস ৰিভাগেসু অকোৰিদানঞ্চ নলব্ভন্তীতি ৰুত্তং পচ্চৰেক্খতিৰানৰাতি. এত্থচ ৰিসুদ্ধিমগ্গে তাৰ সব্বপথমং মগ্গপচ্চৰেক্খনং ৰুত্তং. ততো ফলপচ্চৰেক্খনং. ততো পহীনকিলেসপচ্চৰেক্খনং. ততো অৰসিট্ঠকিলেসপচ্চৰেক্খনং. অৰসানে নিব্বানপচ্চৰেক্খনং ৰুত্তং. পটিসম্ভিদামগ্গট্ঠকথাযং পন সব্বপথমং কিলেসপচ্চৰেক্খনং অধিপ্পেতং. ৰুত্তঞ্হি তত্থ পচ্চৰেক্খনেসু পথমং কিলেসপচ্চৰেক্খনং হোতি. ততো মগ্গফলনিব্বানপচ্চৰেক্খনানীতি. তং পন পাল়িযং পচ্চৰেক্খন ঞাণস্স নিদ্দেসতো পুব্বে পথমং ছিন্নমনুপস্সনে পঞ্ঞাৰিমুত্তি ঞাণন্তি এৰং ৰিসুং ৰিমুত্তিঞাণস্স আগতত্তা ৰুত্তং. তত্থ ছিন্নন্তি তেন তেন মগ্গেন সমুচ্ছিন্নং কিলেসজাতন্তি অত্থো. পাল়ি অনু সারেন ৰুচ্চমানে পন পথমং পহীনং কিলেসানং পচ্চৰেক্খনং. ততো পচ্চেকং মগ্গঙ্গবোজ্ঝঙ্গাদীনং পচ্চৰেক্খনং. ততো তেসং আরম্মণভূতস্স নিব্বানস্স পচ্চৰেক্খনং. ততো ফলধম্মানং পচ্চৰেক্খনং. ততো তেসং আরম্মণভূতস্স নিব্বানস্স পচ্চৰেক্খনন্তি ৰত্তব্বং হোতি. পাল়িযঞ্হি পচ্চৰেক্খনঞাণনিদ্দেসে নিব্বানং মগ্গৰারেপি ফলৰারেপি দ্ৰিক্খত্তুং আগতন্তি. ইতি নিব্বানপচ্চৰেক্খনং নাম ইতরেসং পচ্চৰেক্খনানং আদিম্হিৰা মজ্ঝে অন্তরন্তরাৰা অৰসানেৰা যত্থকত্থচি পৰত্ততীতি সিদ্ধং হোতি. তথা কিলেসপচ্চৰেক্খনংপি মগ্গফলপচ্চৰেক্খনানং আদিম্হিৰা পচ্ছাৰাতি. এৰঞ্হি সতি মগ্গং ফলঞ্চ নিব্বানন্তি অযং গাথাপি অৰিরুদ্ধা হোতীতি. এৰঞ্চ কত্ৰা অধিমাননিদ্দেসট্ঠকথাসু সো হি মগ্গফলনিব্বান পহীন কিলেসা ৰসিট্ঠকিলেস পচ্চৰেক্খনেন সঞ্জাতসোমনস্সো অরিযগুণপটিৰেধে নিক্কঙ্খোতি ৰুত্তং. এত্থচ সোতাপন্নস্স পঞ্চ পচ্চৰেক্খনানি হোন্তি. তথা সকদাগামিস্স পঞ্চ. অনাগামিস্স পঞ্চ. অরহতো পন অৰসিট্ঠকিলেসোনাম নত্থীতি চত্তারীতি একূনৰীসতি পচ্চৰেক্খনানি হোন্তীতি. ইদঞ্চ পরিপুণ্ণ ৰসেন লব্ভমানং সন্ধায ৰুত্তং. অপরিপুণ্ণংপি পন হোতিযেৰ. তথা হি চূল়দুক্খক্খন্ধসুত্তঅট্ঠকথাযং সা পন ন সব্বেসং পরিপুণ্ণা হোতি. একো হি পহীনকিলেসমেৰ পচ্চৰেক্খতি. একো অৰসিট্ঠকিলেসমেৰ. একো মগ্গমেৰ. একো ফলমেৰ. একোনিব্বানমেৰ. ইমাসু পন পঞ্চসুপচ্চৰেক্খনাসু একংৰাদ্ৰেৰা নো লদ্ধুং নৰট্টতীতি ৰুত্তং. এৰং ছব্বিসুদ্ধিকমেন ভাৰেতব্বো চতুব্বিধো মগ্গো ঞাণদস্সনৰিসুদ্ধিনাম ৰুচ্চতীতি সম্বন্ধো. মগ্গসদ্দেন চেত্থ চতুব্বিধং মগ্গঞাণং তদনুকূলপৰত্তিৰসেন ফলঞাণঞ্চ গহিতন্তি দট্ঠব্বং. এত্থাতি ৰিপস্সনাকম্মট্ঠানে. তত্থাতি তেসু অনুপস্সনা মগ্গফলেসু. অভিনিৰিসনং অভিনিৰেসো. হেট্ঠা সিলাপথৰিযং নিখাতসিনেরুপাদস্স ৰিয অজ্ঝত্তখন্ধেসু দল়্হং গহেত্ৰা পৰত্তীতি অত্থো. অত্তা ইতি অভিনিৰেসো অত্তাভিনিৰেসো. তং অত্তাভিনিৰেসং. মুঞ্চন্তীতি অজ্ঝত্তধম্মানং কেৰলং পচ্চযাযত্ত ৰুত্তিতায খণভঙ্গস্সচ অদিট্ঠত্তা সো অভিনিৰেসো পৰত্ততি. তস্মা তং দ্ৰযং সুদিট্ঠং কত্ৰা রূপং অনত্তা ৰেদনা অনত্তাতিআদিনা পুনপ্পুনং সমনুপস্সনাৰসেন তং অভিনিৰেসং ৰিমোচযমানাতি অত্থো. ৰিমোক্খমুখং হোতি, সুঞ্ঞতৰিমোক্খ সঙ্খাতস্স মগ্গস্স ফলস্সচ পৰেসনদ্ৰারভূতত্তা, ৰিপল্লাস নিমিত্তন্তি ৰিপরীতৰসেন আসনং উপগমনং পৰত্তনংৰা ৰিপল্লাসো. অনিচ্চে নিচ্চন্তি উপগমনং পৰত্তনংৰাতি অত্থো. সো এৰ কিলে সুপ্পত্তিযা আসন্নকারণত্তা নিমিত্তন্তি ৰিপল্লাসনিমিত্তং. মুঞ্চন্তীতি অজ্ঝত্তধম্মানং খণভঙ্গস্স অদিট্ঠত্তা তংনিমিত্তং হোতীতি তেসং খণভঙ্গং সুদিট্ঠং কত্ৰা রূপং অনিচ্চং ৰেদনা অনিচ্চাতিআদিনা পুনপ্পুনং সমনুপস্সনাৰসেন তংনিমিত্তং ৰিমোচযমানাতি অত্থো. তণ্হাপণিধিন্তি তণ্হাএৰ অভিসঙ্গৰসেন আরম্মণে চিত্তস্স পণিদহনতো দল়্হং থপনতো পণিধীতি তণ্হাপণিধি. তংতণ্হা পণিধিং. মুঞ্চন্তীতি অজ্ঝত্তধম্মানং মহাআদীনৰরাসিভাৰস্স অদিট্ঠত্তা সোপণিধি হোতীতি তেসং মহাআদীনৰরাসিভাৰং সুদিট্ঠং কত্ৰা রূপংদুক্খং ৰেদনাদুক্খাতিআদিনা পুনপ্পুনং সমনুপস্সনাৰসেন তংপণিধিং ৰিমোচযমানাতি অত্থো. তস্মাতি যস্মা এতা ৰিমোক্খমুখভূতা তিস্সো অনুপস্সনা এৰং ৰিসেস নামিকা হোন্তি. তস্মা. যস্মা সঙ্খারেসু সুঞ্ঞতদস্সনৰসেন অত্থসিদ্ধিনাম কেৰলং অত্তাকিনিৰেসভূতস্স দিট্ঠিগাহস্স পটিপক্খভূতস্স ঞাণস্সেৰ আনুভাৰো হোতি, তস্মা তথা সমনুপস্সিত্ৰা ৰিমুঞ্চন্তস্স ৰিপস্সনাপি মগ্গোপি সহজাতঞাণ কিচ্চেন নামং লভতীতি ৰুত্তং যদিৰুট্ঠান.ল. সুঞ্ঞতোৰিমোক্খো নামহোতিমগ্গোতি. অনিচ্চদস্সনৰসেন অত্থসিদ্ধিনাম নিমিত্তাতি নিৰেসভূতস্স মানগাহস্স পটিপক্খভূতায সদ্ধাযপি আনুভাৰো. তস্মা তথা সমনুপস্সিত্ৰা ৰিমুচ্চন্তস্স ৰিপস্সনাপি মগ্গোপি সহজাতসদ্ধা কিচ্চেন নামং লভতীতি ৰুত্তং যদিঅনিচ্চতো.