৯. সীতিৰগ্গো
১. সীতিভাৰসুত্তং
৮৫. ‘‘ছহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অভব্বো অনুত্তরং সীতিভাৰং সচ্ছিকাতুং. কতমেহি ছহি [ৰিসুদ্ধি. ১.৬৪ আদযো ৰিত্থারো]? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু যস্মিং সমযে চিত্তং নিগ্গহেতব্বং তস্মিং সমযে চিত্তং ন নিগ্গণ্হাতি, যস্মিং সমযে চিত্তং পগ্গহেতব্বং তস্মিং সমযে চিত্তং ন পগ্গণ্হাতি, যস্মিং সমযে চিত্তং সম্পহংসিতব্বং তস্মিং সমযে চিত্তং ন সম্পহংসেতি, যস্মিং সমযে চিত্তং অজ্ঝুপেক্খিতব্বং তস্মিং সমযে চিত্তং ন অজ্ঝুপেক্খতি, হীনাধিমুত্তিকো চ হোতি, সক্কাযাভিরতো চ. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, ছহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু অভব্বো অনুত্তরং সীতিভাৰং সচ্ছিকাতুং.
‘‘ছহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু ভব্বো অনুত্তরং সীতিভাৰং সচ্ছিকাতুং. কতমেহি ছহি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু যস্মিং সমযে চিত্তং নিগ্গহেতব্বং তস্মিং সমযে চিত্তং নিগ্গণ্হাতি, যস্মিং সমযে চিত্তং পগ্গহেতব্বং তস্মিং সমযে চিত্তং পগ্গণ্হাতি, যস্মিং সমযে চিত্তং সম্পহংসিতব্বং তস্মিং সমযে চিত্তং সম্পহংসেতি, যস্মিং সমযে চিত্তং অজ্ঝুপেক্খিতব্বং তস্মিং সমযে চিত্তং অজ্ঝুপেক্খতি, পণীতাধিমুত্তিকো চ হোতি, নিব্বানাভিরতো চ. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, ছহি ধম্মেহি সমন্নাগতো ভিক্খু ভব্বো অনুত্তরং সীতিভাৰং সচ্ছিকাতু’’ন্তি. পঠমং.
২. আৰরণসুত্তং
৮৬. ‘‘ছহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো সুণন্তোপি সদ্ধম্মং অভব্বো নিযামং ওক্কমিতুং কুসলেসু ধম্মেসু সম্মত্তং. কতমেহি ছহি? কম্মাৰরণতায সমন্নাগতো হোতি, কিলেসাৰরণতায সমন্নাগতো হোতি, ৰিপাকাৰরণতায সমন্নাগতো হোতি, অস্সদ্ধো চ হোতি, অচ্ছন্দিকো চ, দুপ্পঞ্ঞো চ. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, ছহি ধম্মেহি সমন্নাগতো সুণন্তোপি সদ্ধম্মং অভব্বো নিযামং ওক্কমিতুং কুসলেসু ধম্মেসু সম্মত্তং.
‘‘ছহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো সুণন্তো সদ্ধম্মং ভব্বো নিযামং ওক্কমিতুং কুসলেসু ধম্মেসু সম্মত্তং. কতমেহি ছহি? ন কম্মাৰরণতায সমন্নাগতো হোতি, ন কিলেসাৰরণতায সমন্নাগতো হোতি, ন ৰিপাকাৰরণতায সমন্নাগতো হোতি, সদ্ধো চ হোতি, ছন্দিকো চ, পঞ্ঞৰা চ. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, ছহি ধম্মেহি সমন্নাগতো সুণন্তো সদ্ধম্মং ভব্বো নিযামং ওক্কমিতুং কুসলেসু ধম্মেসু সম্মত্ত’’ন্তি. দুতিযং.
৩. ৰোরোপিতসুত্তং
৮৭. ‘‘ছহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো সুণন্তোপি সদ্ধম্মং অভব্বো নিযামং ওক্কমিতুং কুসলেসু ধম্মেসু সম্মত্তং. কতমেহি ছহি? মাতা জীৰিতা ৰোরোপিতা হোতি, পিতা জীৰিতা ৰোরোপিতো হোতি, অরহং [অরহা (স্যা. কং.), অরহন্তো (ক.)] জীৰিতা ৰোরোপিতো হোতি, তথাগতস্স দুট্ঠেন চিত্তেন লোহিতং উপ্পাদিতং হোতি, সঙ্ঘো ভিন্নো হোতি, দুপ্পঞ্ঞো হোতি জল়ো এল়মূগো. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, ছহি ধম্মেহি সমন্নাগতো সুণন্তোপি সদ্ধম্মং অভব্বো নিযামং ওক্কমিতুং কুসলেসু ধম্মেসু সম্মত্তং.
