১০. পেমসুত্তং
২০০. ‘‘চত্তারিমানি, ভিক্খৰে, (পেমানি) [( ) নত্থি সী. স্যা. কং. পী. পোত্থকেসু] জাযন্তি. কতমানি চত্তারি? পেমা পেমং জাযতি, পেমা দোসো জাযতি, দোসা পেমং জাযতি, দোসা দোসো জাযতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, পেমা পেমং জাযতি? ইধ, ভিক্খৰে, পুগ্গলো পুগ্গলস্স ইট্ঠো হোতি কন্তো মনাপো. তং পরে ইট্ঠেন কন্তেন মনাপেন সমুদাচরন্তি. তস্স এৰং হোতি – ‘যো খো ম্যাযং পুগ্গলো ইট্ঠো কন্তো মনাপো, তং পরে ইট্ঠেন কন্তেন মনাপেন সমুদাচরন্তী’তি. সো তেসু পেমং জনেতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, পেমা পেমং জাযতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, পেমা দোসো জাযতি? ইধ, ভিক্খৰে, পুগ্গলো পুগ্গলস্স ইট্ঠো হোতি কন্তো মনাপো. তং পরে অনিট্ঠেন অকন্তেন অমনাপেন সমুদাচরন্তি. তস্স এৰং হোতি – ‘যো খো ম্যাযং পুগ্গলো ইট্ঠো কন্তো মনাপো, তং পরে অনিট্ঠেন অকন্তেন অমনাপেন সমুদাচরন্তী’তি. সো তেসু দোসং জনেতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, পেমা দোসো জাযতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, দোসা পেমং জাযতি? ইধ, ভিক্খৰে, পুগ্গলো পুগ্গলস্স অনিট্ঠো হোতি অকন্তো অমনাপো. তং পরে অনিট্ঠেন অকন্তেন অমনাপেন সমুদাচরন্তি. তস্স এৰং হোতি – ‘যো খো ম্যাযং পুগ্গলো অনিট্ঠো অকন্তো অমনাপো, তং পরে অনিট্ঠেন অকন্তেন অমনাপেন সমুদাচরন্তী’তি. সো তেসু পেমং জনেতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, দোসা পেমং জাযতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, দোসা দোসো জাযতি? ইধ, ভিক্খৰে, পুগ্গলো পুগ্গলস্স অনিট্ঠো হোতি অকন্তো অমনাপো. তং পরে ইট্ঠেন কন্তেন মনাপেন সমুদাচরন্তি. তস্স এৰং হোতি – ‘যো খো ম্যাযং পুগ্গলো অনিট্ঠো অকন্তো অমনাপো, তং পরে ইট্ঠেন কন্তেন মনাপেন সমুদাচরন্তী’তি. সো তেসু দোসং জনেতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, দোসা দোসো জাযতি. ইমানি খো, ভিক্খৰে, চত্তারি পেমানি জাযন্তি.
‘‘যস্মিং, ভিক্খৰে, সমযে ভিক্খু ৰিৰিচ্চেৰ কামেহি…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি, যম্পিস্স পেমা পেমং জাযতি তম্পিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি, যোপিস্স পেমা দোসো জাযতি সোপিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি, যম্পিস্স দোসা পেমং জাযতি তম্পিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি, যোপিস্স দোসা দোসো জাযতি সোপিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি.
‘‘যস্মিং, ভিক্খৰে, সমযে ভিক্খু ৰিতক্কৰিচারানং ৰূপসমা…পে… দুতিযং ঝানং…পে… ততিযং ঝানং…পে… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৰিহরতি, যম্পিস্স পেমা পেমং জাযতি তম্পিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি, যোপিস্স পেমা দোসো জাযতি সোপিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি, যম্পিস্স দোসা পেমং জাযতি তম্পিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি, যোপিস্স দোসা দোসো জাযতি সোপিস্স তস্মিং সমযে ন হোতি.