ল. অনিমিত্তো ৰিমোক্খোনামাতি. দুক্খদস্সনৰসেন অত্থসিদ্ধিনাম পণিধিসঙ্খাত তণ্হাগাহপটিপক্খভূতস্স সমাধিস্সপি আনুভাৰো. তস্মা তথা সমনুপস্সিত্ৰা ৰিমুচ্চন্তস্স ৰিপস্সনাপি মগ্গোপি সহজাতসমাধিকিচ্চেন নামং লভতীতি ৰুত্তং. যদি দুক্খতো. ল. অপ্পণিহিতো ৰিমোক্খোনামাতি. ৰুত্তঞ্হেতং পটিসম্ভিদামগ্গে অনিচ্চতো মনসিকরোতো সদ্ধিন্দ্রিযং অধিমত্তং হোতি. দুক্খতো মনসিকরোতো সমাধিন্দ্রিযং অধিমত্তং হোতি. অনত্ততো মনসিকরোতো পঞ্ঞিন্দ্রিযং অধিমত্তং হোতীতি. মগ্গে পন তিণ্ণং ধম্মানং কিচ্চৰিসেসোনাম ৰিপস্সনাগমনৰসেনেৰ সিদ্ধোতি ৰুত্তং মগ্গো. ল. নামানি লভতীতি. তত্থ সুঞ্ঞতৰিমোক্খেন ৰিমুত্তো অরিযসাৰকো সোতাপত্তিমগ্গক্খণে ধম্মানুসারীনাম হোতি. মজ্ঝে ছসু মগ্গফলক্খণেসু দিট্ঠিপ্পত্তো নাম. অরহত্তফলক্খণে পঞ্ঞাৰিমুত্তোনাম. অনিমিত্তৰিমোক্খেন ৰিমুত্তো সোতাপত্তিমগ্গক্খণে সদ্ধানুসারীনাম. উপরি সত্তসু ঠানেসু সদ্ধাৰিমুত্তোনাম. অপণিহিতৰিমোক্খেন ৰিমুত্তো পন অট্ঠসুপি ঠানেসু কাযসক্খিনাম. সোযেৰ অরূপজ্ঝানং পাদকং কত্ৰা ৰিমুত্তো অরহত্তফলে ঠিতো উভতোভাগৰিমুত্তো নামাতি এত্তাৰতা যং হেট্ঠা ৰুত্তং ৰিপস্সনাপরিপাকমাগম্মাতি সঙ্খারুপেক্খাভাৰং পত্ৰা তিৰিধৰিমোক্খমুখভাৰপ্পত্তিযাচেৰ সত্তঅরিযপুগ্গলৰিভাগস্স পচ্চযভাৰপ্পত্তিযাচ ৰিপস্সনাঞাণস্স পরিপাকং আগম্ম পটিচ্চাতি. তং সরূপতো নিদ্দিট্ঠং হোতীতি. মগ্গৰীথিযং ফলঞ্চ মগ্গাগমন ৰসেন তথা তীণি নামানি লভতীতি যোজনা. যথাৰুত্তনযেন ৰিপস্সন্তানন্তি যদি অনত্ততো ৰিপস্সতীতিআদিনা ৰুত্তপ্পকারনযেন ৰিপস্সন্তানং চতুন্নং ফলট্ঠানং পুগ্গলানং. যথাসকংফলন্তি সোতাপন্নস্স সোতাপত্তিফলং. সকদাগামিস্স সকদাগামিফলন্তিআদিনা নযেন অত্তনো অত্তনো সন্তকভূতং যং যং ফলং ৰিপস্সনাগমন ৰসেনেৰ সুঞ্ঞতাদিৰিমোক্খোতিচ ৰুচ্চতি. নমগ্গাগমনৰসেনাতি অধিপ্পাযো. এত্থচ ৰিপস্সনাগমন ৰসেন মগ্গস্স অনিমিত্ত নামলাভোনাম সুত্তন্তিকপরিযাযেন ৰুত্তো. অভিধম্মে পন অনিমিত্তো নামমগ্গো নআগতো. নহি সো নিপ্পরিযাযতো অনিমিত্তোনাম হোতি. হীনপণীতাদিৰসেন ৰিভাগারহস্স সঙ্খারনিমিত্তস্স সব্ভাৰতো. তেনেৰ হিস্স দুক্খপটিপদা দন্ধা ভিঞ্ঞাদিৰসেনৰা পারমিধম্মানং পরিত্তমহন্তাদিৰসেনৰা হীন পণীত পণীততর পণীততম ৰিভাগো সন্দিস্সতীতি. অট্ঠকথাযং পন অনিচ্চানুপস্সনা সঙ্খারেসু নিচ্চনিমিত্তং ৰিধমনৰসেন পৰত্তত্তা অনিমিত্তানুপস্সনানাম সমানাপি সযং সঙ্খারনিমিত্তে