‘‘ছহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো সুণন্তো সদ্ধম্মং ভব্বো নিযামং ওক্কমিতুং কুসলেসু ধম্মেসু সম্মত্তং. কতমেহি ছহি? ন মাতা জীৰিতা ৰোরোপিতা হোতি, ন পিতা জীৰিতা ৰোরোপিতো হোতি, ন অরহং জীৰিতা ৰোরোপিতো হোতি, ন তথাগতস্স দুট্ঠেন চিত্তেন লোহিতং উপ্পাদিতং হোতি, ন সঙ্ঘো ভিন্নো হোতি, পঞ্ঞৰা হোতি অজল়ো অনেল়মূগো. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, ছহি ধম্মেহি সমন্নাগতো সুণন্তো সদ্ধম্মং ভব্বো নিযামং ওক্কমিতুং কুসলেসু ধম্মেসু সম্মত্ত’’ন্তি. ততিযং.
৪. সুস্সূসতিসুত্তং
৮৮. ‘‘ছহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো সুণন্তোপি সদ্ধম্মং অভব্বো নিযামং ওক্কমিতুং কুসলেসু ধম্মেসু সম্মত্তং. কতমেহি ছহি? তথাগতপ্পৰেদিতে ধম্মৰিনযে দেসিযমানে ন সুস্সূসতি, ন সোতং ওদহতি, ন অঞ্ঞা চিত্তং উপট্ঠাপেতি [উপট্ঠপেতি (সী. স্যা. কং. পী.)], অনত্থং গণ্হাতি, অত্থং রিঞ্চতি, অননুলোমিকায খন্তিযা সমন্নাগতো হোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, ছহি ধম্মেহি সমন্নাগতো সুণন্তোপি সদ্ধম্মং অভব্বো নিযামং ওক্কমিতুং কুসলেসু ধম্মেসু সম্মত্তং.
‘‘ছহি, ভিক্খৰে, ধম্মেহি সমন্নাগতো সুণন্তো সদ্ধম্মং ভব্বো নিযামং ওক্কমিতুং কুসলেসু ধম্মেসু সম্মত্তং. কতমেহি ছহি? তথাগতপ্পৰেদিতে ধম্মৰিনযে দেসিযমানে সুস্সূসতি, সোতং ওদহতি, অঞ্ঞা চিত্তং উপট্ঠাপেতি, অত্থং গণ্হাতি, অনত্থং রিঞ্চতি, অনুলোমিকায খন্তিযা সমন্নাগতো হোতি. ইমেহি খো, ভিক্খৰে, ছহি ধম্মেহি সমন্নাগতো সুণন্তো সদ্ধম্মং ভব্বো নিযামং ওক্কমিতুং কুসলেসু ধম্মেসু সম্মত্ত’’ন্তি. চতুত্থং.
৫. অপ্পহাযসুত্তং
৮৯. ‘‘ছ, ভিক্খৰে, ধম্মে অপ্পহায অভব্বো দিট্ঠিসম্পদং সচ্ছিকাতুং. কতমে ছ? সক্কাযদিট্ঠিং, ৰিচিকিচ্ছং, সীলব্বতপরামাসং, অপাযগমনীযং রাগং, অপাযগমনীযং দোসং, অপাযগমনীযং মোহং. ইমে খো, ভিক্খৰে, ছ ধম্মে অপ্পহায অভব্বো দিট্ঠিসম্পদং সচ্ছিকাতুং.
‘‘ছ, ভিক্খৰে, ধম্মে পহায ভব্বো দিট্ঠিসম্পদং সচ্ছিকাতুং. কতমে ছ? সক্কাযদিট্ঠিং, ৰিচিকিচ্ছং, সীলব্বতপরামাসং, অপাযগমনীযং রাগং, অপাযগমনীযং দোসং, অপাযগমনীযং মোহং. ইমে খো, ভিক্খৰে, ছ ধম্মে পহায ভব্বো দিট্ঠিসম্পদং সচ্ছিকাতু’’ন্তি. পঞ্চমং.
৬. পহীনসুত্তং
৯০. ‘‘ছযিমে, ভিক্খৰে, ধম্মা দিট্ঠিসম্পন্নস্স পুগ্গলস্স পহীনা. কতমে ছ? সক্কাযদিট্ঠি, ৰিচিকিচ্ছা, সীলব্বতপরামাসো, অপাযগমনীযো রাগো, অপাযগমনীযো দোসো, অপাযগমনীযো মোহো. ইমে খো, ভিক্খৰে, ছ ধম্মা দিট্ঠিসম্পন্নস্স পুগ্গলস্স পহীনা’’তি. ছট্ঠং.
