১০. উপোসথসুত্তং

২০. [চূল়ৰ. ৩৮৩; উদা. ৪৫; কথা. ৩৪৬] একং সমযং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি পুব্বারামে মিগারমাতুপাসাদে. তেন খো পন সমযেন ভগৰা তদহুপোসথে ভিক্খুসঙ্ঘপরিৰুতো নিসিন্নো হোতি. অথ খো আযস্মা আনন্দো অভিক্কন্তায রত্তিযা, নিক্খন্তে পঠমে যামে, উট্ঠাযাসনা একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা যেন ভগৰা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৰা ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘অভিক্কন্তা, ভন্তে, রত্তি, নিক্খন্তো পঠমো যামো, চিরনিসিন্নো ভিক্খুসঙ্ঘো. উদ্দিসতু, ভন্তে, ভগৰা ভিক্খূনং পাতিমোক্খ’’ন্তি.

এৰং ৰুত্তে ভগৰা তুণ্হী অহোসি. দুতিযম্পি খো আযস্মা আনন্দো অভিক্কন্তায রত্তিযা, নিক্খন্তে মজ্ঝিমে যামে, উট্ঠাযাসনা একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা যেন ভগৰা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৰা ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘অভিক্কন্তা, ভন্তে, রত্তি, নিক্খন্তো মজ্ঝিমো যামো, চিরনিসিন্নো ভিক্খুসঙ্ঘো. উদ্দিসতু, ভন্তে, ভগৰা ভিক্খূনং পাতিমোক্খ’’ন্তি. দুতিযম্পি খো ভগৰা তুণ্হী অহোসি. ততিযম্পি খো আযস্মা আনন্দো অভিক্কন্তায রত্তিযা, নিক্খন্তে পচ্ছিমে যামে, উদ্ধস্তে অরুণে, নন্দিমুখিযা রত্তিযা উট্ঠাযাসনা একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা যেন ভগৰা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৰা ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘অভিক্কন্তা, ভন্তে, রত্তি, নিক্খন্তো পচ্ছিমো যামো, উদ্ধস্তং অরুণং, নন্দিমুখী রত্তি; চিরনিসিন্নো ভিক্খুসঙ্ঘো. উদ্দিসতু, ভন্তে, ভগৰা ভিক্খূনং পাতিমোক্খ’’ন্তি. ‘‘অপরিসুদ্ধা, আনন্দ, পরিসা’’তি.

অথ খো আযস্মতো মহামোগ্গল্লানস্স এতদহোসি – ‘‘কং নু খো ভগৰা পুগ্গলং সন্ধায এৰমাহ – ‘অপরিসুদ্ধা, আনন্দ, পরিসা’’’তি? অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো সব্বাৰন্তং ভিক্খুসঙ্ঘং চেতসা চেতো পরিচ্চ মনসাকাসি. অদ্দসা খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো তং পুগ্গলং দুস্সীলং পাপধম্মং অসুচিং সঙ্কস্সরসমাচারং পটিচ্ছন্নকম্মন্তং অস্সমণং সমণপটিঞ্ঞং অব্রহ্মচারিং ব্রহ্মচারিপটিঞ্ঞং অন্তোপূতিং অৰস্সুতং কসম্বুজাতং মজ্ঝে ভিক্খুসঙ্ঘস্স নিসিন্নং; দিস্ৰান উট্ঠাযাসনা যেন সো পুগ্গলো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা তং পুগ্গলং এতদৰোচ – ‘‘উট্ঠেহাৰুসো, দিট্ঠোসি ভগৰতা. নত্থি তে ভিক্খূহি সদ্ধিং সংৰাসো’’তি.

এৰং ৰুত্তে সো পুগ্গলো তুণ্হী অহোসি. দুতিযম্পি খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো তং পুগ্গলং এতদৰোচ – ‘‘উট্ঠেহাৰুসো, দিট্ঠোসি ভগৰতা. নত্থি তে ভিক্খূহি সদ্ধিং সংৰাসো’’তি. দুতিযম্পি খো সো পুগ্গলো তুণ্হী অহোসি. ততিযম্পি খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো তং পুগ্গলং এতদৰোচ – ‘‘উট্ঠেহাৰুসো, দিট্ঠোসি ভগৰতা. নত্থি তে ভিক্খূহি সদ্ধিং সংৰাসো’’তি. ততিযম্পি খো সো পুগ্গলো তুণ্হী অহোসি.

অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো তং পুগ্গলং বাহাযং গহেত্ৰা বহিদ্ৰারকোট্ঠকা নিক্খামেত্ৰা সূচিঘটিকং দত্ৰা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘নিক্খামিতো সো, ভন্তে, পুগ্গলো মযা. পরিসুদ্ধা পরিসা. উদ্দিসতু, ভন্তে, ভগৰা ভিক্খূনং পাতিমোক্খ’’ন্তি. ‘‘অচ্ছরিযং, মোগ্গল্লান, অব্ভুতং, মোগ্গল্লান! যাৰ বাহা গহণাপি নাম সো মোঘপুরিসো আগমিস্সতী’’তি!