পরিযাপন্নত্তা একন্তেন অত্তনোনামং মগ্গস্স দাতুং নসক্কোতি. তস্মা মগ্গো অভিধম্ম পরিযাযেন অনিমিত্তনামং নলভতীতি ৰুত্তং. সুত্তন্তিকপরিযাযেন পন যথা পথৰিকসিণারম্মণং ঝানং পথৰিকসিণন্তি ৰুচ্চতি. এৰং সুঞ্ঞতাদিনামং নিব্বানং আরম্মণং কত্ৰা পৰত্তানি মগ্গফলানিপি আরম্মণৰসেনপি সুঞ্ঞতাদিনামং লভন্তি. আরম্মণকরণৰসেন পন সম্পযোগৰসেনৰা পলিবোধকরাচ নিমিত্তকরাচ পণিধিকরাচ রাগাদযো কিলেসধম্মা তেসু নত্থি. তস্মা তানি অঞ্ঞং আগমনংৰা আরম্মণংৰা অনপেক্খিত্ৰা অত্তনো সভাৰেনপি সুঞ্ঞতাদিনামং লভন্তীতি দস্সেতুং আরম্মণৰসেনাতিআদি ৰুত্তং. তত্থ সরসৰসেনাতি অত্তনো সভাৰেন. নামত্তযন্তি সুঞ্ঞতাদি নামত্তিকং. সব্বত্থাতি সব্বাসু মগ্গৰীথি ফলসমাপত্তিৰীথীসু. সব্বেসংপীতি সব্বেসংপি মগ্গফলানং. সমমেৰাতি সমানমেৰ. সদিসমেৰ. এত্থপনাতি এতেসু পন যথাৰুত্তেসু মগ্গফলেসু. যস্মা সব্বাদিট্ঠিযোচ সোল়সৰিধা ৰিচিকিচ্ছাচ অত্তদিট্ঠিমূলিকা এৰ হোন্তি. অত্তদিট্ঠিযা নিরুদ্ধায নিরুজ্ঝন্তি সব্বানিচ অপাযগামি কম্মানিনাম অত্তদিট্ঠিযা সতিযাএৰ ৰিপচ্চন্তি. অসতিযা ন ৰিপচ্চন্তি. দিট্ঠসচ্চানঞ্চ সা দিট্ঠি সব্বসো পহীনা হোতি. তস্মা সোতাপত্তিমগ্গং.ল. পহীনাপায গমনোতি ৰুত্তং. অপাযং গচ্ছন্তি এতেহীতি অপাযগমনানি. দিট্ঠিৰিচিকিচ্ছাৰিপ্পযুত্তা অকুসলধম্মাচেৰ পুব্বেকতদুচ্চরিতকম্মানিচ. পহীনানি অপাযগমনানি এতস্সাতি পহীনাপাযগমনো. পটিৰিদ্ধচতুসচ্চানং পহীনঅত্তদিট্ঠীনং বোধিপক্খিযধম্মা একন্তেন উপরূপরি ৰড্ঢনপক্খে ঠিতা হোন্তি. কিলেসধম্মা পন হাযনপক্খে. তস্মা তে অনুক্কমেন পরিহাযিত্ৰা গচ্ছন্তা উপরিম কোটিযা সত্তহি ভৰেহি সব্বসো পরিক্খযং গচ্ছন্তীতি ৰুত্তং সত্তক্খত্তুপরমোসোতাপন্নোনাম হোতীতি, তত্থ সত্তক্খত্তুসদ্দেন সত্তপটিসন্ধিগহণৰারা ৰুচ্চন্তি. পরমোতি উক্কংসপরিচ্ছেদো. ইতি সত্তক্খত্তুং পরমো এতস্সাতি. সত্তক্খত্তুপরমো. সো পন দেৰেসু সত্তক্খত্তু পরমো, মনুস্সেসু সত্তক্খত্তু পরমো, উভযত্থ সত্তক্খত্তু পরমোতি তিৰিধো হোতি. যথাহ –

কতমোচ পুগ্গলো সত্তক্খত্তুপরমো ইধেকচ্চো পুগ্গলো তিণ্ণং সংযোজনানং পরিক্খযা সোতাপন্নো হোতি, অৰিনিপাতধম্মো নিযতো, সম্বোধিপরাযনো, সো সত্তক্খত্তুং দেৰেচ মনুস্সেচ সন্ধাৰিত্ৰা সংসরিত্ৰা দুক্খস্সন্তং করোতি. অযং ৰুচ্চতি পুগ্গলো সত্তক্খত্তু পরমোতি.