৭. অভব্বসুত্তং
৯১. ‘‘ছ, ভিক্খৰে, ধম্মে অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো উপ্পাদেতুং. কতমে ছ? সক্কাযদিট্ঠিং, ৰিচিকিচ্ছং, সীলব্বতপরামাসং, অপাযগমনীযং রাগং, অপাযগমনীযং দোসং, অপাযগমনীযং মোহং. ইমে খো, ভিক্খৰে, ছ ধম্মে অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো উপ্পাদেতু’’ন্তি. সত্তমং.
৮. পঠমঅভব্বট্ঠানসুত্তং
৯২. ‘‘ছযিমানি, ভিক্খৰে, অভব্বট্ঠানানি. কতমানি ছ? অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো সত্থরি অগারৰো ৰিহরিতুং অপ্পতিস্সো, অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো ধম্মে অগারৰো ৰিহরিতুং অপ্পতিস্সো, অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো সঙ্ঘে অগারৰো ৰিহরিতুং অপ্পতিস্সো, অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো সিক্খায অগারৰো ৰিহরিতুং অপ্পতিস্সো, অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো অনাগমনীযং ৰত্থুং পচ্চাগন্তুং, অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো অট্ঠমং ভৰং নিব্বত্তেতুং. ইমানি খো, ভিক্খৰে, ছ অভব্বট্ঠানানী’’তি. অট্ঠমং.
৯. দুতিযঅভব্বট্ঠানসুত্তং
৯৩. ‘‘ছযিমানি, ভিক্খৰে, অভব্বট্ঠানানি. কতমানি ছ? অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো কঞ্চি [কিঞ্চি (ক.) ৰিভ. ৮০৯; ম. নি. ৩.১২৭] সঙ্খারং নিচ্চতো উপগন্তুং, অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো কঞ্চি সঙ্খারং সুখতো উপগন্তুং, অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো কঞ্চি ধম্মং অত্ততো উপগন্তুং, অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো আনন্তরিযং কম্মং [আনন্তরিযকম্মং (সী.), অনন্তরিযকম্মং (স্যা. পী.) অ. নি. ৪.১৬২ পস্সিতব্বং] কাতুং, অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো কোতূহলমঙ্গলেন সুদ্ধিং পচ্চাগন্তুং, অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো ইতো বহিদ্ধা দক্খিণেয্যং গৰেসিতুং. ইমানি খো, ভিক্খৰে, ছ অভব্বট্ঠানানী’’তি. নৰমং.
১০. ততিযঅভব্বট্ঠানসুত্তং
৯৪. ‘‘ছযিমানি, ভিক্খৰে, অভব্বট্ঠানানি. কতমানি ছ? অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো মাতরং জীৰিতা ৰোরোপেতুং, অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো পিতরং জীৰিতা ৰোরোপেতুং, অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো অরহন্তং জীৰিতা ৰোরোপেতুং, অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো তথাগতস্স দুট্ঠেন চিত্তেন লোহিতং উপ্পাদেতুং, অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো সঙ্ঘং ভিন্দিতুং, অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো অঞ্ঞং সত্থারং উদ্দিসিতুং. ইমানি খো, ভিক্খৰে, ছ অভব্বট্ঠানানী’’তি. দসমং.
১১. চতুত্থঅভব্বট্ঠানসুত্তং
৯৫. ‘‘ছযিমানি, ভিক্খৰে, অভব্বট্ঠানানি. কতমানি ছ? অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো সযংকতং সুখদুক্খং পচ্চাগন্তুং, অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো পরংকতং [পরকতং (সী. স্যা.)] সুখদুক্খং পচ্চাগন্তুং, অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো সযংকতঞ্চ পরংকতঞ্চ সুখদুক্খং পচ্চাগন্তুং, অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো অসযংকারং অধিচ্চসমুপ্পন্নং সুখদুক্খং পচ্চাগন্তুং, অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো অপরংকারং অধিচ্চসমুপ্পন্নং সুখদুক্খং পচ্চাগন্তুং, অভব্বো দিট্ঠিসম্পন্নো পুগ্গলো অসযংকারঞ্চ অপরংকারঞ্চ অধিচ্চসমুপ্পন্নং সুখদুক্খং পচ্চাগন্তুং. তং কিস্স হেতু? তথা হিস্স, ভিক্খৰে, দিট্ঠিসম্পন্নস্স পুগ্গলস্স হেতু চ সুদিট্ঠো হেতুসমুপ্পন্না চ ধম্মা. ইমানি খো, ভিক্খৰে, ছ অভব্বট্ঠানানী’’তি. একাদসমং.
সীতিৰগ্গো নৰমো. [চতুত্থো (স্যা. ক.)]