‘‘যস্মিং, ভিক্খৰে, সমযে ভিক্খু আসৰানং খযা অনাসৰং চেতোৰিমুত্তিং পঞ্ঞাৰিমুত্তিং দিট্ঠেৰ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৰা উপসম্পজ্জ ৰিহরতি, যম্পিস্স পেমা পেমং জাযতি তম্পিস্স পহীনং হোতি উচ্ছিন্নমূলং তালাৰত্থুকতং অনভাৰংকতং আযতিং অনুপ্পাদধম্মং, যোপিস্স পেমা দোসো জাযতি সোপিস্স পহীনো হোতি উচ্ছিন্নমূলো তালাৰত্থুকতো অনভাৰংকতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো, যম্পিস্স দোসা পেমং জাযতি তম্পিস্স পহীনং হোতি উচ্ছিন্নমূলং তালাৰত্থুকতং অনভাৰংকতং আযতিং অনুপ্পাদধম্মং, যোপিস্স দোসা দোসো জাযতি সোপিস্স পহীনো হোতি উচ্ছিন্নমূলো তালাৰত্থুকতো অনভাৰংকতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো. অযং ৰুচ্চতি, ভিক্খৰে, ভিক্খু নেৰ উস্সেনেতি ন পটিসেনেতি [ন পটিস্সেনেতি (সী. পী.)] ন ধূপাযতি ন পজ্জলতি ন সম্পজ্ঝাযতি [ন অপজ্ঝাযতি (সী.), ন পজ্ঝাযতি (স্যা. কং. পী.)].
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু উস্সেনেতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু রূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, রূপৰন্তং ৰা অত্তানং, অত্তনি ৰা রূপং, রূপস্মিং ৰা অত্তানং; ৰেদনং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৰেদনাৰন্তং ৰা অত্তানং, অত্তনি ৰা ৰেদনং, ৰেদনায ৰা অত্তানং; সঞ্ঞং অত্ততো সমনুপস্সতি, সঞ্ঞাৰন্তং ৰা অত্তানং, অত্তনি ৰা সঞ্ঞং, সঞ্ঞায ৰা অত্তানং; সঙ্খারে অত্ততো সমনুপস্সতি, সঙ্খারৰন্তং ৰা অত্তানং, অত্তনি ৰা সঙ্খারে, সঙ্খারেসু ৰা অত্তানং; ৰিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৰিঞ্ঞাণৰন্তং ৰা অত্তানং, অত্তনি ৰা ৰিঞ্ঞাণং, ৰিঞ্ঞাণস্মিং ৰা অত্তানং. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু উস্সেনেতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু ন উস্সেনেতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু ন রূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, ন রূপৰন্তং ৰা অত্তানং, ন অত্তনি ৰা রূপং, ন রূপস্মিং ৰা অত্তানং; ন ৰেদনং অত্ততো সমনুপস্সতি, ন ৰেদনাৰন্তং ৰা অত্তানং, ন অত্তনি ৰা ৰেদনং, ন ৰেদনায ৰা অত্তানং; ন সঞ্ঞং অত্ততো সমনুপস্সতি, ন সঞ্ঞাৰন্তং ৰা অত্তানং, ন অত্তনি ৰা সঞ্ঞং, ন সঞ্ঞায ৰা অত্তানং; ন সঙ্খারে অত্ততো সমনুপস্সতি, ন সঙ্খারৰন্তং ৰা অত্তানং, ন অত্তনি ৰা সঙ্খারে, ন সঙ্খারেসু ৰা অত্তানং; ন ৰিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি, ন ৰিঞ্ঞাণৰন্তং ৰা অত্তানং, ন অত্তনি ৰা ৰিঞ্ঞাণং, ন ৰিঞ্ঞাণস্মিং ৰা অত্তানং. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু ন উস্সেনেতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু পটিসেনেতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু অক্কোসন্তং পচ্চক্কোসতি, রোসন্তং পটিরোসতি, ভণ্ডন্তং পটিভণ্ডতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু পটিসেনেতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু ন পটিসেনেতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু অক্কোসন্তং ন পচ্চক্কোসতি, রোসন্তং ন পটিরোসতি, ভণ্ডন্তং ন পটিভণ্ডতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু ন পটিসেনেতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু ধূপাযতি? অস্মীতি, ভিক্খৰে, সতি ইত্থস্মীতি হোতি, এৰংস্মীতি হোতি, অঞ্ঞথাস্মীতি হোতি, অসস্মীতি হোতি, সতস্মীতি হোতি, সন্তি হোতি, ইত্থং সন্তি হোতি, এৰং সন্তি হোতি, অঞ্ঞথা সন্তি হোতি, অপিহং সন্তি হোতি, অপিহং ইত্থং সন্তি হোতি, অপিহং এৰং সন্তি হোতি, অপিহং অঞ্ঞথা সন্তি হোতি, ভৰিস্সন্তি হোতি, ইত্থং ভৰিস্সন্তি হোতি, এৰং ভৰিস্সন্তি হোতি, অঞ্ঞথা ভৰিস্সন্তি হোতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু ধূপাযতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু ন ধূপাযতি? অস্মীতি, ভিক্খৰে, অসতি ইত্থস্মীতি ন হোতি, এৰংস্মীতি ন হোতি, অঞ্ঞথাস্মীতি ন হোতি, অসস্মীতি ন হোতি, সতস্মীতি ন হোতি, সন্তি ন হোতি, ইত্থং সন্তি ন হোতি, এৰং সন্তি ন হোতি, অঞ্ঞথা সন্তি ন হোতি, অপিহং সন্তি ন হোতি, অপিহং ইত্থং সন্তি ন হোতি, অপিহং এৰং সন্তি ন হোতি, অপিহং অঞ্ঞথা সন্তি ন হোতি, ভৰিস্সন্তি ন হোতি, ইত্থং ভৰিস্সন্তি ন হোতি, এৰং ভৰিস্সন্তি ন হোতি, অঞ্ঞথা ভৰিস্সন্তি ন হোতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু ন ধূপাযতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু পজ্জলতি? ইমিনা অস্মীতি, ভিক্খৰে, সতি ইমিনা ইত্থস্মীতি হোতি, ইমিনা এৰংস্মীতি হোতি, ইমিনা অঞ্ঞথাস্মীতি হোতি, ইমিনা অসস্মীতি হোতি, ইমিনা সতস্মীতি হোতি, ইমিনা সন্তি হোতি, ইমিনা ইত্থং সন্তি হোতি, ইমিনা এৰং সন্তি হোতি, ইমিনা অঞ্ঞথা সন্তি হোতি, ইমিনা অপিহং সন্তি হোতি, ইমিনা অপিহং ইত্থং সন্তি হোতি, ইমিনা অপিহং এৰং সন্তি হোতি, ইমিনা অপিহং অঞ্ঞথা সন্তি হোতি, ইমিনা ভৰিস্সন্তি হোতি, ইমিনা ইত্থং ভৰিস্সন্তি হোতি, ইমিনা এৰং ভৰিস্সন্তি হোতি, ইমিনা অঞ্ঞথা ভৰিস্সন্তি হোতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু পজ্জলতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু ন পজ্জলতি? ইমিনা অস্মীতি, ভিক্খৰে, অসতি ইমিনা ইত্থস্মীতি ন হোতি, ইমিনা এৰংস্মীতি ন হোতি, ইমিনা অঞ্ঞথাস্মীতি ন হোতি, ইমিনা অসস্মীতি ন হোতি, ইমিনা সতস্মীতি ন হোতি, ইমিনা সন্তি ন হোতি, ইমিনা ইত্থং সন্তি ন হোতি, ইমিনা এৰং সন্তি ন হোতি, ইমিনা অঞ্ঞথা সন্তি ন হোতি, ইমিনা অপিহং সন্তি ন হোতি, ইমিনা অপিহং ইত্থং সন্তি ন হোতি, ইমিনা অপিহং এৰং সন্তি ন হোতি, ইমিনা অপিহং অঞ্ঞথা সন্তি ন হোতি, ইমিনা ভৰিস্সন্তি ন হোতি, ইমিনা ইত্থং ভৰিস্সন্তি ন হোতি, ইমিনা এৰং ভৰিস্সন্তি ন হোতি, ইমিনা অঞ্ঞথা ভৰিস্সন্তি ন হোতি. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু ন পজ্জলতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু সম্পজ্ঝাযতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো অস্মিমানো পহীনো ন হোতি উচ্ছিন্নমূলো তালাৰত্থুকতো অনভাৰংকতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু সম্পজ্ঝাযতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৰে, ভিক্খু ন সম্পজ্ঝাযতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো অস্মিমানো পহীনো হোতি উচ্ছিন্নমূলো তালাৰত্থুকতো অনভাৰংকতো আযতিং অনুপ্পাদধম্মো. এৰং খো, ভিক্খৰে, ভিক্খু ন সম্পজ্ঝাযতী’’তি. দসমং.
মহাৰগ্গো পঞ্চমো.