এত্থ হি চ সদ্দো অনিযমত্থো. এতেন যোচ দেৰেএৰ সত্তক্খত্তুং সংসরতি. যোচ মনুস্সেএৰ সত্তক্খত্তুং সংসরতি. যোচ দেৰেচ মনুস্সেচ মিস্সকভৰ ৰসেন সত্তক্খত্তুং সংসরতি. তিৰিধো পেসো সত্তক্খত্তু পরমোনামাতি দস্সেতি. অট্ঠকথাযং পন মিস্সকভৰ ৰসেনস্স অত্থো ৰুত্তো. এত্থচ যস্মা মহগ্গতজ্ঝানস্সচ উপরিমগ্গ ৰিপস্সনা যচ আনুভাৰং অনপেক্খিত্ৰা কেৰলং ইমস্স মগ্গস্স আনুভাৰগতিযা এৰ সত্তক্খত্তুপরমোনাম ৰুত্তো. সোচ পাল়িযং কতমেসং পঞ্চন্নং ইধ নিট্ঠা. সত্তক্খত্তুপরমস্স কোলং কোলস্স একবীজিস্স সকদাগামিস্স যোচ দিট্ঠেৰধম্মে অরহাতি ৰুত্তত্তা কামভৰেএৰ ঝানরহিতো সুক্খৰিপস্সকোৰা পরিহীনজ্ঝানোৰা দট্ঠব্বো. তেনেৰচ পটিসম্ভিদামগ্গট্ঠ কথাযং তযোপি ইমে সোতাপন্না কামভৰৰসেন ৰুত্তা. রূপারূপভৰে পন বহুকাপি পটিসন্ধিযো গণ্হন্তীতি ৰুত্তং. অঙ্গুত্তরট্ঠকথাযঞ্চ অট্ঠমং ভৰন্তি কামভৰে অট্ঠমং পটিসন্ধিন্তি ৰুত্তং. তস্মা যে কামভৰেযেৰ সত্তৰারতো ওরংৰা দিট্ঠধম্মে যেৰৰা উপরিমগ্গং গণ্হন্তি. তেসং তথারূপো পৰত্তিৰিসেসো উপরি মগ্গৰিপস্সনাবলেন সিদ্ধোতি ৰেদিতব্বো. তথা হি অট্ঠকথাসু উপরি তিণ্ণং মগ্গানং ৰিপস্সনা নিযামেতীতি ৰুত্তং. যে পন দিট্ঠধম্মেৰা সক্কঅনাথপিণ্ডিকৰিসাখাদযো ৰিয সত্তসু ভৰেসু যত্থকত্থচি ভৰেৰা ঝানং উপ্পাদেত্ৰা ব্রহ্মলোকং গচ্ছন্তি. যেচ ব্রহ্মলোকেযেৰ সোতাপত্তিমগ্গং লভিত্ৰা তত্থেৰ পরিনিব্বাযন্তি. তেসং তথারূপো পৰত্তি ৰিসেসো মহগ্গতজ্ঝানবলেন সিদ্ধোতি. যস্মাচ পাল়িযং সত্তক্খত্তুং দেৰেচাতি এতেন কামভৰে সত্ত ওপপাতিক পটিসন্ধিযো দস্সেতি. সত্তক্খত্তুং মনুস্সেচাতি এতেন সত্ত গব্ভসেয্যকপটিসন্ধিযো দস্সেতীতি উভযেন চুদ্দস পটিসন্ধিযো দস্সিতা হোন্তি. তস্মা তেন পরিযাযেন লব্ভমানে চুদ্দসভৰে সন্ধায সক্কপঞ্হসুত্তে –

ইতো সত্ত ততো সত্ত, সংসরানি চতুদ্দসাতি ৰুত্তং. তথা অঙ্গুত্তরেচ তিকনিপাতে সচে উদাযি আনন্দো অৰিতরাগো কালং করেয্য, তেন চিত্তপসাদেন সত্তক্খত্তুং দেৰেসু দেৰরজ্জং করেয্য. সত্তক্খত্তুং ইমস্মিংযেৰ জম্বুদীপে মহারজ্জং করেয্য. অপিচ উদাযি আনন্দো দিট্ঠেৰধম্মে পরিনিব্বা যিস্সতীতি ৰুত্তং. কেচি পন ইমেহি সুত্তপদেহি সত্তক্খত্তু পরমস্স সোতাপন্নস্স কামভৰে চুদ্দস পটিসন্ধিযো ইচ্ছন্তি. মহাৰগ্গসংযুত্তটীকাযঞ্চ কেচি পন কামভৰে