৯. ইযু

চত্থসমাসোতি ইতরীতরযোগদ্ৰন্দসমাসো. অত্তেতি মুনি সদ্দাদিৰচনীযে অত্থে, নমতীতীমস্সেতং কম্মং,

যং সব্বৰচনং সব্ব, লিঙ্গং সব্বৰিভত্তিকং;

তং সব্বত্থে নমনতো, ৰিদুং নামন্তি তব্বিদূ.

ইধ নামসঞ্ঞাযাভাৰেপি অন্ৰত্থবলাযেৰ নামসঞ্ঞা সিদ্ধাতি (আহ) ‘অন্ৰত্থব্যপদেসেনা’তি, স্যাদ্যন্তপকতিরূপন্তি পচ্চযা পঠমং করীযতীতি পকতি, সা এৰ রূপন্তি পকতিরূপং, স্যাদ্যন্তস্স পকতি রূপং মুনিসদ্দাদি স্যাদ্যন্তপকতিরূপং, অত্থৰন্তমধাতুকমপ্পচ্চযম্পাটিপদিকং, পদং পদং পতি পটিপদে, পটিপদং নিযুত্তং পাটিপদিকং. ৰিসেসনেনাতি সুত্তে ‘নমস্সন্তে’তি ৰুত্তেন ইৰণ্ণুৰণ্ণানং ৰিসেসনেন. আখ্যাতস্সাতি পচতিআদিনো. আদিমজ্ঝৰত্তিনোতি ইন্দ উদকসদ্দাদীনং আদো, পখুমাদীনং মজ্ঝেচ ৰত্তিনো. পদেসেসূতি ‘‘ঝলা সস্স নো’’তি (২-৮৩) আদিকেসু সুত্তপ্পদেসেসু, অনিট্ঠপসঙ্গ (সঙ্কং) নিৰত্তেতীতি সম্বন্ধো, অনিট্ঠপ্পসঙ্গোনাম [নামাতি (পোত্থকে)] পচতি-ইন্দ (উদক পখুম) সদ্দাদীন মন্ত আদিমজ্ঝভূতইৰণ্ণাদীনং ঝলসঞ্ঞা ৰিধায ততো পরাসং সাদি ৰিভত্তীনং ‘‘ঝলা সস্স নো’’তি (২-৮১) আদীহি ‘নো’ আদেসাদিম্হি কতে ‘পচতিনো, ইন্দনো, উদকনো, পখুমনো’তিআদি রূপপ্পসঙ্গো, ননুচাদিআদি চোদনা. ৰত্তব্বন্তি সুত্তে ৰত্তব্বং. ব্যাসনিদ্দেসেনাতি অসমাসনিদ্দেসেন. তদযুত্তন্তিআদি পরিহারো, তন্তি তং চোদ্যং, সতিহীতিআদিনা অযুত্তত্তং সমত্থেতি, দ্ৰীসুত্তরেসু যোগেসূতি উপরিমেসু ‘‘পিত্থিযং’’ ‘‘ঘা’’তি দ্ৰীসু সুত্তেসু. ইত্থিযন্তি ইদন্তি ‘‘পিত্থিয’’ন্তি সুত্তে ইত্থিযন্তি ইদং পদং. ৰণ্ণৰিসেসনং সিযাতি ‘‘পিত্থিয’’ন্তি সুত্তে ‘ইযুৰণ্ণা’তি অনুৰত্তনতো ‘ইত্থিযং ইৰণ্ণুৰণ্ণা’তি এৰং ইৰণ্ণু ৰণ্ণা ‘‘ঘো’’তি সুত্তে ‘ইত্থিযং আ’তিএৰং অৰণ্ণস্স চ ৰিসেসনং ভৰেয্য. ৰণ্ণৰিসেসনে ৰিরোধমাহ ‘এৰঞ্চে’চ্চাদি, নামস্সন্তেতি অসমাসনিদ্দেসে ত্ৰৰিরোধমাহ- ‘ব্যাসে’চ্চাদি. সক্কানামৰিসেসনং কাতুন্তি দ্ৰীসু সুত্তেসু ইত্থিযন্তিআদিনা ৰক্খমানক্কমেন. নামস্স অন্তো নামন্তোতি সমাসস্স উত্তরপদত্থপ্পধানত্তা সমাসে গুণীভূতস্স নামস্স ইত্থিযন্তি ইদং ৰিসেসনং কাতুং ন সক্কাতি অধিপ্পাযো, ৰচনমন্তরেনাতি পাণিনিযানমিৰ ‘‘যথাসঙ্খ্যমনুদেসো সমানং’’তি (১-৩-১০) সুত্তং ৰিনা, সমাসঙ্খ্য এতেসন্তি সমসঙ্খ্যকা, ইতিসদ্দো আদ্যত্থো, তেন–

‘‘আলাপহাসলীলাহি, মুনিন্দ ৰিজযা তৰ;

কোকিলা কুমুদানী ৰো, পসেৰন্তে ৰনং জলং’’ (২৬০).

ইচ্চাদিং সঙ্গণ্হাতি.