৪. কারণপালীসুত্তং

১৯৪. একং সমযং ভগৰা ৰেসালিযং ৰিহরতি মহাৰনে কূটাগারসালাযং. তেন খো পন সমযেন কারণপালী [করণপালী (ক.)] ব্রাহ্মণো লিচ্ছৰীনং কম্মন্তং কারেতি. অদ্দসা খো কারণপালী ব্রাহ্মণো পিঙ্গিযানিং ব্রাহ্মণং দূরতোৰ আগচ্ছন্তং; দিস্ৰা পিঙ্গিযানিং ব্রাহ্মণং এতদৰোচ –

‘‘হন্দ, কুতো নু ভৰং পিঙ্গিযানী আগচ্ছতি দিৰা দিৰস্সা’’তি? ‘‘ইতোহং [ইধাহং (স্যা. কং.), ইতো হি খো অহং (ম. নি. ১.২৮৮)], ভো, আগচ্ছামি সমণস্স গোতমস্স সন্তিকা’’তি. ‘‘তং কিং মঞ্ঞতি ভৰং, পিঙ্গিযানী, সমণস্স গোতমস্স পঞ্ঞাৰেয্যত্তিযং? পণ্ডিতো মঞ্ঞে’’তি? ‘‘কো চাহং, ভো, কো চ সমণস্স গোতমস্স পঞ্ঞাৰেয্যত্তিযং জানিস্সামি! সোপি নূনস্স তাদিসোৰ যো সমণস্স গোতমস্স পঞ্ঞাৰেয্যত্তিযং জানেয্যা’’তি! ‘‘উল়ারায খলু ভৰং, পিঙ্গিযানী, সমণং গোতমং পসংসায পসংসতী’’তি. ‘‘কো চাহং, ভো, কো চ সমণং গোতমং পসংসিস্সামি! পসত্থপ্পসত্থোৰ [পসট্ঠপসট্ঠো চ (স্যা. কং. ক.)] সো ভৰং গোতমো সেট্ঠো দেৰমনুস্সান’’ন্তি. ‘‘কিং পন ভৰং, পিঙ্গিযানী, অত্থৰসং সম্পস্সমানো সমণে গোতমে এৰং অভিপ্পসন্নো’’তি?

‘‘সেয্যথাপি, ভো, পুরিসো অগ্গরসপরিতিত্তো ন অঞ্ঞেসং হীনানং রসানং পিহেতি; এৰমেৰং খো, ভো, যতো যতো তস্স ভোতো গোতমস্স ধম্মং সুণাতি – যদি সুত্তসো, যদি গেয্যসো, যদি ৰেয্যাকরণসো, যদি অব্ভুতধম্মসো – ততো ততো ন অঞ্ঞেসং পুথুসমণব্রাহ্মণপ্পৰাদানং পিহেতি.

‘‘সেয্যথাপি, ভো, পুরিসো জিঘচ্ছাদুব্বল্যপরেতো মধুপিণ্ডিকং অধিগচ্ছেয্য. সো যতো যতো সাযেথ, লভতেৰ [সাযেয্য, লভেথেৰ (ম. নি. ১.২০৫)] সাদুরসং অসেচনকং; এৰমেৰং খো, ভো, যতো যতো তস্স ভোতো গোতমস্স ধম্মং সুণাতি – যদি সুত্তসো, যদি গেয্যসো, যদি ৰেয্যাকরণসো, যদি অব্ভুতধম্মসো – ততো ততো লভতেৰ অত্তমনতং, লভতি চেতসো পসাদং.

‘‘সেয্যথাপি, ভো, পুরিসো চন্দনঘটিকং অধিগচ্ছেয্য – হরিচন্দনস্স ৰা লোহিতচন্দনস্স ৰা. সো যতো যতো ঘাযেথ – যদি মূলতো, যদি মজ্ঝতো, যদি অগ্গতো – অধিগচ্ছতেৰ [অধিগচ্ছেথেৰ (?)] সুরভিগন্ধং অসেচনকং; এৰমেৰং খো, ভো, যতো যতো তস্স ভোতো গোতমস্স ধম্মং সুণাতি – যদি সুত্তসো, যদি গেয্যসো, যদি ৰেয্যাকরণসো, যদি অব্ভুতধম্মসো – ততো ততো অধিগচ্ছতি পামোজ্জং অধিগচ্ছতি সোমনস্সং.

‘‘সেয্যথাপি, ভো, পুরিসো আবাধিকো দুক্খিতো বাল়্হগিলানো. তস্স কুসলো ভিসক্কো ঠানসো আবাধং নীহরেয্য; এৰমেৰং খো, ভো, যতো যতো তস্স ভোতো গোতমস্স ধম্মং সুণাতি – যদি সুত্তসো, যদি গেয্যসো, যদি ৰেয্যাকরণসো, যদি অব্ভুতধম্মসো – ততো ততো সোকপরিদেৰদুক্খদোমনস্সুপাযাসা অব্ভত্থং গচ্ছন্তি.

‘‘সেয্যথাপি, ভো, পোক্খরণী অচ্ছোদকা সাতোদকা সীতোদকা সেতকা সুপতিত্থা রমণীযা. অথ পুরিসো আগচ্ছেয্য ঘম্মাভিতত্তো ঘম্মপরেতো কিলন্তো তসিতো পিপাসিতো. সো তং পোক্খরণিং ওগাহেত্ৰা ন্হাত্ৰা চ পিৰিত্ৰা চ সব্বদরথকিলমথপরিল়াহং পটিপ্পস্সম্ভেয্য. এৰমেৰং খো, ভো, যতো যতো তস্স ভোতো গোতমস্স ধম্মং সুণাতি – যদি সুত্তসো, যদি গেয্যসো, যদি ৰেয্যাকরণসো, যদি অব্ভুতধম্মসো – ততো ততো সব্বদরথকিলমথপরিল়াহা পটিপ্পস্সম্ভন্তী’’তি.

এৰং ৰুত্তে কারণপালী ব্রাহ্মণো উট্ঠাযাসনা একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা দক্খিণং জাণুমণ্ডলং পথৰিযং নিহন্ত্ৰা যেন ভগৰা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৰা তিক্খত্তুং উদানং উদানেসি –

‘‘নমো তস্স ভগৰতো অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স;

নমো তস্স ভগৰতো অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স;

নমো তস্স ভগৰতো অরহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্সা’’তি.

‘‘অভিক্কন্তং, ভো পিঙ্গিযানি, অভিক্কন্তং, ভো পিঙ্গিযানি! সেয্যথাপি, ভো পিঙ্গিযানি, নিক্কুজ্জিতং [নিকুজ্জিতং (ক.)] ৰা উক্কুজ্জেয্য পটিচ্ছন্নং ৰা ৰিৰরেয্য, মূল়্হস্স ৰা মগ্গং আচিক্খেয্য অন্ধকারে ৰা তেলপজ্জোতং ধারেয্য – চক্খুমন্তো রূপানি দক্খন্তীতি; এৰমেৰং ভোতা পিঙ্গিযানিনা অনেকপরিযাযেন ধম্মো পকাসিতো. এসাহং, ভো পিঙ্গিযানি, তং ভৰন্তং গোতমং সরণং গচ্ছামি ধম্মঞ্চ ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চ. উপাসকং মং ভৰং পিঙ্গিযানী ধারেতু, অজ্জতগ্গে পাণুপেতং সরণং গত’’ন্তি. চতুত্থং.