সত্তক্খত্তুংএৰ উপ্পজ্জতি, ন ততো উদ্ধন্তি ৰদন্তি. তং ৰীমংসিতব্বন্তি ৰুত্তং. ৰিভঙ্গে পন তত্থ তত্থ অট্ঠানসুত্তেসুচ অট্ঠানমেতং অনৰকাসো যং দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো অট্ঠমং ভৰং নিব্বত্তেয্য, নেতং ঠানং ৰিজ্জতীতিচ, অঙ্গুত্তরে ছক্কনিপাতে অভব্বো দিট্ঠসম্পন্নো পুগ্গলো অট্ঠমং ভৰং নিব্বত্তেতুন্তি চ, মহানিদ্দেসে অজিতপঞ্হে সোহাপত্তিমগ্গঞাণেন অভিসঙ্খারৰিঞ্ঞাণস্স, নিরোধেন সত্তভৰে থপেত্ৰা অনম তগ্গেসংসারে যে উপ্পজ্জেয্যুং নামঞ্চ রূপঞ্চ, এত্থেতে নিরুজ্ঝন্তি. ৰূপসমন্তি. অত্থং গচ্ছন্তি. পটিপস্সম্ভন্তীতিচ, এৰং দল়্হং কত্ৰা ৰুত্তত্তা যথাৰুত্তনযেনেৰ তেসং সুত্তপদানং অত্থো ৰেদিতব্বোতি. রাগদোসমোহানন্তি কামরাগস্স দোসস্স তদেকট্ঠমোহস্সচ. তনুকরত্তাতি যথা সোতাপন্নসন্তানে উপ্পজ্জন্তা ধম্মিকেসু কামৰত্থূসু বলৰন্তা হুত্ৰা উপ্পজ্জন্তি. যতো তেসং মেথুনৰত্থুসমাযোগোপি পৰত্ততি, তথা উপ্পজ্জিতুং অসমত্থে কত্ৰা সংলিখনৰসেন তনুকরণতো. অধিচ্চুপ্পত্তিৰসেনচ পরিযুট্ঠানমন্দতাৰসেনচ তনুকভাৰং সাধনতোতি অত্থো. তত্থ অধিচ্চুপ্পত্তিৰসেনাতি কদাচি চিরেন উপ্পত্তিৰসেন. পরিযুট্ঠানমন্দতাযাতি চিরেন উপ্পজ্জন্তানংপি মন্দতরং পরিযুট্ঠানৰসেন. মহাসিৰত্থেরেন পন তেসংপি মেথুনৰত্থু সমাযোগো ইচ্ছিতো. সো মহাট্ঠকথাযং পটিক্খিত্তো. যঞ্চ ছক্কনিপাতে মিগাসালৰত্থুম্হি অব্রহ্মচারিনোপি ইসিদত্তস্স ব্রাহ্মণস্স সকদাগামিত্তং ভগৰতা ব্যাকতং, তংপি তস্স আসন্নমরণকালে অধিগমৰসেন ব্যাকতন্তি ৰেদিতব্বং. সকিংদেৰ ইমং লোকং আগন্ত্ৰা আগমনতো সকদাগামীনাম হোতীতি যোজনা. যমেত্থ ৰত্তব্বং, তং হেট্ঠা পথমপরিচ্ছেদে ৰুত্তমেৰ. অরহত্তংভাৰেত্ৰাতি অরহত্তমগ্গং ভাৰেত্ৰাখীণা চত্তারো আসৰা যস্সাতি খীণাসৰো. দক্খিণা ৰুচ্চতি কম্মঞ্চ কম্মফলঞ্চ সদ্দহিত্ৰা আযতিং ফলপটিলাভত্থায দিন্নদানং. দক্খন্তি ৰড্ঢন্তি সত্তা এতাযাতি কত্ৰা. তায পন দক্খিণায ৰিপত্তিকরানং কিলেসানং সব্বসো অভাৰতো সম্পত্তিকরানঞ্চ সীলক্খন্ধাদিগুণানং সব্বসো পরিপুণ্ণত্তা দক্খিণেয্যেসু অগ্গো জেট্ঠকো হুত্ৰা তংদক্খিণং পটিগ্গহিতুং অরহতীতি অগ্গদক্খিণেয্যো. পুগ্গলভেদোতি চতুন্নং ফলট্ঠপুগ্গলানং সঙ্খেপভেদো. ৰিত্থারভেদো পন এৰং ৰেদিতব্বো, অট্ঠকথাসু তাৰ চতুৰীসতি