৮. অলব্ভনীযঠানসুত্তং

৪৮. ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৰে, অলব্ভনীযানি ঠানানি সমণেন ৰা ব্রাহ্মণেন ৰা দেৰেন ৰা মারেন ৰা ব্রহ্মুনা ৰা কেনচি ৰা লোকস্মিং. কতমানি পঞ্চ? ‘জরাধম্মং মা জীরী’তি অলব্ভনীযং ঠানং সমণেন ৰা ব্রাহ্মণেন ৰা দেৰেন ৰা মারেন ৰা ব্রহ্মুনা ৰা কেনচি ৰা লোকস্মিং. ‘ব্যাধিধম্মং মা ব্যাধীযী’তি [ৰ্যাধিধম্মং ‘‘মা ৰ্যাধীযী’’তি (সী. পী.)] …পে… ‘মরণধম্মং মা মীযী’তি… ‘খযধম্মং মা খীযী’তি… ‘নস্সনধম্মং মা নস্সী’তি অলব্ভনীযং ঠানং সমণেন ৰা ব্রাহ্মণেন ৰা দেৰেন ৰা মারেন ৰা ব্রহ্মুনা ৰা কেনচি ৰা লোকস্মিং.

‘‘অস্সুতৰতো, ভিক্খৰে, পুথুজ্জনস্স জরাধম্মং জীরতি. সো জরাধম্মে জিণ্ণে ন ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘ন খো ময্হেৰেকস্স [ময্হমেৰেকস্স (সী.)] জরাধম্মং জীরতি, অথ খো যাৰতা সত্তানং আগতি গতি চুতি উপপত্তি সব্বেসং সত্তানং জরাধম্মং জীরতি. অহঞ্চেৰ [অহঞ্চে (?)] খো পন জরাধম্মে জিণ্ণে সোচেয্যং কিলমেয্যং পরিদেৰেয্যং, উরত্তাল়িং কন্দেয্যং, সম্মোহং আপজ্জেয্যং, ভত্তম্পি মে নচ্ছাদেয্য, কাযেপি দুব্বণ্ণিযং ওক্কমেয্য, কম্মন্তাপি নপ্পৰত্তেয্যুং [কম্মন্তোপি নপ্পৰত্তেয্য (ক.)], অমিত্তাপি অত্তমনা অস্সু, মিত্তাপি দুম্মনা অস্সূ’তি. সো জরাধম্মে জিণ্ণে সোচতি কিলমতি পরিদেৰতি, উরত্তাল়িং কন্দতি, সম্মোহং আপজ্জতি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে – ‘অস্সুতৰা পুথুজ্জনো ৰিদ্ধো সৰিসেন সোকসল্লেন অত্তানংযেৰ পরিতাপেতি’’’.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, অস্সুতৰতো পুথুজ্জনস্স ব্যাধিধম্মং ব্যাধীযতি…পে… মরণধম্মং মীযতি… খযধম্মং খীযতি… নস্সনধম্মং নস্সতি. সো নস্সনধম্মে নট্ঠে ন ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘ন খো ময্হেৰেকস্স নস্সনধম্মং নস্সতি, অথ খো যাৰতা সত্তানং আগতি গতি চুতি উপপত্তি সব্বেসং সত্তানং নস্সনধম্মং নস্সতি. অহঞ্চেৰ খো পন নস্সনধম্মে নট্ঠে সোচেয্যং কিলমেয্যং পরিদেৰেয্যং, উরত্তাল়িং কন্দেয্যং, সম্মোহং আপজ্জেয্যং, ভত্তম্পি মে নচ্ছাদেয্য, কাযেপি দুব্বণ্ণিযং ওক্কমেয্য, কম্মন্তাপি নপ্পৰত্তেয্যুং, অমিত্তাপি অত্তমনা অস্সু, মিত্তাপি দুম্মনা অস্সূ’তি. সো নস্সনধম্মে নট্ঠে সোচতি কিলমতি পরিদেৰতি, উরত্তাল়িং কন্দতি, সম্মোহং আপজ্জতি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে – ‘অস্সুতৰা পুথুজ্জনো ৰিদ্ধো সৰিসেন সোকসল্লেন অত্তানংযেৰ পরিতাপেতি’’’.

