(১৯) ৪. অরঞ্ঞৰগ্গো
১. আরঞ্ঞিকসুত্তং
১৮১. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, আরঞ্ঞিকা [আরঞ্ঞতা (সব্বত্থ) পরি. ৪৪৩ পস্সিতব্বং]. কতমে পঞ্চ? মন্দত্তা মোমূহত্তা আরঞ্ঞিকো হোতি, পাপিচ্ছো ইচ্ছাপকতো আরঞ্ঞিকো হোতি, উম্মাদা চিত্তক্খেপা আরঞ্ঞিকো হোতি, ৰণ্ণিতং বুদ্ধেহি বুদ্ধসাৰকেহীতি আরঞ্ঞিকো হোতি, অপ্পিচ্ছতংযেৰ নিস্সায সন্তুট্ঠিংযেৰ নিস্সায সল্লেখংযেৰ নিস্সায পৰিৰেকংযেৰ নিস্সায ইদমত্থিতংযেৰ [ইদমট্ঠিতংযেৰ (সী. পী.)] নিস্সায আরঞ্ঞিকো হোতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ আরঞ্ঞিকা. ইমেসং খো, ভিক্খৰে, পঞ্চন্নং আরঞ্ঞিকানং য্ৰাযং আরঞ্ঞিকো অপ্পিচ্ছতংযেৰ নিস্সায সন্তুট্ঠিংযেৰ নিস্সায সল্লেখংযেৰ নিস্সায পৰিৰেকংযেৰ নিস্সায ইদমত্থিতংযেৰ নিস্সায আরঞ্ঞিকো হোতি, অযং ইমেসং পঞ্চন্নং আরঞ্ঞিকানং অগ্গো চ সেট্ঠো চ মোক্খো [পামোক্খো (অ. নি. ৪.৯৫; ১০.৯১)] চ উত্তমো চ পৰরো চ.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, গৰা খীরং, খীরম্হা দধি, দধিম্হা নৰনীতং, নৰনীতম্হা সপ্পি, সপ্পিম্হা সপ্পিমণ্ডো, সপ্পিমণ্ডো [সপ্পিম্হা সপ্পিমণ্ডো (ক.) সং. নি. ৩.৬৬২] তত্থ অগ্গমক্খাযতি; এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, ইমেসং পঞ্চন্নং আরঞ্ঞিকানং য্ৰাযং আরঞ্ঞিকো অপ্পিচ্ছতংযেৰ নিস্সায সন্তুট্ঠিংযেৰ নিস্সায সল্লেখংযেৰ নিস্সায পৰিৰেকংযেৰ নিস্সায ইদমত্থিতংযেৰ নিস্সায আরঞ্ঞিকো হোতি, অযং ইমেসং পঞ্চন্নং আরঞ্ঞিকানং অগ্গো চ সেট্ঠো চ মোক্খো চ উত্তমো চ পৰরো চা’’তি. পঠমং.
২. চীৰরসুত্তং
১৮২. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, পংসুকূলিকা. কতমে পঞ্চ? মন্দত্তা মোমূহত্তা পংসুকূলিকো হোতি…পে… ইদমত্থিতংযেৰ নিস্সায পংসুকূলিকো হোতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ পংসুকূলিকা’’তি. দুতিযং.
৩. রুক্খমূলিকসুত্তং
১৮৩. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, রুক্খমূলিকা. কতমে পঞ্চ? মন্দত্তা মোমূহত্তা রুক্খমূলিকো হোতি…পে… ইদমত্থিতংযেৰ নিস্সায রুক্খমূলিকো হোতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ রুক্খমূলিকা’’তি. ততিযং.
৪. সোসানিকসুত্তং
১৮৪. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, সোসানিকা. কতমে পঞ্চ? মন্দত্তা মোমূহত্তা সোসানিকো হোতি…পে… ইদমত্থিতংযেৰ নিস্সায সোসানিকো হোতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ সোসানিকা’’তি. চতুত্থং.
৫. অব্ভোকাসিকসুত্তং
১৮৫. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, অব্ভোকাসিকা…পে…. পঞ্চমং.
৬. নেসজ্জিকসুত্তং
১৮৬. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, নেসজ্জিকা…পে…. ছট্ঠং.
৭. যথাসন্থতিকসুত্তং
১৮৭. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, যথাসন্থতিকা…পে…. সত্তমং.
৮. একাসনিকসুত্তং
১৮৮. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, একাসনিকা…পে…. অট্ঠমং.
৯. খলুপচ্ছাভত্তিকসুত্তং
১৮৯. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, খলুপচ্ছাভত্তিকা…পে…. নৰমং.
১০. পত্তপিণ্ডিকসুত্তং
১৯০. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৰে, পত্তপিণ্ডিকা. কতমে পঞ্চ? মন্দত্তা মোমূহত্তা পত্তপিণ্ডিকো হোতি, পাপিচ্ছো ইচ্ছাপকতো পত্তপিণ্ডিকো হোতি, উম্মাদা চিত্তক্খেপা পত্তপিণ্ডিকো হোতি, ‘ৰণ্ণিতং বুদ্ধেহি বুদ্ধসাৰকেহী’তি পত্তপিণ্ডিকো হোতি, অপ্পিচ্ছতংযেৰ নিস্সায সন্তুট্ঠিংযেৰ নিস্সায সল্লেখংযেৰ নিস্সায পৰিৰেকংযেৰ নিস্সায ইদমত্থিতংযেৰ নিস্সায পত্তপিণ্ডিকো হোতি. ইমে খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ পত্তপিণ্ডিকা. ইমেসং খো, ভিক্খৰে, পঞ্চন্নং পত্তপিণ্ডিকানং য্ৰাযং পত্তপিণ্ডিকো অপ্পিচ্ছতংযেৰ নিস্সায সন্তুট্ঠিংযেৰ নিস্সায সল্লেখংযেৰ নিস্সায পৰিৰেকংযেৰ নিস্সায ইদমত্থিতংযেৰ নিস্সায পত্তপিণ্ডিকো হোতি, অযং ইমেসং পঞ্চন্নং পত্তপিণ্ডিকানং অগ্গো চ সেট্ঠো চ মোক্খো চ উত্তমো চ পৰরো চ.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, গৰা খীরং, খীরম্হা দধি, দধিম্হা নৰনীতং, নৰনীতম্হা সপ্পি, সপ্পিম্হা সপ্পিমণ্ডো, সপ্পিমণ্ডো তত্থ অগ্গমক্খাযতি; এৰমেৰং খো, ভিক্খৰে, ইমেসং পঞ্চন্নং পত্তপিণ্ডিকানং য্ৰাযং পত্তপিণ্ডিকো অপ্পিচ্ছতংযেৰ নিস্সায সন্তুট্ঠিংযেৰ নিস্সায সল্লেখংযেৰ নিস্সায পৰিৰেকংযেৰ নিস্সায ইদমত্থিতংযেৰ নিস্সায পত্তপিণ্ডিকো হোতি, অযং ইমেসং পঞ্চন্নং পত্তপিণ্ডিকানং অগ্গো চ সেট্ঠো চ মোক্খো চ উত্তমো চ পৰরো চা’’তি. দসমং.
অরঞ্ঞৰগ্গো চতুত্থো.