সোতাপন্না, দ্ৰাদস সকদাগামিনো, অট্ঠচত্তালীস অনাগামিনো, দ্ৰাদস অরহন্তোতি ফলট্ঠানং ছন্নৰুতিভেদো ৰুত্তো. তত্থ সদ্ধাধিমুত্তো পঞ্ঞাধিমুত্তোতি দ্ৰে সোতাপন্না হোন্তি. তে একবীজী কোলংকোলো সত্তক্খত্তুপরমোচাতি তীহি গুণিতা ছ. পুন চতূহি পটিপদাহি গুণিতা চতুৰীসতি হোন্তি. তিৰিধ ৰিমোক্খচতুপটিপদানং পন ভেদেন দ্ৰাদস সকদাগামিনো দ্ৰাদস অরহন্তোচ হোন্তি. অনাগামিনো পন অৰিহেসু তাৰ তযো অন্তরাপরিনিব্বাযিনো, একো উপহচ্চ পরিনিব্বাযী, একো উদ্ধং সোতো অকনিট্ঠগামীতি পঞ্চ. তেযেৰ সসঙ্খারপরিনিব্বাযী অসঙ্খারপরিনিব্বাযীচাতি দ্ৰীহি গুণিতা দস. তথা অতপ্পসু দস্সসুদস্সীসু তিচত্তালীস হোন্তি. অকনিট্ঠে পন উদ্ধংসোতো অকনিট্ঠগামীনাম নত্থীতি চত্তারো সসঙ্খারপরিনিব্বাযিনো চত্তারো অসঙ্খারপরিনিব্বাযিনোতি অট্ঠাতি. সব্বে অট্ঠচত্তালীস হোন্তীতি. সুত্তনিপাতট্ঠকথাযং পন দ্ৰাদস সোতাপন্না, দ্ৰাদস সকদাগামিনো, চতুৰীসতি অনাগামিনো, দ্ৰে অরহন্তো, চত্তারো মগ্গট্ঠাতি চতুপঞ্ঞাস হোন্তি. তেযেৰ সদ্ধাধুর পঞ্ঞাধুর ৰসেন দ্ৰীহি গুণিতা অট্ঠসতং পুগ্গলা হোন্তীতি আগতো. এত্থাতি এতস্মিং পুগ্গলভেদে. সব্বেসংপীতি চতুন্নং ফলট্ঠানংপি সাধারণাৰ. ন নিরোধসমাপত্তি ৰিয একচ্চানংএৰ সাধারণাতি অধিপ্পাযো. অতিৰিয মমাযিতস্স অভিনিন্দি তস্স অজ্ঝোসিতস্স অত্তনো চিত্তসন্তানস্স অপৰত্তিকরণং নাম বহলরাগৰিমুত্তানংএৰ সিজ্ঝতীতি ৰুত্তং, অনাগামীনঞ্চেৰ অরহন্তানঞ্চলব্ভতীতি. তেসংপি অট্ঠসমাপত্তিলাভীনং কামরূপভৰগতানঞ্ঞেৰ ইধ গহণং দট্ঠব্বং. কস্মা, আদিতো পট্ঠায অনুপুব্বনিরোধবলেনেৰ গন্তব্বত্তা. তেনাহ তত্থাতিআদি. তত্রাযং ৰিধি, পথমজ্ঝানং সমাপজ্জিত্ৰা ৰুট্ঠায তত্থ গতে সঙ্খারে অনিচ্চতো দুক্খতো অনত্ততো ৰিপস্সতি. ততো দুতীযজ্ঝানং সমাপজ্জিত্ৰা ৰুট্ঠায তত্থগতে সঙ্খারে তথেৰ ৰিপস্সতি. ততো ততীযং ঝানং. ততো চতুত্থং ঝানং. ততো পঞ্চমং ঝানং. ততো আকাসানঞ্চাযতনং. ততো ৰিঞ্ঞাণঞ্চা যতনং সমাপজ্জিত্ৰা ৰুট্ঠায তত্থগতে সঙ্খারে তথেৰ ৰিপস্সতি. ততো আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং সমাপজ্জিত্ৰা ৰুট্ঠায নানাবদ্ধঅৰিকোপনং সঙ্ঘপতিমাননং সত্থুপক্কোসনং অদ্ধান পরিচ্ছেদোতি ইমং চতুব্বিধং পুব্বকিচ্চং করোতি. ততো নেৰসঞ্ঞা নাসঞ্ঞাযতনং সমাপজ্জতি. একংৰা দ্ৰেৰা চিত্তৰারে