‘‘সুতৰতো চ খো, ভিক্খৰে, অরিযসাৰকস্স জরাধম্মং জীরতি. সো জরাধম্মে জিণ্ণে ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘ন খো ময্হেৰেকস্স জরাধম্মং জীরতি, অথ খো যাৰতা সত্তানং আগতি গতি চুতি উপপত্তি সব্বেসং সত্তানং জরাধম্মং জীরতি. অহঞ্চেৰ খো পন জরাধম্মে জিণ্ণে সোচেয্যং কিলমেয্যং পরিদেৰেয্যং, উরত্তাল়িং কন্দেয্যং, সম্মোহং আপজ্জেয্যং, ভত্তম্পি মে নচ্ছাদেয্য, কাযেপি দুব্বণ্ণিযং ওক্কমেয্য, কম্মন্তাপি নপ্পৰত্তেয্যুং, অমিত্তাপি অত্তমনা অস্সু, মিত্তাপি দুম্মনা অস্সূ’তি. সো জরাধম্মে জিণ্ণে ন সোচতি ন কিলমতি ন পরিদেৰতি, ন উরত্তাল়িং কন্দতি, ন সম্মোহং আপজ্জতি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে – ‘সুতৰা অরিযসাৰকো অব্বুহি [অব্বহি (সী.)] সৰিসং সোকসল্লং, যেন ৰিদ্ধো অস্সুতৰা পুথুজ্জনো অত্তানংযেৰ পরিতাপেতি. অসোকো ৰিসল্লো অরিযসাৰকো অত্তানংযেৰ পরিনিব্বাপেতি’’’.

‘‘পুন চপরং, ভিক্খৰে, সুতৰতো অরিযসাৰকস্স ব্যাধিধম্মং ব্যাধীযতি…পে… মরণধম্মং মীযতি… খযধম্মং খীযতি… নস্সনধম্মং নস্সতি. সো নস্সনধম্মে নট্ঠে ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘ন খো ময্হেৰেকস্স নস্সনধম্মং নস্সতি, অথ খো যাৰতা সত্তানং আগতি গতি চুতি উপপত্তি সব্বেসং সত্তানং নস্সনধম্মং নস্সতি. অহঞ্চেৰ খো পন নস্সনধম্মে নট্ঠে সোচেয্যং কিলমেয্যং পরিদেৰেয্যং, উরত্তাল়িং কন্দেয্যং, সম্মোহং আপজ্জেয্যং, ভত্তম্পি মে নচ্ছাদেয্য, কাযেপি দুব্বণ্ণিযং ওক্কমেয্য, কম্মন্তাপি নপ্পৰত্তেয্যুং, অমিত্তাপি অত্তমনা অস্সু, মিত্তাপি দুম্মনা অস্সূ’তি. সো নস্সনধম্মে নট্ঠে ন সোচতি ন কিলমতি ন পরিদেৰতি, ন উরত্তাল়িং কন্দতি, ন সম্মোহং আপজ্জতি. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে – ‘সুতৰা অরিযসাৰকো অব্বুহি সৰিসং সোকসল্লং, যেন ৰিদ্ধো অস্সুতৰা পুথুজ্জনো অত্তানংযেৰ পরিতাপেতি. অসোকো ৰিসল্লো অরিযসাৰকো অত্তানংযেৰ পরিনিব্বাপেতী’’’তি.

‘‘ইমানি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ অলব্ভনীযানি ঠানানি সমণেন ৰা ব্রাহ্মণেন ৰা দেৰেন ৰা মারেন ৰা ব্রহ্মুনা ৰা কেনচি ৰা লোকস্মি’’ন্তি.

[জা. ১.৫.৯৬ জাতকেপি] ‘‘ন সোচনায পরিদেৰনায,

অত্থোধ লব্ভা [অত্থো ইধ লব্ভতি (স্যা.), অত্থো ইধ লব্ভা (পী.)] অপি অপ্পকোপি;

সোচন্তমেনং দুখিতং ৰিদিত্ৰা,

পচ্চত্থিকা অত্তমনা ভৰন্তি.

‘‘যতো চ খো পণ্ডিতো আপদাসু,

ন ৰেধতী অত্থৰিনিচ্ছযঞ্ঞূ;

পচ্চত্থিকাস্স দুখিতা ভৰন্তি,

দিস্ৰা মুখং অৰিকারং পুরাণং.

‘‘জপ্পেন মন্তেন সুভাসিতেন,

অনুপ্পদানেন পৰেণিযা ৰা;

যথা যথা যত্থ [যথা যথা যত্থ যত্থ (ক.)] লভেথ অত্থং,

তথা তথা তত্থ পরক্কমেয্য.

‘‘সচে পজানেয্য অলব্ভনেয্যো,

মযাৰ [মযা ৰা (স্যা. কং. পী.)] অঞ্ঞেন ৰা এস অত্থো;

অসোচমানো অধিৰাসযেয্য,

কম্মং দল়্হং কিন্তি করোমি দানী’’তি. অট্ঠমং;