৪. দুতিযহত্থকসুত্তং
২৪. একং সমযং ভগৰা আল়ৰিযং ৰিহরতি অগ্গাল়ৰে চেতিযে. অথ খো হত্থকো আল়ৰকো পঞ্চমত্তেহি উপাসকসতেহি পরিৰুতো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো হত্থকং আল়ৰকং ভগৰা এতদৰোচ – ‘‘মহতী খো ত্যাযং, হত্থক, পরিসা. কথং পন ত্ৰং, হত্থক, ইমং মহতিং পরিসং সঙ্গণ্হাসী’’তি? ‘‘যানিমানি, ভন্তে, ভগৰতা দেসিতানি [অ. নি. ৪.৩২; দী. নি. ৩.৩১৩] চত্তারি সঙ্গহৰত্থূনি, তেহাহং [তেনাহং (সী.)] ইমং মহতিং পরিসং সঙ্গণ্হামি. অহং, ভন্তে, যং জানামি – ‘অযং দানেন সঙ্গহেতব্বো’তি, তং দানেন সঙ্গণ্হামি; যং জানামি – ‘অযং পেয্যৰজ্জেন সঙ্গহেতব্বো’তি, তং পেয্যৰজ্জেন সঙ্গণ্হামি; যং জানামি – ‘অযং অত্থচরিযায সঙ্গহেতব্বো’তি, তং অত্থচরিযায সঙ্গণ্হামি; যং জানামি – ‘অযং সমানত্ততায সঙ্গহেতব্বো’তি, তং সমানত্ততায সঙ্গণ্হামি. সংৰিজ্জন্তি খো পন মে, ভন্তে, কুলে ভোগা. দলিদ্দস্স খো নো তথা সোতব্বং মঞ্ঞন্তী’’তি. ‘‘সাধু সাধু, হত্থক! যোনি খো ত্যাযং, হত্থক, মহতিং পরিসং সঙ্গহেতুং. যে হি কেচি, হত্থক, অতীতমদ্ধানং মহতিং পরিসং সঙ্গহেসুং, সব্বে তে ইমেহেৰ চতূহি সঙ্গহৰত্থূহি মহতিং পরিসং সঙ্গহেসুং. যেপি হি কেচি, হত্থক, অনাগতমদ্ধানং মহতিং পরিসং সঙ্গণ্হিস্সন্তি, সব্বে তে ইমেহেৰ চতূহি সঙ্গহৰত্থূহি মহতিং পরিসং সঙ্গণ্হিস্সন্তি. যেপি হি কেচি, হত্থক, এতরহি মহতিং পরিসং সঙ্গণ্হন্তি, সব্বে তে ইমেহেৰ চতূহি সঙ্গহৰত্থূহি মহতিং পরিসং সঙ্গণ্হন্তী’’তি.
অথ খো হত্থকো আল়ৰকো ভগৰতা ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতো সমাদপিতো সমুত্তেজিতো সম্পহংসিতো উট্ঠাযাসনা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা পক্কামি. অথ খো ভগৰা অচিরপক্কন্তে হত্থকে আল়ৰকে ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অট্ঠহি, ভিক্খৰে, অচ্ছরিযেহি অব্ভুতেহি ধম্মেহি সমন্নাগতং হত্থকং আল়ৰকং ধারেথ. কতমেহি অট্ঠহি? সদ্ধো, ভিক্খৰে, হত্থকো আল়ৰকো; সীলৰা, ভিক্খৰে…পে… হিরীমা… ওত্তপ্পী… বহুস্সুতো… চাগৰা… পঞ্ঞৰা, ভিক্খৰে, হত্থকো আল়ৰকো; অপ্পিচ্ছো, ভিক্খৰে, হত্থকো আল়ৰকো. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, অট্ঠহি অচ্ছরিযেহি অব্ভুতেহি ধম্মেহি সমন্নাগতং হত্থকং আল়ৰকং ধারেথা’’তি. চতুত্থং.