অতিক্কমিত্ৰা অচিত্তকো হোতি নিরোধং ফুসতীতি. তত্থতত্থেৰাতি ততো ততো ঝানতো তস্মিং তস্মিং ৰুট্ঠিতকালেএৰ. ৰিপস্সন্তোতি নিরোধস্স সমথ ৰিপস্সনা যুগনন্ধবলেনেৰ পত্তব্বত্তা ৰিপস্সনাবলেনপি চিত্তসন্তানস্স সণ্হসুখুমভাৰা পাদনত্থং ইদং পথমজ্ঝানং অনিচ্চন্তিআদিনা নযেন ৰিপস্সন্তো. যাৰআকিঞ্চঞ্ঞাযতনংগন্ত্ৰাতি যাৰ আকিঞ্চঞ্ঞাযতনজ্ঝানং, তাৰ সমাপজ্জনৰুট্ঠানৰিপস্সনাৰসেন গন্ত্ৰা. আৰজ্জনাধিট্ঠান পচ্চৰেক্খনানিপেত্থ ইচ্ছিতব্বানিযেৰ. তেনেৰ হি পটিসম্ভিদামগ্গে পঞ্চৰিধা ৰসিযো নিরোধপরিকম্মেসু ৰুত্তাতি. ততোপরন্তি আকিঞ্চঞ্ঞাযতনজ্ঝানগতে সঙ্খারেৰিপস্সনানন্তরং, অধিট্ঠাতব্বন্তি অধিট্ঠেয্যং. অত্তনো সরীরাবন্ধে পরিক্খারে থপেত্ৰা নানাবন্ধানি চিৰরাদীনি পরিক্খারানি অগ্গিআদিনা পরিস্সযেন মাৰিনস্সন্তূতিৰা, একসীমাযং সঙ্ঘকম্মে করীযমানে সঙ্ঘো মং পভিমানেস্সতি, তদা ৰুট্ঠহামীতিৰা, সত্থা মং কেনচিকারণেন পক্কোসা পেস্সতি, তদা ৰুট্ঠহামীতিৰা অধিট্ঠানকিচ্চং. আদিসদ্দেন নিরোধব্ভন্তরেএৰ মরণং নুখো মে ভৰিস্সতীতি এৰং পৰত্তো অদ্ধান পরিচ্ছেদো গহিতো. দ্ৰিন্নং.ল. ৰোচ্ছিজ্জতিচিত্তসন্ততি তদত্থায আদিতো পট্ঠায তথারূপস্স পযোগৰিসেসস্স সুট্ঠু কতত্তা. ততোতি তস্মিং কালে. অনাগামিনো অনাগামি ফলচিত্তং নিরাৰজ্জনংপি নিপ্পরিকম্মংপীতি অধিপ্পাযো. তথাহি আদিতো পট্ঠায পুনপ্পুনং পৰত্তিতং ৰিপস্সনাপরিকম্মমেৰ তস্স পরিকম্মট্ঠানে তিট্ঠতি. ন ৰিসুং আসন্নপরিকম্মং নাম অত্থীতি. পচ্চৰেক্খনন্তি ফলপচ্চৰেক্খনং. এৰং দুৰিধং কম্মট্ঠাননযং নিদ্দিসিত্ৰা ইদানি যদত্থং সো নিদ্দিসীযতি, তদত্থে সোতুজনে নিযোজেন্তো ভাৰে তব্বন্তি গাথমাহ. তত্থ পটিপজ্জিতব্বাতি পটিপত্তি. পটিপজ্জন্তিৰা এতায উপরুপরি ৰিসেসন্তি পটিপত্তি. সীলাদিধম্মো. রসীযতি নিরামিসসুখানুভৰনৰসেন অনুভৰীযতীতি রসো. ঝানমগ্গ ফলভূতো অধিগমধম্মো. অরহত্ত ফলমেৰৰা. তদুভযং পটিচ্চ উপ্পন্নপীতিসোমনস্সমেৰৰা. পটিপত্তিযা রসো পটিপত্তি রসো. সোএৰ অস্সাদিতব্বট্ঠেন অস্সাদো চাতি পটিপত্তি রসস্সাদো. সাসনে পটিপত্তিরসস্সাদং পত্থযন্তেন ভিক্খুনা ইচ্চেৰং মযা নিদ্দিট্ঠং উত্তমং ভাৰনাদ্ৰযং ভাৰেতব্বন্তি সম্বন্ধো.

ইতি পরমত্থদীপনিযানাম অভিধম্মত্থসঙ্গহস্স

চতুত্থৰণ্ণনায কম্মট্ঠানসঙ্গহস্স

পরমত্থদিপনা নিট্ঠিতা.