অথ খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তুম্হেৰ দানি, ভিক্খৰে, উপোসথং করেয্যাথ, পাতিমোক্খং উদ্দিসেয্যাথ. ন দানাহং, ভিক্খৰে, অজ্জতগ্গে উপোসথং করিস্সামি, পাতিমোক্খং উদ্দিসিস্সামি. অট্ঠানমেতং, ভিক্খৰে, অনৰকাসো যং তথাগতো অপরিসুদ্ধায পরিসায পাতিমোক্খং উদ্দিসেয্য’’.

‘‘অট্ঠিমে, ভিক্খৰে, মহাসমুদ্দে অচ্ছরিযা অব্ভুতা ধম্মা, যে দিস্ৰা দিস্ৰা অসুরা মহাসমুদ্দে অভিরমন্তি. কতমে অট্ঠ? মহাসমুদ্দো, ভিক্খৰে, অনুপুব্বনিন্নো অনুপুব্বপোণো অনুপুব্বপব্ভারো, ন আযতকেনেৰ পপাতো. যম্পি, ভিক্খৰে, মহাসমুদ্দো অনুপুব্বনিন্নো অনুপুব্বপোণো অনুপুব্বপব্ভারো, ন আযতকেনেৰ পপাতো; অযং, ভিক্খৰে, মহাসমুদ্দে পঠমো অচ্ছরিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৰা দিস্ৰা অসুরা মহাসমুদ্দে অভিরমন্তি…পে… (যথা পুরিমে তথা ৰিত্থারেতব্বো).

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, মহাসমুদ্দো মহতং ভূতানং আৰাসো. তত্রিমে ভূতা – তিমি তিমিঙ্গলো তিমিরপিঙ্গলো অসুরা নাগা গন্ধব্বা. ৰসন্তি মহাসমুদ্দে যোজনসতিকাপি অত্তভাৰা…পে… পঞ্চযোজনসতিকাপি অত্তভাৰা. যম্পি, ভিক্খৰে, মহাসমুদ্দো মহতং ভূতানং আৰাসো; তত্রিমে ভূতা – তিমি তিমিঙ্গলো তিমিরপিঙ্গলো অসুরা নাগা গন্ধব্বা; ৰসন্তি মহাসমুদ্দে যোজনসতিকাপি অত্তভাৰা…পে… পঞ্চযোজনসতিকাপি অত্তভাৰা; অযং, ভিক্খৰে, মহাসমুদ্দে অট্ঠমো অচ্ছরিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৰা দিস্ৰা অসুরা মহাসমুদ্দে অভিরমন্তি. ইমে খো, ভিক্খৰে, মহাসমুদ্দে অট্ঠ অচ্ছরিযা অব্ভুতা ধম্মা, যং দিস্ৰা দিস্ৰা অসুরা মহাসমুদ্দে অভিরমন্তি.

‘‘এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, অট্ঠ ইমস্মিং ধম্মৰিনযে অচ্ছরিযা অব্ভুতা ধম্মা, যে দিস্ৰা দিস্ৰা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৰিনযে অভিরমন্তি. কতমে অট্ঠ? সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, মহাসমুদ্দো অনুপুব্বনিন্নো অনুপুব্বপোণো অনুপুব্বপব্ভারো, ন আযতকেনেৰ পপাতো; এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, ইমস্মিং ধম্মৰিনযে অনুপুব্বসিক্খা অনুপুব্বকিরিযা অনুপুব্বপটিপদা, ন আযতকেনেৰ অঞ্ঞাপটিৰেধো. যম্পি, ভিক্খৰে, ইমস্মিং ধম্মৰিনযে অনুপুব্বসিক্খা অনুপুব্বকিরিযা অনুপুব্বপটিপদা, ন আযতকেনেৰ অঞ্ঞাপটিৰেধো; অযং, ভিক্খৰে, ইমস্মিং ধম্মৰিনযে পঠমো অচ্ছরিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৰা দিস্ৰা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৰিনযে অভিরমন্তি…পে… সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, মহাসমুদ্দো মহতং ভূতানং আৰাসো; তত্রিমে ভূতা – তিমি তিমিঙ্গলো তিমিরপিঙ্গলো অসুরা নাগা গন্ধব্বা, ৰসন্তি মহাসমুদ্দে যোজনসতিকাপি অত্তভাৰা…পে… পঞ্চযোজনসতিকাপি অত্তভাৰা; এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, অযং ধম্মৰিনযো মহতং ভূতানং আৰাসো. তত্রিমে ভূতা – সোতাপন্নো সোতাপত্তিফলসচ্ছিকিরিযায পটিপন্নো…পে… অরহা অরহত্তায পটিপন্নো. যম্পি, ভিক্খৰে, অযং ধম্মৰিনযো মহতং ভূতানং আৰাসো; তত্রিমে ভূতা – সোতাপন্নো সোতাপত্তিফলসচ্ছিকিরিযায পটিপন্নো…পে… অরহা অরহত্তায পটিপন্নো; অযং, ভিক্খৰে, ইমস্মিং ধম্মৰিনযে অট্ঠমো অচ্ছরিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৰা দিস্ৰা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৰিনযে অভিরমন্তি. ইমে খো, ভিক্খৰে, ইমস্মিং ধম্মৰিনযে অট্ঠ অচ্ছরিযা অব্ভুতা ধম্মা, যে দিস্ৰা দিস্ৰা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৰিনযে অভিরমন্তী’’তি. দসমং.

মহাৰগ্গো দুতিযো.